T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/776 Esas - 2025/645
T.C.
ANKARA "TÜRK MİLLETİ ADINA "
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/776 Esas
KARAR NO : 2025/645
DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 20/11/2024
KARAR TARİHİ : 08/10/2025
KARAR YAZMA TARİHİ : 09/10/2025
Mahkememize açılan davanın yapılan açık yargılaması sonucunda, dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ ;
DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; Müvekkili Teşekkülün, herhangi bir mal ya da hizmet alımına ya da yapım işine ihtiyacı olması halinde, bunları 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu çerçevesinde ihale yoluyla değişik firmalardan temin ettiğini, yine müvekkili teşekkülün ... bağlı olarak faaliyetini sürdürmekte olan .... bünyesinde özel güvenlik hizmet işleri için de yüklenici firma ile hizmet alım sözleşmeleri imzalandığını, ... bünyesinde hizmet alımı personeli olan bazı ÜÇÜNCÜ KİŞİ İŞÇİLERİN ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nde (Ek liste 9 kişinin dava açtıklarını, Fazla mesai ücretleri ve Toplu İş Sözleşmesinden kaynaklanan işçilik alacaklarını talep ettiklerini ve bu davaların sonucunda ise ... Dairesi'ne (Ek liste) müvekkili teşekkülü tarafından davadışı işçilerin ödemelerin yapıldığını, ancak yüklenici firma ile imzalanan sözleşme hükümleri gereği müvekkili teşekkül tarafından ödenmek zorunda kalınan işçilik alacağı kalemlerinden yüklenici firmanın sorumlu olduğunu, bu nedenle her bir davalı için şimdilik 100,00.TL olmak üzere ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline ve her türlü yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun olarak dava dilekçesi tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmıştır.
CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; Açılan davaya karşı zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazları olduğunu, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte talep olunan faizin başlangıç tarihine ve türüne de itiraz ettiklerini, davacının dava dilekçesinde yükümlülüklerin tamamının alt işverenlerde olduğu iddiası isabetsiz ve dayanaksız olduğunu, taraflar arasındaki sözleşme uyarınca yükümlülüğün müvekkilinde olmadığının açık olduğunu, kabul anlamına gelmemekle beraber mahkeme aksi kanaatte olması halında müvekkilinin dava dışı işçinin tazminat hak ve alacaklarından sorumlu görülmesi halinde müvekkilinin sadece işçiyi çalıştırdığı döneme ilişkin sorumlu olacağının kabul edilmesini ve bu hususa ilişkin bilirkişiden rapor alınması gerektiğini, davacı ile müvekkili arasında yapılan sözleşmede işçilik alacaklarına ilişkin müvekkili şirkete, hiçbir şekilde ek herhangi bir ödeme yapılmadığını, müvekkilinin almadığı bir parayı ödemesini istemenin hukuka uygun olmadığını, bu nedenlerle fazlaya ilişkin tüm hakları saklı kalmak kaydı ile) belirtilen usuli eksiklikler sebebi ile davanın usulden reddine karar verilmesi, aksi kanaat hasıl olup esas incelemesine girilir ise davanın esastan reddine karar verilmesini savunmuştur.
Tensip ara kararı ile Davacı vekili tarafından dava dilekçesi ve ekindeki hangi işçilerin işçi alacakları ödemelerinden dolayı rücuen tazminat aştıklarına dair dava dışı işçilerin ad, soyadı ve TC numaraları ile hangi iş mahkemesi ve icra dosyası ile ödeme yapılmış ise belirtilen hususları liste şeklinde sunmak üzere 2 hafta süre verilmesine, Davacı vekili tarafından a) nolu ara karardaki dava dışı işçilerin ad, soyad ve TC nosu bildirildiğinde ... unvanlı iş yeri hizmet cetvelinin çıkarılarak yine ilgili iş mahkeme ve icra dairelerinin isimleri bildirildiğinde dosyaların UYAP sistemi üzerinden istenilmesine, Davacı vekiline rucüen tazminata konu davacı teşekkülün elinde bulunan yapılan ödemlerine ait belgelerin ve buna ilişkin ilgili belgeleri sunmak üzere iki hafta süre verilmesine, Sözleşme ve ekleri davacı vekili tarafından sunulduğundan tekrar istenilmesine yer olmadığına karar verilmiş olup gelen yazı ve belgeler dosya içerisine alınmıştır.
Mahkememizin öninceleme duruşmasında verilen ara karar ile davalı şirket vekilinin zamanaşımı def'i ile resen hak düşürücü süre itirazı yönünden değerlendirildiğinde; rücuen tazminat davaları, TBK.nun 73 ve 146.maddesine göre ödeme tarihinden itibaren 10 yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğundan ödeme makbuzu dikkate alındığında bu süre geçmediğinden davalı vekilinin zamanaşımı def'i ile hak düşürücü süre yönündeki itirazının ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.
