T.C. ...14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA "TÜRK MİLLETİ ADINA "
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/464 Esas
KARAR NO : 2024/366
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
DAVA : İstirdat (Kooperatif Üyeliğinden Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 11/07/2023
KARAR TARİHİ : 15/05/2024
KARAR YAZMA TARİHİ : 20/05/2024
Mahkememize açılan davanın yapılan açık yargılaması sonucunda, dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ ;
DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; Davalı kooperatif yönetiminin aleyhine...13. İcra Müdürlüğünün 2022/8215 sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlattığını, başlatılan icra takibinin sebebinin borçlu olduğu için değil kendisinin yönetim kurumu tarafından cezalandırılmak istemeleri olduğunu, kooperatife herhangi bir borcunun bulunmadığını, 02/09/2020 günü kooperatif resmi telefonundan da borcunun olmadığına dair mesaj atıldığını, kooperatife giriş aşamasında toplam 26.000,00.TL elden teslim ettiğini, banka üzerinden ödeme yapılmasını bahanelerle istemediklerini, bu nedenle elden teslim ettiğini, ortaklıktan çıkarılırken kendisine noter aracılığıyla tebligat yapılmadığını, kooperatifin yolsuzluk yaptığını, bir çok kooperatif ortağının borcu olmasına rağmen sadece kendisine ilamsız icra takibi başlatıldığını, kooperatifin eşitlik ilkesini de ihlal ettiğini, kooperatifin hak kazanmış olmadığı sözde alacağı için kötü niyetli icra takibi başlattığını, yurtdışında bulunduğu sırada haksız ve dayanaksız olarak tanzim olunan ödeme emrini süresi içerisinde itiraz edilmesi imkansız hale getirildiğini, yurt dışında bulunduğundan haberi olmadığından itiraz edemediğini, takibin kesinleşmesi üzerine tüm mal varlığına el konulduğunu, borcu ödemek zorunda bırakıldığını, borcu bulunmadığı halde ödemek zorunda olduğu miktar ile davalı alacaklının haksız kazanç elde ettiğinin açık olduğunu bu durumun tespit edilerek haksız veye uğradığı zararın giderilmesi için bu davanın açılması zorunluluğu doğduğunu ileri sürerek...13. İcra Müdürlüğünün 2022/8215 Esas sayılı icra doyasından dolayı davalı alacaklıya borcunun bulunmadığının tespiti ile borçlu olmadığı halde ödemek zorunda kaldığı 43.854,00.TL'nin diğer ödemelerinin İİK.nun 72.madde uyarınca ödeme tarihi olan 10/06/2022 tarihinden itibaren yasal faizi ile istirdadına, her türlü yargılama harç ve masrafları ile vekalet ücretinin davalı kooperatife yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun olarak dava dilekçesi tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmıştır.
CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; Usule ilişkin olarak itiraz ve def'i olarak davanın 1 yıllık hak düşürücü süre yönünden davanın reddi gerektiğini. Davacı taraf dava dilekçesinde ödeme tarihi olarak 10/06/2022 tarihi belirtmiş olup İİK.nun 72/7.maddesine göre ödeme tarihinden itibarin i sene içinde istirdat davasının açılması gerektiğini, buna göre hak düşürücü süre yönünden davanın reddine karar verilmesini. Davacının müvekkili Kooperatife üye olmak için, 13.05.2015 tarihinde başvuruda bulunduğunu, Yönetim Kurulunun 13.05.2015 tarih ve 278 sayılı kararı ile ortaklığa kabul edildiğini, ortaklık giriş aidatını ödemediği için 01.01.2016 tarih ve 290 no’lu Yönetim Kurulu kararı ile ortaklığının resen sonlandırıldırıldığını, 05.03.2016 tarih ve 296 sayılı Yönetim Kurulu kararıyla, davacının lehine olarak tekrar ortaklığa kabulüne karar verildiğini, ancak; davacının bu kararla ilgili olarak Kooperatif kayıtlarında tekrar Kooperatif ortağı olmak istediğine dair yazılı bir müracaat belgesine rastlanmadığını, davacının dilekçesinde uzun uzun beyan edilen hususlar ışığında, halen ceza soruşturması ve sorumluluk davası devam eden ve kendisi hakkında "ortaklıktan çıkarma" işlemi yapmak yerine, davacı lehine icra takibi başlatan Yönetim Kurulu üyeleri ile davacının