T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/505 Esas - 2025/607
T.C.
ANKARA
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/505 Esas
KARAR NO : 2025/607
DAVA : Alacak (Ticari İş Tellallığı Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 27/07/2023
KARAR TARİHİ : 26/09/2025
KARAR YAZMA TARİHİ : 02/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari İş Tellallığı Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA DİLEKÇESİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkil şirket yetkilisi ... ile dava dışı ... ve ...'ün 06.09.2021 tarihinde bir araya gelerek ...'de kurulu olduğu ifade edilen şirkete ...'nın *670, ...'ün 9630 oranında ortak olmaları hususunda anlaştıklarını, Söz konusu anlaşma için 14.09.2021 tarihinde ...'ye gidildiğini, orda dava dışı ... tarafından karşılanıldığını, ...'un önceden ... ile çalıştığını, anlaşma sağlanması halinde müvekkilinde işlerinin yürütüleceğinin ifade edildiğini, Ayrıca .... tarafından konulan kural gereği sıcak hava balon işletmeciliği işinde ticaret lisansı alınabilmesi için şirkette .... Arap ortak olması gerektiği, bu nedenle soy ismi .... olan şahıs ile anlaşma yapıldığını, Daha sonra müvekkil şirket yetkilisinin Türkiye'ye döndüğünü ve davalı şirket tarafından sağlanacak danışmanlık hizmetleri kapsamında düzenlenen faturalar ve sair işlemler gereğince ödemeler gerçekleştirdiğini, Yapılan sair ödemelerden bir süre sonra aslında şirketin devredilmediğini ve yeni bir şirket kurulduğunun öğrenildiğini, şirketin kuruluş işlemlerinin 23.09.2021 tarihinde bittiğini ve bu tarih itibari ile ... .... adı altında ortaklık ilişkisi başladığını, Davalı şirkete danışmanlık hizmeti vermesi ve sair işlemler için ödemeler yapılmış ise de davalı yanın söz konusu yükümlülüklerini yerine getirmediğini ve haksız kazanç sağladığını, Davalı yan tarafından danışmanlık hizmeti verilmemesi, hizmet verilmesi amacıyla ödenen bedellerin iade edilmemesi, haksız işlemleri neticesinde müvekkilin zarar uğraması nedeniyle maddi tazminat istemi ve sair tüm tazminat alacaklarının ödenmesi talebi ile arabuluculuk oluna başvurulduğunu, görüşmelerin anlaşamama ile sonuçlandığını, .... balonlarının satın alınması için davalı yana ödeme yapılmasına karşın bu ödemelerin ilgili kuruma (....) aktarılmaması nedeniyle balonların başka bir firma tarafından satın alındığını ve müvekkilinin menfi ve müspet zarara uğramasına neden olunduğunu, Davalı yana 30.000,00 Euro danışmanlık ücreti ödenmesine karşın hizmetin yerine getirmemesine bağlı olarak sadece 10.000,00 Euro'nun iadesinin gerçekleştirildiğini, 20.000,00 Euro'nun iade edilmediğini, ülkedeki ekonomik sıkıntılar nedeniyle müvekkilinin kur farkı nedeniyle de zarara uğradığını, Netice İtibari ile toplamda aleyhe kabul anlamına gelmemek kaydı ile yaklaşık olarak 52.260,57 Euro ödeme gerçekleşmesine rağmen davalı tarafın yükümlülüklerini yerine getirmediğini, Arzve izah edilen nedenlerle her türlü dava hakkı ve fazlaya ilişkin her türlü hakları saklı kalmak kaydı ile danışmanlık hizmetinin tam ve gereği gibi verilmemesine rağmen iadesi gerçekleştirilmeyen tutarların temerrüt tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 500,00 Euro maddi tazminatın (Kısmi dava olarak) davalı şirketten tahsilini, ayrıca sözleşmeye aykırı davranılması nedeni ile uğranılan menfi, müspet ve munzam zarar ile kur farkı ve sair nedenlerle oluşan tüm maddi zararların temerrüt tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile şimdilik 250,00 Euro maddi tazminatın (Belirsiz Alacak Olarak) davalı şirketten tahsilini, yargılama gideri ve vekalet ücretlerinin davalı üzerine bırakılmasını, Talep ve dava etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkil şirketin, 2020 yılında dava dışı ...'