T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/692 Esas - 2025/320
T.C.
ANKARA "TÜRK MİLLETİ ADINA "
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/692 Esas
KARAR NO : 2025/320
DAVA : Tazminat (Kasko Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)
DAVA TARİHİ : 22/10/2023
KARAR TARİHİ : 07/05/2025
KARAR YAZMA TARİHİ : 08/05/2025
Mahkememize açılan davanın yapılan yargılaması sonucunda, dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ ;
DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; ... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde ...... nolu Kasko Sigorta Poliçesi kapsamında sigortalı olduğunu, 17.10.2022 tarihinde dava dışı sigortalı ...'ye ait ve ... idaresindeki ... plakalı aracın yola dökülen yağ sebebiyle direksiyon hakimiyetini kaybederek aracının ön kısımları ile sürücü ... idaresindeki ... plakalı aracın ön kısmına çarpması akabinde yola dökülen yağ nedeniyle duramayan sürücü ... idaresindeki ... plakalı aracın da ön kısımları ile dava dışı sigortalı ... plakalı araca çarpması neticesinde yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, işbu kazanın olmasına sebebiyet veren davalı ... idaresindeki ... plakalı aracın kompresörü patlaması sebebiyle arıza yaparak kaza yerine yaklaşık 1.5 km ileride yolda kaldığı tespit edildiğini, davalı sürücünün kusurlu eylemleriyle sonucunda uyuşmazlığa konu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza sonrası kolluk görevlileri tarafından tutulmuş kaza tespit tutanağında; "... plakalı aracın KTK 14/1-a "Karayolu yapısı üzerine trafiği tehlikeye sokacak şekilde bir şey dökmemek " kuralını ihlal ettiği ve %100 kusurlu olduğu belirtildiğini, davalı sürücü ...'ın %100 kusurlu olduğu sabit olduğunu, gerçekleşen trafik kazası neticesinde, müvekkili şirket nezdinde kasko sigortası kapsamında sigortalı olan aracın hasar gördüğünü, eksper tarafından yapılan değerlendirme uyarınca sigortalının zararının karşılandığını, dava dışı sigortalıya 22.05.2023 tarihinde toplam 78.822,00 TL hasar tazminatı ödendiğini, arabuluculuğu da başvuru yapıldığını, ancak anlaşma sağlanamadığını, ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla; 78.822 TL tutarındaki hasar tazminatının ödeme tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline; yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılara usulüne uygun olarak dava dilekçesi tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmıştır.
DAVALI ... İTH.İHR.SAN. VE TİC.LTD.ŞTİ.
CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; Davacının iddialarını kabul etmemekle beraber Dosya da taraf sıfatlarının bulunmadığını, davanın ...'ne karşı açılması gerektiğini, ...'ne karşı açılan davada Görevli mahkeme Adli Yargı makamları olmayıp, İdari Yargı Makamları olduğunu, bu nedenle Usule ilişkin İtirazları dikkate alınıp, davanın Müvekkilimi yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini, davanın Görevli mahkemede açılması Dava şartı olup, Hakim tarafından resen dikkate alınması gerektiğini, şirket kayıtlarında ve Şantiye kayıtlarında 17.10.2022 tarihinde Kompresör patlamasına ilişkin hasar kayıt dosyası açılmadığını, müvekkile ait ... plakalı araç 17.10.2023 tarihinde ...'lı personelleri olan ... tarafından kullanıldığını, ..., ... plakalı araçla ...... arasında seyir halindeyken, ...... Mahallesi'nde aracın hava kompresörünün arıza yapması sebebiyle, yolun tek şerit olması sebebiyle, aracını en güvenli şekilde durdurarak, vakit kaybetmeden derhal kolluğa haber verdiğini, ...... ve trafik ekipleri, ...'ın bulunduğu yere intikal ettiğini, davacının iddia ettiği gibi Aracın yağ kaçırması söz konusu olmadığını, aracın hava kompresöründe meydana gelen arızadan yola yağ dökülmesi mümkün olmadığını, davacının iddialarını kabul etmemekle beraber, araçtan yola yağ döküldüğü kabul edilse dahi, diğer davalı ... üzerine düşen ihbar yükümlülüğünü yerine getirdiğini, ...'