T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA "TÜRK MİLLETİ ADINA "
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/92 Esas
KARAR NO : 2024/537
...
DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 03/02/2023
KARAR TARİHİ : 17/07/2024
KARAR YAZMA TARİHİ : 18/07/2024
Mahkememize açılan davanın yapılan açık yargılaması sonucunda, dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ ;
DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; Müvekkilinin aleyhine başlatılan ... takip sayılı dosyasından e-devlet üzerinden haberdar olduğunu, takibe konu senet üzerinde yapılan incelemeler neticesinde müvekkili adına atılan imzanın müvekkilinin imzası olmadığını, müvekkilinin imzasına benzetilmeye çalışıldığının anlaşıldığını, imza incelemesi yapılması gerektiğini, alacaklı görülen davalı ile müvekkili arasında alacak borç ilişkini doğuracak herhangi bir ilişkinin olmadığını, ...takip sayılı dosyasında yapılan incelemelerde 23/10/2021 vade tarihli 04/03/2021 tanzim tarihli 300.000,00.TL bedelli senedin protesto edilmediğini ve bu şekli ile lehdar olarak gösterilen müvekkilinden tahsiline çalışıldığının anlaşıldığını. Arabuluculuk görüşmesi yapılmış ise de davalı ile herhangi bir anlaşma sağlanamadığını belirterek müvekkilinin alacaklı görülen davalıya ... takip sayılı dosyası kapsamında dava değeri olarak 353.901,37.TL borçlu olmadığının tespitini ve kötü niyetli davalının %20'den aşağı olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatı ödemesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun olarak dava dilekçesi tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmıştır.
CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; Davalıya usulüne uygun şekilde dava dilekçesi ile duruşma gün ve saatini bildiren çağrı kağıdı tebliğ edilmesine rağmen davalı cevap vermemiştir.
Davalı vekili duruşmadaki beyanında: davacı gider avansını yatırmadığından davanın reddine karar verilmesini beyan etmiştir.
Mahkememizin tensip ara kararı ile, ... Esas sayılı dosyasındaki tüm belgelerin UYAP sistemi üzerinden istenilmiş, Davacı taraf imza inkarında bulunduğundan dava dilekçesinin deliller kısmında belirttiği; ... hitaplı 06/11/2019 işlem tarihli dilekçe aslı, ... ait imza örnekleri için grafoloji raporu alınacağından dosya karara çıkmış ise dosyanın fiziki olarak gönderilmesi istenilmiş ayrıca dosya karara çıkmamış ise grafoloji raporu alınmış ise rapordan bir suretinin UYAP üzerinden gönderilmesi istenilmiş, ...Esas sayılı dosya gönderildiği belirtilmesi üzerine bu dosya mahkemesinden içendeki davacıya ait fiziki resmi belgelerdeki imza incelenmesine esas olmak üzere bu dosya fiziki olarak istenilmiş olup dosya içerisine alınmıştır. Ayrıca davacı vekili tarafından müvekkili ... duruşmada hazır edilmesi üzerine menfi tespite konu olan senet üzerindeki kıyaslaya örnek olmak üzere imza örnekleri alınarak dosya içerisine alınmıştır. Senedin aslı ... tutanak ile 23/11/2023 tarihinde kasaya alındığı anlaşılmıştır.
Davacının imza incelemesine ilişkin yeteri kadar yazı ve imza örnekleri alınmış olduğundan... dava konusu senetteki ... olarak yazı ve imza atılan lehtar cirosunun davacı ait olup olmadığının incelenerek rapor aldırılması için Davacı vekiline 3.500,00 TL... alınacak...rapor ücretini mahkeme veznesine yatırması için 1 ay kesin süre verilmesine, bu süre içerisinde yatırılmadığı takdirde mevcut dosya kapsamına göre karar verileceğinin ihtarı yapılmasına rağmen davacı vekili bilirkişi gider avansı yaptırmamıştır.
Dosyada bulunan senet fotokopisi incelendiğinde senedin borçlusunun dava dışı ... olup, davacı ...'ın lehtar olup daha sonra bonoyu ciro ettiğinden davalı alacaklı ... tarafından öncelikle dava dışı borçlu ...ın keşide protestosu edilmiş ise ilgili keşide protestosunun dosyaya sunulması için davalı vekiline 2 haftalık süre verilmiş olup davalı vekili tarafından belirtilen protesto sunulmamıştır. Ayrıca davalı vekili 17/07/2024 tarihli duruşmadaki beyanında, Önceki ara kararda belirtilen şekilde gerek icra dosyasında gerek ise ellerinde keşideciye çekilmiş bir protesto bulunmadığını. Bu nedenle sunmadıklarını, davacı taraf bilirkişi ücreti yatırmadığından davanın reddine karar verilmesini beyan etmiştir.
