T.C. ...14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/113 Esas - 2024/331
T.C.
ANKARA
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/113 Esas
KARAR NO : 2024/331
DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 15/02/2023
KARAR TARİHİ : 03/05/2024
KARAR YAZMA TARİHİ : 03/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA DİLEKÇESİ: Davacı vekili davacı dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı firma arasında, 2017/639703 ihale kayıt numaralı ihale neticesinde “altınkaya hes işletme müdürlüğünde inşaat, marangoz, genel temizlik, sosyal tesisler hizmetleri, yemekhane, misafirhane, lokal iş makineleri operatörlüğü, bahçe bakımı ve ısı merkezi kalorifer yakma işlemi işlerinin 36 kişi ile 2 yıl süre ile yapılması işi” sözleşmesinin, 2017/649130 ihale kayıt numaralı ihale ile “karkamış hes işletme müdürlüğünün ihtiyacı genel temizlik, çöp, toplama ve nakliyesi park bakımı sulama ve genel hizmet işlerinin 19 kişi ile 3 yıl süreli yapılması işi” sözleşmesinin, 2018/410660 ihale kayıt numaralı ihale ile “Hirfanlı ve Yöresi HES İşletme Müdürlüğü'ne bağlı Hirfanlı, Kesikköprü ve Kapulukaya Hidroelektrik Santrallerinde 55 kişi ile 24 ay süreli genel temizlik, site çevre temizliği, lokal, yemekhane, çay ocağı, alakart ve kalorifer işletmeciliği hizmet alımı işi” sözleşmesinin, 2019/263387 ihale kayıt numaralı ihale ile “... 18 Mart Çan Termik Santrali İşletme Müdürlüğü'nün İhtiyacı Teknolojik Temizlik İşlerinin 100 kişi ile 2 yıl süreyle yaptırılması hizmet alımı işi” sözleşmesinin imzalandığını, İlgili sözleşmelerdeki maddeler gereğince davalıdan ihale karar pulunun tahsil edilerek vergi dairesine süresinde beyan edilerek ödendiğini, ancak davalının daha sonra Gelir İdaresi Başkanlığı aleyhine vergi davası açarak damga vergilerini vergi idaresinden tahsil ettiğini, bunun üzerine Hitit Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından bahse konu damga vergisine ilişkin vergi/ceza ihbarnamelerinin ve tahakkuk fişlerinin müvekkili kuruma gönderildiğini, müvekkiline gönderilen ceza ihbarnameleri ile 2017/639703 ihale kayıt nolu ihale için 8.802,23-TL, 2017/649130 ihale kayıt nolu ihale için 8.184,95-TL, 2018/410660 ihale kayıt nolu ihale için 14.545,59-TL ve 2019/263387 ihale kayıt nolu ihale için 92.743,98-TL tahakkuk ettirildiğini, tahakkuk ettirilen tutarların müvekkili kurum tarafından Hitit Vergi Dairesi'nin hesabına 12.10.2021 tarihinde ödendiğini, ödemeyi takiben davalı firmaya 15.03.2022 tarihli 534467 sayılı ve 13.01.2022 tarihli ve 487639-487603-487619 sayılı yazılar ile ödenen tutarların iadesinin talep edildiğini, ancak davalı tarafından bu ödemenin yapılmadığını, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 78.30. maddesinin ç bendinde ihale ve sözleşmeye ilişkin damga vergilerinin teklif bileşeni olarak kabul edildiğine dair hüküm bulunduğunu, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin “Sözleşme Bedeline Dahil Olan Giderler” başlıklı 7. Maddesinde vergilerin sözleşme bedeline dahil olduğunun kararlaştırıldığını, idari şartnamenin ilanından sonra davalı firma tarafından sunulan birim fiyat teklif mektubunda bütün masrafların göz önünde bulundurularak teklif verildiğini, davalının ihale karar damga vergisini sözleşme gideri olarak kabul ederek sözleşmeyi imzaladığını beyan ederek, davanın kabulü ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, müvekkili