T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/274 Esas - 2024/526
T.C.
ANKARA "TÜRK MİLLETİ ADINA "
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/274 Esas
KARAR NO : 2024/526
...
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan- Araç Kazanç Kaybı)
DAVA TARİHİ : 25/04/2024
KARAR TARİHİ : 10/07/2024
KARAR YAZMA TARİHİ : 12/07/2024
Mahkememize açılan davanın yapılan açık yargılaması sonucunda, dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ ;
DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; 11.11.2022 Tarihinde müvekkiline ait ... plakalı araç ile davalı ... Müessesesine 'ne ait ... plakalı araç arasında trafik kazası meydana geldiğini, davalının aracının asli ve tam kusurlu olduğunu, kaza sonucunda müvekkilinin aracında hasar meydana geldiğini, kullanılamaz şekilde tamirde kaldığını, müvekkilinin aracının ... ticari minübüs olduğunu ve bu süre zarfında müvekkilinin kazanç kaybına uğradığını, açıklanan nedenlerle alacaklarının belirli hale geldikten sonra miktar itibariyle arttırma hakları saklı kalmak kaydıyla HMK 107. Madde uyarınca şimdilik 5.000,00.TL kazanç kaybı bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizinin davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılara usulüne uygun olarak dava dilekçesi tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmıştır.
DAVALI ... vekili 09/05/2024 tarihli süre tutum dilekçesinde: " dava zamanaşımı, hak düşürücü süre, derdestlik, husumet, görev ve yetki ilk itirazında bulunulmuş olup CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE:Davacı tarafından müdürlüklerine karşı mahkemenizde açılan davaya öncelikle “derdestlik, husumet, görev ve yetki vs. hukuki nedenlerle “ilk itiraz” da bulunulduğunu, itirazlarını tekrarladıklarını, davada bir ticari unsurun olmadığını, mahkemenin görevli olmadığını, görevli mahkemesinin hukuk mahkemesi olduğunu. Kusur durumunun mahkemece araştırılması gerektiğini, davacının da kusurlu olabileceğini, davacının ilgili sigorta şirketinden herhangi bir ödeme alıp almadığının araştırılması gerektiğini, davanın ...ye davanın ihbar edilmesini talep ettiklerini, ...plakalı aracın Genel müdürlüklerine ait olup kamu hizmetine tahsisli toplu taşıma otobüsü olduğunu. Davanın zaman aşımı, usul ve esas yönlerinden incelenerek, usulsüz olduğunun anlaşılması halinde öncelikle "usul" yönünden, bu yola gidilmediği takdirde ise "esas" yönünden reddine, karar verilmesini savunmuştur.
DAVALI MUSTAFA KOCA CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; Davanın görevli mahkemede açılmadığı, her iki taraf tacir olmadığından iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olmadığından görevli mahkemenin genel görevli ... Mahkemesinin görevli olduğunu, bu nedenle usulden reddi gerektiğini, davacının aracının ticari olarak kullanıldığını beyan ettiği ancak hangi ticari faaliyette kullanıldığına dair bir belge delil sunulmadığını, aracın ticari işte kullanılması sebebiyle mahkemenin görevli olduğunun söylenemeyeceğini, diğer davalı ...nun ise tacir sıfatının bulunmadığını, bu nedenle de müvekkilinin ...şoförü olup tacir sıfatı olmadığını, görevli mahkemenin ... olduğunu, davacının, müvekkili davalıya karşı arabuluculuğa başvurulmadığını, arabuluculuğa ticari davalarda başvurulmasının zorunlu olup bu sebep ile davanın usulden reddi gerektiğini. Davacının sunmuş olduğu kaza tespit tutanağının kusur oranını geçek durumu yansıtmadığını, araştırılması gerektiğini, müvekkilinin kazada asli ve tam kusurlu olmadığını, bilirkişi incelemesi ile bu durumun tespit edilmesi gerektiğini, Davacı tarafın kazanç kaybına ilişkin iddiasını delullendirmesi gerektiğini. Bu nedenli bu talebinin reddine karar verilmesi gerektiğini. Bu nedenlerle davacı müvekkiline yöneltilen haksız davanın öncelikle usulden mahkeme aksi kanaatte ise esastan reddine karar verilmesini savunmuştur.