arasında neler yaşandığının bu hukuki süreçler sonucunda ortaya çıkacağının ve bu konuların dava konusu ile ilgisi olmadığını, davacının 15.10 2021 tarih ve 491 nolu Yönetim Kurulu Kararı ile 1 hissesini, 375.000 TL bedelle Serkan KAYA'ya borçsuz olarak devrettiğini, davacı giriş aidatını bile ödemediği hissesini, giriş aidatının neredeyse 20 katı fiyatına sattığını, buna rağmen Kooperatife olan borcunun (yedi yıl boyunca ödemediği) tahsilinden bir mağduriyet yaratma çabasının manidar olduğunu, davacının emsal ödemeler dikkate alındığından kooperatife iki hisse için toplam borcu; 122.362,45 TL olarak hesaplandığını, Davacının borç tahakkuk miktarı 122.362,45 TL' den tahsil edilen 52.500,00 TL çıkarıldığında fark olarak 69.862,45 TL kaldığını, kalan bu farkın 32.700,00 TL.sı icra yolu ile alındığını, halen Kooperatife hesaplanacak gecikme faizleri hariç (69,862,45-32.700,00) = 37.162,45 TL aidat borcunun bulunduğunu, İİK.nun 72/8.maddesine göre davacının istirdat davasında yalnız paranın verilmesi lazım gelmediğini ispata mecbur olduğunu. Bu madde kapsamına göre borcu olmadığını ispatlamak zorunda olduğunu. 2015 yılında tahsilatların 8.000.TL bedellerin üzerinin aracı finans kurumları üzerinden yapılmasının zorunluluğunun bulunduğunu. elden yapıldığı iddia edilen 26.000,00 TL müvekkili Kooperatifin kayıtlarında da bulunmadığını ileri sürerek davanın öncelikle Hak düşürücü süre nedeniyle usulden reddine, mahkeme aksi kanaate ise davanın esastan reddine karar verilmesini savunmuştur.
Mahkememizin ön inceleme duruşmasında verilen ara karar ile davalı vekili tarafından İİK 72/7 maddesine göre ödeme tarihinden itibaren 1 yıl içerisinde bu davanın açılması gerektiğinden bu nedenle hak düşürücü süre geçtiği yönünden itirazında bulunmuş olup celp edilen...12. ATM'nin 2023/419 Esas 2023/344 Karar sayılı dosyası incelendiğinde davanın 12/06/2023 tarihinde açılmış olup ödemenin ise 28/06/2022 tarihinde yapılmış olduğundan davacı tarafından süresi içerisinde dava açılmış olup arabuluculuk tutanağını sunmadığından usulden reddine karar verilmiş olduğundan süre kesilmiş olduğundan buna göre davalı tarafın HAKDÜŞÜRÜCÜ SÜRE yönünden itirazının reddine karar verilmiştir. Ayrıca davacı tarafından dinlenmek üzere tanık hazır edilmiş ise de HMK'nun 200 . Maddesine göre talep edilen miktar yazılı delille ispat edilmesi gerektiğinden tanık dinletme hususundaki talebinin reddine karar verilmiştir.
...13. İcra Müdürlüğünün 2022/8215 Esas sayılı icra doyasına ait evraklar müzekkere ile UYAP üzerinden istenilmiş olup gelen evraklar dosya içerisine alınmıştır. Ayrıca davacının...13. İcra Müdürlüğünün 2022/8215 Esas sayılı icra doyasına 43.854,00.TL' yi 10/06/2022 tarihinde ödediği tespit edilmiştir. Ayrıca...Cumhuriyet Başsavcılığının 2022/91055 Sayılı soruşturma dosyasındaki evraklar müzekkere ile istenilmiş olup Kooperatif yöneticileri ve denetim kurulu üyeleri hakkında kooperatif ortakları ... ve arkadaşları tarafından verilen suç duyurusuna ilişkin soruşturma dosyasına ilişkin olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/319 esas 2023/344 Karar sayılı dosyasına ait belgeler UYAP üzerinden müzekkere ile istenilmiş olup gelen belgeler dosya içine alınmıştır. Davalı kooperatif hakkında Bağımsız ... Denetim Firmasının kooperatifleri hakkında hazırladığı raporun bir sureti de taraflarca dosyaya kazandırılmıştır. Ayrıca davadışı ŞÜKRÜ ARABACI'nın davacıya ...9. Noterliğinin 05/09/2022 tarihli 13389 yevmiye nolu belgenin tasdikli sureti ilgili Noterden temin edilerek dosya içerisine alınmıştır. Davadışı ŞÜKRÜ ARABACI noterden tasdikli verdiği beyanında: "...Kooperatifin geçmesi gereken şifai veya resmi muhasebe kayıtlarını da bana bildirmektedirler. Yönetimin şifai talimatlarına zaman zaman üzülse de mecburiyete karşısında istemeyerek de olsa uygulamaktadır. Bana verilen bu talimat da bu şartlar altına gerçekleşmiştir. " belirtmiştir.