Davacı vekili 10/07/2024 tarih ile 17/07/2024 tarihli duruşmadaki beyanında: Davacı müvekkilinin dava konusu senette lehtar olduğunu. Senedin keşidecisi ... olup bu nedenle senet protesto edilmeden takibe konulmuş olduğunu. Bu nedenle talepleri doğrultusunda davalarının kabulüne karar verilmesini talep ettiklerini. Ayrıca davacı müvekkilinin gider avansı konusunda para ödemediğinden bu nedenle gider avansını mahkeme veznesine yatıramadıklarını beyan etmiştir.
... Kararı ile "...6102 sayılı TTK'nun 778. maddesi yollaması ile bonolar hakkında uygulanması gereken aynı Kanun'un 714. ve 730. maddeleri uyarınca, belirli bir günde veya düzenleme gününden ya da görüldükten belirli bir süre sonra ödenmesi şartını içeren bir bonoya dayanarak hamilin lehtara ve cirantalara müracaat edebilmesi, ödeme gününü takip eden iki iş günü içinde senet keşidecisinin protesto edilmesine bağlıdır. Alacaklı hamil, anılan madde koşullarında protesto keşide etmeksizin, lehtar ve cirantaları takip edemez. Alacaklı hamil, anılan madde koşullarında, senedi düzenleyene protesto keşide etmediği takdirde, ciranta olan borçluya karşı müracaat hakkını kaybeder. İİK'nun 170/a-2. maddesi gereğince, icra mahkemesince, alacaklının kambiyo hukuku mucibince takip hakkının bulunup bulunmadığı re'sen araştırılmak zorundadır.
Somut olayda, takibe konu bonoda şikayette bulunan.... ise lehtar olduğu görülmektedir. Bu durumda, yetkili hamil olan alacaklının, borçlu lehdar ve ciranta hakkında takip yapabilmesi için, bononun keşidecisine ödememe protestosu göndermesi zorunludur. Takip dosyası içeriğinden keşideciye ödememe protestosu gönderilip gönderilmediği anlaşılmamaktadır. O halde mahkemece yukarıda belirtilen maddeler uyarınca protesto evrakının varlığı (süresinde olup olmadığı) araştırılıp oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hükmün tesisi isabetsizdir " şeklinde belirtmiştir.
Yine ... Karar sayılı ilamında: "...Talep, bonoya dayalı ihtiyati haciz istemine ilişkindir... TTK’NUN 642 NCİ MADDESİ UYARINCA ÖDEMEME PROTESTOSUNUN ÇEKİLMEMESİ MÜRACAAT BORÇLULARINA KARŞI OLAN TALEP HAKKININ İLERİ SÜRÜLMESİNE ENGEL OLUP, alacaklının, bonoyu tanzim edene (keşideciye), onun lehine aval verene ve bunların yetkisiz temsilcilerine karşı ihtiyati haciz isteyebilmesi için bononun vadesinin gelmesi gerekli ve yeterlidir. Yetkili hamil bu kişilere karşı doğrudan doğruya talep hakkına sahiptir." diye belirtilmiştir.
... Karar sayılı ilamında: "...TTK'nın 778. maddesinin göndermesi ile bonolar hakkında da uygulanması gereken aynı Kanun'un 714 ve 730. maddeleri ile muayyen bir günde veya keşide gününden veya görüldükten muayyen bir müddet sonra ödenmesi şartını havi bir bonoya dayanarak hamilin lehtar ciranta da dahil olmak üzere tüm müracaat borçlularına karşı müracaat hakkı ödeme gününü takip eden iki iş günü içinde senet keşidecisinin protesto edilmesine bağlı olduğu, alacaklı hamilin, anılan madde koşullarında protesto keşide etmeksizin, lehtar ve cirantayı takip edemeyeceği, bir başka ifade ile senedi düzenleyen protesto edilmediği için hamil, lehtar ve cirantaya karşı müracaat hakkını kaybedeceği düzenlenmiştir.... Hamilin borçlu lehtara karşı kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibi yapabilmesi için senedi düzenleyene protesto keşide etmesi gerekmektedir. Aksi takdirde kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibi başlatılamaz. Keşideci protesto edilmediğinden takibe konu senede dayalı olarak davacı ciranta hakkında kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibi yapılamayacağı, bu durumda mahkemece İİK'nın 170/a maddesi gereğince bu husus resen gözetilerek takibin iptaline karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile sonuca gidilmesi isabetsizdir." şeklinde karar verdiği tespit edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; menfi tespit davasına ilişkindir. UYUŞMAZLIK: Davacının, icra takibi ile menfi tespit davasına konu olan 23/10/2021 vade tarihli 04/03/2021 tanzim tarihli 300.000,00.TL meblağlı senette, lehdar olarak gösterilmiş olduğunu, haberinin bulunmadığı belirtilerek, belirtilen senette lehdar olarak senedi cirolayarak davalı alacaklıya verip vermediğinin, protesto edilip edilmediğinin tespiti açısından davacının ıslak imza tutankaların mahkememizce alınarak yine davacıya ait imza incelemesine esas yeteri kadar ıslak imzalı resmi belgelerinin aslı celp edilerek alınacak grafoloji raporu ile dava konusu senetteki imzanın davacıya ait olup olmadığının tespitine ilişkindir.
