T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/209 Esas - 2025/613 Karar
Türk Ulusu Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
ESAS NO : 2025/209 Esas
KARAR NO : 2025/613
DAVA : ALACAK
DAVA TARİHİ : 05/09/2024
KARAR TARİHİ : 30/09/2025
YAZIM TARİHİ : 07/10/2025
Mahkememizde açılan aacak davasının yapılan yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili ; Davalı Şirket tarafından ... Bölgesi Çevre İl Ve İlçelerde Faaliyet Gösterecek 12 Adet 30 Ton Kapasiteli Çift Operatörlü Mobil Vinç Kiralama Hizmet Alımı Kapsamında Açık İhale Usulü İhale yapıldığını, ihaleyi davacının aldığını, sözleşme gereği sipariş tutarının % 6'sı kadar 153.000,00 TL kesin teminat yatırıldığını, sözleşme nedeni ile müvekkili şirketin ... İlçesindeki davalı kuruma ait yerde vinç tedarik ettiğini, iş bitene kadar sözleşme şartlarında yazan tüm yükümlülükleri yerine getirdiğini, buna rağmen davalı tarafından tebliğ edilen yazıda müvvekili şirketin göreve gelmediği ve işi aksattığı iddiası ile sözleşmenin tek taraflı feshedileceği ve müvekkilin yatırmış olduğu 153.000,00 TL kesin teminatın gelir kaydedileceğinin ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunun ceza ve ihalelerden yasaklanacağının kendisine bildirildiğini, ayrıca ihalelerden yasak kararına karşı taraflarınca ... Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını belirterek, müvekkili şirket tarafından davalı şirkete ödenen ve haksız şekilde gelir kaydedilen kesin teminata karşılık şimdilik 1.000,00 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
YANIT :
Davalı vekili ; Yetki itirazları bulunduğunu, dava konusu "... Bölgesi Çevre İl ve İlçelerde Faaliyet Gösterecek 12 Adet 30 Ton Kapasiteli Çift Operatörlü Mobil Vinç Kiralama Hizmet Alımına Ait Sözleşme" kapsamında 30 Tonluk Vinç Kullanımına ilişkin; ... kulesinde, sözleşmenin 9.1, 33.7 maddeleri ve sözleşmenin eki olan teknik şartnamenin 12. Maddesine uyulmadığının tespit edildiğini, davacı firma ile yapılan sözlü görüşmeler neticesinde firmanın bölgenin uzak olduğunu ve operatör temin edemeyeceğini beyan ettiğini ve bu hizmeti karşılayamayacağını anlaşıldığını, bu hususta davacı firmaya resmi tebligat gönderildiğini ve sözleşmenin fesih edilip, kesin teminat mektubunun nakde çevrildiğini, davacı yanın herhangi bir ikazda bulunmadan sözleşmeyi feshettiği ve teminat mektubunun nakde çevrilmesinin hukuka aykırı olduğu iddiasının mesnetsiz olduğunu belirtip, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
-... Sirketi ile yapılan sözleşme,
-... A.Ş. tarafından ..... – ...
Bölgesi Çevre İl Ve İlçelerde Faaliyet Gösterecek 12 Adet 30 Ton Kapasiteli Çift
Operatörlü Mobil Vinç Kiralama Hizmet Alımı Şartnamesi,
-Fesih Bildirimi,
-...Esas sayılı dosyası,
-... sayılı Arabuluculuk dosyası,
-Bilirkişi raporu.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Davadaki talep, taraflar arasında imzalanan sözleşme uyarınca iş makinası temin ve çalıştırma işini üstlenen davacının sözleşmeye aykırı davrandığı gerekçesi ile haksız olarak sözleşmesinin fesih edilip, gelir kayıt edilen davacı kesin teminatından şimdilik 1.000,00 TL'sinin davalıdan tahsili istemine ilişkindir.
Davanın açıldığı ... Mahkemesi'nin 30/12/2024 Tarih, ...sayılı yetkisizlik kararı ile dosya mahkememize gönderilmiş, yazılı esas sırasına kaydı yapılarak yargılamasına devam edilmiştir.
Davacı vekili tarafından ...Dava Dairesinin ihaleye katılmaktan yasaklanma davası ile ilgili ... sayılı kararının bir örneği sunulmuştur.
Tarafların taleplerinin değerlendirilmesi için bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Bilirkişi raporunda da belirtildiği gibi, sözleşmenin feshinin koşulları ve şekli sözleşmenin 28.maddesinde düzenlenmiştir.
