T.C. ... 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/231 Esas - 2024/377
T.C.
...
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/231 Esas
KARAR NO : 2024/377
DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 03/04/2023
KARAR TARİHİ : 17/05/2024
KARAR YAZMA TARİHİ : 15/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA DİLEKÇESİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin 2018/344356 ihale kayıt numarası ile... ... ... tarafından ihaleye açılan hizmet alım işine ilişkin ihaleyi kazanarak 21.09.2018 tarihinde sözleşme imzaladığını ve güvenlik hizmeti vermek üzere 4 8110 02 02 1282785 006 07-28/000 işyeri sicil numaralı dosya kapsamında personel istihdam ettiğini müvekkil şirket tarafından ihale sözleşmesi kapsamında üzerine düşen yükümlülükleri eksiksiz bir şekilde yerine getirerek işi bitirdiğini, söz konusu iş yapılırken aşağıda ayrıntılı olarak arz edileceği üzere yasa koyucu tarafından işverenlerin işgücü maliyetlerini düşürerek isthdamı korumaları ve artırmalarını destekleme amacıyla asgari ücret desteği verilmesinin kararlaştırıldığını, kanun gerekçesinde işverenlerin rekabet gücünün artırılması ve kayıtlı istihdamın teşviki, asgari ücretle çalışanlar yoğunlukta olduğu küçük ve orta ölçekli işletmelerin desteklenmesinin amaçlandığını, 5510 Sayılı Yasaya aşağıda geçici madde eklendiğini, söz konusu değişikliğe ilişkin kanun maddesi ve genelgenin; 2018 yılı için; 7103 Sayılı Yasan 73. Maddesi ile 5510 Sayılı Yasaya Geçici 75. Madde eklendiğini, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı kanun Uygulanma esas ve usulleri için 20.06.2018 tarihli ve 2018-20 Sayılı Genelgeyi yayınladığını, 2019 yılı için; 7162 Sayılı Maddesi ile 5510 Sayılı Yasaya Geçici 78. Maddenin eklendiğini, 2020 yılı için; 7162 Sayılı Yasanın 2 ile 5510 Sayılı Yasaya Geçici 80. Madde eklendiğini, Arz edilen yasa maddeleri incelendiğinde müvekkili şirketin belirtilen tüm şartları yerine getirdiğinin görüleceği, işbu teşviklerin şartları yerine getiren şirketlere devlet tarafından sağlanan bir destek olduğunun aşikâr olduğunu, Müvek şirketin aylık prim ve hizmet belgelerini yasal süresinde verdiğini, çalıştırdığı kişilerin sigorta primine esas kazançları tam olarak bildirdiği ve SGK borcu olmaması nedeniyle söz konusu teşvikten faydalandığını ancak davalı tarafından tahakkuk ettirilen teşviklerin müvekkili şirketin hakedişlerinden kesildiğini, müvekkil Şirketten yapılan kesintilerin haksız ve yersiz olduğu, kesintilerin yapıldığı aydan itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müvekkili şirkete iade edilmesi gerektiğini, Kamu ihalesini alan şirketlerin teşvikten faydalanamayacağına ilişkin yukarıda arz edilen kanun maddelerinde herhangi bir ibare veya hüküm bulunmadığını, Yargıtay 3. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 2020/5839 E., 2021/4191 K. Sayılı Kararında özetle; “davalı yanın itirazlarının reddi ile davaya konu 5510 sayılı kanun kapsamındaki asgari ücret desteğinin avans faizi ile davacı tarafına ödenmesi ” yönünde karar verildiğini, işbu sebeplerden ötürü açıklanan ve Sayın Mahkemece re'sen dikkate alınacak diğer nedenlerle, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik; Müvekkili şirketin 2018/344356 ihale kayıt numarası ile almış olduğu ihalenin hakedişlerinden yukarıda belirtilen işyeri sicil numaralı dosya kapsamında usul ve yasaya aykırı olarak kesilen 01.08.2018-31.08.2020 tarihleri arasındaki asgari ücret destek tutarlarının fazlaya ilişkin talep, dava ve ıslah hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 10.000,00 TL'sinin her bir kesintinin yapıldığı tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı taraftan tahsili ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasını, Talep ve dava etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Hak kaybı oluşmasını önlemek bakımından dava dilekçesinde yazılı tüm taleplere karşı zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazında bulunulduğunu, davacı tarafın kesinti miktarlarını bildiği halde eldeki davayı kısmi alacak davası şeklinde açmasının kötü niyetli olduğunu, Taraftar arasından hizmet alımına ilişkin 01.09.2018 - 31.08.2020 tarih aralığı için sözleşme imzalandığını, Kamuoyunda sigortalı işçi çalıştırma teşviki olarak da bilinen ve asgari ücret desteği olarak ifade edilen yasal düzenlemeye göre sigortalı personel isthdam eden firmaların çalıştırdıkları her bir personel için Bakanlar Kurulu tarafından belirlenen tutar kadar indirim hakkı tanındığını, Bu bağlamda 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası kanununun geçici 68,75 ve 88.maddelerinde “4734 sayılı kanunun 2.maddesinin 1.fıkrasının a-b-c-d bentlerinde sayılan idareler tarafından ilgili mevzuatı uyarınca yapılan ve sözleşmesinde fiyat farkı ödeneceği öngörülen hizmet alımlarında ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarece kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için birinci fikra uyarınca İşsizlik Sigorta Fonu tarafından karşılanacak tutarlar bu idarelerin hak edişinden kesilir' hükmü bulunduğunu, buna göre Sosyal Güvenlik Kurumunca ihale makamlarına açılan idarelerce “e-borç sorgulama ” ekranından işverene verilen asgari ücret desteği tutarlarının görüntülendiğini, İhale makamlarının bu ekrandan tespit ettiği tutarları işverenlerin kanunda belirtilen ihale konusu iş nedeniyle aldıkları hakkedişinden keserek genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere İllerde muhasebe müdürlüklerinin, ilçelerde ise mal müdürlüklerinin banka hesaplarına aktarması gerektiğini, nitekim SGK tarafından söz konusu destek uygulamasının nasıl yapılacağı ve izlenecek usulün açıklandığı yazısında da sürecin bu şekilde açıklandığını, Hakediş ödemelerinin yüklenicinin SGK'ya borcunun olmamasına bağlı olduğunu, davacı yüklenicinin hakkedişlerden kesilen bedellerinin SGK borçları nedeniyle ... Defterdarlık muhasebe müdürlüğü hesaplarına aktarıldığını, her bir hakediş ödemesinin yapıldığı gün firmadan kesilen asgari ücret destek tutarının ... defterdarlığı muhasebe müdürlüğüne ödendiğini, Davacı tarafından sunulan emsal kararların olayla uyuşmadığını, emsal kararlardaki davacıların SGK'ya borçlarının bulunmadığını, kararlarda davacı yüklenicilerin kendi sorumluluğunu yerine getirdikten sonra devletin sağladığı katkının idareye geçirilmesinin yerinde olmadığı ifadelerine yer verildiğini, somut olayda Sosyal Güvenlik Kurumunca ihale makamlarına açılan idarelerce e-borç sorgulama" ekranından sorgulandığını, yapılan kesintini idare uhdesinde tutulmadığını, Davacının dava konusu talebi ile ilgili olarak teşekküle herhangi bir başvurusu olmadığı gibi hakediş ödemelerini de ihtirazı kayıt konulmaksızın imzalandığını ve kesinleştiğini, Davacı taraf kesin tarihlerine göre faiz işletilmesini talep etmiş ise de genel müdürlüğü temerüde düşürdüğüne dair delil sunmadığını, Arz ve izah edilen ve resen gözetilecek nedenlerle haksız ve mesnetsiz davanın reddini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasını, talep etmiştir.
