T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/594 Esas - 2025/598
T.C.
ANKARA "TÜRK MİLLETİ ADINA "
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/594 Esas
KARAR NO : 2025/598
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 10/09/2024
KARAR TARİHİ : 24/09/2025
KARAR YAZMA TARİHİ : 24/09/2025
Mahkememize açılan davanın yapılan açık yargılaması sonucunda, dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ ;
DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; 233 sayılı KHK ve 2480 sayılı Kanunlar uyarınca bor minerallerinin çıkarılması ve işlenmesi faaliyeti yürüten müvekkili idare, söz konusu faaliyetine ilişkin bir kısım yardımcı hizmetleri Kamu İhale Mevzuatı uyarınca satın alarak temin ettiğini, İmzalanan ihale sözleşmeleri ile hizmet alımı gerçekleştiren müvekkili idare, işçilik alacaklarından müteselsilen sorumlu tutulduğunu, müvekkilinin Hizmet Alım Sözleşmeleri imzaladığı yüklenici firmaların çalıştırdığı işçilerin işçilik alacaklarının gerçek yükümlüsü olmadığını ve bu alacakları gerçek sorumlulardan tahsil edebileceğini, Dava dışı işçi ..., müvekkili idare ile davalı yüklenici şirketler nezdinde imzalanan ihale sözleşmeleri kapsamında: 16.01.2015-03.01.2017 tarihleri arasında; ... İnş. ve Malz. Nak. ve Taah. Oto. Tar. ve Hay. ve Tem. Ürn. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.'de çalıştığını, dava dışı işçi tarafından ....E. sayılı dosyası kapsamında sendikal tazminat, ilave tediye alacağı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti alacağı talepli alacak davası açıldığını, davanın kısmen kabul edildiğini, müvekkilinin 43.440,74 TL ödeme yapılmak zorunda kalındığını, 1475 sayılı İş Kanunu'nun 14. maddesinin 2. fıkrası uyarınca işyerini devralan işverenler devir tarihindeki brüt ücreti ile sınırlı olmak kaydıyla işçinin çalıştığı döneme isabet eden kıdem tazminatının tamamını ödemekle yükümlü olduklarını, bu nedenle davalıların müvekkilince ödenen ve tahsil edilemeyen kıdem tazminatından sorumlu olduklarını, Arabuluculuğa başvuru yapıldığını, ancak anlaşma sağlanamadığını, bu nedenlerle dava dışı işçiye müteselsil borçlu sıfatıyla ödenen 45.863,75 TL'nin (fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla) ödeme tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanacak en yüksek faizi ile davalılardan tahsilini ve yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ: Davalıya usulüne uygun şekilde dava dilekçesi ile duruşma gün ve saatini bildiren çağrı kağıdı tebliğ edilmesine rağmen davalı cevap vermemiştir.
Mahkememizin tensip ara kararı ile ....Mahkemesine müzekkere yazılarak .... sayılı dosyasındaki kesinleşme şerhli mahkeme kararı ile tüm evrakların UYAP üzerinden gönderilmesinin istenilmesine, .... Dairesine müzekkere yazılarak ....esas sayılı dosyasının tüm evraklarının gönderilmesinin istenilmesine, Dava dışı işçi ...'ün ... hizmet cetvelinin UYAP sisteminden çıkarılarak dosyasına eklenmesine, İhale Hizmet Sözleşmeleri ve ekleri CD şeklinde sunulmuş olduğundan tekrar istenilmesine yer olmadığına karar verilmiş olup gelen yazı ve belgeler dosya içerisine alınmıştır.
