T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/205 Esas - 2025/676
T.C.
ANKARA
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2025/205 Esas
KARAR NO : 2025/676
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 17/03/2025
KARAR TARİHİ : 17/10/2025
KARAR YAZMA TARİHİ :03.11.2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA DİLEKÇESİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle İdare ile davalı firmalar arasında ihale yolu ile alınan hizmete ilişkin sözleşmeler aktedildiğini, Sözleşme ve ekleri gereğince tüm sorumluluğun davalı firmalara ait olduğunu, Söz konusu sözleşmeler kapsamında müvekkil kurum bünyesinde özel güvenlik görevlisi olarak çalışmakta olan dava dışı ... (TC. Kimlik No: .....) 29/02/2024 tarihinde emeklilik talebi ile görevinden ayrılmış ve hak ettiği kıdem tazminatının tarafına ödenmesini talep ettiğini, dava dışı dava dışı ...'e müvekkil kurum tarafından 4.091,49 TL damga vergisi düşülerek 28/03/2024 tarihinde 442.126,60 TL kıdem tazminatı ve 27/11/2024 tarihinde 92.845,12 TL Tis farkı olmak üzere toplam 534.971,72-TL ödeme yapılmıştır. (Ek:2-3)Ancak söz konusu tutarın, son yüklenici firma ... Ltd.Şti'ye isabet eden 70.546,73 TL'si firmanın Ocak 2025 hakedişinden kesilmiş ve tahsil edildiğini, Davalı firmalar ile İdaremiz arasında ihale yoluyla alınan hizmete ilişkin sözleşmeler kapsamında istihdam edilen dava dışı ...'e ait işçilik haklarından doğan tüm ödemelerin yüklenici firmaya ait olması, ilgili sözleşmeler ve ekleri gereği olduğundan; İdaremizce ödenen 4.091,49 TL damga vergisi dahil toplam 539.063,21 TL'den davalı firmalar dönemine isabet eden tutarların tahsili gerektiğini, Davalı firmalarda istihdam edilen dava dışı işçiye ait işçilik haklarından doğan tüm ödemelerin Sözleşmeler ve ekleri gereği Yüklenici firmalara ait olduğunu belirterek Bu nedenlerle, Fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, Dava dışı işçi ... için İdaremizce ödenen 4.091,49 TL damga vergisi dahil toplam 539.063,21 TL'den, fazlaya ilişkin tüm yasal haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00-TL 'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, sorumlulukları oranında davalı firmalarca İdaremize rücuen ödenmesi için davamızın kabulüne, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALI ... CEVAP DİLEKÇESİ: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dışı işçinin tabi olduğu ihale, müvekkil şirket ile davacı kurum arasında belirli süreli olarak yapılmış olup dava dışı işçinin iş akdi ihale ile belirlenen sürenin dolması ile feshedilmiştir. Dolayısıyla rücuya konu edilen işçilik alacağından davacı idare münferit olarak sorumlu olduğundan huzurdaki davanın husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, davacı taraf dava dilekçesinde yer alması zaruri olan açık bir şekilde talep sonucunu belirtme yükümlülüğünü yerine getirmediğini, davacı ile müvekkil şirket arasında belirli süreli iş sözleşmesi yapılmasında işletmesel objektif nedenler mevcut olduğunu, 4857 sayılı iş kanunu m.112'ye eklenen fıkra gereği davacı kurum ... dava dışı işçiye ödemiş olduğu alacak kalemlerini müvekkil şirketten Rücuen tazmin edemeyeceğini, dava dışı işçiye ödenmiş olan alacak kalemlerinden müvekkil şirketin sorumlu olduğunu kabul etmemekle birlikte mahkemeniz aksi kanaatte ise ..... dairesi kararları ve tbk m. ..... esas alınarak ödeme yükümlülüğünün salt müvekkil şirkette olmadığı kabul edilmesini, belirterek Bu nedenlerle: Öncelikle müvekkil şirketin dava konusu alacaklardan hiçbir sorumluluğu bulunmadığından davanın müvekkil şirket yönünden pasif husumet yokluğu sebebiyle USULDEN REDDİNE, Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DAVANIN NİTELİĞİ VE UYUŞMAZLIK:Davanın, taraflar arasında imzalanan hizmet sözleşmeleri kapsamında çalıştırılan dava dışı işçi ...'e davacı tarafça ödenen işçilik alacaklarının davalılardan rücuen tazmini istemine ilişkin olduğu görüldü. Mahkememiz yetkisine itiraz edilmemiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı ... ... AŞ dışındaki davalılar tarafından cevap verilmemiş olduğundan, dava dilekçesindeki tüm hususlar uyuşmazlık konusu olmakla birlikte özellikle, davalı ... ... AŞ yönünden zamanaşımı, husumet, talep sonucun açık olmaması, tüm davalılar yönünden davalıların davacının yapmış olduğu ödemelerden sorumlu olup olmadıkları, sorumlu iseler miktarları ve sorumluluklarının nitelikleri, faizin başlangıcı ve oranına ilişkin olduğu tespit edildi.
