T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/538 Esas - 2025/148
T.C.
ANKARA
14. ASLİYE TİCARET
MAHKEMESİ "TÜRK MİLLETİ ADINA"
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/538 Esas
KARAR NO : 2025/148
DAVA : DESTEK TAZMİNATI ALACAĞI
DAVA TARİHİ : 11/08/2023
BİRLEŞEN...1. ATM'NİN 2023/754 ESAS SAYILI DAVASINDA
DAV
DAVA : DESTEK TAZMİNATI ALACAĞI
DAVA TARİHİ : 24/10/2025
KARAR TARİHİ : 06/03/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 19/03/2025
Mahkememizde açılan destek tazminatı alacağının tahsili davalarının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA :
Asıl davada davacılar vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili ... .... ... ... ... ... ... için 50.000,00 TL maddi tazminatın 27/07/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen davada davacılar vekili ; müvekkili ... .... .... 'in babası, ... .... ... plakalı otobüsün karışmış olduğu trafik kazası nedeniyle vefat ettiğini, kazaya karışan otobüsün kırmızı ışıkta geçtiği için tam kusurlu olduğunu, kusurlu otobüsün kasko sigortacısı olan davalının poliçe içerisindeki İMMSP ile vefat halinde kişi başına 5.000.000,00 TL teminat limiti ve sorumluluğunun bulunduğunu, müteveffanın vefat etmeden önce infaz koruma memuru olarak görev yaptığını belirterek, davacı... .... ... için 1.000,00 TL maddi tazminatın 23/08/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davadan önce usulüne uygun şekilde kendilerine başvuru yapılmadığını, araç içerisinde bulunan diğer davacılar birbirlerini tanıdığından müteveffanın hatır için taşıdığının sabit olduğunu, ayrıca müteveffanın müterafik kusurunun ve emniyet kemeri takmaması hali de dahil olmak üzere tazminat tutarından indirilmesi gerektiğini, ceza davasının bekletici mesele yapılmasını belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Birleşen davada davalı vekili ;davanın açıldığı mahkemenin yetkili olmadığını, davadan önce usulüne uygun şekilde kendilerine başvuru yapılmadığını, davacıların taleplerinin zamanaşımına uğradığını, ZMMS limitlerinin aşıldığı ispatlanmadan davanın açıldığını, müteveffanın kazayı alkol etkisinde gerçekleştiğini, müterafik kusurun dikkate alınması gerektiğini, avans faizi talep edilemeyeceğini, dava tarihi itibariyle temerrütün gerçekleştiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 30/10/2023 tarihli ve 2023/754 Esas, 2023/612 Karar sayılı dosyasının mahkememiz dosyası ile birleştiği görülmüştür.
Dava ve birleşen dava; ölümlü trafik kazası nedeniyle oluşan destekten yoksun kalma alacağının trafik sigortası nedeni ile davalı ...şirketinden, kasko sigorta poliçesi içerisinde yer alan İMMSP koruması nedeni ile trafik sigorta poliçesi limitini aşan zararın davalı ...Sigorta şirketinden tahsili istemine ilişkindir.
Dava tek hakimli olarak görülmekte iken ıslah edilen dava değeri dikkate alınmak suretiyle heyete tevdi edilmiş ve yargılama işlemleri heyet tarafından yürütülmüştür.
Mahkememizce tarafların delilleri toplanmış, bilirkişi incelemeleri yaptırılmıştır.
Kusur yönünden yapılan inceleme:
Davalı ...şirketi tarafından trafik sigorta poliçesi, diğer davalı ...Sigorta Şirketi tarafından ise İMMSP si düzenlenen ve şehirler arası yolcu taşımacılığı yapan ...plaka sayılı otobüs dava dışı sürücü Hakan ERDEM idaresinde Balıkesir yönünden gelip, Otogara giriş için sola dönüş yapmak istemiş, kendisine kırmızı ışık yandığı halde yoluna devam etmiş, bu sırada ölen Halil BİRİŞEN'in kullandığı 45 Y 4096 plaka sayılı olup, otogar kavşağında kendisine yeşil ışık yandığı için kavşağa gider araç ile otobüsün çarpışması sonucu 45 Y 4096 plakalı aracın sürücüsü ve davacıların desteği olan Halil BİRİŞEN ölmüştür.
Sigorta poliçesi düzenleyen sigorta şirketleri sigortalı yada sigortalının sorumluluğunu üstlendiği araç sürücüsünün neden olduğu kaza sonucu ölen yada yararlanan üçüncü kişilerin oluşan zararlarını sigortalının kusuruna bağlı olarak ödemeyi üstlendiği için, öncelikle her iki araç sürücüsünün kusur dağılım oranlarının belirlenmesi gerekmiştir.
Ölüm ile sonuçlanan trafik kazası yukarıda anlatılan şekilde meydana gelmiş olup, Akhisar Cumhuriyet Başsavcılığının 2023/5026 Soruşturma sayılı dosyasına sunulan 21/06/2023 tarihli raporunda, otobüs sürücüsü Hakan ERDEM'in asli kusurlu, kamyonet sürücüsü Halil ...'in alt düzeyde tali kusurlu olduğu belirtilmiştir.
Mahkememiz tarafından görevlendirilen bilirkişinin 08/11/2023 tarihli raporunda, aynı olayda otobüs sürücüsü Hakan ERDEM'in % 100, ölen Halil ...'in kusursuz olduğu şeklinde görüş bildirilmiştir. Akhisar 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 2023/1057 Esas sayılı dosyasından alınan İstanbul Trafik İhtisas Dairesi'nin 11/12/2023 tarihli raporunda, sanık sürücü Hakan ERDEM'in asli derecede kusurlu olduğu, müteveffa sürücü Halil ...'in alt düzeyde tali derecede kusurlu olduğu belirtilmiştir.
Akhisar 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 2023/1057 Esas sayılı dosyasından alınan İstanbul Trafik İhtisas Dairesi Genişletilmiş Uzmanlar Kurulu'nun 11/09/2024 tarihli raporunda, sürücü Hakan ERDEM'in % 90 oranında, sürücü Halil ...'in % 10 oranında kusurlu olduğu açıklanmıştır.
Bu raporlar hep birlikte değerlendirildiğinde, sigortalı araç sürücüsünün kırmızı ışık ihlali yaparak % 90 oranında kusurlu olacak şekilde, davacıların ölen destekleri Halil'in ise ışık kontrollü kavşağa geldiğinde her ne kadar kendisine yeşil ışık yanmakta ise de, aracın hızını içerisinde bulunduğu kavşağı dikkate alarak belirlemediği, karşı yönden ve kırmızı ışık ihlali yapan otobüs ile çarpışmayı engelleyecek şekilde etkili fren tertibi yapamadığı için % 10 oranında kusurlu olduğu kabul edilmiştir.
Müterafik kusur yönünden yapılan değerlendirmede; dava ...plaka sayılı otobüs için poliçe düzenleyen şirketler aleyhine açılmış ve ölen bu araçta değil kendisinin kullandığı karşı araçta bulunduğu için olayda hatır taşımasından söz edilemeyeceği kabul edilmiştir.
Ölenin olay sırasında alkol aldığı belirtilip, tazminattan indirim yapılması gerektiği ileri sürülmüş ise de, bu nedenle zarardan indirim yapılabilmesi için ölenin kullandığı araç sürücüsünün sarhoş olması ve ölenin bu durumu bilerek sigortalı araç ile yolculuk yapması gerekli olup, somut olayda sigortalı araç sürücüsünün alkollü olduğu ve ölenin de bu araçta yolcu olarak bulunduğu ileri sürülmediği için tazminattan indirim yapılmasının mümkün olmadığı kabul edilmiştir.
Ölenin emniyet kemeri olmaksızın yolculuk yaptığı ve bu durumun zararın artmasına neden olduğu ileri sürülmüş olup, ölenin emniyet kemeri olmaksızın araç kullandığının davalı sigorta şirketleri tarafından kanıtlanması gerektiği, davalıların bu durumu kanıtlayamadıkları, üstelik suç soruşturma evrakı ve kaza tespit tutanağında da ölenin emniyet kemeri olmaksızın araç kullandığına ilişkin belirleme de olmadığı için tazminattan indirim yapılmasının mümkün olmadığı kabul edilmiştir.
Birleşen davada yetkisizlik itirazı ileri sürülmüş ise de, asıl dava ile birlikte yürütülmesi zorunlu olan birleşen davanın ana davadan ayrılıp yetkili olduğu ileri sürülen mahkemeye gönderilmesinin usul ekonomisi ve delillerin birlikte toplanması halinde daha isabetli karar verilmesi mümkün olacağı için birleşen dava yönünden yetkisizlik kararı verilmiemiştir.
Tazminat yönünden yapılan inceleme:
Asıl davada ...plaka sayılı araç için trafik sigorta poliçesi düzenleyen Sigorta şirketi Karayolu Taşıma Yasası gereği poliçe limiti olan 1.200.000,00 TL nin iki katı ile sorumlu olduğu için, bu davalının toplam 2.400.000,00 TL yönünden sorumlu olduğu, aynı araç için İMMSP si düzenleyen ...Sigorta şirketinin ise maddi ve manevi tazminat ayrımı yapılmaksızın trafik sigorta poliçesini aşan zararın 5.000.000,00 TL si ile sınırlı olacak şekilde sorumlu oldukları kabul edilmiştir.
Davacılar dışında ölenin babasıda hak sahibi olup, bu hak sahibi tarafından dava açılmamış olsa da bu kişi de dikkate alınarak her bir davalının talep edebileceği destek tazminatı miktarının hesaplanması gerektiği kabul edilmiştir.
Daha önce başka bir bilirkişiye alacak hesabı yaptırılmış ise de, hesaplamanın karar tarihine en yakın tarihteki verilere göre yapılması gerektiği için Mahkememiz tarafından görevlendirilen bilirkişinin 23/01/2025 tarihli raporu ile, sigortalı araç sürücüsünün % 90 oranında, ölenin % 10 oranında kusurlu olarak olaya neden oldukları, davalı sigorta şirketinin şehirlen arası yolcu taşımacılık işini yapması nedeni ile kaza tarihinde poliçe teminat limiti olan 1.200.000,00 TL'nin iki katı olan 2.400.000,00 TL teminat sağladığı, kasko sigortası içerisindeki İMMSP ile sigortacının şahıs başına 5.000.000,00 TL teminat sağladığı, TRH 2010 yaşam tablosu, % 10 artırım, % 10 iskonto yöntemi, Ocak 2025 asgari ücreti, kusur durumu ve evlenme ihtimali ile poliçe limitleri gözetilerek yapılan hesaplama sonucu, asıl davada davalı ZMMS sigortacısı Türkiye Sigortanın toplam tazminat poliçe limitini aştığı için garame yöntemi uyarınca davacı eş Fatma ... için 1.329.600,00 TL, anne ...için 516.000,00 TL, dava dışı baba için 225.840,00 TL, çocuk Yusuf ... için 89.760,00 TL ve çocuk Filiz ... için 238.800,00 TL olmak üzere toplam 2.400.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ile sorumlu olduğu, birleşen davada davalı KASKO sigortası içerisindeki İMMSP nedeni ile tazminat miktarı poliçe limitini aştığı için garame yöntemi ile yapılan hesaplamaya göre davacı eş Fatma ... için 2.770.000,00 TL, anne ...için 1.075.000,00 TL, dava dışı baba için 470.500,00 TL, çocuk Yusuf ... için 187.000,00 TL ve çocuk Filiz ... için 497.500,00 TL olmak üzere toplam 5.000.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ile sorumlu oldukları kabul edilmiştir.
Davacılar vekilinin 31/01/2025 tarihli dilekçesi ile; hesap bilirkişi raporu doğrultusunda asıl davaya yönelik talebinin 2.174.160,0- TL, birleşen davaya yönelik taleplerini 4.529.500,00 TL'ye arttırdıklarının beyan etmiş, dilekçe davalılara tebliğ edilip yargılamaya devam edilmiştir.