ün “...." isimli şirketinin kuruluşunda danışmanlık hizmeti verdiğini, bu şirketin v'de kurulduğunu, gerekli işlemlerin başlatıldığını, ...'ün o dönemde yaşadığı vize problemleri nedeniyle ...'ye gelemediğini ve ayrıca şirket .... onayından geçemediğinden işe devam edilemediğini, şirketin ... ruhsat sürecine geçemediğini, Daha sonra ...'ün davacı şirket yetkilisi, aynı zamanda sıcak hava balonu pilotu olan ... ile ortaklığın .... şirketi üzerinden gerçekleşeceğini ...'nın isteğiyle yeni ortaklığın merkezinin ve faaliyet yerinin ...'de olacağını bildirerek müvekkilden kendilerine bu süreçte danışmanlık verilmesinin istendiğini, Bu iş kapsamında 30.000,00 Euro Danışmanlık Ücreti karşılığında anlaşılmış ve bu bedelin 3 taksit ile ödenmesi şartıyla anlaşma sağlandığını, ....ülkesindeki yetkili organ olan ....'nin *bir kişinin, iki sıcak hava balonu şirketi kuramayacağı" yönündeki kuralı gereği ... adına kayıtlı şirketin pasif hale getirildiğini, ortaklarında bilgisi dahilinde “...." olarak ... eyaletinde ticaret lisans başvurusunda bulunulduğunu, akabinde lisans çıkarıldığını, buna ilişkin evrakları ...'nın ...'de bizzat imzaladığını, Bu zamana kadar ... olarak kayıtlı olunan tüm sistemlerde şirket isminin “...” olarak değiştirilerek sürecin devam ettirildiğini, lisansın ... lisansına dönüştürüldüğünü, ...'de kurulu şirketin kuruluş gazetesinde yayımı için ...'ye dönüşüm için gerekli çevirilerin yapıldığını, Daha sonra ...'nın ...'de sıcak hava balonu ruhsatı alabilmek için zorunlu evrak olan pilotluk belgesini alabilmek amacıyla 3 kez sınava girdiğini ancak kazanamadığını, bunun üzerine ... tarafından Türkiye'den pilot getirildiğini, onlarında sınavı geçemediğini, bu süreçlerin müvekkilin üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmesinden sonra yani ticaret lisansından sonra gerçekleştiğini, ...'nın bir diğer kuralının da “lisansa başvuru tarihinden itibaren 18 ay içerisinde ruhsat sürecinin tamamlanmış olması gerekmektedir.” Şeklinde olduğunu, bu kurala rağmen ...'nın ve yanında getirdiği pilotun sınavı geçememesinin süreci uzattığını, genel olarak izlenen süreçlerde de ...'nın yapılan tüm masrafları karşılaması (...'ün eşi ve çocuğunun vize paraları vs-ayrıca şahsi masrafları da karşılaması) ortaklık barışını bozduğunu, ikilinin arasını açtığını ve ...'nın yaptığı masrafları ...'den alamaması sonucunda sözde müvekkilin yükümlülüklerinin yerine getirmediğini bahane ederek iş bu davayı açtığını, Müvekkilin, 30.000,00 Euro danışmanlık bedelinden sadece 10.000,00 Euro tahsil edebildiğini, onun da gecikmeli olarak ödendiğini, 2 ve 3 taksiti alamadığı gibi davacıdan da işin devamıyla ilgili herhangi bir talep-geri dönüş alamadığını, Açıklanan nedenlerle davanın reddini, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davacı yana yükletilmesini, Talep etmiştir.