Mahkememizce tarafların delilleri toplanmış, tüm deliller toplandıktan sonra dosya Kooperatifler Hukuk Uzmanı Bilirkişisi ... ... ... ... ... ... 'a tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen 11/01/2024 tarihli raporlarında özetle: Davacı kooperatif ortağı ... tarafından 2015-2021 dönemine ilişkin genel kurul kararları uyarınca, 07.05.2022 takip tarihi itibariyle 2 adet ortaklığı ile ilgili olarak davalı kooperatife yapması gereken aidat, ihtarname masrafları ve kendisinden önce kooperatife ortak olanlar tarafından yapılan ödemeler olmak üzere yapması gereken ödemeler genel toplamının yukarıdaki tabloda ayrıntılı şekilde yer aldığı üzere genel toplam itibariyle 99.724,90 TL olduğunu, Davacı kooperatif ortağı ... tarafından: 07.05.2022 takip tarihi itibariyle, davalı kooperatife yapılan ödemeler genel toplamının ise aşağıdaki tabloda ayrıntılı şekilde yer aldığı üzere genel toplam itibariyle 52.500,00TL olduğunu, Davacı ... tarafından, ...13. İcra Dairesi'nin 2022/8215 esas sayılı Dosyasına 10.06.2022 tarihinde 43.854,19 TL ödemede bulunulduğunu, Davacı... ... ”ın, 2015 yılında Ortaklık Giri Ödemesi olarak kooperatife elden yaptığını beyan, ancak davalı kooperatifin yasal muhasebe kayıtlarında yer almayan 26.000,00TL ile ilgili olarak, Davalı kooperatifin talebi üzerine ... Bağımsız Denetim A.Ş. tarafından hazırlanan 25.11.2022 tarihli .... ... KONUT YAPI KOOPERATİF BAĞIMZ DENETİM RAPORU'nun genelinde yer verilen, sonuç bölümünde özetlenen ve raporumuzun yukarıdaki bölümlerinde ayrıntılı şekilde yer verilen somut tespitlerin bir bütün olarak dikkate alınması halinde, Davacı ...'ın özetle “2015 yılında Ortaklık Giriş Ödemesi olarak kooperatife elden yaptığının beyan ettiği 26.000,00TL'nin kooperatifin yasal kayıtlarına intikal ettirilmediği...” yolundaki beyanına itibar edilmesi gerektiğinin değerlendirildiğini, dolayısıyla Davacı ... tarafından davalı kooperatife yapılan ödemeler genel toplamının (52.500,00TL + 43.854, 19TL + 26.000,00TL² = 122.354, 19TL) 122.354,19TL olduğunu, yukarıdaki hususların bir bütün olarak dikkate alınması halinde ise, Davacı ...'ın, 2 adet ortaklığı ile ilgili olarak davalı kooperatife genel toplam itibariyle (122.354,19TL-99.724,90TL =22.629,29TL) 22.629,29TL fazla ödeme yaptığını, El Davacı ... tarafından Mahkemeye sunulan 12.06.2023 tarihi dilekçe ile özetle:”....13. İcra Müdürli in 2022/8215 Esas sayılı icra dosyasından dolayı davalı alacaklıya borcunun bulunmadığının tespiti ile borçlu olmadığı halde ödemek zorunda kaldığı 43.854,00.TL'nin İİK.nun 72.madde uyarınca ödeme tarihi olan 10/06/2022 den itibaren yasal faizi ile istirdadına, her türlü yargılama harç ve masrafları ile vekalet ücretinin davalı kooperatife yükletilmesi: ” talebiyle huzurdaki davanın açıldığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Bilirkişilerin raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, bilirkişi raporuna karşı taraf vekillerince beyan ve itiraz dilekçeleri sunulması üzerine dosyanın yeniden değerlendirilmek üzere kök raporu düzenleyen Kooperatifler Hukuk Uzmanı Bilirkişisi Nevzat ÖZDEMİR ile SMMM Bilirkişisi Banu KILINÇARSLAN'a dosya teslim edilerek düzenlenen 06/03/2024 tarihli ek raporda özetle; Öncelikle, Bilirkişi Heyeti olarak yaptığımız iş, dava konusu uyuşmazlıklarla ilgili olarak, uyuşmazlık tarihi itibariyle cari mevzuat hükümleri dikkate alınmak suretiyle durum tespiti yapmaktan