T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/54 Esas - 2025/457
T.C.
ANKARA "TÜRK MİLLETİ ADINA "
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/54 Esas
KARAR NO : 2025/457
DAVA : Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ : 28/07/2023
KARAR TARİHİ : 18/06/2025
KARAR YAZMA TARİHİ : 23/06/2025
Mahkememize ...... Mahkemesinin (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) 21/11/2023 tarihli ...... sayılı yetkisizlik kararı ile tevzi edilen davanın yapılan açık yargılaması sonucunda, dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ ;
DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; Müvekkilinin yetkilisi olduğu ...... adresindeki ... ŞİRKETİ isimli, ... VN lu ticari işletmelerinin 06/02/ 2023 tarihinde yaşanan deprem felaketi nedeniyle mali evrakları arşivi ve muhasebe kayıtları enkaz altında kalmış olduğunu. Söz konusu felaket nedeniyle Ticari işletmede bulunan tüm ticari defterler, faturalar, vergiye esas belgeler ve sair her türlü belge ve evraklar zayi olduğundan TKK madde 82/7. numaralı fıkra uyarınca 2023 yılı ve geçmiş yıllara ait tüm defter, fatura ve sair belgelerin (2023 ve önceki yıllara ait yevmiye defterleri, defteri kebir defterleri, işletme hesabı defterleri, serbest meslek kazanç defterleri, 2023 ve önceki yıllara ait alım satım ve gider belgeleri ) zayi olduğuna dair taraflarına zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekilinin tensip ara kararı dosyaya sunduğu beyan dilekçesinde: Tensip zaptında taraflarınca davacı şirketin merkezi ...... olmasına rağmen zayi istenen evrakların hangi sebep ile ... 'ta bulunduğunun bildirmeleri istenilmiş olup Müvekkil şirketinin daha önceki merkezi ... olup 2018 yılında ......'ya taşınmış olduğunu. ...'taki eski şirket merkezinin olduğu taşınmazın mülkiyetinin, şirketin tek yetkili ortağı olan ...'e ait olup bu sebeple taşınmazın bir odası şirketin arşivi ve zayi olduğunu belirtikleri belgelerin saklanması amacı ile 06/02/2023 tarihli depremlere kadar kullanılmakta olduğunu. Binanın yıkılması sebebiyle geçmiş evraklar da zayi olmuş olduğunu. Başvuru sahibi şirketin;
- 2012,2013,2014,2015,2016,2017,2018,2019,2020,2021,2022,2023 yıllarına ait yevmiye defterleri
- 2012,2013,2014,2015,2016,2017,2018,2019,2020,2021,2022,2023 yıllarına ait defterikebir defterleri
- 2012,2013,2014,2015,2016,2017,2018,2019,2020,2021,2022,2023 yıllarına ait envanter defterleri
-2012,2013,2014,2015,2016,2017,2018,2019,2020,2021,2022,2023 yıllarına ait genel kurul ve Müzakere defterleri
- 2012,2013,2014,2015,2016,2017,2018,2019,2020,2021,2022,2023 yıllarına ait ortaklık pay defteri
- 2012,2013,2014,2015,2016,2017,2018,2019,2020,2021,2022,2023 yıllarına ait( 06/02/2023 ) tarihine kadar olan alım satım ve gider belgeleri ve sevk irsaliyesi
- 2012,2013,2014,2015,2016,2017,2018,2019,2020,2021,2022,2023 yıllarına ait serbest meslek kazanç defterleri
- 2012,2013,2014,2015,2016,2017,2018,2019,2020,2021,2022,2023 yıllarına ait işletme defterleri
- 2012,2013,2014,2015,2016,2017,2018,2019,2020,2021,2022,2023 yıllarına ait tüm fatura koçanlarının
Zayi olmuş olduğunu bu belgeler ile alakalı olarak taraflarına zayi belgesi verilmesini arz ve talep etmiştir.
