T.C. ...14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/192 Esas - 2024/287
T.C.
ANKARA "TÜRK MİLLETİ ADINA "
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/192 Esas
KARAR NO : 2024/287
DAVA : Sözleşmenin İptali ile Çeklerin İadesi veya Terditli Olarak Açılan Çeklerin İadesi Mümkün Değil ise Sebepsiz Zenginleşmeden Kaynaklı Alacak
DAVA TARİHİ : 18/03/2024
KARAR TARİHİ : 16/04/2024
KARAR YAZMA TARİHİ : 16/04/2024
Mahkememize açılan davanın yapılan tensip önincelemesi sonucunda, dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ ;
DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE: Davanın yetkiye ilişkin sözleşmenin ilgili maddesi gereği Ankara'da açıldığını, davanın zorunlu arabulucuk kapsamı dışında kaldığını, bu nedenle arabuluculuk başvurusu yapılmadığını, müvekkilinin 11.12.2023 tarihinde ...Tekstil Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile arasında Ticari Tüketim Ödüncü (Karz) Sözleşmesi gerçekleştirildiğini, sözleşmenin müvekkiline ait yükümlülüğünün bu davaya konu çeklerin sözleşmede tasarruf hakkının kendisinde olmak üzere sözleşmeye teminat olarak ...Tekstil Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine teslim olup müvekkili bu yükümlülüğünü davalı şirketin yasal yetkilisi...isimli şahsa teslim ederek kendi yükümlülüğünü sözleşmeye uygun olarak yerine getirdiğini, davalı tarafın sözleşmenin imzalanmasından sonra üretime dayalı projeyi sunmadığını, teminata konu ürünlerin tamamının ödünç veren süresi içinde teslim etmediğini, ödünç verenin sözleşmede gösterilen ve belirtilen çekleri sözleşmeye uygun olarak sözleşme tarihinden 3 gün önce teslim etmiş olup karşılığında ödünç alan edim borcunu eksiksiz ödemesi gerekirken ödemeyi gerçekleştirmediğini, teslim edilen ürünler sözleşmede belirlenen kalitede ve eksiksiz bedende olması gerekirken kullanımı zor olan ürünler teslim edildiğini, sözleşme madde 6.2 gereği sözleşme konusunda belirlenen sözleşme Ek-2’deki ürünleri sevkiyat planında belirlenen süreler içerisinde belirlenen lokasyona teslimi gerekirken bu yükümlülüğünü de yerine getirmediğini, davalı taraf temerrüde düşmüş olup bu durum 06.03.2024 tarihinde davalı tarafa sözleşmede belirtilen şekil şartına uygun olarak gönderilen ihtarname ile sözleşmenin haklı nedenle feshedildiği bildirildiğini, teminat amaçlı verilen çeklerin iadesi uygun bir süre verilerek istendiğini, ihtarnameye cevap verilmemesi çeklerin akıbeti hakkında belirsizliğe yol açtığını, kötüniyetli davranışlarda bulunulması, çeklerin başkalarına teslim edilmiş olması düşüncesine sebebiyet verdiğini, davalı tarafa teslim ettikleri ...Bankası Ankara/Bala Şubesine ait Şirketimize keşide edilen; 0093908 Çek Seri Numaralı 24.03.2024 Vadeli 2.000.000,00 TL bedelli, 0093909 Çek Seri Numaralı 24.04.2024 Vadeli 2.500.000,00 TL bedelli, 0093910 Çek Seri Numaralı 24.05.2024 Vadeli 2.500.000,00 TL bedelli, 0093911 Çek Seri Numaralı 24.06.2024 Vadeli 3.000.000,00 TL bedelli, 0093912 Çek Seri Numaralı 24.07.2024 Vadeli 3.000.000,00 TL bedelli, 0093913 Çek Seri Numaralı 24.08.2024 Vadeli 3.000.000,00 TL bedelli, 0093914 Çek Seri Numaralı 24.09.2024 Vadeli 3.000.000,00 TL bedelli, 0093915 Çek Seri Numaralı 24.10.2024 Vadeli 3.000.000,00 TL bedelli, ayrıca Halkbank İstanbul/Ataşehir şubesine ait Şirketimize keşide edilen; 6514470 Çek Seri Numaralı 24.03.2024 Vadeli 500.000 TL bedelli, 6514471 Çek Seri Numaralı 24.04.2024 Vadeli 500.000 TL bedelli, 6514472 Çek Seri Numaralı 24.05.2024 Vadeli 500.000 TL bedelli, 6514473 Çek Seri Numaralı 24.06.2024 Vadeli 500.000.TL bedelli, 6514474 Çek Seri Numaralı 24.07.2024 Vadeli 500.000.TL bedelli tüm çeklerin ödemelerinin durdurulmasına karar verilmesini ve iadesini talep ettiklerini, bu nedenlerle öncelikle, sözleşmenin iptaline, sözleşme gereği teminat için verilen çekler için tedbiren ödemeden men kararı ve daha sonra ise bu çeklerin davalıdan alınarak taraflarına verilmesine çeklerin iadesi mümkün değilse sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca çek bedellerinin iadesine yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan alınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davanın, çeklerin iadesi veya sebepsiz zenginleşmeden doğan alacak davası olarak alacak içermesi nedeniyle, davacı vekili tarafından dava açılırken arabuluculuk son tutanak aslının sunulmadığı ayrıca Çeklerin İadesi veya terditli olarak açılan Çeklerin İadesi Mümkün Değil ise Sebepsiz Zenginleşmeden Kaynaklı Alacak talebine ilişkin peşin harcın tam yatırılmadığı anlaşıldığından davacı vekiline 18/03/2024 tarihli iki adet muhtıra çıkartılmıştır.
