T.C. ... 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
...
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/610 Esas
KARAR NO : 2024/302
DAVA : Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 28/06/2017
KARAR TARİHİ : 19/04/2024
KARAR YAZMA TARİHİ : 17/05/2024
Mahkememizden verilen 04/03/2019 tarih ve 2017/443 Esas 2019/179 Karar sayılı kararı ... Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi'nin 12/07/2023 tarih ve 2023/1117 Esas 2023/963 Karar sayılı ilamıyla kaldırılmakla, dava mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılan ve mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA DİLEKÇESİ: Davacı Vekili Dava Dilekçesinde Özetle ; Müvekkili ile davalılar arasında hizmet alım sözleşmesi imzalandığını, dava dışı Sinan Işık'ında hizmet alım sözleşmesi çerçevesinde davalıların işçisi olarak müvekkilinin iş yerinde çalıştığını, dava dışı Sinan Işık'ın iş akdinin feshedilmesi üzerine, Müvekkili ve davalılar aleyhine, ... 11. İş Mahkemesinin 2005/935 E. sayılı dosyası ve ... 1. İş Mahkemesinin 2005/622 E. sayılı dosyası ile işçilik haklarına ilişkin dava açıldığını davaların birleştirilmesi ile ... 11. İş Mahkemesinden yargılmasının yapılarak, Mahkemenin 2005/935 E. ve 2010/951 K. sayılı dosyası ile davacının taleplerinin kabulü ile müvekkilinden ve davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verildiği, kararın Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleştiğini, Kararın Hatay 4. İcra Müdürlüğünün 2013/8897 E. sayılı dosyasında takibe konu edilmesi üzerine müvekkilini 09/10/2013 tarihinde 23.631,39 TL ödemede bulunduğunu, dava dışı işçinin alacaklarından hizmet alım sözleşmesi ve eki şartname gereğince davalıların sorumlu olduğunu, bu nedenle müvekkilinin yaptığı ödemeye istinaden davalılara rücu hakkının bulunduğunu, belirterek 23.631,39 TL nin davalı şirketlerden sorumlu oldukları miktar ile sınırlı olarak 09/10/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal yasal faizi ile tahsiline karar verilmesini istemiştir.
FERAGAT DİLEKÇESİ: Davacı vekili davalı Fil-Tur. Ve Sosyal Hiz. Ltd Şti hakkındaki davada, davalı şirketin sicilden terkin edilmiş olması nedeniyle bu davalıdan olan alacaklarına istinaden feragat ettiklerini 07/09/2016 tarihli görevsizlik kararı veren ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesine verdikleri dilekçe ile beyan etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ: Davalılar davaya cevap vermeiştir.
DAVANIN NİTELİĞİ VE UYUŞMAZLIK:Dava; Taraflar arasındaki Hizmeti Alım Sözleşmesi kapsamında çalışan işçiye, mahkeme kararı gereğince ödenen işçi alacakları nedeniyle rücuen alacak istemidir. Uyuşmazlık Ticari sözleşmeden kaynaklandığından mahkememiz görevlidir. Mahkememizin yetkisine itiraz edilmemiştir. Davacı Tarafından Fil Turizm'in sorumlu olduğunu iddia ettiği kısıma ilişkin davasından feragat etmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; Davacının Hizmet alım sözleşmesi kapsamında, dava dışı işçiye yapmış olduğu ödemeyi, alt işverenlerden sözleşme ve sözleşme ekleri çerçevesinde talep edip edemeyeceği Talep edebileceğinin kabulü halinde, her bir davalından talep edebileceği miktarın ne kadar olacağına ilişkidir.
