T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/142 Esas - 2025/394
T.C.
ANKARA "TÜRK MİLLETİ ADINA "
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/142 Esas
KARAR NO : 2025/394
DAVA : Tazminat (Trafik- Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 28/02/2024
KARAR TARİHİ : 28/05/2025
KARAR YAZMA TARİHİ : 02/06/2025
Mahkememize açılan davanın yapılan açık yargılaması sonucunda, dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ ;
DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE: ... plakalı aracın sahibinin müvekkili olduğunu, 17.10.2022 günü ...... mevkisinde, davalı ... Ve Tic. A.Ş.'nin maliki ve ... sürücüsü olduğu ... plakalı araç ile ...... istikametine seyir halinde iken ... kule önüne geldiğinde ön ilerisinde trafik nedeniyle yavaşlayan ... idaresindeki müvekkiline ait ... plakalı aracın arka kısımlarına çarptığını, ... plakalı araç çarpılmanın etkisiyle ön ilerisinde seyir halinde olan dava dışı ... idaresindeki ... plakalı araca çarptığını, kaza sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazaya ilişkin tutulan kaza tespit tutanağında Davalı ...'un 2918 Sayılı KTK'nun 56/1-c kuralını ihlal ettiğini, bu nedenle trafik kazasına doğrudan sebebiyet verdiğini ve %100 oranında kusurlu olduğunu, müvekkiline ait ... plaka sayılı aracın ise 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu gereğince herhangi bir kusurunun bulunmadığı ve %0 kusurlu olduğunu, Kaza nedeniyle müvekkilinin aracında KDV dahil 93,092.22 TL maddi hasar meydana geldiğinin tespti edildiğini, müvekkilinin aracının hasar onarım bedeli kendi aracını (kasko) poliçesi kapsamında kaskolayan ... Sigorta tarafından ... nolu hasar dosya kapsamında karşılandığını, araçta maddi hasarın yanında değer kaybı meydana geldiğini, değer kaybı bedelinin kazaya kusuruyla sebebiyet veren davalıdan tahsili gerektiğini, Müvekkilinin aracında meydana gelen değer kaybı bedeli'nin tahsili amacıyla davalı sürücünün aracını (ZMMS) poliçesi kapsamında sigortalayan ... A.Ş.'ye başvuru yapıldığını, ve sigorta şirketi tarafından 5.551,84 TL ödeme yapıldığını, ancak bu ödemenin müvekkiline ait araçta meydana gelen gerçek değer kaybı bedelini karşılamadığını, bunun üzerine sigorta tahkim komisyonuna başvuru yapıldığını, davalıya ait sigorta şirketinin 94.448,16.TL rücu hasar ödemesi ve 5.551,84.TL değer kaybı ödemesi yaptığını, bu nedenle sigorta şirketlerinin 2022 yılı Ekim ayı itibariyle araç başı sorumlu oldukları 100.000,00 TL'lik teminat limiti'nin tükendiğini ve müteselsil sorumluluğunun ortadan kalması nedeniyle müvekkiline ait araçta meydana gelen gerçek değer kaybı bedelinin belirlenerek kazaya %100 kusuruyla sebebiyet veren davalılardan tahsili zorunluluğu doğduğunu, aracının onarımı bitene kadar uzun süre kullanılamadığını, bu nedenle hak mahrumiyeti oluştuğunu, arabuluculuğa başvuru yaptıklarını ancak anlaşma sağlanamadığını, bu nedenle davanın kabulü ile tüm kalemlerdeki taleplerine dair fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile tüm taleplerin HMK'nın 107. Maddesi uyarınca belirsiz alacak kapsamında değerlendirilerek şimdilik 100,00-TL araç değer kaybı bedeli ve 100,00.TL hak mahrumiyeti bedeli olmak üzere toplam 200,00.TL'nin; 17.10.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan alınarak müvekkiline ödenmesine, ... plakalı aracın trafik kaydına ihtiyati haciz konulmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılara usulüne uygun olarak dava dilekçesi tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmıştır.