Arabuluculuk son tutanağı ile ilgili olarak çıkartılan muhtırada; Mahkememize açılan, sözleşmenin iptali ve çeklerin iadesi veya terditli açılan çeklerin iadesi mümkün değil ise çek bedellerinin iadesine dair sebepsiz zenginleşme davasının TTK..nun 5/A-1.maddesine göre, konusu bir miktar para konusunu içerdiğinden dava şartı arabuluculuğa tabi davalardan olduğu, dava dilekçesinde zorunlu arabuluculuk dışında kaldığı belirtilmiş olup dava dilekçesinin ekinde ise arabuluculuk son tutanağının bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu nedenle, 6325 sayılı Arabuluculuk Kanununun 18/A-2. maddesinin ikinci cümlesi uyarınca iş bu muhtıranın tebliğinden itibaren 1 (bir) haftalık kesin süre içinde arabuluculuk son tutanağının aslını veya arabulucu tarafından onaylı bir suretini mahkememize sunmanız, aksi takdirde aynı maddenin üçüncü cümlesi uyarınca davanın usulden reddine karar verileceği hususu TEBLİĞ ve İHTAR olunmuştur.
Eksik Harç ile ilgili çıkartılan muhtırada; HMK'nun 31. ve Harçlar Kanunun 16. maddesi uyarınca: Mahkememize açılan dava ile ilgili olarak sunulan dilekçenin HMK'nun 31.maddesine göre;yeteri kadar açık olmadığı gibi ayrıca Harçlar Kanunu 16.maddesine göre,dava dilekçesine dava değeri belirlenmeden eksik olarak maktu harç ile dava açıldığı tespit edilmiş olup Bu itibarla, HMK'nun 31.maddesine göre dava dilekçenizin sonuç ve istemindeki taleplerinizi tek tek açıklayarak, ayrıca iptali istenen çeklerin tutarlarıyla birlikte tek tek beyan ederek, talepleriniz ve iptali istenen çeklerin miktarının toplam tutarları üzerinden dava değerini belirleyerek, bu kapsamda Harçlar Kanunun 16.maddesine göre eksik nispi harcı yatırmak üzere, beyan ve peşin harç makbuzunun tebliğden itibaren (2) haftalık süre içerisinde dosyaya sunulmasına, .Tesbitten kaçınma halinde, dava dilekçenizin işleme konulmayacağına, Eksik peşin harç ikmal edildiğinde ihtiyati tedbir talebinin değerlendirilmesine karar verildiği tebliğ ve ihtar olunmuştur.
Davacı vekiline iki adet muhtıra 23/03/2024 tarihinde tebliğ edilmiş olmasına rağmen dosyaya arabuluculuk son tutanağı ile eksik harcın ikmal edilerek sunulmadığı tespit edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, Ticari Tüketim Ödüncü (Karz) Sözleşmesinden kaynaklı olarak Sözleşmenin İptali ile Çeklerin İadesi veya terditli olarak açılan Çeklerin İadesi Mümkün Değil ise Sebepsiz Zenginleşmeden Kaynaklı Alacak davasına ilişkindir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun dava şartı olarak arabuluculuk başlığını içeren 5/A maddesi,"Bu kanunun 4.maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır."
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunun 18/A maddesinin 1 ve 2. Fıkraları; "(1)İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır.
(2)Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir.
Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." hükmünü içermektedir. 01/01/2019 tarihinde yürürlüğe giren, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun Dava şartı olarak arabuluculuk başlıklı 5/A maddesinin (1.) fıkrası "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." hükmünü içermektedir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun Dava şartlarının incelenmesi başlığını taşıyan 115/1. maddesi "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler." hükmünü, 115/2. maddesinin (1.) cümlesi "Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir." hükmünü içermektedir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, 18/03/2024 tarihinde açılan davanın Ticari Tüketim Ödüncü (Karz) Sözleşmesinden Kaynaklı olarak Sözleşmenin İptali ile Çeklerin İadesi veya terditli olarak açılan Çeklerin İadesi Mümkün Değil ise Sebepsiz Zenginleşmeden Kaynaklı Alacak davasına ilişkin olup dava ticari nitelikte olması nedeniyle mahkememiz görevli olup arabuluculuk dava şartına tabi olduğu, gerek dava dilekçesi içeriğinde, gerekse dava dilekçesi eklerinde 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A maddesi hükmü uyarınca arabuluculuğa başvurulduğuna dair bir beyanın ve buna dair bir belgeye rastlanılmaması üzerine, 18/03/2024 tarihinde davacı vekiline arabuluculuk son tutanak aslını veya arabulucu tarafından onaylı bir suretini (1) haftalık süresi içerisinde sunması hususunda e-muhtıra çıkarıldığı, muhtıranın 23/03/2024 tarihinde tebliğ edildiği tespit edilmiş olup verilen süre içerisinde arabuluculuk son tutanağı ibraz edilmemiştir. Bu hali ile dava şartı olan arabuluculuğa başvurma şartının yerine getirilmediği anlaşıldığından davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M ; Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1) Davanın 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-2.son, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 114/2, 115/2. maddeleri uyarınca DAVA ŞARTI YOKLUĞU NEDENİYLE REDDİNE,
2) Dava, dava şartı yokluğundan red edildiğinden davacı tarafın ihtiyati tedbir talebininde REDDİNE,
3)2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60.TL red karar ve ilam harcı davacıdan peşin alınmış olduğundan yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
4) Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5)Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak davacıya iadesine,
Dair, dosya üzerinden tarafların yokluğundan, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren HMK'nin 345/1. maddesi uyarınca 2 (iki) hafta içerisinde ...Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 16/04/2024
¸* Bu karar 5070 sayılı kanun gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır*¸