ın, Karayolundaki yağı temizleme gibi bir vazifesi olmadığı gibi, buna muktedir olacak teknik donanımı ve elverişli alet-edevatı da olmadığını, bu nedenlerle ve Yargıtay kararları dikkate alındığında öncelikle yola yağ dökülmesi iddiası ile ilgili sorumlu kurum, ..., yargılama makamı ise, idari yargı makamlarının görevli olduğunu, bu nedenle hukuka aykırı olarak açılan davanın dava şartı yokluğundan ve yargı yeri bakımından reddini, Mahkemenin aksi kanaatte olması halinde, davanın ...'ne ihbar edilmesine, Davanın esası bakımından ise reddine, Yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
DAVALI ... CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; Müvekkili hakkında açılan davanın haksız ve hukuksuz olduğunu, müvekkili ...... arasında seyir halindeyken, ...... Mahallesi'nde aracın hava kompresörünün arıza yapması üzerine yolun tek şerit olması sebebiyle, aracını en güvenli şekilde durdurarak, derhal kolluğa haber verdiğini, ...... ve trafik ekipleri, müvekkilinin bulunduğu yere intikal ettiğini, müvekkili vakit kaybetmeden 112'ye ihbarda bulunduğunu, müvekkilinin kullandığı aracın yanına jandarma ve trafik ekipleri gelerek aracın güvenliğini alarak dubalar yerleştirildiğini, aracın yağ kaçırmasının söz konusu olmadığını, aracın hava kompresöründe meydana gelen arızadan, yola yağ dökülmesi mümkün olmadığını, araçtan yola yağ döküldüğü kabul edilse dahi, müvekkilinin üzerine düşen ihbar yükümlülüğünü yerine getirdiğini, bu nedenlerle ve Yargıtay kararları dikkate alındığında öncelikle yola yağ dökülmesi iddiası ile ilgili sorumlu kurum, ..., yargılama makamı ise, idari yargı makamlarının görevli olması gerektiğini, müvekkilinin kullandığı araçtan yağ dökülmesi ihtimali bulunsa bile; ...... arası yolun tek gidiş-geliş, virajlı ve ağır tonajlı araçlar tarafından yoğun olarak kullanılması, havanın yağışlı olması sebepleri bir araya geldiği düşünüldüğünde, kazaya karışan aracın, müvekkilden kaynaklandığı hususu da şaibeli ve müphem olacağını, bu nedenlerle Öncelikle Yargı Yolunun Adli Yargı görev sınırı dışında bulunması sebebiyle yargı yeri bakımından davanın reddine, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde, davanın ...'ne ihbar edilmesine, Yine kazanın meydana geldiği yer dikkate alınarak yer yönünden dosyanın yetkili yer mahkemesine gönderilmesine, davanın esası bakımından ise reddine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalıya bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALI ... VEKİLİ TARAFINDAN SUNULAN 30/04/2024 TARİHLİ İHBAR DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; Müvekkilinin ...... arasında seyir halindeyken, ...... Mahallesi'nde aracın hava kompresörünün arıza yapması üzerine yolun tek şerit olması sebebiyle, aracını en güvenli şekilde durdurarak, derhal kolluğa haber verdiğini, ...... ve trafik ekipleri, müvekkilinin bulunduğu yere intikal ettiğini, müvekkilinin 112'ye ihbarda bulunduğunu, müvekkilinin çalıştığı şirkete de bilgi verdiğini, kullandığı aracın yanına jandarma ve trafik ekipleri gelerek aracın güvenliğini alarak dubalar yerleştirildiğini, bir an için, araçtan yola yağ döküldüğü kabul edilse dahi, müvekkili üzerine düşen ihbar yükümlülüğünü yerine getirdiğini, müvekkilinin, Karayolundaki yağı temizleme gibi bir vazifesi olmadığı gibi, buna muktedir olacak teknik donanımı ve elverişli alet-edevatında olmadığını, Karayollarının bakım ve gözetimi 2918 sayılı KTK’nun 7/a maddesinde; karayollarında mal ve can güvenliği yönünden gerekli işaretlemeleri yaparak önlemleri almak ve aldırma görevleri ...'ne verilmiş bulunduğunu, bu nedenle davanın ...'ne ihbarı zorunluluğu hasıl olduğunu beyan etmiştir.