KALDIRMA KARARI: Davada mahkememizin 2020/463 Esas sayılı dosyasında; davanın davalı Fil ...Ltd Şti yönünden feragat nedeniyle reddine, diğer davalılar yönünden kabulüne dair karar verilmiş, davacı vekilinin istinaf talebi üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi'nin 12/07/2023 tarih ve 2023/1117 Esas 2023/963 Karar sayılı ilamında; "...Somut uyuşmazlıkta, mahkemece kısa kararda alacağın 09.10.2013 tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte tahsiline karar verildiği halde gerekçeli kararın hüküm kısmında 10.10.2013 tarihinden itibaren faiz işletilmiştir. Bu durum, az yukarıda açıklanan kısa karar ile gerekçeli kararın birbirine uygun olması gerektiğine ilişkin ilke ve yasa hükümlerine aykırıdır. O halde anılan İçtihadı Birleştirme Kararı gereğince, kısa karar ile gerekçeli karar arasındaki çelişki giderilecek şekilde yeniden bir karar verilmesi zorunlu olduğundan, usul ve yasaya aykırı olan hükmün kaldırılması gereklidir.
Her ne kadar bölge adliye mahkemeleri, hukuki denetimin yanında aynı zamanda maddi vakıa incelemesi de yaparak, tahkikat sonucuna göre yeniden esas hakkında hüküm kurabilir ya da yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde, veyahut kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında karar verebilirse de somut olayda, mahkemece verilen kısa karar ile gerekçeli karar arasında çelişki olduğundan, ortada hukuki ve maddi vakıa denetimine elverişli bir hüküm de bulunmamaktadır.
Ayrıca, istinaf başvurusunda bulunan T.C. Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş.'nin sıfatı dikkate alınarak, kabule göre de, Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 13.05.2022 tarih ve 2021/3965 E.-2022/2714 K. sayılı kararında açıklandığı üzere, işçiye ödenen kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yüklenicilerin işverene karşı sorumlu oldukları, ihbar tazminatından son işverenin sorumlu olduğu, bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklarının dikkate alınmaması da doğru olmamıştır.
Bu itibarla Dairemizce, davacı vekilinin istinaf itirazlarının kabulü..." gerekçeleriyle Mahkememizin 04/03/2019 tarih ve 2017/443 Esas 2019/179 Karar sayılı kararının kaldırılması sonrasında dosya mahkememize gönderilmiş ve iş bu esasa kaydedilerek yargılamaya devam olunmuştur.
KALDIRMA KARARI ÖNCESİNDE DOSYAYA KAZANDIRILAN VE KARARA ESAS ALINAN DELİLLER: ... 11. İş Mahkemesinin 2005/935 E. 2010/591 K. Sayılı dosyası dosyamız içersine kazandırılmış, Daacısının Sinan Işık, Davalılarının PTT Genel Müdürlüğü, ...Tercüme Taah. Sosyal Hizmetler Ltd Şti, Fil Tur Turizm ve Sosyal Hiz. Ltd Şti ve...Posta Dağıtım Tas. Sos. Hiz Ltd Şti olduğu, Davacı tarafından kıdem Tazmiatı, Faza Mesai, UBGT Ücreti, İhbar tazminatı istemine ilişkin olduğu, mahkemece davanın kabulüne karar verildiği, kararın Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin inceleesinden geçerek kesinleştiği görülmüştür.
Hatay İcra Müdürlüğünün 2013/8897 E. Sayılı dosyası dosyamız içersine kazandırılmış, alacaklısının Sinan Işık, Borçlusunun PTT Geel Müdürlüğü olduğu, alacaklı tarafından, ... 11. İş Mahkemesinin 2005/935 E. 2010/591 K. Sayılı ilamına istinaden alacak ve fer'ileri için 20.244,83 TL toplam alacak üzerinden icra takibinde bulunuduğu, takibe konu alacağa istinaden dosyamız davacısı tarafından 10/10/2013 tarihinde icra dosyasına 23.631,39 TL ödendiği görülmüştür.