28.1-) ...”in sözleşmeyi feshetmesi:
28.1.1) Aşağıda belirtilen hallerde ... sözleşmeyi fesheder.
a.) Yüklenicinin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi veya işi süresinde bitirmemesi üzerine, bu sözleşmenin gecikme cezasını düzenleyen maddesinde belirlenen oranda gecikme cezası uygulanmak üzere, ...'in 10 günden az olmamak kaydıyla bu sözleşmede belirlediği süreyi içeren ve nedenlerini açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi,
b.) Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 4735 sayılı kanunun 25 nci
maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi,
c.) Yüklenicinin; Teknik Şartnameye uygun olarak hizmeti vermediğinin tespit edilmesi hallerinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın varsa kesin teminat ve ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir şeklinde düzenleme içermektedir.
Davalının davacıya göndermiş olduğu 12.06.2024 tarihli “Sözleşmenin” fesih edildiğine dair ihbar yazısında, “ Bahse konu iş için sahada tutulan tutanaklar ile firmanızın göreve gelmeme durumu ve işi aksatma sebebi ile fiili hizmet tedariğini durdurarak sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmediğiniz tespit edilmiştir. Yapılan değerlendirme sonucu sözleşme 03.06.2024 tarihinde feshedilmiş ve kesin teminatınız gelir kaydedilip, sözleşme hesabınız genel hükümlere göre tasfiye edilecektir. ” denilmiştir.
Davalı idarenin, davacıya gönderdiği 19.04.2024 tarih ve ... sayılı yazının incelendiğinde: Bu yazıyla davalı idarenin davacıya; taraflar arasında imzalanan 31.01.2024 tarihli sözleşmenin 9.1/33.7 maddeleri ile sözleşmenin eki olan Teknik Şartnamenin 12 nci maddesine uyulmadığının tespit edildiği denildikten sonra; söz konusu maddelere uyulmadığı takdirde, sözleşmenin 15 nci maddesi uyarınca işlem yapılacaktır” şeklinde davacıya bildirim yapılmıştır. Bu yazının ekinde; davalı idarenin davacı aleyhine tek yanlı olarak düzenlemiş olduğu bir takım “Tespit Tutanaklarının” da yer almış olduğu görülmekle;
a.) 15.04.2024 tarihinde düzenlendiği anlaşılan “Tutanakta”; “« ... istinaden, ihale şartnamesine göre aylık olarak kiralanan, sabah ve akşam vardiyası dâhil tüm gün sahada bulunması gereken vinç, 15.04.2024 tarihinde gönderilmemiş ve çalışma yapılmamıştır.” ibaresinin,
b.) 16.04.2024 tarihinde düzenlendiği anlaşılan “Tutanakta”;
“... istinaden, ihale şartnamesine göre aylık olarak kiralanan, sabah ve akşam vardiyası dâhil tüm gün sahada bulunması gereken vinç, 16.04.2024 tarihinde gönderilmemiş ve çalışma yapılmamıştır.” ibaresinin,
c.)17.04.2024 tarihinde düzenlendiği anlaşılan “Tutanakta”;
“... istinaden, ihale şartnamesine göre aylık olarak kiralanan, sabah ve akşam vardiyası dâhil tüm gün sahada bulunması gereken vinç, 17.04.2024 tarihinde gönderilmemiş ve çalışma yapılmamıştır.” ibaresinin,
d.) 18.04.2024 tarihinde düzenlendiği anlaşılan “Tutanakta”; “«... istinaden, ihale şartnamesine göre aylık olarak kiralanan, sabah ve akşam vardiyası dâhil tüm gün sahada bulunması gereken vinç, 18.04.2024 tarihinde gönderilmemiş ve çalışma yapılmamıştır.” ibaresinin yer aldığı görülmüştür.
Davalı işveren tarafından tek yanlı düzenlenen 18.04.2024 tarihli “UYGUN OLMAYAN ÜRÜN / HİZMETİN KONTROLÜ” başlıklı belgenin incelenmesi:
İşveren davalı idare elemanları olan ... ... tarafından düzenlenip imza altına alınan işbu belgede; “ İhale şartnamesine göre aylık olarak kiralanan, sabah ve akşam vardiyası dâhil tim gün sahada bulunması gereken 35 tonluk vincin, yeni Lokasyon olan ... Lokasyonuna 15.04.2024 tarihinden itibaren vinç gönderilmemiştir.” yönünde bir tespitin yapılmış olduğu görülmüştür.