DAVANIN NİTELİĞİ VE UYUŞMAZLIK:Dava; Taraflar arasında davacının ....de kurulu şirketin devir işlemlerinin gerçekleştirilmesi ve sair iş ve işlemlerinin yürütülmesi, sıcak hava balonu satın alınması ve danışmanlık hizmeti verilmesi konularında danışmanlık ilişkisi olduğundan ve bu ilişki gereği davalının edimini usulünce yerine getirmediğinden bahisle davalıya ödenen bedelin iadesi ve davacınını uğradığı iddia edilen menfi, müspet ve munzam zarar ile kur farkından kaynaklı tazminat istemine ilişkin olduğu görüldü. Mahkememiz yetkisine itiraz edilmemiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalının davacının yapmış olduğu ödemeye rağmen danışmanlık hizmetini yerine getirip getirmediği, yerine getirmemişse bundan kaynaklı davacının iade alacağı bulunup bulunmadığı, davalının edimin yerine getirmemesi nedeniyle menfi, müspet ve munzam zarar ile kur farkından kaynaklı zarara uğrayıp uğramadığı, uğramışsa uğradığı zararların miktarının tespiti, davacının zarara uğramasında kendi kusurunun bulunup bulunmadığı, davalının bu zararlardan sorumlu olup olmadığı, faizin başlangıcı ve oranına ilişkin olduğu tespit edildi.
DELİLLER: .... gerekli evrakların dosyaya kazandırıldığı, .... yazılan müzekkereye cevap verildiği ve dosya içerisine alındığı, davacı vekili tarafından davaya konu talep sonucunun açıklaşıp, kuruşlandırılmasına ilişkin dilekçesini sunduğu, yine aynı dilekçe ile müvekkiline ait ticari defter ve belgelerin inceleneceği yer ve ilgilisinin bildirildiği anlaşıldı.
Mahkememizin 02/02/2024 tarihli duruşması 2 no'lu ara kararı uyarınca Dosyanın davacı tarafa ait ticari defter ve kayıtlar üzerinde SMMM bilirkişi vasıtasıyla inceleme yapılması ve ön inceleme duruşmasında tespit edilen uyuşmazlıklar konusunda rapor düzenlenmesi için bulunduğu yer mahal mahkemesine talimat yazılmasına, karar verilmiş ve .... Mahkemesine gönderilmiştir.
.... Talimat sayılı dosyası aracılığıyla SMMM Bilirkişi ... tarafından alınan raporda özetle; İnceleme ve değerlendirme bölümlerinde belirttiği davacı şirketin davalı şirketine yaptığı ödemeye rağmen davalının danışmanlık hizmetini yerine getirmesi ve davacının ... de sıcak hava balonu ruhsatı alabilmek için zorunlu olan evrakı sağlayamadığından kaynaklanarak danışmanlık hizmetinin aksamasına ve yerine getirilmesine imkan vermediği bu nedenle bundan kaynaklanan davacının iade alacağının bulunmadığı davalının edimin yerine getirilmesi hususunda menfi müsbet ve munzam zararı ile kur farkından kaynaklı zarara uğramadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Talimatın ikmali akabinde dosya mahkememizin 02/02/2024 tarihli celse 3 nolu ara karar uyarınca bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir.
Mali Müşavir Bilirkişisi ... ile Borçlar Hukuku Konusunda Uzman bilirkişi ...'ın mahkememize sundukları raporunda özetle; Davacının, davalının düzenlediği 3 adet faturaya itiraz etmediği, bu halde de davacının fatura içeriğinde yer alan izmetlerin davalı tarafından yerine getirildiğini kabul etmiş olduğu, 2 adet balon ücreti olan 20.000 Euro dışındaki iktarların davacıya iadesi şartlarının oluşmadığının tespit edildiği, avacının balon satın alınması için davalıya ödediği toplam 20.000 Euro'yu davalıdan iade alma şartlarının gerçekleştiğinin tespit edildiği, Balon satın alınması için davalıya ödenen bedelin iade edilmesi için davacı tarafından davalıya dava tarihinden önce gönderilmiş temerrüt ihtarı niteliğinde bir belgeye dosya kapsamında rastlanılmadığı, Davalı tarafın incelenen defter kayıtlarına göre 31.12.2023 tarihi ile davacıdan 6.600,00 TL alacağı bulunduğu, Dava dışı şahis tarafından dava dışı şahıslar hesaplarına (7.000,00 TL'si davalı firma yetkilisine ait hesap) aktarılan 8.065,00 TL tutarlı işlemin hangi iş ve işlemler ile ilgili olup olmadığının anlaşılmadığı, Yazılı sözleşme yapılmadığından ve bu nedenle de, ödemelerin hangi vadelerde, hangi işler karşılığı yapılacağı, davalının hangi iş, işlem ve hizmetleri hangi sürelerde yerine getireceğinin taraflarca kararlaştırılmadığı, davacının bu hususlara ilişkin davalının imzasını içeren bir belge de sunmadığı, bu durumda davacının dava konusu ettiği menfi, müspet, munzam, kur fakı ve diğer zararlarına ilişkin şartların oluşmadığı sonuç ve kanaatine varmışlardır.
Heyet raporu sonrası tarafların itirazlarını mahkememize sunduğu görüldü. Mahkememizin 06/12/2024 tarihli duruşması 1 no'lu ara kararı uyarınca Dosyanın tarafların beyan ve itirazlarını karşılar şekilde ek rapor düzenlenmesi için yeniden bilirkişi heyetine tevdine, karar verilmiş ve dosya tekrardan heyete teslim edilmiştir.
BİLİRKİŞİ HEYETİNİN 1. EK RAPORU :21.10.2021 tarihli fatura sureti dosyada bulunmamakta, 20.01.2022 tarihli faturanında yine hangi hizmetler için düzenlendiği tespit edilememektedir. Bu durumda davalı tarafın ifasını gerçekleştirdiği hangi hizmete karşılık iş bu faturaları düzenlendiğinin açıklanmasının yerinde olacağının gerektiğini beyan eder rapor düzenlemişlerdir.
Bilirkişi ek raporundaki eksiklik uyarınca mahkememizin 09/05/2025 tarihli celse, 1 no'lu ara kararı ile Davalı vekiline bilirkişi heyeti ek raporunda açıklanması talep edilen 21.10.2021 tarihli ve 20.01.2022 tarihli faturaların müvekkili tarafından ifasını gerçekleştirdiği hangi hizmete karşılık iş bu faturaları düzenlediğini açıklamak üzere 2 hafta süre verilmesine, verilmiş ve akabinde aynı celse 2 no'lu ara karar uyarınca dosyanın tarafların beyan ve itirazlarını karşılar şekilde ek rapor sunulması için bilirkişi heyetine tevdine, karar verilmiştir.
BİLİRKİŞİ HEYETİNİN 2. EK RAPORU : Yazılı sözleşme yapılmadığından ve bu nedenle de, ödemelerin hangi vadelerde, hangi işler karşılığı yapılacağı, davalının hangi iş, işlem ve hizmetleri hangi sürelerde yerine getireceğinin taraflarca kararlaştırılmadığı,Davalı tarafından düzenlenen faturaların itiraz veya iadeye konu edilmediği, Davalı yanın, incelenen defter kayıtlarına göre 6.600,00 TL davacıdan alacağı bulunmakta olup kök raporda ayrıca tespitine yer verilen dava dışı kişiler tarafından gerçekleştirilen toplam 8.065,00 TL bedelli işlemin hangi iş ve işlemler ile ilgili olduğu anlaşılamadığı, 23.05.2025 tarihli beyan dilekçesi ile alacak bakiyesi bulunmadığının davalı tarafın kabulünde olduğu, sonuç ve kanaatine varmışlardır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık konuları; “davalının, davacının yapmış olduğu ödemeye rağmen danışmanlık hizmetini yerine getirip getirmediği, yerine getirmemişse bundan kaynaklı davacının iade alacağı bulunup bulunmadığı, davalının edimini yerine getirmemesi nedeniyle davacının 22.12.2023 tarihli talep açıklama dilekçesi dikkate alındığında terditli talep olarak munzam zararın miktarının tespiti, davacının zarara uğramasında kendi kusurunun bulunup bulunmadığı, davalının bu zararlardan sorumlu olup olmadığı, faizin başlangıcı ve oranı” şeklinde belirlenmiştir.