DAVANIN NİTELİĞİ VE UYUŞMAZLIK:Dava; davacı şirketin davalı kurumdan aldığı ihale konusu işi ifa sürecinde 7103 sayılı yasanın 73. maddesi ile 5510 sayılı yasaya eklenen geçici 75. Madde, 7162 sayılı yasanın 10. maddesi ile 5510 sayılı yasaya eklenen geçici 78. Madde ve 7162 sayılı yasanın 29. maddesi ile 5510 sayılı yasaya eklenen geçici 80. Maddeleri gereğince ihale konusu işte çalıştırdığı işçiler yönünden faydalandırıldığı asgari ücret desteğinin daha sonra hak ediş alacaklarından hukuka aykırı olarak kesildiği iddiasına dayalı alacak istemine ilişkin olduğu görüldü. Mahkememiz yetkisine itiraz edilmemiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; öncelikle davanın kısmi dava olarak açılmasının yasal koşullarının mevcut olup olmadığı, zamanaşımı, davalı kurum tarafından hak ediş alacağından asgari ücret desteği kesintisinin yapılmasının hukuka uygunluğu ve bu hususlara bağlı olarak mevcut ise; davalıdan talep edilebilecek kesinti konusu asgari ücret katkı payı miktarının tespiti, faizin başlangıcı ve oranına ilişkin olduğu tespit edildi.
DELİLLER: Davalıdan davacı şirketin hak edişlerinden kesilen asgari ücret destek tutarlarını gösterir bilgi ve belgeler ile ödeme emri belgeleri ve ... SGK İl Müdürlüğünden davacı şirketin söz konusu ihale nedeniyle SGK prim borcu bulunup bulunmadığı ve faydalandığı ya da faydalanması gereken asgari ücret destek tutarlarını gösterir bilgi ve belgeler mahkememizce dosya celp edilmiştir.
Tüm deliller toplandıktan sonra dosya uyuşmazlıklar konusunda rapor düzenlenmesi için SMMM ve iş ve sigorta hukuku mevzuatında nitelikli hesap uzmanından oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişiler Sultan Erdoğan ve Seyhan Şahiner 31/10/2023 tarihli raporlarında;
5510 sayılı Kanunun Geçici 68, 71,75,78 ve 80 inci maddelerinde, asgari ücret desteğinin koşulları ve ne şekilde
uygulanacağının açıkça belirlendiği, söz konusu mevzuat hükümlerine göre, Hazine tarafından 5510 SK'nun Geçici
68. Maddesine göre, işverene sağlanan Asgari Ücret Desteğinin, fiyat farkı olmadığı, yanı sıra yüklenicinin idareden
alacağı sözleşme bedeline ek bir talep olmadığının da görüldüğü,
dosya kapsamına kazandırılan belgelere göre davacının, mevzuat ile belirlenen asgari ücret desteği alma koşullarını
sağladığı, davaya konu edilen döneme ilişkin 109.909,19 TL tutarında Asgari Ücret Desteği tahakkuk ettiği, SGK tarafından yürürlüğe konulan 10/02/2016 tarih ve 78 sayılı Asgari Ücret Desteği konulu 2016-4 sayılı Genelgenin
1.maddesinin 8 fıkrasında; “4734 sayılı Kanunun 2 'inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) , (c) ve (d) bentlerinde
sayılan idareler tarafından ilgili mevzuatı uyarınca yapılan ve sözleşmesinde fiyat farkı ödeneceği öngörülen hizmet
alımlarında ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede
kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için birinci fıkra uyarınca Hazine tarafından karşılanacak tutarlar, bu
idarelerce işverenlerin hak edişinden kesilir. ” denilmektedir. Aynı Genelgenin “İhale Makamlarınca Destekten
Yararlanan İşverenlerin Hak edişlerinden Yapılacak Kesintilere İlişkin Usul ve Esaslar” başlıklı 6.maddesinde
ise;” ...Hak edişten kesilen tutarlar veya emanete alınan tutarlar, Sosyal Güvenlik Kurumunun “idarelerce e-borç