ibaret olduğunu, davalı vekillerin iddia ettiği gibi, ne olduğu konusunda dahi henüz objektif bir tespit ve mutabakat bulunmayan, hukuki değerlendirme olmadığı, nitekim...BBK'nun kararlarının da aynı doğrultuda olduğunu, Davalı kooperatif vekilleri tarafından “Bilirkişi raporuna sunulmasından ibarettir” açıklamasıyla mahkemeye sunulan 7 sayfadan ibaret 03.02.2024 tarihli itiraz dilekçesinde yer alan hususların, Raporumuzun yukarıdaki bölümlerinde madde madde ayrıntılı şekilde izah olunan sebeplerle, bilirkişi heyetimiz tarafından itibar edilmesi mümkün olmayan, somut herhangi bir bilgi ya da belgeye de dayanmayan, davalı vekillerinin kendi değerlendirmelerine dayanan beyanlarından ibaret hususlar olduğunu, Raporların ayrıntılı şekilde yer verilen hususlarla ilgili nihai takdir ve değerlendirmenin ise sadece Mahkemenin takdirinde olduğu hususunun izahtan vareste olduğunu, Bilirkişi heyetimiz tarafından hazırlanarak Mahkemeye sunulun 11.01.2024 tarihli Bilirkişi Heyeti Raporlarında yer alan durum tespiti ve düşünceleri değişikliğe gidilmesini gerektirecek mahiyette somut yeni bir bilgi ya da belgenin dosya kapsamında fiilen mevcut olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davalı Kooperatif tarafından davacı hakkında başlatılan...13. İcra Müdürlüğünün 2022/8215 Esas sayılı icra doyasına süresi içinde itiraz edememesi nedeniyle icra baskısı altında ödediğini iddia ettiği paranın geri iadesi için açılan istirdat davasına ilişkindir.
Tüm dosya kapsamı, iddia, savunma, arabuluculuk tutanağı, ticari defter ve kayıtlar ile birlikte...13. İcra Dairesinin 2022/8215 Esas sayılı icra dosyası,...Cumhuriyet Başsavcılığının 2022/91055 Sayılı soruşturma dosyasındaki Kooperatif yöneticileri ve denetim kurulu üyeleri hakkında kooperatif ortakları ... ve arkadaşları tarafından verilen suç duyurusuna ilişkin soruşturma dosyası, Davalı kooperatif hakkındaki Bağımsız ... Denetim Firmasının davalı Kooperatif hakkında hazırladığı rapor, davadışı ... ... ... 'nın davacıya ...9. Noterliğinin 05/09/2022 tarihli 13389 yevmiye nolu belge ile noterden verdiği beyanı ile dosya kapsamın da alınan bilirkişilerin raporu birlikte değerlendirildiğinde, bilirkişinin kök ve ek raporlarında; Davacı ... tarafından, ...13. İcra Dairesi'nin 2022/8215 Esas sayılı Dosyasına 10.06.2022 tarihinde 43.854,19 TL ödemede bulunulduğunu, Davacı ...”ın, 2015 yılında Ortaklık Giri Ödemesi olarak kooperatife elden yaptığını beyan, ancak davalı kooperatifin yasal muhasebe kayıtlarında yer almayan 26.000,00TL ile ilgili olarak, Davalı kooperatifin talebi üzerine ... Bağımsız Denetim A.Ş. tarafından hazırlanan 25.11.2022 tarihli ... ... KONUT YAPI KOOPERATİF BAĞIMZ DENETİM RAPORU'nun genelinde yer verilen, sonuç bölümünde özetlenen ve raporumuzun yukarıdaki bölümlerinde ayrıntılı şekilde yer verilen somut tespitlerin bir bütün olarak dikkate alınması halinde, Davacı ...'ın özetle “2015 yılında Ortaklık Giriş Ödemesi olarak kooperatife elden yaptığının beyan ettiği 26.000,00TL'nin kooperatifin yasal kayıtlarına intikal ettirilmediği...” yolundaki beyanına itibar edilmesi gerektiğinin değerlendirildiğini, dolayısıyla Davacı ... tarafından davalı kooperatife yapılan ödemeler genel toplamının (52.500,00TL + 43.854, 19TL + 26.000,00TL² = 122.354, 19TL) 122.354,19.TL olduğunu, Davacı ... tarafından davalı kooperatife yapılan ödemeler genel toplamının (52.500,00TL + 43.854, 19TL + 26.000,00TL² = 122.354, 19TL) 122.354,19TL olduğunu, yukarıdaki hususların bir bütün olarak dikkate alınması halinde ise, Davacı ...'ın, 2 adet ortaklığı ile ilgili olarak davalı kooperatife genel toplam itibariyle (122.354,19TL-99.724,90TL =22.629,29TL) 22.629,29TL fazla ödeme yaptığı belirtilmiş olup bilirkişiler tarafından dosyaya sunulan kök ve ek raporlar dikkate alınarak;