DAVALI ... ANONİM ŞİRKETİ CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; Öncelikle davacının taleplerinin, davaya konu kaza ile ilgili olarak ... ANONİM ŞİRKETİ tarafından davacıya poliçe limitleri kapsamında ödeme yapılmış olduğunu, davacı yanın başkaca bir alacağının kalmamış olması nedenleriyle, HUSUMET itirazları bulunduğunu, ayrıca davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında HUKUKİ YARAR yokluğundan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davanın GÖREVLİ mahkemesinde açılmadığını, görev yönünden itirazları bulunduğunu, davacı yanca istenen faiz ve başlangıç tarihinin hatalı olduğunu, Sigorta Tahkime başvurulduğundan KESİN HÜKÜM itirazında bulunma zorunluluğu doğduğunu, davanın usulden reddi gerektiğini, Dava konusu kazaya ilişkin, KTK.nun 56/1.maddesine göre yeterli ve güvenli takip mesafesinin korunmamasından bahisle davalı ...'un %100 kusurlu olduğu belirtilmekte ise de, Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 157.maddesine göre her durumda arkadan çarpanın asli kusurlu sayılmayacağı belirtildiğini, müvekkili şirketin oluşan kazada herhangi bir kusurunun da bulunmadığını, araç üzerinde alanında uzman kişilerce keşif yapılarak, aracın boyası üzeri de dahil olacak şekilde inceleme yapılarak, parçaların fabrikadan çıkışı hali ve boyanın aynı renk değerine sahip olup olmadığına da bakılması gerektiğini, davacı tarafın araç mahrumiyetine zaman ve para kaybederek mağdur olduğunu açıkladığını, bu talebinin kabulünün mümkün olmadığını, açıklanan sebeplerle talebe yönelik belge gösterebilecek durumda olduğu açık iken, belge sunmayarak, belki de uğradığından yahut mağduriyetinden daha fazla zarardan davalının sorumlu tutulmasına sebebiyet verilmemesi adına, davacının iş bu talebinin bu şekilde kabul edilmesinin mümkün olmadığını. Davacı adına poliçe limitleri kapsamında ödeme yapılmış olması ve davacı yanın başkaca bir alacağının kalmamış olması nedenleriyle husumet itirazının dava ile aynı konuda davacı tarafından ...'na yapılmış başvuru neticesinde verilen kararı kesin nitelikte olduğundan kesin hüküm itirazlarının kabulü ile davanın usulden reddine, görev yönünden itirazlarının kabulü ile dosyanın görevli mahkemesine gönderilmesine, eldeki davanın belirsiz alacak davası olarak ikame edildiği görülmekle, değerin belirlenmesinin kendisinden gerçekten beklenilmemesi durumuna ya da objektif olarak imkansızlığa dayanması gerektiğinden, mevcut haliyle dava belirsiz alacak davasına konu edilemeyecek olup, davanın hukuki yarar yokluğundan reddine, bir trafik kazasında arkadan çarpan sürücü kanuni bir karine sebebiyle asli kusurlu olmasına karşın, bu karinenin aksi iddia ve ispat edilebilir durumdadır ve her somut olayın özelliğine göre arkadan çarpan kişinin kusur oranının azalabileceği ya da tamamen ortadan kalkabileceği açık olduğundan, kusur tespiti için ......'inden rapor aldırılmasına, araçta oluşan değer kaybının hesaplanabilir duruma gelmesi için aracın kazadan önceki durumunun ortaya konulması gerekmekte olup, tramer veya sigorta kayıtlarıyla ortaya konamayacağından araç üzerinde alanında uzman bilirkişilerce keşif yapılmasına, araç mahrumiyeti bedeli yönünden, iddianın farazi ve soyut kaldığı, davacı yanca iddia edilen mağduriyetin açıklanmadığı ve rastgele şekilde talepte bulunulduğu açık olup, davacı yanın aslında uğramadığı bir mağduriyetten davalı müvekkilin sorumlu tutulmasına sebebiyet verilmemesi açısından, davacı şirket üzerine kayıtlı araç bilgilerinin celp edilmesine, uğradığı zararın somut hale getirilemediği görülmekle soyut alacak talebinin reddine, müvekkili davalının dava konusu kazada herhangi bir kusurunun bulunmadığı da nazara alınarak davanın reddine, karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; Davalı ... davaya cevap dilekçesi sunmadığı gibi duruşmaya da katılmamıştır.
Mahkememizin tensip ara kararı ile ...... müzekkere yazılarak ... ve ... plakalı araçların karıştığı 17.10.2022 tarihli kazanın belgelerinin gönderilmesinin istenilmesine, ...'ne müzekkere yazılarak ... plakalı aracın TRAMER kayıtlarının gönderilmesinin istenilmesine, ... ve ... plaka sayılı araçların trafik tescil kayıt bilgilerinin UYAP Web üzerinden çıkarılarak dosyasına eklenmesine, ... Sigorta'ya müzekkere yazılarak ... nolu Eksper raporunun ve faturaların dosyaya gönderilmesinin istenilmesine, ... A.Ş 'ye müzekkere yazılarak ... ve ... plakalı araçların karıştığı 17.10.2022 tarihli kazaya ait hasar dosya'nın, ödeme dekontları'nın, bilgi ve belgelerin gönderilmesinin istenilmesine, Sigorta Tahkim Komisyonuna müzekkere yazılarak ...... sayılı tahkim dosyasının UYAP sistemi üzerinden gönderilmesinin istenilmesine, ... Ve Tic. A.Ş. 'ye müzekkere yazılarak davaya konu ... plakalı aracın ... A.Ş.'ye uzun süreli kiralandığına dair sözleşmenin, bilgi ve belgelerin gönderilmesinin istenilmiş gelen belgeler dosya içerisine alınmıştır.
Mahkememizin öninceleme duruşmasında verilen ara karar ile davalı şirketinin görev, husumet, belirsiz alacak davası olarak açılamayacağına yönelik hukuki yarar itirazı, Sigorta Tahkime başvurulduğundan kesin hüküm itirazları değerlendirildiğinde davalılardan ... şirket olup davacı tarafta şirket olduğundan şirketlerin birbirlerine karşı açtığı alacak ve tazminat davalarında görevli mahkeme ATM'si olduğundan görev itirazının reddine, husumet yönünden ise husumet itirazının esas karar ile beraber değerlendirilmesine, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağı yönünde itirazın ise dava haksız fiilden kaynaklı olup, bu davalar belirsiz dava olarak açılabileceğinden tam olarak belirlenmiş bir tazminat bulunmadığından toplanan deliller bilirkişi incelemesi ile belirleneceğinden belirsiz alacak davası açılamayacağına yönelik itirazın reddine ayrıca sigorta tahkime başvurdu ise davacı taraf için kesin hüküm oluşturmadığı, sigortanın karşılamadığı tazminat için araç maliki ve sürücüsüne karşı dava açıldığından kesin hüküm itirazının reddine, karar verilmiştir
Tahkim Uyuşmazlık Hakem Kararında; 25/05/2023 - ...... Başvuru Tarihi ve sayılı , 13/11/2023 - ...... Karar Tarihi ve sayılı kararı sonucu, davalıya ait sigorta şirketinin 94.448,16.TL rücu hasar ödemesi ve 5.551,84.TL değer kaybı ödemesi yaptığını, bu nedenle sigorta şirketlerinin 2022 yılı Ekim ayı itibariyle araç başı sorumlu oldukları 100.000,00 TL'lik teminat limiti'nin tükendiği tespit edilmiştir.
Mahkememizce tarafların delilleri toplanmış, tüm deliller toplandıktan sonra dosya Makine Mühendisi bilirkişisi ...'a tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen 18/11/2024 tarihli raporda, 17.10.2022 tarihinde ..., ..., ve ... plakalı araçların karışmış olduğu maddi hasarlı trafik kazasında; ... plakalı araç sürücü ...'un 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 84/ d ve Karayolları Trafik yönetmeliğinin 107. Maddesini ihlal ederek trafik kazasının meydana gelmesinde %100 oranında kusurlu olduğu, ... Plakalı araçta trafik kaza tarihi itibarı ile 42.996,36.TL Değer kaybı meydana geldiğini, ilgili sigorta şirketi tarafından yapılan 5.551,84.TL değer kaybı ödemesinden sonra bakiye 37.444,52.TL değer kaybı zararı kaldığı ... Plakalı aracın makul onarım süresinin 15 gün olduğunu, ... plakalı aracın onarım süresinde trafik kaza tarihi itibarı ile 10.800,78.TL araç mahrumiyet bedeli olduğu görüş ve kanaati belirtilmiştir.
