T.C. ...14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/225 Esas - 2024/332
T.C.
ANKARA
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/225 Esas
KARAR NO : 2024/332
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 30/03/2023
KARAR TARİHİ : 03/05/2024
KARAR YAZMA TARİHİ : 03/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA DİLEKÇESİ:Davacı vekili, 30.03.2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; 31.07.2021 günü meydana gelen trafik kazası sonrasında; müvekkillerinden ...’nın kızı, ... ve ...'nın kardeşleri...'nın vefat ettiğini, trafik kazasına sebebiyet veren ... plaka sayılı aracın kaza tarihi itibarıyla ZMMS sigortacısının davalı ...Sigorta A.Ş. Olduğunu, her ne kadar; trafik kazası tespit tutanağıyla müteveffaya tali yönde kusur atfedilmiş olsa da; müteveffanın kazada hiçbir kusuru bulunmadığını, dava açmadan önce tüm ilgili evraklarla birlikte davalıya başvuru yapıldığını şirket tarafından sulh teklifi başlığı ile toplam 36.080,00-TL destekten yoksun kalma tazminatı ödemesi teklif edildiğini bu teklifin kendileri tarafından reddedildiğini, zararlarının bu miktardan çok fazla olduğunu, arabuluculuk yoluna başvurulduğunu ve anlaşma sağlanamadığını, davacı müvekkilleri ... ve ...'nın, müteveffadan sürekli ve düzenli maddi yardım aldıklarını ileri sürerek, taleplerini HMK 107/2 maddesi uyarınca arttırmak kaydıyla, müteveffa...’nın ölümü nedeniyle; destekten yoksun kalan müvekkil ... için şimdilik 50.000,-TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiz oranı ile tüm davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsilini, müvekkili ... için 100.000,00-TL, ... için 25.000,00-TL, ... için 25.000,00TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiz oranı ile hesaplanarak davalılar ...'dan müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALI ...SİGORTA A.Ş CEVAP: Davalı sigorta şirketi vekili 12.04.2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından dava açmadan önce müvekkiline usulüne uygun olarak başvuru yapılmadığını bu nedenle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddi gerektiğini, dava konusu kazaya karışan ... plaka sayılı aracın müvekkil şirket nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkilinin sorumluluğunun araç sürücüsünün kusuru oranında olmak üzere poliçe limitleri ile ölüm/daimi sakatlık halinde kişi başına azami 410.000,00-TL ile sınırlı olduğunu, tazminat hesabı yapılırken kaza tarihi itibari ile yürürlükte olan TRH 2010 Hayat tablosu ve %1,8 teknik faizle hesap yapılması gerektiğini, sigortalı araç sürücüsünün dava konusu kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunduğunun ispat edilmesi gerektiğini kusur durumunun tespiti için dosyanın Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesine gönderilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin temerrüde düşmediğini, uygulanacak faizin yasal faiz olduğunu ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.
DAVALI ... CEVAP: Davalı ... vekili 26.04.2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; dava açmadan önce arabulucuya başvurulması zorunlu olduğu halde müvekkilleri açısından başvuru yapılmadığını, bu nedenle davanın usulden reddi gerektiğini, yetki itirazında bulunduklarını, müvekkili Oktay'ın, kazaya karışan aracın işleteni, müvekkil Şerafettin'in ise sürücüsü olduğunu, müvekkili Şerafettin'in kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunmadığını, Müteveffa...'nın aşırı hızlı olmasının kazaya sebep olduğunu, ceza dosyasının henüz kesinleşmediğini, kusur belirlenmesine yönelik rapor alınması gerektiğini, müteveffanın davacılara gerçekten destek olduğunun ispat edilmesi gerektiğini, davacı annenin müteveffanın vefat tarihine göre ve TRH 2010 Yaşam Tablosuna göre destek alacağı sürenin belirlenmesi gerektiğini, davacıya sigorta şirketinin 36.080,00-TL teklif ettiğini davacının kısmi ödeme alıp bakiye alacak için dava açabilecekken bu teklifi kabul etmediğini dolayısıyla bu bedel yönünden hukuki menfaat yokluğu nedeniyle davanın reddini, aksi takdirde dava açılmasına sebebiyet vermediklerinden yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılması gerektiğini, manevi tazminat taleplerinin fahiş olduğunu ileri sürerek, davanın reddini talep etmiştir.