Tüm deliller toplandıktan sonra dosya bilirkişiye verilmiş, bilirkişi 28/09/2018 tarihli bir kısım işlem hataları içeren asıl raporunda ve sonrasında alınan 31/01/2019 Tarihli ek raporunda özetle, ... 11. İş Mahkemesinin 2010/591 E. Sayılı dosyasında Dava dışı işçi tarafında dosyamız davalıları ve davacı hakkında açılan ve Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleşen dosyaya göre, dava dışı işçinin 21/03/2002-11/04/2006 tarihleri arasında, davacıya ait iş yerinde, davalılardan alınan hizmet alımı ile çalıştığının anlaşıldığını, davacının da ilgili karar gereğince işçilere ödediği miktarın rücuen tahsilini davalılarda talep ettiğini, Davacının davalı ...Tercüme Ltd Şti ile imzalanan 22/01/2002 tarihli sözleşmenin "Diğer Hususlar" başlıklı 17. Maddesinde "Elemanların İş Kanunu ve diğer kanunlardan doğan haklarından müteahhit Sorumluludur" denildiği, Yine aynı sözleşmenin eki sayılan " Posta Tekeli Dışında Kalan Göderileri İşlenmesi, Taşınması ve Dağıtımına ait İdari Şartnamenin 29. Maddesinde de " "Elemanların İş Kanunu ve diğer kanunlardan doğan haklarından müteahhit Sorumluludur" denildiğini, Yine davalı Özcan Posta Dağıtım Taşımacılık Ve Sosyal Hiz. Ltd Şti ile imzalanan 29/04/2006 Tarihli sözleşmenin 23. Maddesinde ise "Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personeler ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve genel şartnamenin 6. Bölümünde belirlenmiş olup, yükleci bunlara aynen uymakla yükümülüdür" deniliği, Sözleşmenin eki sayılan Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 38. Maddesinde ise "Yüklenici çalıştırdığı işçilerin, işin yapılmakta olduğu bir iş kolu veya meslekte aynı türdeki bu iş için mevzuatta kabul edilenlerden daha av elverişli olmayan şartlarda çalışmalarını ve ücret almalarını sağlayacaktır. Ücret , yan ödeme ve çalışma şartlarında çalışmalarını ve ücret almallarını sağlayacaktır. Ücret yan ödeme ve çalışma şartlarının Toplu Sözleşme veya mevzuatla tespit edilmemiş olması halinde yükleniciye en yakın ve en uygun bir bölgedeki iş kolu veya meslekteki aynı tip bir iş için mevzuat da tespit edilenlerden daha az elverişli olmayan ücret yan ödeme ve çalışma şartlarını sağlayacaktır. Yüklenici varsa alt yüklenici bu çalışma şartlarına uymaları sağlamakk için gerekli tedbirleri alacaktır" denildiği, Yargıtay emsal kararları gereğince de, işçi alacaklarında sorumluluğun taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre belirlenmesi gerektiğini, szleşmede hükü bulunmaması halinde ise yarı yarıya sorumluluğun söz konusu olacağını, davaya konu tarafllar arasındaki sözleşme hükümlerine göre ise sorumluluğun davalılarda bulunuduğunu, Davacı tarafından ... 11. İş Mahkemesinin 2005/935 E. Sayılı dosyasındaki karara istinaden Hatay 4. İcra Müdürlüğünün 2013/8897 E. Sayılı dosyasında 9.473,23 TL asıl alacak, 8911,91 TL işlemiş faiz, 1131,99 TL vekalet ücreti, 566,20 TL yargılama gideri, 181,50 TL harç olmak üzere 20.264,83 TL alacak talep ediliğini, 10/10/2013 tarihinde icra giderleri dahil olmak üzere davacının 23.631,39 TL ödemede bulunuduğunu, Sözleşme kapsamında Davalıların işçinin kıdem tazmiatından, izin ücretlerinden ve ihbar tazminatından sorumlulklarının Yargıtay İçtihatı çerçevesinde değerlendirildiğinde, kıdem tazminatı ve ücretli izin alacağından alt işverenlerin sözleşmelerindeki süreler ile sınırlı olmak üzere sorumlu olduğunu, ihbar tazminatından ise ancak son alt işverenin sorulu olacağını, dava dışı işçinin 21/03/2002-30/04/2004 tarihleri arasında ...Ltd Şti işçisi olarak, 01/05/2004-11/01/2005 tarihleri arasında...Ltd Şti işçis olarak, 12/01/2005-11/04/2006 tarihleri arasında ise feragat edilen Fil Tur. Ltd Şti yanında çalıştığını, yapılan ödemeler çalışma süreleri ile orantılandığından davacının ödemede bulunduğu 23.631,39 TL nin 4498,22 TL sini davalı ...Ltd Şti'den, 1497,46 TL sini...Ltd Şti'den talep edebileceğini raporunda mütalaa etmiştir.