... MAHKEMESİNİN (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) 21/11/2023 tarihli ...... sayılı YETKİSİZLİK KARARI İLE: " ...Somut olayın incelenmesinde davacı şirketin ticari defter ve belgelerinin ... ilinde bulunduğu ve 06/02/2023 günü ... Merkezli deprem sonucu davacı şirketin işyerinin hasar gördüğü belirtilmiş ise de, yapılan ,incelenmede şirket merkezinin ...... olduğu ve ... olduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, zayi davasına konu vesikaların tutulduğu davacı şirketin bulunduğu ...... Mahkemelerinde zayi belgesi verilmesi talebinde bulunması gerektiği anlaşılmakla, 1-TTK Madde 82/7 ve HMK Madde 5 uyarınca mahkememizin YETKİSİZLİĞİNE,
2-Yetkili mahkemenin ...... Mahkemeleri olduğunun TESPİTİNE, 3-Karar kesinleştiğinde süresinde başvuru halinde dosyanın Nöbetçi ......MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE," şeklinde karar verilmesi üzerine dosya mahkememize tevzi ile gelmek ile mahkememizin esas numarasına kaydı yapılmıştır.
Mahkememizin tensip ara kararı ile Davacı vekiline zayi belgesi verilmesini talep ettiği tüm belge ve evrakların neler olduğunu, tarihini, adedini , noter onaylı varsa numaralarını, basılı evrakların basım yılı ile basımın yapıldığı matbaa istimi ilgili evrakların depremde enkaz altında kaldığına dair tutulan tutanak var ise tutanağın suretinin sunulması ayrıca davacı şirketin merkezi Ankara olmasına rağmen zayi istenen evrakların hangi sebep ile ... 'ta bulunduğunun bildirilmesi için davacı vekiline (2) hafta süre verilmesine, Davacı şirketin sicil kayıtlarının ...... istenilmesi davacı şirketin yetkilileri ile idare merkezinin adresinin varsa adres ve merkez değişikliklerine ilişkin bildirim ve belgelerin mahkememize gönderilmesinin istenilmesine, ...... müzekkere yazılarak davacı şirketin vergi kaçakçılığı veya vergi borcu olup olmadığı hususunun araştırılarak bilgi verilmesinin istenilmesine, ......müzekkere yazılarak davacı şirketin sigorta prim ve tahakkukuna ilişkin tahkikat ve işlem bulunup bulunmadığının hususlardan bilgi istenilmesine,...... müzekkere yatılarak şirket ve temsilcileri hakkında açılmış bir soruşturma veya dava açılıp açılmadığının sorulmasına,...... müzekkere yazılarak daha önceki 05/09/2024 tarihli cevap dilekçelerinde şirketin ortak bilgisi ve yetkilisi ... olarak bildirildiği, oysa uyap mersisten çıkarılan kayıtta ise ortak ve yetkilinin birden çok olup, bu çelişkinin neden kaynaklandığının sorularak güncel davacı şirketin ortakları ile beraber temsilcilerini gösterir ticaret sicil özetinin gönderilmesinin istenilmesine, Daha sonra ...... yazılan müzekkerenin aynısının bu kezde ...... yazılmasına, Davacı vekilinin dosyaya sunduğu vekaletname 03/02/2014 tarihli olup, yetkilisinin ... olup, ......bildirilen yetkilisi ... olduğundan güncel vekaletnamesi sunmak üzere 2 hafta süre verilmesine, Davacı şirketin ortağı ... dışında diğer ortaklarında bulunduğu ...... bildirilmesi halinde diğer ortaklar UYAP'a kayıt edilerek duruşma gün ve saatini bildirir tebligat çıkarılmasına karar verilmiş olup gelen yazı ve belgeler dosya içerisine alınmamıştır.