kurum tarafından ödenmek durumunda kalınan 124.276,75-TL alacağın ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, ayrıca yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı yandan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davalı arasında 10.04.2018 tarihinde 2017/649130 İKN'lı "Karkamış HES İşletmesinin ihtiyacı genel temizlik çöp toplama ve nakliyesi park bahçe bakımı sulama ve genel hizmet işlerinin 19 kişi ile 3 yıl süreli yapılması", 06.11.2018 tarihinde 2018/410660 İKN'li "Hirfanlı ve Yöresi HES İşletme Müdürlüğüne bağlı Hirfanlı, Kesikköprü ve Kapulukaya Hidroelektrik Santrallarında, 55 kişi ile 24 ay süreli genel temizlik, site çevre temizliği, lokal, yemekhane, çay ocağı, alakart ve kalorifer işletmeciliği", 24.10.2019 tarihinde 2019/263387 İKN'li "... 18 Mart Çan Termik Santralı İşletme Müdürlüğü Teknolojik Temizlik İşlerinin 100 kişi ile 2 yıl Süreyle Yaptırılması İşi imzalandığını, sözleşmelerinin, Bu sözleşmelere istinaden EKAP üzerinden müvekkili şirkete davacı tarafından gönderilen sözleşmeye davet konulu yazıda, ihaleye ait damga ve karar pulu vergisinin yazıda belirtilen teşekkül hesaplarına ödenmesinin gerekli olduğu, aksi takdirde ihale sözleşmesinin imzalanmayacağının açıkça belirtildiğini, bunun üzerine müvekkili şirket tarafından anılan ihaleler ile ilgili olarak 2017/649130 İKN'li ihale için 2.841.748,92 TRY * 2018/410660 İKN'li ihale için 5.062.361,40 TRY* 2019/263387 İKN'li ihale için ise de 11.319.076,17 TRY olmak üzere Toplam — 19.223.186,49 TL bedel üzerinden *6 0,569 oranında Toplam —109.379,93 TL tutarında ihale karar pulu damga vergisinin davalının banka hesabına sözleşme imzalanmadan önce nakden ödendiğini, ancak müvekkili şirketin ihaleye ait damga vergisi dışında ihale karar pulu adı altında ödeme yapmak gibi bir zorunluluğu bulunmamasına karşı sözleşmenin imzalanması amacı ile ihale karar pulunun da müvekkili tarafından teşekkül banka hesap numarasına bu ödemeler ile yapılmak zorunda kalındığını, daha sonra müvekkili şirket tarafından alınan ihale karar puluna ait yukarıda anılan tutarlardaki ihale karar pulu damga vergisinin yersiz ve hukuka aykırı olarak tahsil edilmiş olduğundan mütevellit, damga vergisinin iadesi istemli olarak vergi daireleri başkanlıkları aleyhinde vergi mahkemelerinde dava açıldığını, açılan dava neticesinde yatırılan bu tutarların iade alındığını, daha sonra davalara müdahil sıfatı ile davalı kurumun da eklendiğini, verilen kararların istinaf edildiğini, istinaf başvurularının da reddedilerek kararların kesinleştiğini, işbu sebeplerden ötürü davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
DAVANIN NİTELİĞİ VE UYUŞMAZLIK:Dava; davacının taraflar arasındaki sözleşmeler için ödediği damga damga vergisi ve ferilerinin sözleşmeler uyarınca davalıdan rücuen tahsili istemine ilişkin olduğu görüldü. Mahkememiz yetkisine ve görevine itiraz edilmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; mahkememizin yetkili ve görevli olup olmadığı, derdestlik itirazı, hak düşürücü süre, zamanaşımı, taraflar arasındaki sözleşme uyarınca damga vergisi ödenmesinden davalı sorumlu olup olmadığı, sorumlu ise davacının onun adına yapmış olduğu ödemenin tutarının tespiti, davalının idari yargı mahkemelerinde açmış olduğu davaların alacak talebine etkisi olup olmadığı, davacının alacağının varlığı halinde faizin başlangıcı ve oranına ilişkin olduğu tespit edildi.