Mahkememizce tarafların delilleri toplanmış, tüm deliller toplandıktan sonra dosya İş ve Sosyal Güv. Hukuk./ Aktüerya Hesap Uzmanı bilirkişisine tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen 12.06.2025 tarihli raporda,Davacı ... ile davalı şirket ... Şirketi arasında Personel hizmet alımına ait sözleşmeler imzalandığı, imzalanan sözleşmelerde — işçi alacaklarından — yüklenicilerin — sorumluluğuna — ilişkin düzenlemelerin yer aldığı, davacı işverenin ise işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığı, ... ile ilgili .... Sayılı kararında hüküm altına alınan işçi alacaklarının tamamının davalı şirket dönemine ait bulunduğu, Dava dışı işçi ... ile ilgili .... Sayılı kararı gereğince .... Esas Dosyasına: Davacı tarafından 26.07.2022 tarihinde ödenen toplam 45.863,75 TL ödemenin, 45.863.75 TL sini, davalı ... Şirketinden rücuan tazminini talep edebileceği hesaplandığı, işletilecek faizin mahkemenin takdirinde olduğu, kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; dava dışı işçinin iş mahkemesi ve icra yoluyla davacıdan tahsil ettiği işçi alacağından dolayı işçiye ödenen tazminatların, davalılardan rücuen tahsiline ilişkindir.
Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur.
İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. ( ....)
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır. İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerin de bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.
Bu kapsamda, toplanan delillere, tarafların iddia ve savunmalarına, karar vermeye elverişli bilirkişi raporuna ve tüm dosya kapsamına göre; somut uyuşmazlıkta davacı ile davalılar arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi mevcut olup, 4857 sayılı Kanunun 2/6. maddesine göre, davacı asıl işverenin davalı alt işverenlerin dava dışı işçisi ...'e karşı, o işyeri ile ilgili İş Kanunundan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle alt işverenle birlikte müteselsilen sorumlu tutulduğu, yani kanun kapsamında, asıl ve alt işverenlerin dış ilişki itibariyle işçiye karşı müteselsil sorumlu oldukları, söz konusu düzenlemenin işçi alacağını güvence altına alma amacı taşıdığı, asıl ve alt işverenler arasındaki ilişkide ise, Borçlar Kanunun ve sözleşmeler hukukunun esas alınacaktır.
Buna göre somut olayda, davacı .... davalı şirketler ile hizmet alım sözleşmesi imzaladığı görülmüş olup, tarafların, sorumlulukların belirlenmesinde kanuna açıkça aykırı olmadıkça öncelikle sözleşme hükümleri, sözleşme eki teknik şartname ve ihale dokümanları nazara alınacaktır. Sözleşme eki genel şartname uyarınca, yüklenicinin istihdam ettiği işçinin muhatabı ve sorumlusunun yüklenici olmasına, yüklenicinin işçilerine ödemesi gereken kıdem tazminatı, izin ücreti gibi ödemelerdeki aksamalarda her türlü yasal sorumluluğun yükleniciye ait olmasına göre davacının asıl işveren olarak yaptığı ödemeden, işçinin davalı şirkette çalıştığı döneme isabet eden kısmı ile sınırlı olmak üzere davalının sorumlu olduğu kanaatine varılmış olup karar vermeye elverişli 12/06/2025 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda, davalının hizmet alım sözleşmesi olan dönemle sınırlı olmak üzere davanın kabulüne karar vermiştir. Ayrıca taraflar tacir olduğundan, rücen tazminat alacağa ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-)Davanın KABULÜ ile, 45.863,75.TL rücuen tazminatın ödeme tarihi olan 26.07.2022 tarihinden itibaren işletilecek AVANS Faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 3.132,95.TL harçtan, dava açılışında alınan 783,24.TL peşin harcın düşülmesi ile eksik kalan 2.349,71.TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
3-) 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 3.600,00.TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
4-) Davacı tarafından yapılan 427,60.TL başvurma harcı,783,24.TL peşin harç, 1.395,00.TL tebligat ücreti, 4.500,00.TL bilirkişi ücreti, olmak üzere toplam 7.105,84.TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-) Davacının vekil ile temsil edilmesi nedeniyle karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 30.000,00.TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-) Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatıranlara iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı ile davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren, HMK.nun 345.maddesine göre 2 (iki) hafta içerisinde .... Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu usulen anlatıldı. 24/09/2025
Katip ....
¸e-imzalıdır.
Hakim ....
¸e-imzalıdır.
¸* Bu karar 5070 sayılı kanun gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır*¸