T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/408 Esas - 2025/842 Karar
Türk Ulusu Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
ESAS NO : 2025/408 Esas
KARAR NO : 2025/842
DAVA : İTİRAZIN İPTALİ
DAVA TARİHİ : 02/06/2025
KARAR TARİHİ : 02/12/2025
YAZIM TARİHİ :03/12/2025
Mahkememizde açılan İtirazın İptali davasının yapılan yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili ; Taraflar arasındaki faturaya dayalı ticari ilişki nedeni ile oluşan alacaklarının tahsili için davalı borçlu hakkında ..... esas sayılı icra takibini başlattıklarını, davalının itirazı üzerine icra takibinin durdurulduğunu belirtip, itirazın iptaline, icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.
YANIT :
Davalı ... ; Dava konusu malzeme siparişini iptal ettiğini, davacıya karşı herhangi bir borcu bulunmadığını, bu hususta ilgili evrakları cevap dilekçesi ekinde sunduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLER :
-..... E. sayılı dosyası,
-.....arabuluculuk dosyası,
-Faturalar ve Ticari defter kayıtları,
- Bilirkişi raporu.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Davadaki talep, taraflar arasındaki ticari ilişki nedeni ile oluşan davacı alacağının tahsili için başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davalıdan alacaklı olduğunu düşünen davacı tarafından davalı hakkında ..... Esas sayılı icra takibini başlatılmıştır. İcra takibi ile toplam 32.587,50 TL alacağın tahsili talep edilmiş, ödeme emrinin 21/04/2025 tarihinde tebliği üzerine davalı borçlunun 28/04/2025 tarihinde ve süresinde gerçekleşen itirazı üzerine icra takibi durdurulmuştur.
Davacı tarafından toplam 32.587,50 TL asıl alacağın tahsili amacı ile hak düşürücü süre içerisinde itirazın iptali davası açılmıştır.
Tarafların tacir olup olmadıklarının tespiti hususunda vergi daireleri, esnaf ve sanatkarlar odaları ile ticaret sicil müdürlüklerine ayrı ayrı yazı yazılmış ve yazı cevapları dosyamıza gönderilmiştir.
Davacı tarafın ticari defter ve kayıtları ile davalının cevap dilekçesi ekinde sunulan işletme defteri dökümü üzerinde inceleme yapmak suretiyle hazırlanan, denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli olduğu için hükme esas alınan Mali Müşavir bilirkişi raporu ile, davacının Bilanço Esasına göre defter tutan BİRİNCİ SINIF TACİR olduğu, davalının İşletme Hesabı Esasına göre defter tutan ESNAF işletmesi olduğu anlaşılmıştır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4.maddesinde nisbi ve mutlak ticari davalar düzenlenmiş olup her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları nisbi ticari dava olup, tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın maddenin ilk fıkrasında a,b,c,d,e ve f bentlerinde sayılan hususlardan doğan hukuk davaları ise mutlak ticari dava niteliğindedir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 19/II.maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hâl böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.
6335 sayılı Kanun'un 2.maddesi ile değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5.maddesi uyarınca, ticari davalar Asliye Ticaret Mahkemelerince görülerek karara bağlanır. Diğer taraftan aynı düzenleme gereğince, Asliye Ticaret Mahkemeleri ile diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’ndan ve 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 6335 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki halinden farklı olarak iş bölümü ilişkisi değil, görev ilişkisidir. Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemesi Kanunu'nun 1 inci maddesi gereğince kamu düzenine ilişkin olduğundan, mahkemelerce re'sen dikkate alınması gerekir.
Davadaki talep borçlar yasasında düzenlenen alım satım ilişkisinden kaynaklanmakta olup Türk Ticaret Yasasında düzenlenen bir konudan kaynaklanmadığı gibi, uyuşmazlık ile ilgili yasal düzenlemede ticaret mahkemelerinin açıkça görevli oldukları belirtilmediği için uyuşmazlığın mutlak ticari dava olmadığı kabul edilmiştir.
Uyuşmazlığın nispi ticari dava olabilmesi için, davanın her iki tarafının tacir ve uyuşmazlığın da tarafların ticari işletmeleri ile ilgili olması gerekir. Somut olayda davacının tacir olduğu tartışmasız olup, davalı yönünden yapılan araştırma sonucu davalının elde ettiği gelir itibarı ile tacir sayılma ölçütlerini taşımadığı, adına kayıtlı ticari işletme de bulunmadığı ve esnaf sayılması geretiği, bu hali ile davanın nispi ticari dava olarak da kabulünün mümkün olmadığı için ticaret mahkemeleri görevli olmayıp, davalının mesleki faaliyeti bulunması nedeni ile tüketici de sayılamayacağı, uyuşmazlık için genel mahkeme niteliğindeki Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli oldukları kabul edilip, aşağıdaki hüküm oluşturulmuştur.
HÜKÜM: Nedenleri yukarıda açıklandığı üzere;
1-) Davanın 6100 Sayılı yasanın 114/1-c, 115/2 maddeleri uyarınca göreve ilişkin DAVA ŞARTI YOKLUĞU NEDENİYLE USULDEN REDDİNE,
2-) Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduklarının tespitine,
3-) Kararın kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşmesi halinde kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye göndermeyi talep etmeleri halinde dosyanın ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,
4-) (a) HMK'nin 331/2. maddesi uyarınca yargılama giderlerinin yetkili ve görevli mahkeme tarafından hüküm altına alınmasına,
(b) Süresi içinde başvuru yapılmaması halinde HMK'nin 20/1-son cümlesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine ve yargılama giderlerinin verilecek ek kararda hüküm altına alınmasına,
Dair, davacı vekilinin ve davalının YÜZÜNE KARŞI, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nin 345/1. maddesi uyarınca 2 (iki) hafta içerisinde ..... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.02/12/2025
Katip ..... Hakim .....
e - imzalıdır e - imzalıdır
Bu gerekçeli karar güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.