17.04.2024 tarihli e-mail çıktısının incelendiğinde:
İşbu belge incelendiğinde; bahse konu e-mail'in; ... isimli kişi tarafından (bu e-maili gönderen kişinin davalı idarenin yetkilisi olduğu anlaşılmaktadır) davacı şirketin; ... adresine gönderildiği; İşbu e-mail çıktısında; “ ... ilinde faaliyet gösteren ... bölgesinde faaliyetine devam etmek üzere nakliyesi gerçekleşmiştir. Sözleşmenin ... no.lu maddesinde; “İşin yapılacağı yerlerin ... bölgeleri olmak üzere Türkiye sınırları içersinde ...'in hizmetlerini sürdürdüğü lokasyonlar' hükmünün bulunduğu,
Yine sözleşmenin ...no.lu maddesinde de “İhale konusu sondaj kulelerinin yerlerinin değişmesi durumunda, yüklenicinin herhangibir ek ücret talep etmeden hizmetini sürdürmeye devam edecektir” hükmünün bulunduğu, bu hükümler gereğince; ... Bölgesinde hizmetin devam ettirilmesinin gerektiği hususunun, davalı idare tarafından davacı şirkete bildirildiği anlaşılmaktadır.
Tüm bu kayıtlar incelendiğinde,
Yapılan bu açıklama çerçevesinde; taraflar arasında düzenlenen 31.01.2024 tarihli
Öncelikle “Hizmet Alımı” sözleşmesinin feshinin; “USUL” yönünden yerinde olup olmadığı hususunun irdelenip tartışılması gerekmiştir:
Yukarıda incelendiği üzere; taraflar arasında düzenlenen 31.01.2024 tarihli “Hizmet Alımı” sözleşmesinin 28 nci maddesinde;
Madde 28 — Sözleşmenin feshi ve tasfiyesi:
28.1) ...'in sözleşmeyi feshetmesi:
28.1.1) Aşağıda belirtilen hallerde ... sözleşmeyi fesheder.
a.) Yüklenicinin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi veya işi süresinde bitirmemesi üzerine, bu sözleşmenin gecikme cezasını düzenleyen maddesinde belirlenen oranda gecikme cezası uygulanmak üzere, ...'in 10 günden az olmamak kaydıyla bu sözleşmede belirlediği süreyi içeren ve nedenlerini açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi,
Düzenlemeleri yer almakta olup; tarafıma teslim edilen dava dosyasında; taraflar
arasında düzenlenen sözleşmenin 28.1.1 maddesinde yer alan düzenlemeye göre; davalı idarenin davacıya sözleşmenin feshi öncesinde göndermesi gereken, “... 10 günden az olmaması gereken” bir ihtarının bulunmadığı görülmektedir.
Dolayısıyla davalı idarenin, sözleşmeyi fesihten önce davacıya; sözleşmenin ... no.lu bendinde yer alan düzenleme gereğince, süresi 10 günden az olmayacak ve de sözleşmeye aykırılık nedenlerinin açıkça belirtilmesi gereken bir ihtarı gönderip, aynı durumun devam etmesi halinde sözleşmeyi fesih etmesi gerekmekte olup; dosya kapsamında davalı tarafından davacıya böyle bir ihtarın yapılmadığı görülmekle, sözleşmenin feshinin “USUL” yönünden yerinde olmadığı kabul edilmiştir.
b.) Fesih işleminin“ESAS” yönünden yerinde olup olmadığı hususunun irdelenip tartışılması: Taraflar arasında düzenlenen 31.01.2024 tarihli “Hizmet Alımı” sözleşmesinin ...no.lu maddesinde yer alan hükme göre davacı yan davalı idareye karşı; “...Bölgesi Çevre İl ve İlçelerde Faaliyet Gösterecek 12 adet 30 ton Kapasiteli Çift Operatörlü Mobil Vinçi” temin etmeyi taahhüt etmiştir.
Davalı idare vekili ise yukarıda incelenen 27.09.2024 tarihli cevap dilekçesinde; davacının sözleşmeye göre edimini yerine getirmediğini, bu durumun idarenin görevli kıldığı Kule İdaresi tarafından düzenlenen; 15.04.2024 / 16.04.2024 / 17.04.2024 ve 18.04.2024 tarihli tutanaklarla saptandığını, bu itibarla (sözleşmenin feshinde) bahse konu bu tutanaklardaki tespitlerin dikkate alınması suretiyle davacının, sözleşmeye aykırı davrandığının sabit olduğunu ileri sürüp sözleşmenin feshinde, bahse konu bu tutanakların dikkate alındığını beyan etmektedir.