Mahkememizce davacı tarafın delilleri toplanmış, tüm deliller toplandıktan sonra dosya SMMM bilirkişisine tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen 28/04/2025 tarihli raporda özetle: ...Mükellef kurumun müteakip dönem incelemelerinin de tamamlandığında mükellef kurumun kanuni temsilcisi ... (T.C. ......) hakkında 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 359/b ve 367. Maddeleri gereği ilgili rapor değerlendirme komisyonunun mütalaasıyla yetkili ...... suç duyurusunda bulunulması amacıyla Müfettişliği Vergi Suçu Raporunun düzenleneceği Davacı şirketin hangi tarih ve hangi dönem itibariyle e-fatura ve e-defter kapsamına dahil olduğu tespiti yapılamadığından e-fatura kapsamındaki faturalar ile Yevmiye Defteri ve Defteri Kebir Defteri hususunun tespitinin yapılamadığını, Envanter Defteri, Genel Kurul ve Müzakere Defteri ile Ortaklık Pay Defteri için, Davacı şirketin Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım faaliyetinde bulunmadığı varsayımı ile; Vergi Usul Kanunu'na göre; 2017 yılı ve önceki dönemlere ilişkin saklama yükümlülüğünün ortadan kalktığını, Türk Ticaret Kanunu'na göre; 2012 yılı ve önceki dönemlere ilişkin saklama yükümlülüğünün ortadan kalktığını sonuç ve kanaati belirtilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; zayi nedeniyle hasımsız olarak açılan ticari ticari defter ve evrakların zayine ilişkindir.
Tüm dosya kapsamı, iddia, toplanan tüm deliller ile birlikte alınan bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; bilirkişinin raporunda belirtildiği üzere; Şirketin Kanuni temsilcisi ... (T.C. ......) hakkında 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 359/b ve 367. Maddeleri gereği ilgili rapor değerlendirme komisyonunun mütalaasıyla yetkili ...... suç duyurusunda bulunulması amacıyla Müfettişliği Vergi Suçu Raporunun düzenleneceği, Davacı şirketin hangi tarih ve hangi dönem itibariyle e-fatura ve e-defter kapsamına dahil olduğu tespiti yapılamadığından, e-fatura kapsamındaki faturalar ile Yevmiye Defteri ve Defteri Kebir Defteri hususunun tespitinin yapılamadığını, Envanter Defteri, Genel Kurul ve Müzakere Defteri ile Ortaklık Pay Defteri için, Davacı şirketin Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım faaliyetinde bulunmadığı varsayımı ile; Vergi Usul Kanunu'na göre; 2017 yılı ve önceki dönemlere ilişkin saklama yükümlülüğünün ortadan kalktığını, Türk Ticaret Kanunu'na göre; 2012 yılı ve önceki dönemlere ilişkin saklama yükümlülüğünün ortadan kalktığı belirtilmiş olup
Davacı şirketin 2018 yılında şirketin Merkezinin ......'ya taşımasına rağmen Vergi Hukuku ve Muhasebe tekniği gereği şirketin merkezi bulunan ...... da bulundurması gerekirken ticari defter ve kayıtları hangi saik ve sebep ile şirketin eski merkezi ...'ta muhafaza edildiği anlaşılmamış olup Davacı şirketin şirket yöneticisi hakkında vergi suçundan dolayı tahkikat bulunduğu bilirkişinin raporunda belirttiği gibi Envanter Defteri, Genel Kurul ve Müzakere Defteri ile Ortaklık Pay Defteri için, Davacı şirketin Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım faaliyetinde bulunmadığı varsayımı ile; Vergi Usul Kanunu'na göre; 2017 yılı ve önceki dönemlere ilişkin saklama yükümlülüğünün ortadan kalktığını, Türk Ticaret Kanunu'na göre; 2012 yılı ve önceki dönemlere ilişkin saklama yükümlülüğünün ortadan kalktığı belirtildiğinden bu defterler yönünden dava açmasında hukuki yararı bulunmadığı anlaşılmak ile, yukarıda belirtilen nedenlere göre zayi talebinde bulunulmayacağından, davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davanın REDDİNE,
2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40.TL ret karar harcının, dava açılışında alınan 269,85.TL peşin harcın düşülmesi ile eksik alındığı anlaşılan 345,55.TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
3) Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4) Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatıranlara iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı olmak üzere, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren, HMK.nun 345.maddesine göre 2 (iki) hafta içerisinde ...... Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu usulen anlatıldı. 18/06/2025
Katip ......
¸e-imzalıdır.
Hakim ......
¸e-imzalıdır.
¸* Bu karar 5070 sayılı kanun gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır*¸