DELİLLER: ...'ya yazılan müzekkereye cevap verildiği, dava dışı işçinin ... hizmet dökümünün dosya arasına alındığı, davacı vekilinin tensip 6/b nolu bendi uyarınca açıklama dilekçesini sunduğu anlaşıldı. Mahkememizce dosya rücü hesabı için bilirkişi ...'a tevdi edilmiş olup, rapor düzenlenmiştir.
BİLİRKİŞİ RAPORU : Davacı talebinin: , fazlaya ilişkin tüm yasal haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00-TL “nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, sorumlulukları oranında davalılardan tahsili olduğu, Davacı - ... ile davalı şirketler arasında hizmet alımına ait sözleşmeler imzalandığı, imzalanan sözleşmelerde işçi alacaklarından yüklenicilerin sorumluluğuna ilişkin düzenlemelerin yer aldığı, davacı işverenin ise işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığı, Dava dışı işçi ... nın hizmet ilişkisinin 1475 Sayılı İş Kanunun yürürlükte bulunan 14. maddesine göre kıdem tazminatının ödenmesini gerektirecek şekilde sona erdiği, Mahkemenin dava dışı işçinin kıdem tazminatından davalı şirketlerin kendi dönemi ile sorumlu olduğu kanaatine varılması durumunda: dışı işçi ... a Davacı ..... - 28/03/2024 tarihinde (442.126,60 TL kıdem tazminatı* 4.091,49 TL damga vergisi) Toplam Brüt 446.218,09 TL; Kıdem tazminatının toplam 387,923,39 TL sini davalılardan rücuan tazminini talep edebileceği, 82.535,33 TL ... Şirketi, 35.665,22 TL ... Şirketi, 80.265,06 TL ... , Şirketi-... Şirketi ,29.000,88 TL ... Şirketi ,53.461,22 TL ... Şirketi, 53.534,45 TL ... Anonim Şirketi 53.461,22 TL ... Şirketi Toplam 387.923,39 TL 27/11/2024 tarihinde 92.845.12 TL; Toplu İş Sözleşmesi Farkının toplam 80.715,67 TL sini davalılardan rücuan tazminini talep edebileceği, 17.173,22 TL ... Şirketi 7.420,90 TL ... Şirketi 16.700,85 TL ... Şirketi-... Şirketi 6.034,25 TL ... Şirketi , 11.123,74 TL ... Şirketi ,11.138,98 TL ... Anonim Şirketi ,11.123,74 TL ... Şirketi ,Toplam 80.715,67 TL hesaplandığını , işletilecek faizin mahkemenin takdirinde olduğu, kanaatine varmıştır
ISLAH DİLEKÇESİ: Davacı vekili bilirkişi raporu doğrultusunda, Davalı ... Şirketi için 82.535,33 TL kıdem tazminatı ve 17.173,22 TL Tis farkı olmak üzere toplam 99.708,55 TL, Davalı ... Şirketi için 35.665,22 TL kıdem tazminatı ve 7.420,90 TL Tis farkı olmak üzere toplam 43.086,12 TL, Davalı ... Şirketi-... Şirketi iş ortaklığı için 80.265,06 TL kıdem tazminatı ve 16.700,85 TL Tis farkı olmak üzere 96.965,91 TL, Davalı ... Şirketi için 29.000,88 TL kıdem tazminatı ve 6.034,25 TL Tis farkı olmak üzere toplam 35.035,13 TL, Davalı ... Şirketi için 53.461,22 TL kıdem tazminatı ve 11.123,74 TL Tis farkı olmak üzere toplam 64.584,96 TL, Davalı ... A.Ş için 53.534,45 TL kıdem tazminatı ve 11.138,98 TL ..... farkı olmak üzere toplam 64.673,43 TL, Davalı ... Şirketi için 53.461,22 TL kıdem tazminatı ve 11.123,74 TL Tis farkı olmak üzere toplam 64.584,96 TL , olmak üzere 1.000,00 TL taleplerini 467.639,06-TL arttırarak toplamda 468.639,06-TL 'ye artırdıklarını ve ıslah dilekçeleri doğrultusunda karar verilmesini talep eder şekilde davasını ıslah etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava; dava dışı işçiye işçi alacaklarından dolayı ödenen tazminatının davalıdan rücuen tahsiline ilişkindir.
Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur.
İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. ( ..... Dairesinin 15/09/2020 tarihli ..... Kararı)
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır. İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerin de bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.
Bu kapsamda, toplanan delillere, tarafların iddia ve savunmalarına, karar vermeye elverişli bilirkişi raporuna ve tüm dosya kapsamına göre; somut uyuşmazlıkta davacı ile davalılar arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi mevcut olup, 4857 sayılı Kanunun 2/6. maddesine göre, davacı asıl işverenin davalı alt işverenlerin dava dışı işçisi ...'e karşı, o işyeri ile ilgili İş Kanunundan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle alt işverenle birlikte müteselsilen sorumlu tutulduğu, yani kanun kapsamında, asıl ve alt işverenlerin dış ilişki itibariyle işçiye karşı müteselsil sorumlu oldukları, söz konusu düzenlemenin işçi alacağını güvence altına alma amacı taşıdığı, asıl ve alt işverenler arasındaki ilişkide ise, Borçlar Kanunun ve sözleşmeler hukukunun esas alınacaktır.
Buna göre somut olayda, davacı ... davalı şirket ile hizmet alım sözleşmesi imzaladığı görülmüş olup, tarafların, sorumlulukların belirlenmesinde kanuna açıkça aykırı olmadıkça öncelikle sözleşme hükümleri, sözleşme eki teknik şartname ve ihale dokümanları nazara alınacaktır. Sözleşme eki genel şartname uyarınca, yüklenicinin istihdam ettiği işçinin muhatabı ve sorumlusunun yüklenici olmasına, yüklenicinin işçilerine ödemesi gereken kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti gibi ödemelerdeki aksamalarda her türlü yasal sorumluluğun yükleniciye ait olmasına göre davacının asıl işveren olarak yaptığı ödemeden, işçinin davalı şirketlerde çalıştığı döneme isabet eden kısmı ile sınırlı olmak üzere davalıların sorumlu oldukları kanaatine varılmış olup karar vermeye elverişli 18.08.2025 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda, davalıların hizmet alım sözleşmesi olan dönemle sınırlı olmak üzere davanın kabulüne karar vermiştir. Ayrıca taraflar tacir olduğundan, rücen tazminat alacağa ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle;
1-)Davanın KABULÜ ile, 468.639,06TL rücuen tazminatın davalının hizmet alım sözleşmesi olan dönemle sınırlı olmak üzere
a) Davalı ... Şirketi için 82.535,33 TL kıdem tazminatının 28.03.2024 ödeme tarihinden, 17.173,22 TL Tis farkının 27.11.2024 ödeme tarihinden,