DELİLLER: Davacı vekili tarafından Hizmet Alım Sözleşmesi, Vergi Beyannameleri, Takdir Komisyon Kararı, Vergi/Ceza ihbarnamesi ve tahakkuk fişleri, ödeme dekontları suretleri dosyaya delil olarak sunulmuştur.
...1. Vergi Mahkemesinin 2020/14566 - 2020/1583 E. K sayılı dosyası ile ...5. Vergi Mahkemesinin 2021/153- 2021/1182 E.K sayılı dosyası uyap sistemi üzerinden dosyaya celp edilmiştir.
Tüm deliller toplandıktan sonra dosyanın uyuşmazlıklar konusunda rapor düzenlenmesi için Borçlar Hukuku mevzuatı konusunda nitelikli hesap uzmanı bilirkişiye tevdiine karar verilmiş, bilirkişi ... ... ... 20/02/2024 tarihli raporunda; Sayın Mahkemenin huzurundaki davanın, taraflar arasında çeşitli tarihlerde imzalanan
hizmet alım sözleşmelerinden kaynaklı ihale karar damga vergilerinin, cezalı şekilde dava dışı
vergi idaresine ödenmesi neticesinde davalıdan tahsili talebine ilişkin olduğu, dava değerinin
toplam 124.276,75-TL olduğu,
her ne kadar vergi mevzuatı çerçevesinde, davacı ... ihale karar damga vergisinin
mükellefi olsa da, vergi hukukunda “yasallık ilkesi” geçerli olduğundan, ihale karar damga
vergisi mükellefinin yasa ile belirlendiği, tarafların mükellefiyete dair yaptıkları sözleşmelerin
vergi idaresi açısından hüküm ifade etmediği, bu nedenle, dosya kapsamında yer alan vergi
mahkemesi kararlarında ihale karar damga vergisinden davacı ... sorumlu tutulmuş olsa da,
Borçlar Hukuku bağlamında, ihale karar damga vergisinin, sözleşmenin taraflarından herhangi
biri tarafından ödenmesinin taraflarca kararlaştırılabileceği, bu tür anlaşmaların vergi idaresi
açısından bağlayıcı olmasa bile taraflar arasındaki iç ilişki açısından bağlayıcı olacağı, bu
nedenle her ne kadar ilgili Vergi Mahkemelerince, açılan vergi davaları kabul edilmiş olsa da,
bu durumun davacının cezalı olarak ödemiş bulunduğu vergiyi işbu dava ile taraflar arasındaki
sözleşmeye dayanarak talep etmesine engel oluşturmadığı,
“... 18 Mart Çan Termik Santrali İşletme Müdürlüğü’nün İhtiyacı Teknolojik
Temizlik İşlerinin 100 kişi ile 2 yıl süreyle yaptırılması Hizmet Alımına Ait Sözleşme”
açısından yapılan değerlendirmede, davalının ödemedeki gecikmeden kaynaklanan gecikme
cezası tutarından sorumlu olmayacağının değerlendirilmesi durumunda, davacının
damga vergisi tutarı olan 64.405,54-TL’yi davalıdan talep edebileceği, Şayet Sayın Mahkemenin aksi kanaatte olması durumunda, davacının davalıdan talep
edebileceği Toplam Tutarın ihale karar damga vergisi ve gecikme cezası tutarı olarak
(64.405,54 + 28.338,44)=92.743,98-TL olarak hesaplandığı,
her ne kadar davacı tarafından ödeme tarihinden itibaren avans faizi işletilmesi talep
edilmiş ise de, dosya kapsamında yer alan 15.03.2022 tarihli ve E-17558710-846.01-534467
sayılı yazı ile davalıya 30 gün süre verildiği, belgenin elektronik imzalı belge olmasından dolayı
aynı gün tebliğ edildiği değerlendirildiğinde, davalının 15.04.2022 tarihinde temerrüde düşmüş olacağı, bu nedenle faizin ancak bu tarihten itibaren talep edilebileceği,
“Hirfanlı ve Yöresi HES İşletme Müdürlüğü’ne bağlı Hirfanlı, Kesikköprü ve
Kapulukaya Hidroelektrik Santrallerinde 55 kişi ile 24 ay süreli genel temizlik, site çevre
temizliği, lokal, yemekhane, çay ocağı, alakart ve kalorifer işletmeciliği Hizmet Alımına Ait
Sözleşme” açısından yapılan değerlendirmede, davacının vergi idaresine ödemiş bulunduğu
14.545,59-TL’yi davalıdan talep edebileceği,
her ne kadar davacı tarafından ödeme tarihinden itibaren avans faizi işletilmesi talep
edilmiş ise de, dosya kapsamında yer alan 13.01.2022 tarihli ve E-17558710-846.01-487639
Sayılı yazı ile davalıya 30 gün süre verildiği, belgenin elektronik imzalı belge olmasından
dolayı aynı gün tebliğ edildiği değerlendirildiğinde, davalının 14.02.2022 tarihinde
temerrüde düşmüş olacağı, bu nedenle faizin ancak bu tarihten itibaren talep
edilebileceği,
“Karkamış HES İşletme Müdürlüğünün ihtiyacı genel temizlik, çöp, toplama ve
nakliyesi park bakımı sulama ve genel hizmet işlerinin 19 kişi ile 3 yıl süreli yapılması işi
Hizmet Alımına Ait Sözleşme” açısından yapılan değerlendirmede, davacının vergi idaresine
ödemiş bulunduğu 8.184,95-TL’yi davalıdan talep edebileceği,
her ne kadar davacı tarafından ödeme tarihinden itibaren avans faizi işletilmesi talep
edilmiş ise de, dosya kapsamında yer alan 13.01.2022 tarihli ve E-17558710-846.01-487603
Sayılı yazı ile davalıya 30 gün süre verildiği, belgenin elektronik imzalı belge olmasından
dolayı aynı gün tebliğ edildiği değerlendirildiğinde, davalının 14.02.2022 tarihinde
temerrüde düşmüş olacağı, bu nedenle faizin ancak bu tarihten itibaren talep
edilebileceği,
“Altınkaya HES İşletme Müdürlüğünde inşaat, marangoz, genel temizlik, sosyal tesisler
hizmetleri, yemekhane, misafirhane, lokal iş makineleri operatörlüğü, bahçe bakımı ve ısı
merkezi kalorifer yakma işlemi işlerinin 36 kişi ile 2 yıl süre ile yapılması işi Hizmet Alımına
Ait Sözleşme” açısından yapılan değerlendirmede, dosya kapsamında bulunan diğer idari
şartnamelerden farklı olarak, işbu idari şartnamede isteklilerin yalnızca sözleşmenin
uygulanması sırasında ortaya çıkacak olan vergilerden sorumlu olacağının belirlendiği,
ihale karar damga vergisinin sözleşmenin uygulanması sırasında değil, öncesinde ihale
kararı alınmasına ilişkin bir vergi olduğu,
bununla birlikte, 4734 s. Kamu İhale Kanunu ve 4735 s. Kamu İhale Sözleşmeleri
Kanunu’nun uygulanmasında karşılaşılan tereddütlerin giderilmesi için çıkarılan Kamu İhale
Genel Tebliği’nin 78/30. Maddesinde Personel Çalıştırılmasına dayalı hizmet alım ihalelerinde
hem ihaleye ilişkin damga vergileri, hem de sözleşmeye ilişkin damga vergilerinin teklif
bedeline dahil olduğunun belirlendiği,
işbu sözleşme açısından, sözleşmede ve ilgili idari şartnamede açıkça ihale karar damga
vergisinin davalıya ait olduğuna ilişkin bir hüküm bulunmadığı, ancak Sayın Mahkemece
Sözleşmenin 4.1. ve 35.1. maddesi gereğince Kamu İhale Genel Tebliği’nin de taraflar
arasında bağlayıcı olduğuna dair kanaat getirilmesi durumunda, davalının ihale karar
damga vergisinden sorumlu olacağı, şayet Sayın Mahkeme tarafından aksi kanaatte
olunması durumunda davalının bu sözleşme açısından sorumluluğundan söz
edilemeyeceği,
bu doğrultuda, Sayın Mahkeme tarafından davalının sorumlu olduğu yönünde
kanaat getirilmesi durumunda, davacının vergi idaresine ödemiş bulunduğu 8.802,23-
TL’yi davalıdan talep edebileceği,
her ne kadar davacı tarafından ödeme tarihinden itibaren avans faizi işletilmesi talep