KALDIRMA KARARI SONRASINDA DOSYAYA KAZANDIRILAN VE KARARA ESAS ALINAN DELİLLER: BAM karar ilamı doğrultusunda ek rapor düzenlenmesi için dosya yeniden bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi Fatma Bektaş 06/02/2024 tarihli ek raporunda; Davacı T.C Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş.ile davalı şirketler arasında yardımcı işlerde hizmet alımı sözleşmeleri imzalandığı, imzalanan sözleşmelerde işçi
alacaklarından yüklenicilerin sorumluluğuna ilişkin düzenlemelerin yer aldığı; davacı işverenin ise işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığı, T.C. ... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 20.HUKUK DAİRESİ ESAS NO :
2023/1117 KARAR NO: 2023/963 doğrultusunda “işçiye ödenen kıdem
tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak
yüklenicilerin işverene karşı sorumlu oldukları, ihbar tazminatından son işverenin
sorumlu olduğu, bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti
gibi işçiye ödenen tazminatlardan yüklenicilerin işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları
dönemle sınırlı olarak sorumlu oldukları dikkate alınarak” hesaplamaların
yapıldığı, Mahkemenin dava dışı işçinin davalı şirkette geçen çalışma süresine göre kendi
dönemleriyle sorumlu olduğu, kanaatine varması durumunda;
Davacının dava dışı işçi Sinan Işık ile ilgili ... 11. İş Mahkemesinin
2005/935 Esas sayılı mahkeme ilamı gereğince Hatay 4. İcra Müdürlüğünün
2013/8897 E Sayılı Dosyasına 10.10.2013 tarihinde yapmış olduğu Toplam 23.631,39
TL ödemenin; 19.356,10 TL sinin davadan Feragat edilen Fil Turizm Ltd. Şirketi dönemine
ait olduğu, davalılar dönemine düşen miktarın toplam 4.275,29 TL olduğu, 3.207,51 TL’ nin ...Tercüme Taahhüt Sos. Hizm. Ltd. Şti. ' den, 1.067,78 TL’ nin...Posta Dağıtım Taşımacılık ve Sos. Hizm. Ltd. Şti.den Rücuan tazminini talep edebileceği mütalaa edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Toplanan delillere, ... Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi'nin 12/07/2023 tarih ve 2023/1117 Esas sayılı ilamı, alınan gerekçeli bilirkişi raporun ve tarafların beyan ve itirazlarına göre;
Davacı, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesi kapsamında davalılar tarafından çalıştırılan işçiler yönünden, sorumlu oldukları tazminatın rücuen ödenmesi isteminde bulunmuş olup, Dava Hizmet Alım Sözleşmelerine istinaden açıldığından, iş alacaklarından sorumluluk hizmet alım sözleşmesi hükümleri çerçevesinde belirlenir, hizmet alım sözleşmesinde hüküm bulunmaması halinde İş hukuku mevzuatına göre yüklenici ve işveren işçiye karşı işçilik alacaklarından müteselsilen sorumludurlar. Ancak işçinin yüklenici işçisi olması nedeniyle işçilik alacaklarından hizmet sözleşmesi kapsamında nihai olarak yüklenici sorumludur. İş kanunda, alt işveren tarafından çalıştırılan işçiye karşı asıl işverenin de sorumlu kılınması, asıl işverenin iç ilişki açısından da, asıl sorumlu konuma geldiği şeklinde değerlendirilmez. Bu çerçevede davalılar ile imzalanan sözleşmelerde, işçilik alacaklarından sorumluluğa ilişkin düzenlenmelerin yer almadığı, davalının İş hukuku mevzuatı uyarınca tam sorumlu