sorgulama ekranından görüntülenerek destek tutarının kesinleşmesinden sonra genel bütçeye gelir kaydedilmek
üzere illerde Muhasebe Müdürlüklerinin, ilçelerde ise; Mal müdürlüklerinin banka hesaplarına aktarılır. Emanete
alınan tutarlar yararlanılan asgari ücret destek tutarlarından fazla ise; bu tutarlar idarelerce işverenlerin varsa
borçlarından mahsup edilir. Borcunun bulunmadığının anlaşılması durumunda ise; işverenlere iade edilir. ”
düzenlemesinin bulunduğu;
davalı kurum tarafından, davacıya yapılan hakediş ödemelerinden, tahakkuk eden 109.909,19 TL asgari ücret destek
prim tutarının, kesinti yapıldığı, ancak kesinti tutarının kurum uhdesinde bırakılmadığı, bahse konu Genelge ve 4734
sayılı Kanun hükümleri uyarınca ... Defterdarlık Muhasebe Müdürlüğü hesabına aktarıldığı,
bu kapsamda davalı kurum tarafından ... Defterdarlık Muhasebe Müdürlüğü hesabına aktarılan destek
tutarlarının davacıya iade edilip edilmediği/borca mahsup işlemi yapılıp yapılmadığı hususlarına ilişkin dosya
kapsamında bilgi ve belge bulunmadığı, kuruma müzekkere yazılarak belge talep edilmesinin uygun olacağı, ancak
konunun Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu mütalaa edilmiştir.
Davalıdan, SGK'dan ve Defterdarlık'tan bilirkişi kök raporu dikkate alınarak, davalı tarafından ... Defterdarlık Muhasebe Müdürlüğü hesabına aktarılan destek tutarlarının davacıya iade edilip edilmediği/borca mahsup işlemi yapılıp/yapılmadığı hususlarının tespiti ile buna dayanak evrakı temin edilmiş, akabinde taraf vekillerinin beyan ve itirazlarını karşılar, gelen yazı cevabını değerlendirir şekilde ek rapor sunulması dosya yeniden bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, ancak bilirkişi Seyhan Şahiner noter olarak atanması nedeniyle çekilme talebi sunduğu, talebinin kabulü ile dosyaya iş ve sigorta hukuku mevzuatında nitelikli hesap uzmanı yeni bilirkişi atanmak suretiyle oluşturulan bilirkişi heyetine tevdi edildiği, bilirkişiler Sultan Erdoğan ve Ayşe Özge Çınar Seçkin 17/04/2024 tarihli ek raporlarında; Rapor sonrası dosyaya kazandırılan belge içeriklerinden dava konusu edilen dönemlere ilişkin davacı firma adına tahakkuk eden ve davalı tarafından defterdarlık hesaplarına aktarılan toplam 109.909,19 TL tutarnın davacıya iade edilmediği veya borcuna mahsup edilmediği sonucuna ulaşıldığı mütalaa edilmiştir.
ISLAH DİLEKÇESİ: Davacı vekili 30/04/204 tarihli ıslah dilekçesi özetinde; Müvekkil tarafından SGK'ya karşı sorumlu olunan usuli işlemler de eksiksiz bir şekilde yerine getirildiğini, müvekkilinin dava konusu teşvik ödemelerini almaması için hiçbir neden bulunmadığını, bilirkişi raporunda müvekkil şirketin hakedişlerinden toplam 109.909,19 Tl kesildiğinin tespit edildiğini, işbu sebeplerden ötürü dava değerini 99.909,19 TL daha artırarak 109.909,19 Tl'ye çıkarttıklarını ıslah etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Toplanan delillere, gerekçeli bilirkişi raporuna, tarafların beyanlarına ve tüm dosya kapsamına göre;