İHBAR OLUNAN Müdahillik Talebinde Bulunan ... Vekili Tarafından Sunulan 23/05/2024 Tarihli Dilekçesinde ; davalıların araçlarındaki arıza nedeniyle yola dökülen yağın idareleri tarafından temizlenmesi gerektiğini belirterek sorumluluktan kurtulmaya çalıştıklarını, kaza günü davalılardan veya üçüncü kişilerden herhangi bir ihbar yapılmadığını, diğer asayişten sorumlu diğer kurumlarla da şifahi görüşmeler neticesinde herhangi bir ihbar yapıldığının görülmediğini, binlerce kilometrelik sorumluluk alanı bulunan İdarenin karayolunun her an her noktasını kontrol edemeyeceğini, ancak kendisine gelen ihbar veya rutin kontroller sonucu tespiti üzerine bu tür olaylara müdahale edilebileceğini, buna rağmen müdahale edilmemişse İdarenin kusurundan söz edilebileceğini, dolayısıyla davacının uğradığı zarara neden olan olayda davalı İdareye atfedilebilecek herhangi bir kusurunun bulunmadığı kararları yerleşik hale geldiğini, kazaya dair ihbarın bulunmadığı sabit olmakla birlikte ihbar yapılsaydı dahi ihbarın hemen ardından meydana gelen kaza sebebiyle İdareleri tarafından yolu anında temizlemesinin hayatın olağan akışına aykırı olacağı dikkate alındığında davalıların savunmaları ve davayı ihbar taleplerinin yersiz olduğunu, bu nedenlerle davaya davacı yanında müdahale taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
...... Tarafından Düzenlenen 19/08/2024 Tarihli Raporda Özetle; Sürücü ..., sevk ve idaresindeki otomobil ile olay mahalli virajlı yol bölümünde yola dökülen yağ sebebiyle direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu karşı yön bölümünde seyreden araca çarpmasıyla meydana gelen kazada, atfı kabil kusuru olmadığını, Sürücü ..., sevk ve idaresindeki otomobil ile virajlı yol bölümünde kendi şeridi içerisinde seyrederken, karşı yön bölümünde yola dökülen yağ sebebiyle direksiyon hakimiyetini kaybeden sürücünün kullandığı araca karşı alabileceği herhangi bir önlem bulunmadığından atfı kabil kusuru olmadığını, Sürücü ..., idaresindeki kamyonet ile viralı yol bölümünde seyri sırasında yola dökülen yağ sebebiyle direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu meydana gelen kazada, atfı kabil kusuru olmadığını, Olay mahalli virajlı yol bölümünde yola dökülmüş vaziyette olan yağın kaplama üzerinde bulunması kazanın oluşumunda etken olduğunu, sonuç olarak Sürücü ...'nin kusursuz olduğunu, Sürücü ...'in kusursuz olduğunu, Sürücü ...'in kusursuz olduğunu, Olay mahalli virajlı yol bölümünde yola dökülmüş vaziyette olan yağın kaplama üzerinde bulunması kazanın oluşumunda %100 (yüzde yüz) oranında etken olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Mahkememizce Tarafların Delilleri Toplanmış, Tüm Deliller Toplandıktan Sonra Dosya Sigorta Uzmanı Bilirkişisi ... İle Makine Mühenisi ... 'a Tevdi Edilmiş, Bilirkişi Tarafından Düzenlenen 21/03/2025 Tarihli Raporda; Takdiri Mahkemeye ait olmak üzere dosya kapsamında yer alan bilgi, belge, raporlar ve yukarıda yer alan tespitler dikkate alınarak yapılan değerlendirmede; Hasar yönünden, İşçilik bedelinin hasarlı parçaların sökülmesi, yeni parçalar ile onarılan parçaların montajı, hasarlı parçaların onarılması ve boyama işlemleri ile rayiç bedellere uygun olduğu, belirlenmiştir. Dava dosyası içerisinde dava konusu yapılan ... plaka sayılı aracın hasar tespitine ilişkin ... A.Ş. tarafından görevlendirilen sigorta eksper raporundaki yapılan değerlendirmede, toplam KDV DAHİL 85.168,01.TL onarım rakamı tespit edilmiş olup tazminat ödemesinin yapılmış olduğu anlaşılmaktadır. 85.168,01 TL lık bu hasar bedeli, aracın rayiç bedeli dikkate alındığında pert işlemi için yetersiz olup aracın tamir edilmesinin ekonomik olacağı tespit edilmiştir. - ... plakalı aracın ekspertiz çerçevesinde yetkili serviste onarıldığı ,Değişimi ve onarımı gereken parçaların tespitinin aracın hasarıyla uyumlu olduğu görülmüştür. Dava konusu ... Plakalı aracın onarımdan kaynaklanan hasar rakamının araç üzerindeki hasar ile uyumlu olduğu görülmüştür. Dava konusun onarım gören ... plakalı aracın hasar onarım rakamının KDV dahil 85.168,01 TL onarım rakamı olduğu tazminat tutarının ... A.Ş tarafından ödendiği dava konusu ödenen tutarının rücu hakkı ile ilgili takdir değerlendirmeler Hakimliğiniz takdirlerine arz olunur.