Mahkememizce tarafların delilleri toplanmış, tüm deliller toplandıktan sonra dosya İş ve Sosyal Güv. Hukuk Uzmanı- Rücuen Tazminat Hesap Uzmanı bilirkişi ...'a tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen 14.07.2025 tarihli raporda, Davacı ... ile davalı ... Ltd.Şti. arasında yardımcı işlerde hizmet alımı sözleşmeleri imzalandığı, İmzalanan sözleşmelerde işçi alacaklarından yüklenicilerin sorumluluğuna ilişkin düzenlemelerin yer aldığı, davacı işverenin ise işi alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığı, Dava dışı işçilerle ilgili iş mahkemesi kararlarında hüküm altına alınan net bakiye ücret alacağı ve net fazla çalışma ücreti alacaklarının Davalı ... Ltd.Şti dönemine ait olduğu tespit edildiğinden bu alacaklardan davalının sorumlu bulunduğu,
Dava dışı ...'a, 30.07.2024 tarihinde ödenen 55.375,39. TL'nin
Dava dışı ...'na, 30.07.2024 tarihinde ödenen 55.668,47. TL'nin
Dava dışı ...'a, 30.07.2024 tarihinde ödenen 55.272,24). TL'nin
Dava dışı ...'ye, 30.07.2024 tarihinde ödenen 55.777,65. TL'nin
Dava dışı ...'e, 30.07.2024 tarihinde ödenen 55.262,99. TL'nin
Dava dışı ...'a, 30.07.2024 tarihinde ödenen 55.323,37. TL'nin
Dava dışı ...'a, 30.07.2024 tarihinde ödenen 55.502,62. TL'nin
Dava dışı ...'na, 30.07.2024 tarihinde ödenen 55.489,02. TL'nin
Dava dışı ...'e, 30.07.2024 tarihinde ödenen 55.834,33. TL'nin
Dava dışı ...'a, 30.07.2024 tarihinde ödenen 55.906,91. TL'nin
Dava dışı ...'a, 30.07.2024 tarihinde ödenen 55.684,94). TL'nin
Dava dışı ...'a, 30.07.2024 tarihinde ödenen 55.986,51. TL'nin
Dava dışı ...'a, 30.07.2024 tarihinde ödenen 55.778,25. TL'nin
Dava dışı ...'a, 30.07.2024 tarihinde ödenen 56.159,54). TL'nin
Dava dışı ...'a, 08.08.2024 tarihinde ödenen 56.673,69. TL'nin
Dava dışı ...'a, 08.08.2024 tarihinde ödenen 56.186,18. TL'nin
Dava dışı ...'e, 08.08.2024 tarihinde ödenen 55.726,41. TL'nin
Dava dışı ...'a, 03.09.2024 tarihinde ödenen 56.065,13. TL'nin olmak üzere TOPLAM 1.003.673,64.TL rücuen tazminat hesaplandığını. Buna göre dava dışı işçiler ile ilgili Davacı ... tarafından ... (İş) Mahkemesi kararları gereğince ... ilgili icra dosyalarına farklı tarihlerde yapmış olduğu Toplam 1.003.673,64 TL ödemenin 1.003.673,64 TL sini davalı ... Ltd.Şti ne rücuan tazminini talep edebileceği, işletilecek faiz mahkemenin takdirinde olduğu kanaatine varılmıştır.
DAVACI VEKİLİ 24/07/2025 TARİHLİ ISLAH DİLEKÇESİNDE : Fazlaya dair hakları saklı tutarak açtığımız 100,00 TL rücuen tazminat davasında yaptırılan bilirkişi inceleme sonucu talep olunabilecek tazminat tutarının 1.003.673,64 TL olduğu anlaşılmakla müddeahi ıslah yoluyla 1.003.573,64 TL arttırmış olduklarını, Islahen arttırım farkı 17.140,00 TL harç taraflarınca dava dosyasına yatırıldığını, dava dilekçesindeki 100,00 TL tazminat taleplerini ıslahen 1.003.673,64 TL'ye yükselttiklerini; bu hususun dikkate alınmasını beyan ve talep etmiştir.
Her ne kadar davalı şirket vekili ek rapor aldırılması ile zamanaşımı ve hak düşürücü süre yönünden ıslah dilekçesine karşı beyan ve itiraz dilekçesi sunmuş ise de alınan rapor dosya kapsamında değerlendirildiğinde delillerin takdiri mahkememizin kanaatinde olduğundan bu talebin reddine, ayrıca ön inceleme duruşmasının 2 nolu ara kararı ile davalı vekilinin zamanaşımı defi ile hak düşürücü itirazı daha önceden de reddedilmiş olduğundan 10 yıllık zamanaşımı süresi geçmediğinden bu defi ve itirazların da reddine karar verilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; dava dışı işçilerin işçi alacağından dolayı iş mahkemesi kararı üzerine icra yoluyla ödenen tazminatların, davalı şirketten rücuen tahsiline ilişkindir.
Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur.
İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. ( .... 15/09/2020 tarihli ... Kararı)
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır. İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerin de bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.