DAVANIN NİTELİĞİ VE UYUŞMAZLIK:Dava; davacı ...'nın kızı, davacılar ... ve ...'nın kardeşi müteveffa...'nın kullanmakta olduğu motosiklet ile davalı Oktay Ünal'ın adına kayıtlı, davalı...'ın kullanmakta olduğu davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS ile sigortalı aracın çarpışması ile meydana gelen trafik kazasında davacıların kızı/kardeşi...'nın öldüğünden bahisle davacı Nazide Canlı'nın destekten yoksun kalması nedeniyle maddi tazminat, davacıların hepsi için yaşadıkları elem, keder ve üzüntü nedeniyle manevi tazminat istemine ilişkin olduğu görüldü. Mahkememiz yetkisine itiraz edilmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı sigorta şirketi yönünden dava öncesinde başvuru yapılmazı dava şartı, davalılar ... yönünden arabuluculuk dava şartı, mahkememizin yetkili olup olmadığı, tüm davalılar yönünden kusur, davacı Nazire'nin müteveffanın vefatı nedeniyle destekten yoksun kalıp kalmadığı, kalmış ise bundan kaynaklı tazminat miktarının tespiti, davacıların manevi tazminat taleplerinin yerinde olup olmadığı, davalıların tazminattan sorumlu olup olmadıkları, sorumlu olmaları halinde ile miktarı, faizin başlangıcı ve oranına ilişkin olduğu tespit edildi.
Tazminat hesabında kullanılacak yaşam tablosunun ve hesap yönteminin belirlenmesine ilişkin olarak, trafik kazasından kaynaklanan, işleten ve sürücü ile sigorta şirketi hakkında açılan maddi tazminat davalarının temyiz incelemesini yapmakla görevli Yargıtay dairelerinin değişen ve yerleşik hale gelen kararları uyarınca tazminat hesabında bakiye yaşam süresinin belirlenmesinde kaza tarihi dikkate alınmaksızın TRH-2010 olarak adlandırılan yaşam tablosunun kullanılmasının gerektiği, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununda 26/04/2016 tarihinde yapılan değişiklikler sonrasında Yargıtay dairelerinin vermiş olduğu kararların kanunun yürürlük tarihinden önce meydana gelen kazalarda prograsif rant olarak adlandırılan (% 10 artırım - eksiltim) yöntemin, kanunun yürürlük tarihinden sonra meydana gelen kazalarda ise kanunda yapılan değişiklik dikkate alınarak genel şartlar ile belirlenen yöntemin (1,8 teknik faiz) uygulanmasının gerektiği yönünde olduğu, Anayasa Mahkemesinin iptal kararı, Yargıtay'ın yerleşik kararları ile kanunların geçmişe yürüyemeyeceği ilkesi ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununda 19/06/2021 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanmak suretiyle yürürlüğe giren değişikliğin geçmişe yürüyeceğine ilişkin bir hükmün bulunmaması karşısında 19/06/2021 tarihinden önce meydana gelen kazalara ilişkin davalarda prograsif rant usulünün, bu tarihten sonra meydana gelen kazalara ilişkin davalarda ise kanun ile yürürlüğe konulan usulün uygulanmasının gerektiği ve bu hali ile dava konusu kazanın meydana geldiği tarih dikkate alındığında TRH-2010 yaşam tablosu kullanılmak ve prograsif rant olarak adlandırılan (% 10 artırım - eksiltim) yöntemi uygulanmak suretiyle tazminat hesabının yapılmasının gerektiği anlaşılmıştır. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 14/01/2021 tarih 2020/2598 - 2021/34 E.K.; ...Bölge Adliye Mahkemesi 25/02/2021 tarih 2019/59 - 2021/379 E.K.)
DELİLLER: Ulus ACM 2021/469 Esas sayılı dosyası uyap sistemi üzerinden dosyaya kazandırılmıştır.
Ölenin aile nüfus kaydı dosyaya kazandırılmış ölenin 28/01/1968 doğumlu, bekar ve çocuksuz olduğu, davacı ...'nın ölenin annesi, davacılar ... ve ...'nın ölenin kardeşleri olduğu görülmüştür.
Ölenin, davacıların ve davalı gerek kişilerin sosyal ekonomik durumu araştırılmış, gelirlerine ilişkin deliller toplanmıştır.
Kaza yapan 19 KL 759 plakalı aracın ZMMS sigorta poliçesi dosyamız içersine alınmış kaza yapan aracın, kaza tarihinde davalı sigorta şirketi tarafından sigortalandığı görülmüştür.
Mahkememizce kusur konusunda rapor düzenlenmesi için ...ATK Trafik İhtisas Dairesinden alınan 15/09/2023 tarihli kusur raporunda; müteveffa sürücü...'nın %15 oranında, davalı sürücü...'ın %85 oranında kusurlu olduğu mütala edilmiştir.
Akabinde dosya aktüerya konusunda uzman bilirkişiye yeniden tevdi edilmiş, bilirkişi Ezgi Tezcan 02/02/2024 tarihli raporunda; 31.07.2021 tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde davacıların desteği müteveffa...'nın, 01.08.2021 tarihinde vefat etmesi nedeniyle, davacı anne ... için kusur indirimi yapılmadan önce, hesaplanan toplam destekten yoksun kalma tazminatı tutarının, 514.711,31-TL olarak hesaplandığı, dosya kapsamındaki, adli tıp kurulu raporunda; dava konusu trafik kazasındaki kusur durumu hakkında; "Davalı sürücü...'ın %85 (yüzde seksen beş) oranında kusurlu olduğu, Müteveffa sürücü...'nın %15 (yüzde on beş) oranında kusurlu olduğu sonucuna varılmış olduğundan, takdir sayın mahkemeye ait olmak üzere, hesaplanan tazminatlardan müteveffanın kendi kusuru %15 (yüzde on beş) oranında indirim yapıldığında, nihai destekten yoksun kalma tazminatı tazminatının; 437.504,62-TL olduğu, davacı vekili tarafından, davalıya yapılan başvuruya ilişkin ihtarnamenin tebliğ şerhine dosya kapsamında rastlanmadığı, tebliğ tarihinin belli olmaması nedeniyle temerrüt konusunda bir hesaplama yapılamadığı takdirin sayın mahkemeye ait olduğu; davalı sigorta şirketi tarafından ... plaka sayılı araç için tanzim edilen, ZMMS poliçesinin başlangıç tarihinin; 16.09.2020, bitiş tarihinin; 16.09.2021, ölüm-sakatlık için şahıs başına teminat limitinin 410.000,00-TL olduğu 21.12.2018 tarihli, 30632 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan yönetmelik eki tablolarda, 01.01.2021 tarihi itibari ile söz konusu teminat limitlerinin 430.000,00-TL olarak güncellendiği, davalı sigorta şirketi tarafından sigortalı olan dava konusu kazaya karışa ... plaka sayılı aracın kullanım şeklinin sigorta poliçesinde; "otomobil" olarak belirtildiği, davacı vekili tarafından dava dilekçesi ile talep edilen faiz türünün avans faizi olduğu, söz konusu aracın hususi kullanımda olması halinde uygulanacak faizin yasal faiz olabileceği, takdirin sayın mahkemeye ait olduğu, mütalaa edilmiştir.
TALEP ARTTIRIM DİLEKÇESİ: Davacı vekili, talep arttırım dilekçesi sunarak, davacı ... yönünden 437.504,62 TL destekten yoksun kalma zararının tahsilini talep etmiş, harcını ikmal etmiştir.
Davacılar vekili, mahkememizin 03/05/2024 tarihli celsesinde; davalı sigorta şirketi yönünden açtıkları maddi tazminat davasından poliçe teminat limitiyle sınırlı olmak kaydıyla feragat beyanında bulunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Toplanan delillere, ceza dosyasındaki ifade ve kaza tespit tutanağına, nüfus kayıdına ve karar vermeye yeterli Kusur bilirkişi ve Aktüer bilirkişi raporlarına ve tüm dosya kapsamına göre;
Olay tarihinde müteveffa sürücü... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı motosiklet ile Pınarbaşı istikametinden Ulus istikametine 74-25 no'lu İl yolunu takiben seyir halindeyken olay mahalli kavşağa geldiği sırada, karşı istikametten gelmekte olan ve Ulukaya istikametine doğru sola dönüş manevrası yapmak isteyen davalı sürücü... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı otomobilin ön kısımlarının, yönetimindeki motosikletin ön kısımlarıyla çarpışması neticesi meydana gelen trafik kazasında, davalı ve ZMMS'li araç sürücüsü...'