Dava konusu ... Plakalı aracın onarımdan kaynaklanan hasar rakamının araç üzerindeki hasar ile uyumlu olduğu görüldüğünü, Dava konusun onarım gören ... plakalı aracın hasar onarım rakamının kdv dahil 85.168,01 TL onarım rakamı olduğu , tazminat tutarının ... A.Ş tarafından ödendiği dava konusu ödenen tutarının rücu hakkı ile ilgili takdir değerlendirmelerin mahkemenin takdirinde olduğunu, Dava dosyası arabuluculuğa başvurulmuş olup ...... arabuluculuk dosya numarası ile anlaşılamadığını görüldüğünü, Dava dosyasındaki tüm veriler birlikte değerlendirildiğinde; Kazanın yukarıda açıklandığı biçimde gerçekleştiğinin anlaşıldığını; Kaza günü davalılardan veya üçüncü kişilerden ilgili idareye herhangi bir ihbar yapılmadığı için ilgili idareye herhangi bir kusur atfedilemeyeceğini, Dava dosyasındaki mevcut verilere göre; Davacı sigorta şirketi tarafından sigorta örtüsüne alınan maliki dava dışı ... olan ... plaka sayılı aracının sürücüsü ...' ye, sevk ve idaresindeki otomobil ile olay mahalli virajlı yol bölümünde yola dökülen yağ sebebiyle direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu karşı yön bölümünde seyreden araca çarpmasıyla meydana gelen kazada herhangi bir kusur atfedilemeyeceğini, ... plaka sayılı aracın sürücüsü ...' e, sevk ve idaresindeki otomobil ile virajlı yol bölümünde kendi şeridi içerisinde seyrederken, karşı yön bölümünde yola dökülen yağ sebebiyle direksiyon hakimiyetini kaybeden sürücünün kullandığı araca karşı alabileceği herhangi bir önlem bulunmadığından herhangi bir kusur atfedilemeyeceğini, ... plaka sayılı aracın sürücüsü ...' e, idaresindeki kamyonet ile virajlı yol bölümünde seyri sırasında yola dökülen yağ sebebiyle direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu meydana gelen kazaya yönelik olarak herhangi bir kusur atfedilemeyeceğini, Olay mahalli virajlı yol bölümünde yola dökülmüş vaziyette olan yağın kaplama üzerinde bulunmasının kazanın oluşumunda ana etken olduğu için kaza yerinde kompresörünün patlamasıyla olay yerine yaklaşık 1,5 kilometre ileride arıza yaparak yolda kalan Davalı ... Ltd. Şti.' nin Maliki Olduğu ... Plaka Sayılı Aracın Sürücüsü Davalı ...'ın 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 14/1-a maddesini ihlal etmesi nedeniyle tam kusurlu olduğu kıymetlendirildiğini, belirtilen bilgilerin teknik analize dayalı olarak belirlendiğini, raporda yer verilen yasa ve yönetmelik maddeleri ile Yargıtay içtihatlarının hukuki yorum niteliğinde olmayıp yardımcı kıstas olarak kullanıldığını, hukuki değerlendirmenin ve nitelendirmenin Mahkemenin takdirinde olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Uyap araç takdiyat tescil üzeriden davalı sigorta şirketinin halefiyetin rücuen tazminat talebine konu araç maliki dava dışı ...'nin üzerine kayıtlı ... plakalı ... marka aracın hususi otomobil olduğu tescil kaydından tespit edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davacı sigorta şirketinin kasko sigortalısına ödediği hasar tazminat alacağının davalılardan tahsili için açtığı rücuen tazminat davasına ilişkindir.