Bu kapsamda, toplanan delillere, tarafların iddia ve savunmalarına, karar vermeye elverişli bilirkişi raporuna ve tüm dosya kapsamına göre; somut uyuşmazlıkta davacı ile davalılar arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi mevcut olup, 4857 sayılı Kanunun 2/6. maddesine göre, davacı asıl işverenin davalı alt işverenlerin dava dışı işçilerine karşı, o işyeri ile ilgili İş Kanunundan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle alt işverenle birlikte müteselsilen sorumlu tutulduğu, yani kanun kapsamında, asıl ve alt işverenlerin dış ilişki itibariyle işçiye karşı müteselsil sorumlu oldukları, söz konusu düzenlemenin işçi alacağını güvence altına alma amacı taşıdığı, asıl ve alt işverenler arasındaki ilişkide ise, Borçlar Kanunun ve sözleşmeler hukukunun esas alınacaktır.
Buna göre somut olayda, davacı ... ŞİRKETİNİN davalı şirketler ile hizmet alım sözleşmesi imzaladığı görülmüş olup, tarafların, sorumlulukların belirlenmesinde kanuna açıkça aykırı olmadıkça öncelikle sözleşme hükümleri, sözleşme eki teknik şartname ve ihale dokümanları nazara alınacaktır. Sözleşme eki genel şartname uyarınca, yüklenicinin istihdam ettiği işçinin muhatabı ve sorumlusunun yüklenici olmasına, yüklenicinin işçilerine ödemesi gereken kıdem tazminatı, izin ücreti gibi ödemelerdeki aksamalarda her türlü yasal sorumluluğun yükleniciye ait olmasına göre davacının asıl işveren olarak yaptığı ödemeden, işçinin davalı şirkette çalıştığı döneme isabet eden kısmı ile sınırlı olmak üzere davalının sorumlu oldukları kanaatine varılmış olup karar vermeye elverişli 14.07.2025 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda, davalının hizmet alım sözleşmesi olan dönemle sınırlı olmak üzere davanın kabulüne karar vermiştir. Ayrıca taraflar tacir olduğundan, rücen tazminat alacağa ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-)Davanın KABULÜ ile, TOPLAM 1.003.673,64.TL rücuen tazminatın dava dışı işçilere ödeme tarihlerine göre,
Dava dışı ...'a, 30.07.2024 tarihinde ödenen 55.375,39. TL'nin
Dava dışı ...'na, 30.07.2024 tarihinde ödenen 55.668,47. TL'nin
Dava dışı ...'a, 30.07.2024 tarihinde ödenen 55.272,24). TL'nin
Dava dışı ...'ye, 30.07.2024 tarihinde ödenen 55.777,65. TL'nin
Dava dışı ...'e, 30.07.2024 tarihinde ödenen 55.262,99. TL'nin
Dava dışı ...'a, 30.07.2024 tarihinde ödenen 55.323,37. TL'nin
Dava dışı ...'a, 30.07.2024 tarihinde ödenen 55.502,62. TL'nin
Dava dışı ...'na, 30.07.2024 tarihinde ödenen 55.489,02. TL'nin
Dava dışı ...'e, 30.07.2024 tarihinde ödenen 55.834,33. TL'nin
Dava dışı ...'a, 30.07.2024 tarihinde ödenen 55.906,91. TL'nin
Dava dışı ...'a, 30.07.2024 tarihinde ödenen 55.684,94). TL'nin
Dava dışı ...'a, 30.07.2024 tarihinde ödenen 55.986,51. TL'nin
Dava dışı ...'a, 30.07.2024 tarihinde ödenen 55.778,25. TL'nin
Dava dışı ...'a, 30.07.2024 tarihinde ödenen 56.159,54). TL'nin
Dava dışı ...'a, 08.08.2024 tarihinde ödenen 56.673,69. TL'nin
Dava dışı ...'a, 08.08.2024 tarihinde ödenen 56.186,18. TL'nin
Dava dışı ...'e, 08.08.2024 tarihinde ödenen 55.726,41. TL'nin
Dava dışı ...'a, 03.09.2024 tarihinde ödenen 56.065,13. TL'nin
ödeme tarihlerinden itibaren işletilecek olan AVANS Faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 68.560,95.TL karar ve ilam harcının dava açılışında davacıdan alınan 427,60.TL peşin harç ile yargılama sırasında yatırılan 17.140,00.TL ıslah harcı olmak üzere toplam 17.567,60.TL harcın düşülmesi ile eksik alındığı anlaşılan 50.993,35.TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydedilmesine,
3) 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13.maddesi uyarınca alınması gereken 3.600,00.TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydedilmesine,
4) Davacı tarafından yapılan 427,60.TL başvurma harcı, 427,60.TL peşin harç, 17.140,00.TL ıslah harcı ile 810,00.TL tebligat ücreti, 20.000,00.TL bilirkişi ücreti, olmak üzere toplam 38.805,52.TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5) Davacının vekil ile temsil edilmesi nedeniyle karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 152.514,31.TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6) Kullanılmayan avansların Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatırana iadesine,
Dair; davacı vekili yüzüne, karşı davalı vekilinin yokluğunda olmak üzere, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren, HMK.nun 345.maddesine göre 2 (iki) hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu usulen anlatıldı. 08/10/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.
** Bu karar 5070 sayılı kanun gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır**