T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA "TÜRK MİLLETİ ADINA "
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/834 Esas
KARAR NO: 2022/867
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... -
VEKİLİ: Av. ...
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 27/12/2022
KARAR TARİHİ: 28/12/2022
KARAR YAZMA TARİHİ: 28/12/2022
Mahkememize açılan davanın dosya üzerinden açık yapılan incelemesi sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; Müvekkili şirkete ait çeklerin müvekkili şirketin ofisinde ya da şirkete ait .... plakalı araçların birinde çekler boşken çek defterinden yazısız bir şekilde çalındığını, çekler üzerinden müvekkili şirket yetkilisine ait herhangi bir imza ya da herhangi bir lehtar bulunmadığını, çeklere ait herhangi bir fatura bulunmadığını, çeklerin bir ticari faaliyete konu olmadığını dolayısıyla müvekkili şirketin keşideci sıfatı bulunmadığını, Çalınan çeklerin listesi olarak; ... A.Ş. ULUS Şubesi'ne ait miktarı ve ödeme tarihi belli olmayan 6695284 seri numaralı müvekkil şirket adına düzenlenmiş çek, ... A.Ş. ULUS Şubesi'ne ait miktarı ve ödeme tarihi belli olmayan 6695285 seri numaralı müvekkil şirket adına düzenlenmiş çek ile ... A.Ş. OSTİM şubesi'ne ait miktarı ve ödeme tarihi belli olmayan 0012227 numaralı müvekkil şirket adına bankaca basılarak düzenlenmiş çek olup çeklerin kötü niyetli kimselerin eline geçmesi durumunda bankalara ibraz edilerek tahsili yoluna gidilme ihtimali bulunduğundan ve çeklerin doldurularak icraya verilmesi halinde müvekkili şirketin ekonomik mahvına sebep olacağını belirterek çeklerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, zayi nedeniyle çek iptali talebine yöneliktir ve hasımsız olarak açılmıştır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 651/2. maddesi "Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir." hükmünü içermektedir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 651/2. ve 818/1-s maddesi yollaması ile 757/1. maddesi uyarınca kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin davayı açma yetkisi kıymetli evrakın zayi olduğu veya ziyaın ortaya çıktığı anda senet üzerine hak sahibi olan HAMİL KİŞİYE aittir.
Dava dilekçesinde de belirtildiği üzere zayi nedeniyle iptali talep edilen çeklerin boş çek yaprakları olduğu ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 780/1. maddesinde yazılı bulunan unsurları taşımamaları nedeniyle kambiyo vasfına sahip olmadıkları anlaşılmıştır.
Zayi nedeniyle iptal davalarının amacı, keşidecinin birden fazla ödeme yapmasını önlemek ve kaybedilen kambiyo senedi yerine verilecek iptal kararını keşideciye veya muhataba ibraz etmektir. Keşidecinin kendisine ibraz edilmek üzere iptal kararı istemesi mümkün değildir.
Çekin boş olması durumunda zayi nedeniyle iptal davası açılamayacağı gibi çekin unsurlarını taşıdığı kabul edilse bile keşideci tarafından zayi nedeniyle iptal davası dahi açılamayacaktır.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 20118/3302 Esas ve 2019/4506 Karar sayılı ilamına ve dosya kapsamına göre yapılan değerlendirme kapsamında; Dava dilekçesi içeriğinden ve davacı vekilinin beyanından anlaşıldığı üzere davaya konu çek yapraklarının boş ve imzasız olduğu, bu durumda henüz TTK ve Çek Kanunu uyarınca unsurları tamam bir şekilde keşide edilmemiş, çek vasfında olmayan boş çek yapraklarının tedavüle konmuş sayılamayacağı, bu nedenle de çek hesabı sahibi davacının zayi nedeniyle iptal davası açamayacağı, ileride ele geçirenlerce doldurulup imzalanması ve hak iddia edilmesi halinde hesap sahibinin menfi tespit davası açma hakkı olduğu, TTK'nun hükümleri açık olup, zayi nedeniyle hasımsız çek iptali davası açma hakkının hamile tanındığı, hamile tanınan bu hakkın keşideci, hatta henüz boş çek yaprakları olması nedeniyle keşideci sıfatı bile olmayan, hesap sahibine tanımasının hukuka aykırı olacağı ayrıca keşide edilmiş olsa bile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 651/2. maddesine göre keşidecinin iptal davası açma hakkının bulunmadığı anlaşıldığından (Ankara Bölge Adliye Mahkemesi...Hukuk Dairesinin 16/04/2019 tarih, 2019/565 Esas, 2019/638 Kararı, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi ...Hukuk Dairesinin 30/09/2022 tarih 2022/1053 Esas, 2022/1203 Kararı) yukarıda belirtilen nedene göre davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M; Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1) Davanın REDDİNE,
2) Dava ret edildiğinden ihtiyati tedbir talebininde reddine,
3)Dava açılışında alınan 80,70 TL peşin harcın, 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 80,70 TL harcı karşıladığı anlaşıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
4) Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5) Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatıranlara iadesine,
Dair, dosya üzerinden davacı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nin 345/1. maddesi uyarınca 2 (iki) hafta içerisinde... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 28/12/2022
Katip ...
E-imzalıdır
Hakim ...
E-imzaldır
¸* Bu karar 5070 sayılı kanun gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır*¸