Mahkemenin görevi HMK'nın 114. maddesi uyarınca dava şartlarından olup, 115. madde gereğincede, Mahkemece resen incelenmesi gereken hususlardandır. Bu kapsamda öncelikle Mahkememizin iş bu davada görevli bulunup bulunmadığı hususu resen irdelenmiştir.
Davanın ticari dava olarak görülebilmesi için TTK'nun 4. maddesi çerçevesinde ticari dava olması gerekir. Öte yandan Asliye Hukuk Mahkemeleri ile Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişki ise 6102 Sayılı TTK'nun kabulünden sonra görev ilişkisi haline getirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı üzerinde yapılan değerlendirme neticesinde, davacının, dava dışı aracın kasko sigorta poliçesini düzenleyen, davalıların ise davacı tarafından kasko sigorta poliçesi düzenlenen araçta meydana gelen zarardan sorumlu olduğu iddia edilen araç işleteni ile sürücüsü olduğu. Davacının meydana gelen kaza neticesinde sigortalısına zarara karşılık ödeme yaptığı ve yapmış olduğu ödemenin iadesi hususunda kasko sigorta sözleşmesi nedeniyle sigortalısı yerine geçmek suretiyle dava açtığı, davacı tarafından kasko poliçesi düzenlenen aracın gerçek kişi adına kayıtlı ve hususi nitelikte olduğu, taraflar arasında ticari nitelikte bir ilişki veya sözleşme ilişkisi bulunmadığı, davanın haksız fiil hükümleri uyarınca TTK'nin 1472. maddesi kapsamında halefiyet hükümlerine dayanmak suretiyle açıldığı, sorumlu kişi hakkında açılacak davaların sigortalının yerine geçmek suretiyle açılmış olması karşısında ticari dava sayılamayacağı, görevli mahkemenin sigortalının ve sigorta edilen aracın niteliği dikkate alınmak suretiyle belirleneceği, (....... 19/09/2019 tarihli, ......, ....... 15/10/2020 tarihlı, ......) davacının sigortalısının gerçek kişi olduğu ve sigortalanan aracın ise hususi araç nitelikte olduğu, bu hali ile davanın genel hükümlere göre görevli olan asliye hukuk mahkemesinde görülmesinin gerektiği anlaşıldığından mahkememizin görevsizliği ile davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M ; Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davacının halefi olan sigortalının tacir sıfatı bulunmadığı gibi kazaya karışan aracın da hususi araç olması sebebi ile uyuşmazlık TTK'daki ticaret mahkemesinin görevi içerisinde sayılan uyuşmazlıklardan olmadığından mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
HMK'nın 114/c maddesi gereğince görev dava şartı olduğundan 115/2 maddesi gereğince davanın dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,
2-Tarafların, görevsizlik kararı kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmesi halinde kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulması halinde ise bu başvurunun reddi kararının tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize müracaatı halinde dava dosyasının görevli ...... NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE gönderilmesine, aksi durumda davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin ihtarına,
3-Yargılama giderlerinin HMK'nun 331/2 maddesi gereğince görevli mahkemece nazara alınmasına,
Dair; davacı vekilinin e-duruşmada yüzüne karşı diğer davalı şirket vekili ile davalı ... vekili ile İhbar olunan feri müdahil ... vekillerinin yokluğunda, olmak üzere gerekçeli kararın tebliğinden itibaren, HMK.nun 345.maddesine göre 2 (iki) hafta içerisinde ...... Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu usulen anlatıldı. 07/05/2025
Katip ......
¸e-imzalıdır.
Hakim ......
¸e-imzalıdır.
¸* Bu karar 5070 sayılı kanun gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır*¸