T.C. ...14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/233 Esas - 2024/285
T.C.
ANKARA
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/233 Esas
KARAR NO : 2024/285
DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 04/04/2023
KARAR TARİHİ : 05/04/2024
KARAR YAZMA TARİHİ : 03/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA DİLEKÇESİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ile müvekkillerin ... plakalı halk otobüsünde hissedar olduğu, aracın yüzde 20 hissesi müvekkil Nurdagül’ün, yüzde 30 hisse müvekkil ...’in ve yüzde 50 hisse de davalıya olduğu, aracın büyük hissedarı olması nedeniyle otobüs ile alakalı tüm resmi işlemler ile aracın çalıştırılması davalı tarafından takip edildiği, hissedar olunan halk otobüsü ...Büyükşehir Belediyesine bağlı olarak 185-450 hattında faaliyet gösterdiği, halk otobüsü ticari olarak faaliyetini sürdürmekte iken davalının şahsi borçları nedeniyle 01/12/2021 tarihi itibariyle icra dairesi tarafından otoparka çektirildiği, yaklaşık 3 ay boyunca otoparkta kalan otobüs 15/02/2022 itibariyle faaliyetlerine devam ettiği, lakin bu tarihten sonra otobüsün yine parça parça çalışdığı, bazı dönemler davalı inisiyatifi ile otobüs ticari faaliyetlerine devam etmemediği, bu dönemde özellikle araç üzerinde yakalama olması nedeniyle, aracın otoparka çekilmesinin önüne geçmek amacıyla davalı taraf bilerek ve isteyerek otobüsü çalıştırmadığı , işbu sebeplerden otobüsün 14 ay boyunca çalışmadığı, aracın otoparkta olması nedeniyle gerek ticari kazançlardan gerekse de hem Büyükşehir Belediyesi hem de Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından halk otobüsü sahiplerina yapılan destek ödemelerinden mahrum kalındığı ve kalınmaya da devam edildiği, anılan ticari aracın çalışamamasının tek sorumlusunun davalı olduğu,Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığından destek ödemesi almak için otobüs her gün çalışması gerektiğini, aracın çalışmaması ve otoparkta atıl vaziyette durması nedeniyle otobüste ciddi boyutlara ulaşan bakım masrafları oluşduğu, bu masrafların tamamı davalı yüzünden ortaya çıkan masraflar olduğu, müvekkillerin davalı ile hissedar oldukları halk otobüsü, davalının şahsi borçları nedeniyle otoparkta atıl vaziyette durmakta olduğu, davalı süreç içerisinde müvekkillerini her defasında oyaladığı, zararlarının giderileceğini taahhüt etmesine rağmen neticede müvekkillerin davalı yüzünden mağdur oldukları, işbu sebeplerden 06.AG.076 plakalı aracın, çalışamaması nedeniyle müvekkillerin mahrum kaldığı ticari kazanç ve maddi zararlarının ticari temerrüt faizi ile birlikte ödenmesi, aracın bakım ve tamirinin yaptırılması ve neticede aracın ticari faaliyetine devam etmesinin sağlanabilmesi için ortaya çıkan maddi zararların ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderleriyle avukatlık ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ:Davalı Erdal Şentürk Cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın ...15.Noterliği 23.02.2023 tarih 02781 yevmiye numaralı ihtarnameyi gönderdiği, ihtarnameye cevaben ...Sincan 2. Noterliği 28.03.2023 tarihli 02804 yevmiye numarası ile taleplerini ilettiği, açılan davanın usulsuz ve asılsız olduğunu, ...Büyükşehir Belediyesi , EGM Daire Başkanlığı, İş Bankası Hasköy şubesindeki ortak hesapların hareketlerini gösterebileceğini, işbu sebeplerden davanın reddini talep etmiştir.
DAVANIN NİTELİĞİ VE UYUŞMAZLIK:Dava; davacılar ile davalının ortak hissedarı olduğu halk otobüsünün davalının kişisel borçları nedeniyle icra dairesince otoparka çektirilmesi, davalı tarafından yakalamaya konu olmaması için bilerek ve isteyerek çalıştırılamaması nedeniyle, davacıların mahrum kaldığı kazanç kaybı ve aracın yeniden ticari faaliyete başlayabilmesi için yapılması gereken bakım ve onarımdan kaynaklanan maddi zarar nedeniyle alacak istemine ilişkin olduğu görüldü. Mahkememiz yetkisine itiraz edilmemiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; tarafların hissedarı olduğu aracın davalının kişisel borcu nedeniyle otoparka çekilip çekilmediği, otoparka çekilmesi öncesinde ortalama kazancının ne kadar olduğu, sürekli çalışıp çalışmadığı, yeniden ticari faaliyete başlayabilmesi için otoparkta kalması nedeniyle herhangi bir bakım ve onarıma ihtiyacı olup olmadığı, var ise bundan kaynaklı zararın miktarı, davalının varsa kazanç kaybı ve zararlardan sorumlu olup olmadığı, faizin başlangıcı ve oranına ilişkin olduğu tespit edildi.
DELİLLER: ...İl Emniyet Müdürlüğünden, ...EGO Müdürlüğü Ulaşım Daire Başkanlığından, ...Büyükşehir Belediye Başkanlığından, Aile ve Sosyal Hİzmetler Bakanlığından, ...15. Noterliğinden, Türkiye İş Bankası AŞ'den, Sincan 2. Noterliğinden davaya konu araca ve taraflar arasındaki adi ortaklığa ilişkin belgeler dosyaya delil olarak celp edilmiştir.