Tüm dosya kapsamı iddia, savunma ile dosya kapsamında toplanan delillere göre, davacı vekili dava dilekçesinde takibe konu senet üzerinde yapılan incelemeler neticesinde müvekkili adına atılan imzanın müvekkilinin imzası olmadığını, müvekkilinin imzasına benzetilmeye çalışıldığının anlaşıldığını, imza incelemesi yapılması gerektiği beyan edilmesi üzerine mahkememizce ilk kapsamda imza incelemesi için gerekli imzalı belgeler toplanmış ancak davacı taraf kesin süreye rağmen bilirkişi rapor ücretini mahkememize yatırmadıklarını beyan ederek dava dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarında; Davacı müvekkilinin dava konusu senette lehtar olduğunu. Senedin keşidecisi ... olup bu nedenle senet protesto edilmeden takibe konulmuş olduğunu. Bu nedenle talepleri doğrultusunda davalarının kabulüne karar verilmesini talep etmiş olup bu kapsamda dosyadaki mevcut delillere göre dosya incelendiğinde, yukarıda belirtilen ... ilamı birlikte değerlendirildiğinde; TTK'nın 778. maddesinin göndermesi ile bonolar hakkında da uygulanması gereken aynı Kanun'un 714 ve 730. maddeleri ile muayyen bir günde veya keşide gününden veya görüldükten muayyen bir müddet sonra ödenmesi şartını havi bir bonoya dayanarak hamilin lehtar ciranta da dahil olmak üzere tüm müracaat borçlularına karşı müracaat hakkı ödeme gününü takip eden iki iş günü içinde senet keşidecisinin protesto edilmesine bağlı olduğu, alacaklı hamilin, anılan madde koşullarında protesto keşide etmeksizin, lehtar ve cirantayı takip edemeyeceği, bir başka ifade ile senedi düzenleyen protesto edilmediği için hamil, lehtar ve cirantaya karşı müracaat hakkını kaybedeceği düzenlenmiştir olduğundan, davalı vekillide duruşmadaki beyanında, icra dosyasında gerek ise ellerinde keşideciye çekilmiş bir protesto bulunmadığını. Bu nedenle sunmadıklarına yönelik beyanında dikkate alındığında, TTK’nun 642 nci maddesi uyarınca ödememe protestosunun keşideciye çekilmemesi müracaat borçlularına karşı olan talep hakkının ileri sürülmesine engel olacağından, davacı tarafta hakkında başlatılan ... Esas sayılı icra dosyasındaki icra takibinin davacı yönünden açık olup, davacıya T.K.nun 21/2.maddesine göre mernis adresine icra dairesi tarafından ödeme emri tebliğ edilip süresinde davacı tarafından itiraz edilememesi üzerine davacı tarafından menfi tespit davası açıldığı tespit edilmek ile, belirtilen nedenlere göre davacı tarafından açılan menfi tespit davasının kabulü ile, Davacının, ...Esas sayılı icra dosyasına konu olan 04/03/2021 düzenleme tarihli 23/10/2021 vade tarihli 300.000,00.TL bedelli, borçlusu- keşidecisi ..., lehdarı- davacı ..., yetkili hamili alacaklı-davalı ... olan senetten dolayı borçlu olmadığının tespitine, karar verilmiştir. Ayrıca dava konusu talep yargılamayı gerektirdiğinden davacı tarafın şartları oluşmayan kötüniyet tazminatının reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-)Davacı tarafından açılan MENFİ TESPİT DAVASININ KABULÜ İLE, Davacının,...Esas sayılı icra dosyasına konu olan 04/03/2021 düzenleme tarihli 23/10/2021 vade tarihli 300.000,00.TL bedelli, borçlusu- keşidecisi ..., lehdarı- davacı ..., yetkili hamili alacaklı-davalı ... olan senetten dolayı BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,
2-)Dava konusu talep yargılamayı gerektirdiğinden davacı tarafın şartları oluşmayan kötüniyet tazminatının REDDİNE,
3) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 24.175,00.TL karar ve ilam harcının, dava açılışında davacıdan alınan 6.043,76.TL peşin harcın düşülmesi ile eksik alındığı anlaşılan 18.131,24.TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
4) 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13.maddesi uyarınca alınması gereken 3.120,00.TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
5) Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 179,90 TL başvurma harcı, 6.043,76.TL peşin harç,142,25.TL tebligat ücreti, olmak üzere toplam 6.365,91.TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6) Davacının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 55.085,21.TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7) Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatıranlara iadesine,
Dair; davacı vekilinin e-duruşmada yüzüne karşı davalı vekilinin yüzüne karşı , gerekçeli kararın tebliğinden itibaren, HMK.nun 345.maddesine göre 2 (iki) hafta içerisinde ...başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu usulen anlatıldı. 17/07/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.
¸* Bu karar 5070 sayılı kanun gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır*¸