edilmiş ise de, dosya kapsamında yer alan 13.01.2022 tarihli ve E-17558710-846.01-487619
Sayılı yazı ile davalıya 30 gün süre verildiği, belgenin elektronik imzalı belge olmasından
dolayı aynı gün tebliğ edildiği değerlendirildiğinde, davalının ancak 14.02.2022 tarihinde
temerrüde düşmüş olacağı, bu nedenle faizin ancak bu tarihten itibaren talep
edilebileceği mütalaa edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Toplanan delillere, taraflar arasındaki sözleşme ve ekleri ile sunulan belgelere, gerekçeli bilirkişi raporu ile tarafların beyan ve itirazlarına göre; dava konusu, taraflar arasında çeşitli tarihlerde imzalanan hizmet alım sözleşmelerinden kaynaklı ihale karar damga vergilerinin, cezalı şekilde dava dışı vergi idaresine ödenmesi neticesinde davalıdan tahsili talebine ilişkin olduğu, vergi mevzuatı çerçevesinde, davacı ihale karar damga vergisinin mükellefi olsa ve dosya kapsamında yer alan vergi mahkemesi kararlarında ihale karar damga vergisinden davacı sorumlu tutulmuş olsa da, Borçlar Hukuku bağlamında, ihale karar damga vergisinin, sözleşmenin taraflarından herhangi biri tarafından ödenmesinin taraflarca kararlaştırılabileceği, bu tür anlaşmaların vergi idaresi açısından bağlayıcı olmasa bile taraflar arasındaki iç ilişki açısından bağlayıcı olacağı, bu nedenle her ne kadar ilgili Vergi Mahkemelerince, açılan vergi davaları kabul edilmiş olsa da, bu durumun davacının cezalı olarak ödemiş bulunduğu vergiyi işbu dava ile taraflar arasındaki sözleşmeye dayanarak talep etmesine engel oluşturmadığı, davacının taraflar arasındaki sözleşmeler uyarınca ödemiş olduğu 124.276,75 TL ihale karar damga vergisinden kaynaklı alacağını rücuen davalıdan talep edebileceği, taraflar arasında akdedilen sözleşme maddeleri uyarınca davalının bu ödemelerden sorumlu olduğunun sabit olduğu, mahkememizce kabul ve tespit edilmiş, gerekçeli bilirkişi raporu ile doğrulanmış olduğundan davacının124.276,75 TL alacağının 92.743,98 TL'sine 15/04/2022 temerrüd tarihinden, 31.532,77 TL'sine 14/02/2022 temerrüd tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan talebi yerinde görülmüş olup davanın kabulüne dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle;
1)Davanın KABULÜ ile, davacının 124.276,75 TL alacağının 92.743,98 TL'sine 15/04/2022 temerrüd tarihinden, 31.532,77 TL'sine 14/02/2022 temerrüd tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 8.489,34 TL harçtan, dava açılışında alınan 2.122,34 TL peşin harcın düşülmesi ile kalan 6.367,00 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
3) 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
4) Davacı tarafından yapılan 2.122,34 TL peşin harç, 179,90 TL başvurma harcı, 266,00 TL tebligat ücreti, 2.500,00 TL bilirkişi ücreti, olmak üzere toplam 5.068,24 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5) Davacının vekil ile temsil edilmesi nedeniyle karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 19.884,28 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6) Kullanılmayan avansların Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı ve davalı vekilinin yokluğunda taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ...Bölge Adliye Mahkemesine istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 03/05/2024