Asıl dava belirsiz alacak davası niteliğinde olup, davadan önce yapılan başvuru eksik belge ile yapılmış olup, arabulucuya yapılan başvuru ile bu davalı yönünden tüm alacak için temerrütün oluştuğu, birleşen davada ise davalıya başvuru davalının 13/03/2024 tarihli dilekçesinde belirttiği gibi 04/08/2023 olup, ödeme için geçen yasal sürenin sonu olan 18/08/2023 tarihinde tüm alacak yönünden temerrütün gerçekleştiği, sigortalı araç ticari nitelikli olduğu için talep edilebilir faizin ise avans faizi olması gerektiği kabul edilmiştir.
Aynı davacılar ile ölenin kardeşi Pınar tarafından İstanbul 4.Asliye Ticaret Mahkemesinde İMMSP si düzenleyen ...Sigorta ile Metro Turizm şirketi aleyhine manevi tazminat istekli dava açılmış olup, maddi ve manevi tazminat birlikte 5.000.000,00 TL koruma sağlayan ...Sigorta yönünden poliçe limiti dikkate alınarak mahkememiz tarafından hüküm oluşturulmuş olup, kalan poliçe limiti olup olmadığı, bu nedenle davalı ...Sigorta şirketinden alınabilecek manevi tazminat olup olmadığı, peşin ödemeye karar verilen miktarın sonucunun bu dava içerisinde çözümlenmesi gerektiği, eldeki davanın manevi tazminat istekli davanın sonucunu beklemesinin davacıların maddi tazminat isteklerine kavuşmalarını gereksiz yere sürüncemede bırakacağı kabul edilip, ıslah dilekçesi dikkate alınıp, her bir davacının her bir davalıya yönelik talepleri ile ilgili aşağıdaki hüküm oluşturulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
1-Mahkememizin 2023/538 Esas sayılı dosyasındaki talepler yönünden,
a-) Davacı eş Fatma ... için 1.329.600,00 TL destekten yoksun kalma olayının 14/07/2023 arabulucuya başvurma tarihinden itibaren hesaplanacak değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalı ...A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,
b-) Davacı anne Filiz ... (...) için; 516.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının 14/07/2023 arabulucuya başvurma tarihinden itibaren hesaplanacak değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalı ...A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,
c-) Davacı oğul Yusuf ... için; 89.760,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının 14/07/2023 arabulucuya başvurma tarihinden itibaren hesaplanacak değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalı ...A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,
d-) Davacı kızı Filiz ... İÇİN; 238.800,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının 14/07/2023 arabulucuya başvurma tarihinden itibaren hesaplanacak değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalı ...A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,
f-) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 148.516,87 TL karar ve ilam harcından, 2.151,77 TL peşin harç ile 5.274,08 TL ıslah harcının düşülmesi ile bakiye 141.091,02 TL harcın DAVALIDAN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
g-) 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin DAVALIDAN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
h-) -Kendisini duruşmalarda vekil ile temsil ettiren davacı Fatma ... yararına karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 198.144,00 TL. vekalet ücretinin DAVALIDAN ALINARAK İŞBU DAVACIYA VERİLMESİNE,
-Kendisini duruşmalarda vekil ile temsil ettiren davacı Filiz ... (...) yararına karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 81.400,00 TL. vekalet ücretinin DAVALIDAN ALINARAK İŞBU DAVACIYA VERİLMESİNE,
-Kendisini duruşmalarda vekil ile temsil ettiren davacı Yusuf ... yararına karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 30.000,00 TL. vekalet ücretinin DAVALIDAN ALINARAK İŞBU DAVACIYA VERİLMESİNE,
-Kendisini duruşmalarda vekil ile temsil ettiren davacı Filiz ... yararına karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 38.208,00 TL vekalet ücretinin DAVALIDAN ALINARAK İŞBU DAVACIYA VERİLMESİNE,