Bahse konu davalı idare elemanlarının tek yanlı düzenlemiş oldukları 15.04.2024 / 16.04.2024 / 17.04.2024 ve 18.04.2024 tarihli Tutanaklar yukarıda incelenmiş olup işbu tutanakların tamamında;
“ ...kasyonunda; 35 Tonluk Vinç Kiralama Hizmetine istinaden, ihale şartnamesine göre aylık olarak kiralanan, sabah ve akşam vardiyası dâhil tüm gün sahada bulunması gereken vinç, ... tarihinde gönderilmemiş ve çalışma yapılmamıştır.” şeklinde bir tespitin yer aldığı görülmektedir.
Yukarıda incelendiği üzere davacının davalıya kiralamayı taahhüt etmiş olduğu vincin kapasitesi “30 Ton'luk” bir vince dairdir. Oysa yukarıda incelenen ve de sözleşmenin feshinde dayanak yapıldığı ileri sürülen 15.04.2024 / 16.04.2024 / 17.04.2024 ve 18.04.2024 tarihli tutanakların tamamında; davacı şirketin iş yerine getirmediği vincin kapasitesi konusunda; “35 Tonluk” vinç kapasitesinden bahsedilmektedir.
Sözleşme gereğince; davacının davalıya temin etmesi gereken vincin kapasitesinin 30 ton kapasiteli olması gerekmekte olup, davalının sözleşmenin haklı nedenle fesih edildiğine dair savunmasında dayanak yaptığı 15.04.2024 / 16.04.2024 / 17.04.2024 ve 18.04.2024 tarihli tutanakların tamamında; davacı şirketin iş yerine getirmediği vincin kapasitesi konusunda; “35 Tonluk” vinç kapasitesinden bahsedilmektedir.
Yine aynı konuda ; davalı işveren idare vekilince, sözleşmenin haklı nedenle fesih edildiğine dair; yukarıda incelenen 18.04.2024 tarihli “UYGUN OLMAYAN ÜRUN / HİZMETİN KONTROLÜ” başlıklı belgenin de dikkate alınmasının gerektiği iddia ve beyan edilmiş olup; anılan bu belgenin;
İşveren davalı idare elemanları olan ... ... tarafından düzenlenip imza altına alındığı, işbu belgede; “ İhale şartnamesine göre aylık olarak kiralanan, sabah ve akşam vardiyası dâhil tüm gün sahada bulunması gereken 35 tonluk vincin, yeni Lokasyon olan ... 42 Lokasyonuna 15.04.2024 tarihinden itibaren vinç gönderilmemiştir.” yönünde bir tespitin yapılmış olduğu görülmüştür. Yani bu belgeye göre de davalı işveren idare; davacının davaya konu iş yerine “35 tonluk vinci” iş mahalline getirmediği sebebiyle sözleşmenin haklı nedenle fesih edildiğini beyan etmektedir.
Sözleşmeye göre davacının davalıya temin etmesi gereken vincin kapasitesi “30 Tonluk” bir vinçtir. Oysa davalı yan davacının; davaya konu iş mahalline “35 Tonluk” vincin iş mahalline getirilmemesi sebebiyle sözleşmenin haklı nedenle fesih edildiğini ileri sürmektedir.
Yapılan tüm bu tespit ve incelemeler sonrasında,
a.) Sözleşmede; davacının davalıya temin etmesi gereken vincin kapasitesinin; “30 Tonluk” bir vinç olarak yer almış olduğu,
b.) Buna karşın davalı idare vekilinin sözleşmenin haklı nedenle fesih edildiğine dair beyanlarında dayanak yaptığı;
b.1) Yukarıda incelenen15.04.2024 / 16.04.2024 / 17.04.2024 ve 18.04.2024 tarihli Tutanakların tamamında; “35 Tonluk” vinçin iş mahalline getirilmediğinden bahsedildiği,
b.2) Bir diğer yandan; yukarıda incelenen ve de davalı idare çalışanlarınca düzenlenip imzalanan 18.04.2024 tarihli “UYGUN OLMAYAN ÜRÜN / HİZMETİN KONTROLÜ” başlıklı belgede; “© İhale şartnamesine göre aylık olarak kiralanan, sabah ve akşam vardiyası dâhil tim gün sahada bulunması gereken 35 tonluk vincin, yeni Lokasyon olan ... 15.04.2024 tarihinden itibaren vinç gönderilmemiştir.” yönünde bir tespitin yapılmış olduğu görülmüştür.