Davacı vekili tarafından sunulan 06/01/2024 tarihli TALEP ARTIRIM dilekçesinde özetle; Talep artırım dilekçesinin KABULÜ ile; 100,00.TL değer kaybı taleplerini 37.344,52.TL artırarak 37.444,52 TL'ye artırımda bulunduklarını ve 100,00.TL hak mahrumiyeti taleplerinin 10.700,78.TL artırarak 10.800,78.TL'ye artırımda bulunduklarını, talep artırım dilekçesinin kabulü ile artırılan tutar neticesinde dava değerini olan 200,00.TL'yi toplam 48.245,30.TL'ye artırdıklarını, Talep artırım neticesinde 48.245,30 TL olan tazminat alacağının haksız fiil tarihi olan 17.10.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı taraflardan tahsili talep edilmiştir. Talep arttırım dilekçesi davalı ve ihbar olunan taraflara tebliğ edilmiştir.
Davalı ...... Tic. A.Ş vekili tarafından sunulan18/01/2025 tarihli ihbar dilekçesinde özetle; HMK m. 61 vd. uyarınca davanın; ... VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ'ne ve ... ANONİM ŞİRKETİ'ne İHBARINI talep etmiş olup ihbar dilekçesi belirtilen ihbar olunan taraflara tebliğ edilmiştir.
İhbar olunan ... ve Ticaret Anonim Şirket vekilinin dosyaya sunduğu beyan dilekçesinde: İhbar olunan taraf olduklarından aleyhlerine hüküm kurulmamasını açılan davanın reddini savunmuştur.
İhbar olunan ... A.Ş. ihbara karşı beyan dilekçesi sunmamıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; meydana gelen trafik kazasından dolayı davacının, ......ile ZMMS trafik sigortasının limit üstü karşılamadığı tazminat için araç işleteni ve sürücüsüne karşı aracında meydana geldiği belirtilen değer kaybı ile hak mahrumiyet zararı tazminatı istemine ilişkin maddi tazminat davasıdır.
Trafik kazası sonucu zarar gören araçta meydana gelen gerçek zarardan zarara sebep olan (Hasar bedeli, değer kaybı) sürücünün kusuru oranına göre sigortacı, araç malik ve işleteni ile sürücü sorumludur. Kaza nedeniyle araçta oluşan değer kaybıda gerçek zarar kapsamındadır. Bu nedenle trafik sigortacısı değer kaybı zararından sigorta sözleşme hukuk gereği sigorta limiti kapsamında, işleten malik kusursuz sorumluluk sonucu , sürücü ise kazaya neden olan haksız fiil neticesi sorumlu olur (...... )
...... Dairesinin 23/02/2004 tarihli ...... sayılı ilamında :"Maddi tazminat davasında aracın onarım süresince çalışmamasından kaynaklanan kazanç kaybı, trafik sigortası Küvertürü dışında kalıp trafik kazası sonucu araçta meydana gelen değer kaybı sigorta teminatı kapsamında kalıp onarım süresince kazanç kaybı trafik sigortası teminat kapsamı dışında kalıp bu kalemden sigortacının sorumlu tutulmaması gerekir." şeklinde karar vermiştir. Bu kazanç kaybı zarar tazminatından araç maliki ile sürücü sorumludur.
...... sayılı ilamında: " Dosya kapsamında bulunan oto kiralama sözleşmesine göre, kazaya karışan aracın uzun süreli kira sözleşmesi ile davalı şirket tarafından "......" ünvanıyla dava dışı şirkete 36 aylığına kiralandığı anlaşılmaktadır. Yine kira sözleşmesine ait damga vergilerinin yatırıldığına dair dekontlar ile aracın 24.01.2011 tarihinde teslim edildiğine dair teslim tutanağı dosyaya sunulmuştur. Araç uzun süreli kira sözleşmesiyle dava dışı şirkete teslim edildiğinden artık araç üzerinde davalı şirketin fiil hakimiyeti kalmamıştır. 2918 sayılı KTK'nın 3. maddesi gereğince, işletenlik sıfatı kaza sırasında aracı fiili hakimiyeti altında bulundurduğundan dava dışı şirkete geçmiştir.” diye belirtilmiştir.