b) Davalı ... Şirketi için 35.665,22 TL kıdem tazminatını 28.03.2024 ödeme tarihinden ve 7.420,90 TL Tis farkının 27.11.2024 tarihinden,
c) Davalı ... Şirketi-... Şirketi iş ortaklığı için 80.265,06 TL kıdem tazminatının 28.03.2024 ve 16.700,85 TL Tis farkının 27.11.2024 tarihnden,
ç ) Davalı ... Şirketi için 29.000,88 TL kıdem tazminatının 28.03.2024 ve 6.034,25 TL Tis farkını 27.11.2024 tarihinden,
d) Davalı ... Şirketi için 53.461,22 TL kıdem tazminatının 28.03.2024 ve 11.123,74 TL Tis farkının 27.11.2024 tarihinden,
e) Davalı ... A.Ş için 53.534,45 TL kıdem tazminatının 28.03.2024 ve 11.138,98 TL Tis farkının 27.11.2024 tarihinden,
f) Davalı ... Şirketi için 53.461,22 TL kıdem tazminatının 28.03.2024 tarihinden ve 11.123,74 TL Tis farkının ise 27.11.2024 ödeme tarihinden itibaren işleyecek olan AVANS Faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 32.012,73 TL harçtan, dava açılışında alınan 615,40 TL peşin harç ve ıslah nedeniyle alınan 7.986,11 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 8.601,51 TL harcın düşülmesi ile kalan 23.411,22 TL harcın
-4.979,57 TL'sinin Davalı ... Şirketi
-2.153,83 TL'sinin Davalı ... Şirketinden
-4.846,12 TL'sinin Davalı ... Şirketi-... Şirketi iş ortaklığından
-1.748,82 TL'sinin Davalı ... Şirketi
-3.226,07 TL'sinin Davalı ... Şirketinden
-3.230,75 TL'sinin Davalı ... A.Ş 'den
-3.226,07 TL'sinin Davalı ... Şirketinden
ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
3) 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 4.900,00 TL arabuluculuk ücretinin DAVALIDAN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
4) Davacı tarafından yapılan 615,40 TL peşin harç, 7.986,11 TL ıslah harcı, 615,40 TL başvurma harcı, 5.500,00 TL bilirkişi ücreti, 4.615,00 TL posta gideri, olmak üzere toplam 19.331,91 TL yargılama giderinin
-4.111,90 TL'sinin Davalı ... Şirketi
-1.778,53 TL'sinin Davalı ... Şirketinden
-4.001,71 TL'sinin Davalı ... Şirketi-... Şirketi iş ortaklığından
-1.444,09 TL'sinin Davalı ... Şirketi
-2.663,94 TL'sinin Davalı ... Şirketinden
-2.667,80 TL'sinin Davalı ... A.Ş 'den
-2.663,94 TL'sinin Davalı ... Şirketinden alınarak davacıya verilmesine,
5) Davacının vekil ile temsil edilmesi nedeniyle karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 74.295,86 TL vekalet ücretinin
- 15.802,73 TL'sinin Davalı ... Şirketi
-6.835,22 TL'sinin Davalı ... Şirketinden
-15.379,24 TL'sinin Davalı ... Şirketi-... Şirketi iş ortaklığından
-5.549,90 TL'sinin Davalı ... Şirketi
-10.237,97 TL'sinin Davalı ... Şirketinden
-10.252,83 TL'sinin Davalı ... A.Ş 'den
-10.237,97TL'sinin Davalı ... Şirketinden alınarak davacıya verilmesine,
6) Kullanılmayan avansların Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak YATIRANA İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekillerinin yokluğunda taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ..... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/10/2025
Katip .....
¸
Hakim .....
¸