DAVALI VEKİLİ SUNDUĞU 30/05/2024 TARİHLİ İHBAR DİLEKÇESİ İLE DAVANIN ... isimli şirketin İş Kanunu kapsamında sözleşmeli çalışan bir elamını olduğunu. Kuruluşları aleyhine bir ödeme karar verilmesi halinde şoföre ve çalıştığı şirkete rücu edilmesi yoluna gidileceğinden bu nedenle yasal olarak savunma hakkı tanınması ve sorumluluk yüklenmesi açısından davaya katılmak üzere davanın ... Edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALI VEKİLİ SUNDUĞU 31/05/2024 TARİHLİ İHBAR DİLEKÇESİ İLE DAVANIN ... plakalı aracın kuruluşlarının aracın kaza tarihinde ... nolu trafik poliçesi kapsamında ... sigortalı olduğunu, bu sigortanında sorumlu tutulması gerektiğini, Kuruluşları aleyhine bir ödeme kararı verilmesi halinde sigorta poliçesi kapsamında ... şirketine rücu edilmesi yoluna gidileceğinden bu nedenle yasal olarak savunma hakkı tanınması ve sorumluluk yüklenmesi açısından davaya katılmak üzere davanın ...VEKİLİ 12/06/2024 TARİHLİ BEYAN DİLEKÇESİNDE: Öncelikle ilk itirazları olarak, görev, yetki, kesin hüküm, hak düşürücü süre, arabuluculuk başvuru şartı sağlanmadığı, hukuki yarar, husumet, zamanaşımı, derdestlik ve taraf ehliyeti yokluğu, takas, mahsup def'i ve itirazlarında bulunduklarını. Kazaya karışan... plakalı aracın mülkiyetinin ... ait olduğunu. Bu nedenle davanın taraflarına ihbar edilmesinde hukuki yarar bulunmadığını. Hizmet alımı sözleşmesi kapsamında Davacı yanın müterafik kusuru olup olmadığına dair gerekli incelemeler yapılarak bilirkişi vasıtasıyla detaylı kusur tespitinin yapılması gerektiğini. ...'nun yaptığı ihale sonucu hizmet alım sözleşmesi yaptıklarını. Araç sürücünün hizmet akdi ile çalışmakta olduğunu. Davalı asıl işveren konumunda ... emrinde görev yaptığını. Müvekkilinin sigorta poliçesinin tarafı olmadığını. Aracın mülkiyetine sahip olmadığını. Alt işveren konumundaki müvekkili şirkete davanın ihbar edilmesinde hukuki yarar bulunmadığını. Husumet yokluğundan davanın reddi gerektiğini. Talep edilen taleplerin fahiş olduğunu. Davacının aracının onarım işlemlerinden bahisle araç mahrumiyeti bedeli talep etmesinin hukuka aykırı olduğunu , ne kadar harcama yaptığını mahrumiyete ilişkin hiçbir bilgi ve belgeyi dosyaya sunmamış olduğunu. Bu nedenle sebepsiz zenginleşmeye neden olunacağından davanın reddine karar verilmesini. TBK.nun 66/2. Maddesine göre, müvekkili şirkete sorumluluk yükletilmeyeceğini. İşin niteliği ve koşullarına göre tüm önlemleri fiilen alınmış olup çalışanların gerek seçiminde gerek ise denetiminde özen gösterildiğini. Araç içinde dışında bulunan kameralarla sürücülerini sürekli denetim ve gözetim altında tuttuklarını. TBK.nun 66/2. Maddesine göre adam çalıştıran olarak müvekkili şirketin sorumluluğuna gidilmeyeceğini.Haksız ve hukuki yarardan yoksun olarak ihbar edilen davanın müvekkili açısından reddine karar verilmesini beyan etmiştir.
Mahkememiz yapılan tensip ara kararı ile, Davalı dışı ... plakalı araç için oluşturulmuş hasar dosyası var ise hasar dosyasının sureti ile ilgili trafik poliçesinin suretinin ayrıca yapılmış ödemelere ait ödeme belgelerinin sureti istenilmiş, Davacıya ait ... ve davalı belediyeye ait .... plakalı araçların ... üzerinden trafik sicil ve tescil kayıtlarının çıkarılarak dosya arasına eklenmesine karar verilmiş olup gelen belge ve yazılar dosya içerisine alınmıştır. Davalı... adına kayıtlı ...plakalı aracın ... araç takiyattan çıkartılan kaydında, resmi araç olduğunun belirtildiği görüldü. Davacının ...ticaret sicil kaydı araştırılmış, 18/05/2022 tarihinde terkin edilmiş kaydının bulunduğu trafik kazasının ise 11/11/2022 tarihinde olduğu anlaşılmıştır.