Davacı şirketin ihale konusu işyerinde 01/08/2018 - 31/08/2020 işlem dönemine ilişkin tespit edilen asgari ücret destek tutarlarının toplam 109.909,19 TL olduğu, SGK Asgari ücret sorgulama ekranından alınan listelerde davacı firmaya ait davaya konu hizmet alım ihalesinden kaynaklı işyerlerine ait faydalandırılan 01/08/2018 - 31/08/2020 dönemine ilişkin asgari ücret destek tutarları toplamının da 109.909,19 TL olduğu, dolasıyla dava dosyasında yer alan hakedişlerde gösterilen ve kesintisi yapılacak asgari ücret destek tutarları ile SGK tarafından bildirilen ve davacı işverenin faydalandırıldığı aylara ait asgari ücret destek tutarlarının birbiri ile uyumlu olduğu, davacı tarafın hizmet alım ihalesi ile iş yeri sicil numarası üzerinden hakedişlerinden asgari ücret destek tutarı kesintisi yapıldığı, yapılan dava konusu kesintilerin; bir fiyat farkı olmaması, Devlet tarafından verilen bir ek katkı olması, davacı ve davalı arasında uyuşmazlığa konu ihalelerin açık ihale yöntemiyle ve hizmet alımı suretiyle personel çalıştırılmasına dayalı olduğu, çalıştırılan personelin tamamının davalı idare bünyesinde olduğu, İhaleye ilişkin sözleşme metninde, sözleşme kapsamında yapılan işler için "fiyat farkı hesaplanacaktır." hükmünün yer aldığı, davacının SGK'ya prim borcunun bulunmadığı dikkate alınmakla, davacıdan kesilen asgari ücret destek tutarına ait hesaplanan tutarın 109.909,19 TL'yi talep edebileceği, alınan bilirkişi heyeti raporu ile doğrulanmış ve mahkememizce kabul ve tespit edilmiş, olup davacının davasının kabulü ile alacağının tahsilat tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle;
1-Davanın KABULÜ ile; davacının 109.909,19 TL alacağının,
- 6.636,69 TL'sine 12/12/2018 tahsilat tarihinden,
- 2.595,00 TL'sine 09/04/2019 tahsilat tarihinden,
- 2.595,00 TL'sine 08/05/2019 tahsilat tarihinden,
- 2.595,00 TL'sine 08/05/2019 tahsilat tarihinden,
- 2.595,00 TL'sine 11/07/2019 tahsilat tarihinden,
- 2.595,00 TL'sine 06/08/2019 tahsilat tarihinden,
- 2.595,00 TL'sine 06/08/2019 tahsilat tarihinden,
- 2.595,00 TL'sine 09/10/2019 tahsilat tarihinden,
- 2.595,00 TL'sine 06/11/2019 tahsilat tarihinden,
- 2.595,00 TL'sine 10/12/2019 tahsilat tarihinden,
- 6.685,00 TL'sine 08/01/2020 tahsilat tarihinden,
- 7.945,00 TL'sine 10/02/2020 tahsilat tarihinden,
- 7.120,00 TL'sine 05/03/2020 tahsilat tarihinden,
- 6.750,00 TL'sine 05/06/2020 tahsilat tarihinden,
- 6.872,50 TL'sine 05/06/2020 tahsilat tarihinden,
- 6.787,50 TL'sine 05/06/2020 tahsilat tarihinden,
- 7.355,00 TL'sine 05/06/2020 tahsilat tarihinden,
- 5.927,50 TL'sine 29/07/2020 tahsilat tarihinden,
- 8.027,50 TL'sine 07/10/2020 tahsilat tarihinden,
- 8.225,00 TL'sine 07/10/2020 tahsilat tarihinden ve
- 8.222,50 TL'sine 05/11/2020 tahsilat tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 7.507,90 TL harçtan, dava açılışında alınan 179,90 TL peşin harç ve ıslah nedeniyle alınan 1.706,20 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.886,10 TL harcın düşülmesi ile kalan 5.621,80 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
3) 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
4) Davacı tarafından yapılan 179,90 TL peşin harç, 1.706,20 TL ıslah harcı, 179,90 TL başvurma harcı, 143,00 TL tebligat ücreti, 4.000,00 TL bilirkişi ücreti, olmak üzere toplam 6.209,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5) Davacının vekil ile temsil edilmesi nedeniyle karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6) Kullanılmayan avansların Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatırana iadesine,
Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/05/2024