ı-) Asıl ve birleşen davalarda yargılama giderleri her iki dava için yapılmış olmakla; davacılar tarafından her iki dava için yapılan 269,85 TL başvurma harcı, 269,85 TL başvurma harcı, 8.500,00 TL bilirkişi ücreti, 9.050,00 TL ATK fatura bedeli ile 578,50 TL posta - tebligat gideri olmak üzere toplam yapılan 18.668,20 TL yargılama giderinden asıl ve birleşen davadaki kabul edilen oranlar dikkate alınarak 6.542,53 TL'sinin DAVALI ...ŞİRKETİNDEN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
i-) Davacı tarafından yatırılan 2.151,77 TL peşin harç ile 5.274,08 TL ıslah harcının DAVALIDAN ALINARAK DAVACILARA VERİLMESİNE,
j-) Kullanılmayan avansların Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak İADESİNE,
2- Birleşen...1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/754 Esas sayılı dosyasındaki talepler yönünden,
a-) Davacı eş Fatma ... için; 2.270.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının 18/08/2023 temerrüt tarihinden itibaren hesaplanacak değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalı ...Sigorta A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,
b-) Davacı anne Filiz ... (...) için; 1.075.000,00 TL. destekten yoksun kalma tazminatının 18/08/2023 temerrüt tarihinden itibaren hesaplanacak değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalı ...Sigorta A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,
c-) Davacı oğul Yusuf ... için; 187.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının 18/08/2023 temerrüt tarihinden itibaren hesaplanacak değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalı ...Sigorta A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,
d-) Davacı kızı Filiz ... İÇİN; 479.500,00 TL. destekten yoksun kalma tazminatının 18/08/2023 temerrüt tarihinden itibaren hesaplanacak değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalı ...Sigorta A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,
f-) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 275.255,15 TL karar ve liam harcından, 269,85 TL peşin harç ile 15.456,85 TL ıslah harcının düşülmesi ile bakiye 259.528,45 TL harcın DAVALIDAN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
g-) 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin DAVALIDAN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
h-)-Kendisini duruşmalarda vekil ile temsil ettiren davacı Fatma ... yararına karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 309.700,00 TL.vekalet ücretinin DAVALIDAN ALINARAK İŞBU DAVACIYA VERİLMESİNE,
-Kendisini duruşmalarda vekil ile temsil ettiren davacı Filiz ... (...) yararına karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 162.500,00 TL. vekalet ücretinin DAVALIDAN ALINARAK İŞBU DAVACIYA VERİLMESİNE,
-Kendisini duruşmalarda vekil ile temsil ettiren davacı Yusuf ... yararına karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 30.000,00 TL. vekalet ücretinin DAVALIDAN ALINARAK İŞBU DAVACIYA VERİLMESİNE,
-Kendisini duruşmalarda vekil ile temsil ettiren davacı Filiz ... yararına karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 78.625,00 TL vekalet ücretinin DAVALIDAN ALINARAK İŞBU DAVACIYA VERİLMESİNE,
ı-)Asıl ve birleşen davalarda yargılama giderleri her iki dava için yapılmış olmakla; davacılar tarafından her iki dava için yapılan 269,85 TL başvurma harcı, 269,85 TL başvurma harcı, 8.500,00 TL bilirkişi ücreti, 9.050,00 TL ATK fatura bedeli ile 578,50 TL posta - tebligat gideri olmak üzere toplam yapılan 18.668,20 TL yargılama giderinden asıl ve birleşen davadaki sorumlu olunan miktarlar dikkate alınarak 12.125,67 TL'sinin DAVALI ...SİGORTA ŞİRKETİNDEN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
i-) Davacı tarafından yatırılan 269,85 TL peşin harç ile 15.456,85 TL ıslah harcının DAVALI ...SİGORTA ŞİRKETİNDEN ALINARAK DAVACILARA VERİLMESİNE,
j-) Kullanılmayan avansların Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak İADESİNE,
Dair, asıl ve birleşen davada davacılar vekili Av. ..., asıl davada davalı ...vekili Av. ...ile birleşen davalı ...vekili Av. ...'nin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren İKİ HAFTA içerisinde...BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ'ne İSTİNAF BAŞVURU YOLU açık olmak üzere, oy birliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 06/03/2025
B