Taraflar arasında danışmanlık hizmet sözleşmesinin olduğu tartışmasız olarak taraflarca kabul edilmiş sayılsa da her bir dava konusuna ilişkin hüküm ve şartları gösterir yazılı sözleşme niteliğinde belge bulunmadığından ve de davasını ispatlamakla görevli davacı tarafından sözleşme şartlarının neler olduğunu gösterir yazılı belge sunulmaması nedeniyle danışmanlık hizmetine konu taleplerin yerine getirilip getirilmemesinde kusur atfedilecek tarafın tespiti yapılamamıştır. Yine bilirkişi heyetince oluşturulan raporlarda 20.000,00E'nun 2 adet balon için davacı tarafından davalıya ödendiği sabit olup bu bedelden 11.000 Dolar(9.454,23E.) balon şirketine ödenmiş olduğu da sabit olup balon için ödenen paradan geriye kalan 10.545,77E. paranın danışmanlık hizmetinin ikinci taksidi ve 20.01.2022 tarihli davalı defterinde yer alan faturanın da hizmetin üçüncü taksidi olduğu yönündeki değerlendirme mahkememizce uygun bulunmuştur. Davacı tarafça hizmet ücreti olan 30.000E'nun tamamının davalıya ödendiği, 10.000E'sunun iade edildiği 20.000'sunun iade edilmediği iddia edildiği, davalı ise ilk taksit harici 20.000E ücretini alamadığını beyan etmiş olup yazılı bir sözleşme olmadığı, davacının defterlerini incelemeye sunmadığı, davalının ticari defter ve kayıtları ile davacının sunmuş olduğu kayıt ve belgelere göre bilirkişi heyetince düzenlenen 18.08.2025 tarihli 2. ek rapor yerinde görülmüştür. Buna göre kusurun kimde olduğu yönünde eldeki verilerle sonuca gidilemediğinden davacının danışmanlık hizmetinin konusu olan taleplerinin tamamlanıp tamamlanamamasında kusur atfedilecek taraf tespit edilememiştir. Yine yazılı sözleşme olmadığından veya bu yönde şifahi mutabakat olmadığından temerrüt tarihi tespit edilememiştir. Rapora göre davacının bir alacağı olmadığı anlaşılmış olup terditli olarak talep ettiği munzam zarar yönünden ise davacı zarar kalemlerini somutlaştırılmamış, iddia edilen soyut zarar ve danışmanlık hizmetinin ifası arasında illiyet bağı kurulamamıştır. Bu sebeplerle davacının maddi tazminat ve terditli olarak talep ettiği munzam zarar tazminat talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle;
1-Davacının maddi tazminat ve terditli olarak talep ettiği munzam zarar taleplerinin REDDİNE,
2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40 TL harçtan, dava açılışında alınan 427,60 TL peşin harcın düşülmesi ile kalan 187,80 TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
3) 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 3.800,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
4) Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5) Davalının vekil ile temsil edilmesi nedeniyle karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 22.500,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6) Kullanılmayan avansların Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatırana iadesine,
Dair, E-duruşma sistemi üzerinden davacı vekili ve E-duruşma sistemi üzerinden davalı vekilinin yüzüne karşı taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 02/10/2025
Katip ....
¸
Hakim ....
¸