olduğu dikkate alınmakla ve davalılarla akdedilen sözleşmelerde belirtildiği üzerine işçi alacaklarından alt işverenlerin sorumluluğu kararlaştırıldığından, davacı işçi alacakları çerçevesinde yapmış olduğu ödemeleri ödeme yapılan işçiyi çalıştıran alt işverenlerden, ihbar tazminatından son alt işveren sorumlu olacak şekilde, kıdem tazminatından ise çalıştırdıkları süreye isabet eden pay çerçevesinde ve diğer tazminat kalemleri yönünden ise kendi dönemleri ile sınırlı olarak alt işverenlere yaptığı ödeme tarihinden itibaren faizi ile rücu edebilir. Bu kapsamda bilirkişi raporunda yapılan ve mahkememizce davalıların dava dışı işçiyi çalıştırdığı dönemlerde tam sorumlu olduğu dikkate alınarak yapılan hesaplama göre ve davacı vekilinin davalı Fil ... Ltd Şti yönünden feragat beyanı da dikkate alınmakla; Davalı Fil-Tur. Ve Sosyal Hizmetler Ltd Şti hakkındaki davanın feragat nedeniyle, ancak davalılar ...Tercüme Taahhüt Sosyal Hiz. Ltd Şti ve...Posta Dağıtım Taşımacılık ve Sosyal Hizmetler Ltd. Şti hakkındaki davanın kabulü ile; 3.207,51 TL’nin davalı ...Tercüme Taahhüt Sosyal Hiz. Ltd Şti'den, 1.067,78 TL’nin ise Davalı...Posta Dağıtım Taşımacılık ve Sosyal Hizmetler Ltd. Şti’den, davacı tarafından yapılan ödeme tarihi olan 10/10/2013 tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle;
1)Davalı Fil-Tur. Ve Sosyal Hizmetler Ltd Şti hakkındaki davanın feragat nedeniyle REDDİNE,
-Davalılar ...Tercüme Taahhüt Sosyal Hiz. Ltd Şti ve...Posta Dağıtım Taşımacılık ve Sosyal Hizmetler Ltd. Şti hakkındaki davanın KABULÜ ile; 3.207,51 TL’nin davalı ...Tercüme Taahhüt Sosyal Hiz. Ltd Şti'den, 1.067,78 TL’nin ise Davalı...Posta Dağıtım Taşımacılık ve Sosyal Hizmetler Ltd. Şti’den, davacı tarafından yapılan ödeme tarihi olan 10/10/2013 tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine,
2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60 TL harçtan, dava açılışında alınan 403,60 TL peşin harcın düşülmesi ile kalan 24,00 TL harcın;
-18,04 TL'sinin davalı ...Tercüme Taahhüt Sosyal Hiz. Ltd Şti'den,
-5,99 TL'sinin davalı Davalı...Posta Dağıtım Taşımacılık ve Sosyal Hizmetler Ltd. Şti’den alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
3) Davacı tarafından yapılan 403,60 TL peşin harç, 24,30 TL başvurma harcı, 1.096,90 TL tebligat ücreti, 2.000,00 TL bilirkişi ücreti, olmak üzere toplam 3.524,80 TL yargılama giderinin;
-2.644,30 TL'sinin davalı ...Tercüme Taahhüt Sosyal Hiz. Ltd Şti'den,
-880,50 TL'sinin davalı Davalı...Posta Dağıtım Taşımacılık ve Sosyal Hizmetler Ltd. Şti’den alınarak davacıya verilmesine,
4) Davacının vekil ile temsil edilmesi nedeniyle karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 4.275,29 TL vekalet ücretinin
-3.207,51 TL’nin davalı ...Tercüme Taahhüt Sosyal Hiz. Ltd Şti'den,
-1.067,78 TL’nin ise Davalı...Posta Dağıtım Taşımacılık ve Sosyal Hizmetler Ltd. Şti’den alınarak davacıya verilmesine,
5) Kullanılmayan avansların Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak YATIRANA İADESİNE,
Dair, tarafların yokluğunda taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 19/04/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.