Davacı ...'ın, 2015 yılında ortaklık giriş ödemesi olarak kooperatife elden yaptığını iddia ettiği ödemenin davalı kooperatifin yasal muhasebe kayıtlarında yer almayan 26.000,00.TL ile ilgili olarak, bilirkişiler tarafından davacı ... tarafından, ...13. İcra Dairesinin 2022/8215 Esas sayılı ilamsız icra dosyasına cebri icra baskısı altında 10.06.2022 tarihinde yaptığı ödemeden dolayı davalı kooperatiften aidat borçları düşüldükten sonra davacının 22.629,29.TL alacaklı olduğu halde kısa kararda sehven dava değeri ve istirdatı istenen 43.854,00.TL olarak alacaklı olduğu yazıldığı gerekçeli karar yazılırken bu husus fark edilmiştir.
Bu kapsamda, davacı tarafın ...13. İcra Dairesinin 2022/8215 Esas sayılı ilamsız icra dosyasından dolayı davalıya borçlu bulunmadığının tespiti bu icra dosyasında ödemiş olduğu 43.854,00.TL.den dolayı aslında 22.629,29TL alacaklı olduğu bu miktarın TBK.nun 117/2.maddesine göre ödeme tarihi olan 10.06.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan istirdatı ile davacıya ödenmesi gerekmekte olup yukarıda belirtildiği gibi sehven yapılan bu hata sonradan fark edilmiş olup gerekçeli kararın hüküm kısmına dokunulmamış olup ayrıca davalı kooperatif icra yolu ile fazla tahsil edilen miktar yönünden haksız şekilde zenginleştiğinden temerrüdüne gerek olmadığından TBK.nun 117/2.maddesine göre ödeme tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-)Davacının açtığı İSTİRDAT davasının KABULÜ İLE, Davacı tarafın ...13. İcra Dairesinin 2022/8215 Esas sayılı ilamsız icra dosyasından dolayı davalıya borçlu bulunmadığının tespiti bu icra dosyasında ödemiş olduğu 43.854,00.TL.nin TBK.nun 117/2.maddesine göre ödeme tarihi olan 10.06.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan istirdatı ile davacıya ödenmesine,
2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 2.995,67.TL karar ve ilam harının, dava açılışında davacıdan alınan 748,92.TL peşin harcın düşülmesi ile eksik alındığı anlaşılan 2.246,75.TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
3) 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13.maddesi uyarınca alınması gereken 3.200,00.TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
4) Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 269,85.TL başvurma harcı, 748,92.TL peşin harç,680,25 TL tebligat ücreti, 5.000,00.TL bilirkişi ücreti, olmak üzere toplam 6.699,02.TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5) Davacının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 17.900,00.TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6) Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatıranlara iadesine,
Dair; davacı ile vekili ve davalı vekilinin yüzlerine karşı verilen, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren, HMK.nun 345.maddesine göre 2 (iki) hafta içerisinde...Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu usulen anlatıldı. 15/05/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.
¸* Bu karar 5070 sayılı kanun gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır*¸