Tüm deliller toplandıktan sonra, davaya konu araç üzerinde makine mühendisi bilirkişi eşliğinde keşif yapılmış, keşif akabinde bilirkişi Bülent Aras 25/08/2023 tarihli raporunda; Davaya konu ait 06 AG 076 plakalı, 2011 model, BMC marka, Belde 250 CB tip aracın mevcut
haliyle kullanılmaz durumda olduğu, aracın bakım, onarım ve tamir bedelinin aracın ikinci el piyasa değerine yaklaşması dikkate alındığında onarımın ekonomik olmadığı ve aracın pert-total olduğu, aracın
dava anındaki ikinci el piyasa değerinin 759.000,00 TL, sovtaj değerinin 350.000,00 TL olmasıyla zararın
400.000,00 TL olduğu, davacıların hisselerine göre, davacı ...’ın zararının 120.000,00
TL, davacı ... ...’in zararının 80.000,00 TL olacağı,
dava konusu aracın 2022 ve 2023 yıllarında çalışılmayan günlerden dolayı dava tarihine kadar
net kazancının 211.012,24 TL, davacıların hisselerine göre, davacı ...’ın payının
63.303,67 TL, davacı ... ...’in payının 42.202,36 TL olacağı, dava sonraki kazanç haklı
olması kabul edildiği takdirde; dava tarihinde rapor tarihine kadar davacı ...’ın
payının 32.573,97 TL, davacı ... ...’in payının 21.715,98 TL olacağı,
dava konusu araca geçmişte kartsız ve biletsiz binen yolcu sayısının tespit edilmemesi, kartsız
ve biletsiz binişlerin yasal olmaması, bu şekildeki binişlerin kartlı ve biletsiz binen yolcuların yarısının
üzerinde olmamasının mümkün olmamasıyla bu yöndeki bir bedelin tespitinin mümkün olmadığı,
davacıların talep ettiği Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü ve ...Büyükşehir
Belediyesi tarafından yapılan gelir desteğinden mahrum kalma tespitinin uzmanlık alanımda kalmadığı,
bir mali müşavir yada bu konuda uzman bilirkişi tarafından hesaplama yapılabileceğinin değerlendirildiği mütalaa edilmiştir.
Dosyaya SMMM bilirkişi de eklenmek suretiyle rapora karşı beyan ve itirazların karşılar şekilde rapor düzenlenmesi için dosya yeniden bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişiler Sultan Erdoğan ve Bülent Aras 12/03/2024 tarihli ek raporlarında; Davaya konu ait 06 AG 076 plakalı, 2011 model, BMC marka, Belde 250 CB tip aracın mevcut haliyle
kullanılmaz durumda olduğu, aracın bakım, onarım ve tamir bedelinin aracın ikinci el piyasa değerine yaklaşması dikkate
alındığında onarımın ekonomik olmadığı ve aracın pert-total olduğu, aracın dava anındaki ikinci el piyasa değerinin
759.000,00 TL, sovtaj değerinin 350.000,00 TL olmasıyla zararın 400.000,00 TL olduğu, davacıların hisselerine göre,
davacı ...’ın zararının 80.000,00 TL, davacı ... ...’in zararının 120.000,00 TL olacağı, dava konusu aracın 2022 ve 2023 yıllarında çalışılmayan günlerden dolayı dava tarihine kadar net kazancının
211.012,24 TL, davacıların hisselerine göre, davacı ...’ın payının 42.202,36 TL, davacı ...
...’in payının 63.303,67 TL olacağı, dava sonraki kazanç haklı olması kabul edildiği takdirde; dava tarihinde rapor tarihine kadar davacı ...’ın payının 21.715,98 TL, davacı ... ...’in payının 32.573,97 TL
olacağı,
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından sağlanan gelir destek ödemesinin dava tarihine kadar olan
tutarının 23.275,00 TL, dava tarihi ile rapor tarihi arası tutarının 35.910,00 TL olduğu, Belediye tarafından araç başına 28.000,00 TL ödendiği iddiasını teyit edecek bilgi ve belgenin dosya
kapsamında bulunmadığı mütalaa edilmiştir.
Rapora karşı itiraz edilmişse de, yargılamada gelinen aşama itibariyle itirazlarının reddine dair karar verilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Toplanan delillere, alınan gerekçeli bilirkişi raporlarına, tarafların beyan ve itirazlarının mahiyetine göre;
Davacı tarafından, tarafların ortak hissedar olduğu ve davalının kişisel borcu nedeniyle yakalamaya konu olmaması için davalı tarafından çalıştırılmadığı ve yine davalının kişisel borçları nedeniyle aracın icra dairesince yediemin otoparkına çekilmesi nedeniyle mahrum kalınan kazanç kaybı, aracın yeniden ticari faaliyete başlayabilmesi için yapılması gereken bakım ve onarım masraflarından kaynaklı maddi tazminat davası açılmakla birlikte, davacının, ortak olarak davalının borçları nedeniyle yedi emin otoparkına çekilen ortağı olduğu davaya konu aracı otoparktan çıkartabilmesi, hatta kendi adına yediemin olarak aracı teslim alabilmesi ve çalıştırabilmesi mümkün olmasına rağmen bunu yapmaması dikkate alındığında, davaya konu talebinde haklı olmadığı mahkememizce kabul ve tespit edilmiş, davanın reddine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle;
1)Davanın REDDİNE,
2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60 TL harçtan, dava açılışında alınan 179,90 TL peşin harcın düşülmesi ile kalan 247,70 TL harcın DAVACIDAN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
3) 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
4) Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5) Davalının vekil ile temsil edilmesi nedeniyle karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 1.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6) Kullanılmayan avansların Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatırana iadesine,
Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ...Bölge Adliye Mahkemesine istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 05/04/2024