Yukarıda yapılan tüm bu inceleme ve tespitler sonucunda;
Taraflar arasında imzalanan sözleşmeye göre davacının davalıya temin etmesi gereken vincin kapasitesinin“30 Ton” olacağı, buna karşın davalı işveren idarenin suna karşın davalı işveren idarenin sözleşmenin haklı nedenle fesih edildiğine dair beyanlarında;
- Gerek yukarıda incelenen 15.04.2024 / 16.04.2024 / 17.04.2024 ve 18.04.2024 tarihli Tutanakların tamamında davacı tarafından; 35 tonluk vincin, iş mahalline getirilmediğinin belirtildiği,
- Gerekse de yine yukarıda incelenen 18.04.2024 tarihli “UYGUN OLMAYAN ÜRÜN / HİZMETİN KONTROLÜ” başlıklı belgede de; 35 tonluk vincin, yeni Lokasyon olan ... 15.04.2024 tarihinden itibaren vinç gönderilmemiştir.” yönünde bir tespitin yapılmış olduğu görülmüştür.
Yapılan bu tüm bu inceleme ve tespitler sonucunda; davalının davacıya sözleşme gereğince kullanılmak üzere teslim etmesi gereken vincin kapasitesinin “ 30 ton” olması gerekmekte olup; yukarıda incelenen her iki belgeye göre ise davalı işveren idarenin; davacının davaya konu iş mahalline “35 ton” kapasiteli vinci getirmemesi sebebiyle sözleşmeyi fesih etmiş olduğu görüldüğünden, sözleşmenin feshinin “ESAS” yönünden de yerinde olmadığı kabul edilmiştir.
Her ne kadar davalı vekili fesih işleminin sözleşmenin 28.1.1.c maddesine dayanarak yaptıklarını ve ihtara gerek olmadığını söylemiş ise de, davalının teknik şartnameye aykırı davranıldığı şeklindeki beyanın da yukarıda tartışması yapılan konular itibarı ile gerçeğe uymadığı, teknik şartnameye aykırı davranış bulunmadığı kabul edilmiştir.
Bilirkişi tarafından sunulan denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli rapora göre; davaya konu 31.01.2024 tarihli hizmet alımı sözleşmesinin davalı tarafından feshinin yerinde olmadığı, davalının irat kaydettiği 153.000,00 TL tutarındaki kesin teminatın irat kaydedildiği tarihten itibaren faiziyle birlikte davacıya iade edilmesinin gerekeceği tespit edilmiştir.
Davacı vekili 10/09/2025 tarihli ıslah dilekçesi ile, talebini 153.000,00 TL olarak ıslah etmiş, gerekli harcını dosyaya yatırmıştır.
Gerekçeli bilirkişi raporuna, tarafların beyanlarına ve tüm dosya kapsamına göre; 153.000,00 TL kesin teminatın davacıya iadesi gerektiği anlaşılmış ve davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki hüküm oluşturulmuştur.
HÜKÜM: Nedenleri yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KABULÜNE,
153.000,00 TL'nin 12/06/2024 tarihinden itibaren hesaplanacak değişen oranlı ticari avans faizi ile birlikte DAVALIDAN ALINIP DAVACIYA ÖDENMESİNE,
492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 10.451,43 TL harçtan, dava açılışında alınan 427,60 TL peşin harç ve ıslah nedeniyle alınan 2.595,78 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 3.023,38 TL harcın düşülmesi ile kalan 7.428,05 TL harcın DAVALIDAN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin DAVALIDAN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
Davacı tarafından yapılan 427,60 TL peşin harç, 2.595,78 TL ıslah harcı, 427,60 TL başvurma harcı, 345,00 TL tebligat ücreti, 7.500,00 TL bilirkişi ücreti, 671,00 TL posta gideri, olmak üzere toplam 11.966,98 TL yargılama giderinin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
Davacının vekil ile temsil edilmesi nedeniyle karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
Kullanılmayan avansların Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin YÜZÜNE KARŞI, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nin 345/1. maddesi uyarınca 2 (iki) hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.30/09/2025
Katip ... Hakim ...
e - imzalıdır e - imzalıdır
Bu gerekçeli karar güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.