ın yönetimindeki otomobil ile olay mahalli kavşakta, Ulukaya istikametine doğru sola dönüş manevrası yapmadan evvel karşı istikametten gelmekte olan ve kavşaktan düz doğrultuda geçiş yapmak isteyen müteveffa sürücü yönetimindeki motosiklete ilk geçiş hakkını vermesi gerekirken bunu yapmadığı, dönüş manevrası yapmak amacıyla kontrolsüzce karşı istikamet şeridine girerek müteveffa sürücü yönetimindeki motosikletin hareket alanını kapattığı ve olayda %85 oranında kusurlu olduğu, müteveffa sürücünün ise yönetimindeki motosiklet ile olay mahalli kavşağa müteyakkız şekilde, tedbir alabilecek vaziyette yaklaşması gerekirken bunu yapmaması nedeniyle %15 oranında kusurlu olduğu sabit olmakla, meydana gelen kazadan kaynaklı maddi zarardan davalı, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında sorumludur. Fatma Canlı'nın hayatını kaybetmesi sonucu davacı ...'nın bakiye muhtemel yaşam sonu tarihine değin destekten yoksun kaldığı, davacı ...'nın toplam 437.504,62 TL destekten yoksun kaldığı, ancak davacılar vekilinin beyanına göre davalı sigorta şirketinin poliçe limitiyle sınırlı olmak kaydıyla davalı sigorta şirketine yönelik açılan davadan feragat edildiği dikkate alındığın da davacı ...'nın bakiye 7.504,62 TL destekten yoksun kaldığı ve poliçe limitinden bakiye kalan destekten yoksun kalma tazminatından davalı gerçek kişiler sürücü... ve araç işleteni Oktay Ünal'ın müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları bilirkişi raporu ile anlaşılmakla, maddi tazminat davası yönünden davalı sigorta şirketine karşı açılan davanın feragat nedeniyle reddine, davalılar ...'a karşı açılan davanın kabulü ile, davacı ...'nın 7,504,62 TL'den ibaret bakiye destekten yoksun kalma tazminatının 31/07/2021 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, ayrıca davacıların murisinin kaza nedeniyle vefatı dolayısıyla elem ve üzüntüye hünkar oldukları anlaşıldığından tarafların ekonomik ve sosyal durumları, olayın meydana geliş şekli, zararın ağırlığı vs. hususlar gözönüne alınarak, davalılar ... yönünden ise kısmen kabulüne, fazlaya ilişkin istemin reddine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle;
A) Maddi Tazminat davası yönünden;
1- Davalı ...SİGORTA .A.Ş'ye karşı açılan davanın FERAGAT nedeniyle REDDİNE,
2- Davalılar ...'a karşı açılan davanın KABULÜ ile, davacı ...'nın 7,504,62 TL'den ibaret bakiye destekten yoksun kalma tazminatının 31/07/2021 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
B) Manevi Tazminat davası yönünden davanın KISMEN KABULÜ ile, davacı ... için 30.000,00 TL, davacı ... için 5.000,00 TL ve davacı ... için 5.000,00 TL toplamı 40.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ...'den 31/07/2021 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine,
-Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 3.245,04 TL harçtan, dava açılışında alınan 3.415,50 TL peşin harç ve talep artırım nedeniyle alınan 6.617,62 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 10.033,12 TL harcın düşülmesi ile fazla alınan 6.788,08 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
3) 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 1.159,33 TL arabuluculuk ücretinin DAVACILARDAN, 500,67 TL arabuluculuk ücretinin davalılar ...'dan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
4) Davacılar tarafından yapılan 179,90 TL başvurma harcı, 2.673,00 TL tebligat ücreti, 2.250,00 TL bilirkişi ücreti, toplamı 5.102,90 TL'nin davanın kabul oranı dikkate alınarak hesaplanan 1.539,07 TL'si ile 3.245,04 TL harç toplamından oluşan 4.784,11 TL yargılama giderinin davalılar ...'dan alınarak davacılara verilmesine,
5) Davacıların vekil ile temsil edilmesi nedeniyle karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalılar ...'dan alınarak davacılara verilmesine,
6) Davalılar ...'ın vekil ile temsil edilmesi nedeniyle karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalılara verilmesine,
7) Davalı sigorta şirketi lehine vekalet ücreti hükmedilmemesi talebi dikkate alınarak bu hususta hüküm kurulmasına yer olmadığına,
8)Kullanılmayan avansların Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatırana iadesine,
Dair, davacılar vekili, davalılar OKTAY ÜNAL ve... vekilinin yüzüne karşı , davalı Sigorta vekilinin yokluğunda taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ...Bölge Adliye Mahkemesine istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 03/05/2024