... işleteni ve davalı sigorta şirketinin trafik sigortacısı olduğu otobüs, kullanım amacı yolcu nakli olan resmi araç olup, bu aracın sebep olduğu zarara ilişkin sorumluluk belirlenirken, aracın vasfı ve kullanım amacı göz önünde bulundurulmak suretiyle, temerrüt faizi olarak yasal faize hükmedilmesi gerekirken, ticari faize hükmedilmesi doğru olmadığından; kararın bu yönden, davalı ...Kararı ile: "...Kabule göre de davacının yolcu olarak bulunduğu ve davalı ...'ye zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı ... plakalı kazaya karışan aracın dava dışı belediyeye ait otobüs olup kamu hizmetine tahsis edilmiş olması nedeniyle tazminata yasal faiz uygulanması gerekirken avans faizine hükmedilmiş olması yerinde değildir. " diye belirtilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; davacının aracında çift taraflı olarak meydana gelen trafik kazasından kaynaklı karşı taraf aracın maliki ile sürücüsüne karşı açılan kazanç kaybı tazminatı davasına ilişkindir.
Davalı EGO vekili ile davalı ... vekili ile ihbar olunan... vekili görev itirazında bulunmuş oldukları, ayrıca davacı vekilinin 09/07/2024 tarihli Uyaptan gönderdiği beyan dilekçesi gerek ise duruşmadaki beyanında görevli mahkemenin ... olduğundan görevsizlik kararı verilmesini beyan etmiştir.
Görev hususu re'sen incelenmesi gereken bur husus olduğundan bu kapsamda;
Bir davanın ticari nitelikte olup olmadığı, bir diğer ifade ile ...görülüp görülmeyeceğinin belirlenmesi Türk Ticaret Kanununun 4. maddesinde gösterilen ilkelere göre yapılmalıdır. Öğretide de benimsenen görüşe göre ticari davalar mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olarak iki gruba ayrılmaktadır. Türk Ticaret Kanununun 4. maddesinin 1. bendinin (a) alt bendi uyarınca bu Kanunda düzenlenen hukuk davaları mutlak ticari davalardır. Nispi ticari davalar ise konusu ne olursa olsun, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davalarıdır (TTK.m.4/1). Kanuni düzenleme uyarınca sadece mutlak ya da nispi ticari davalar ... görülürken, bunlar dışında kalan davalar (istisnalar saklı kalmak kaydıyla) asliye hukuk mahkemelerinde görülmelidir.
Dava, araç kazanç kaybından kaynaklı tazminat davası olup Sigorta Hukukunu ve Türk Ticaret Kanunu ilgilendirmediğinden, davalı ...tarafın işleteni olduğu kusurlu olduğu iddia edilen araç resmi araç olup ticari nitelikte olmaması nedeniyle davaya bakmakla görevli mahkeme .... Kararı, ... tarihli cevabi yazısı ile davalının ticaret sicil kaydının kaza tarihi öncesi 18/05/2022 tarihinde ... tacir ise davalı ... tacir olmadığı, davacı ve davalının sıfatına ve davanın niteliğine göre nispi ya da mutlak nitelikteki bir ticari davanın söz konusu olmadığı, kazaya neden olan ve kazanç kaybı istenen davalı ... plakalı araçta ticari araç olmadığından, davada görevli mahkemenin genel görevli mahkeme olan ...olduğu gözetilerek görevsizlik nedeniyle dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Uyuşmazlığın genel mahkemelerin görevine girdiği dikkate alınarak, dava mutlak ticari dava niteliğinde de olmadığından mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
2-HMK'nın 114/c maddesi gereğince görev dava şartı olduğundan anılan yasanın 115/2. maddesi uyarınca dava şartı yokluğundan davanın USULDEN REDDİNE,
3-Tarafların, görevsizlik kararına karşı kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmesi halinde kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulması halinde ise bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde mahkememize müracaatı halinde dava dosyasının görevli ... gönderilmesine, aksi durumda davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğine,
4-Yargılama giderleri ve harcın HMK'nun 331/2 maddesi gereğince görevli mahkemece nazara alınmasına,
Dair; davacı vekilinin, davalı ... vekilinin ve davalı ... yüzüne karşı davalı ...vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren, HMK.nun 345.maddesine göre 2 (iki) hafta içerisinde ... istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu usulen anlatıldı. 10/07/2024
...
¸* Bu karar 5070 sayılı kanun gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır*¸