Tüm dosya kapsamı, iddia, savunma, arabululucuk son tutanağı ile toplanan deliller, yukarıda belirtilen...... Hukuk Dairelerin emsal ilamı ile davacıya ait ... plakalı araca ait ... (Tramer) hasar sigorta dosyaları ile davalılardan ...'un kullandığı ihbar olunan ... VE TİCARET A.Ş.ne ait ... plakalı aracın 17/10/2022 tarihinde davacıya ait ... plakalı araç ile çarpışmasına ait hasar dosyası ile ihbar olunan ... VE TİCARET A.Ş'nine ait ... plakalı aracın 07/10/2021 tarihi sözleşmeden itibaren 5 yıllık uzun süreli araç kiralama sözleşmesi doğrultusunda davalı ... A.Ş.'nine kiraya verildiği ilgili aracın 14/10/2021 tarihinde araç teslimi ile teslim dair evraklar ile kaza tarihi olan 17/10/2022 tarihini kapsayan 5 yıl uzun süreli araç kiralama sözleşmesi ile birlikte alınan bilirkişi raporuna göre; ... plakalı araç sürücüsü davacının olayda kusursuz olduğu, davalı ait ... plakalı araç sürücüsü davalı ...'un %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, davayı konu kaza nedeniyle ... plakalı araçta kaza tarihi 17.10.2022 tarihi tarihi itibariyle Bakiye değer kaybı zararı olarak 37.444,52.TL ile Araç mahrumiyet bedeli olarak 10,800,78.TL maddi tazminatın tespit edilmiş olup bilirkişinin dosyaya sunduğu kusur ve bakiye değer kaybı ile araç mahrumiyet bedeli zararına yönelik raporu denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli görülerek, bu kapsamda davacının, Sigorta Tahkim Uyuşmazlık Hakem Kararı ile ZMMS trafik sigortasının limit üstü karşılamadığı tazminat için uzun süreli araç kiralama sözleşmesi kapsamında aracı kiralayan davalı davalı ... A.Ş. İle araç sürücüsü davalı ...'a karşı aracında meydana geldiği belirtilen bakiye değer kaybı ile hak mahrumiyet zararı tazminatına ilişkin açılan davanın kabulü ile, 37.444,52.TL Bakiye değer kaybı zarar tazminatı ile 10,800,78.TL araç mahrumiyet tazminatı olmak üzere toplam 48.245,30.TL maddi tazminatın davalılardan kaza- haksız fiil tarihi olan 17/10/2022 tarihinden itibaren, işleyecek yasal faizi ile (Araç hususi araç) birlikte davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir,
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE, 37.444,52.TL Bakiye değer kaybı zarar tazminatı ile 10,800,78.TL araç mahrumiyet tazminatı olmak üzere toplam 48.245,30.TL maddi tazminatın davalılardan kaza- haksız fiil tarihi olan 17/10/2022 tarihinden itibaren, işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 3.295,64.TL karar ve ilam harcının dava açılışında alınan 427,60.TL peşin harç ile yargılama sırasında yatırılan 821,00.TL talep artırım ıslah harcı olmak üzere toplam 1.248,60.TL.harcın düşülmesi ile eksik alındığı anlaşılan 2.047,04.TL harcın davalılardan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
3) 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13.maddesi uyarınca alınması gereken 3.200,00.TL arabuluculuk ücretinin arabuluculuğa zorunlu katılan tek taraf olan davalı ... ...A.Ş. şirketinden alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
4) Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 427,60.TL başvurma harcı, 427,60.TL peşin harç, 821,00.TL talep artırım ıslah harcı, 1.789,00.TL tebligat ücreti, 3.000,00.TL bilirkişi ücreti, olmak üzere toplam 6.465,20.TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya ödenmesine,
5) Davacının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 30.000,00.TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya ödenmesine,
6) Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatıranlara iadesine,
Dair; davacı vekilinin e - duruşmada yüzüne karrşı, ile davalı ... şirket vekilinin ve İhbar olunan ... vekilinin yüzüne karşı, davalı ... ile ihbar olunan ... şirketin yokluğunda olmak üzere, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren, HMK.nun 345.maddesine göre 2 (iki) hafta içerisinde ...... Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu usulen anlatıldı. 28/05/2025
Katip ......
¸e-imzalıdır.
Hakim ......
¸e-imzalıdır.
¸* Bu karar 5070 sayılı kanun gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır*¸