T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/32 Esas - 2025/587
T.C.
ANKARA "TÜRK MİLLETİ ADINA "
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2025/32 Esas
KARAR NO : 2025/587
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 14/01/2025
KARAR TARİHİ : 17/09/2025
KARAR YAZMA TARİHİ : 22/09/2025
Mahkememize açılan davanın yapılan açık yargılaması sonucunda, dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ ;
DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; Müvekkili, ... (...), 233 sayılı KHK hükümlerine tabi iktisadi devlet teşekkülü olduğunu, müvekkili, tarım ve tarıma dayalı sanayinin ihtiyacı olan mal ve hizmeti üretmek amacıyla kurulduğunu, davadışı işçi ... tarafından müvekkili İdare aleyhine .... Esas sayılı dosyası ile açılan davada yapılan yargılama sonucunda .... Karar sayılı karar ile davanın kısmen kabulüne karar verildiğini, müvekkili İdare ve davacı tarafından yapılan istinaf kanun yolu başvurusu neticesinde .... sayılı kararı ile Müvekkil idare istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun ise kabulüne karar verildiğini ve kesin olmak üzere yeniden hüküm kurulduğunu, davacı vekili tarafından kararda lehlerine hükmolunan alacaklar .... Esas sayılı icra dosyasına konu edildiğini ve 10/11/2023 tarihinde 97.893,89.TL icra dairesinin hesabına idarelerince yatırıldığını, söz konusu ödemenin yüklenici firma davalılardan rücuen tahsili gerektiğini, arabuluculuğa başvuru yaptıklarını, ancak anlaşma sağlanamadığını, bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 97.893,89 TL'nin ödeme tarihi olan 10/11/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte bilirkişi incelemesi neticesinde ortaya çıkacak sorumlulukları oranında davalılardan rücuen tahsiline, yargılama giderleri ve vekâlet Ücretinin davalı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılara usulüne uygun olarak dava dilekçesi tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmıştır.
DAVALILAR ... VE TİC. LTD. ŞTİ. İLE ... . VE TİC. LTD. ŞTİ CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; Davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, yetkili mahkemelerin .... Mahkemeleri olduğu, açılan davanın zaman aşımı nedeniyle reddi gerektiğini, 4857 sy. 112/2 maddesindeki düzenlemeye göre davacının ödediği kıdem tazminatının müvekkiline rücu edilemeyeceğini, bizzat sorumluluğu veya müteselsilen sorumluluğu bulunmadığını, buna göre davanın reddi gerektiğini, İşçinin ihale dönemindeki çalışmasının başlangıcı ve sonunun .... kayıtlarında belli olduğunu. Davacı tarafın tamamen lehine düzenlenen sözleşme ile davacı tarafın haksız kazanç elde edilmesi ve hakkın kötüye kullanmasına mahkemece izin verilmeyeceğini, bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini. Muvazaalı işlemin başından itibaren geçersiz olup taraflar arasında her hangi bir bir borç ve alacak doğmayacağını. Sözleşmenin muvazaalı olduğunu. Davacı kurumun kendisinin haksız şekilde ödediği bir ödemeden dolayı rücu edemeyeceğini buna göre davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DİGER DAVALILAR CEVAP DİLEKÇESİ SUNMADIKLARI GİBİ DURUŞMAYA DA KATILMADIKLARI ANLAŞILMIŞTIR.
Mahkememizce yapılan tensip ara kararı ile Davacı vekiline dava konusu ettiği rücuen alacağı dair davalı şirketler ile yapmı olduğu hizmet alım ihale sözleşmesi ile ekleri idari ve teknik şartnamelerini CD şeklinde sunmuş olduğundan tekrar istenilmesine yer olmadığına, Dava dışı işçi ...'un ... unvanlı işyeri hizmet cetvelinin .... üzerinden çıkartılarak dosya içerisine alınmasına, .... sayılı dosyasındaki tüm evraklar ile birlikte alınan raporlar ile birlikte kesinleşmiş mahkeme ilamının UYAP üzerinden gönderilmesi için müzekkere yazılmasına, .... Dairesine müzekkere yazılarak ....Esas sayılı dosyadaki tüm evrakların UYAP üzerinden istenilmiş gelen yazı cevapları dosya içerisine alınmıştır.
Mahkememizin öninceleme duruşmasında verilen ara karar ile Davalılar ...... Ltd. Şti. ile ...... Ltd. Şti. Vekilinin yetki ve zamanaşımının def'i değerlendirildiğinden, davalı şirketlerin birden çok olup dava dilekçesinin ekinde sunalan sözleşmelere göre davalı şirketler ile yapılan hizmet sözleşmelerine göre yetkili mahkeme .... mahkemeleri yetkili kılındığından, HMK.nun 17.maddesine göre davalı şirketler vekilinin yetki itirazının REDDİNE, zamanaşımı def'i yönünden ise rücuen tazminat davaları, TBK.nun73 ve 146.maddesine göre ödeme tarihinden itibaren 10 yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğundan ödeme tarihi olan 10/11/2023 tarihi dikkate alındığında bu süre geçmediğinden belirtilen davalı şirketler vekilinin zamanaşımı def'inin reddine karar verilmiştir.
Mahkememizce tarafların delilleri toplanmış, tüm deliller toplandıktan sonra dosya İş ve Sosyal Güv. Hukuk. Uzmanı bilirkişisine tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen 14/07/2025 tarihli raporda, Dava Dosyası Kapsamının incelenmesi, taraf vekillerinin beyan ve itirazları, dosya kapsamındaki sözleşmeler, İdari ve Teknik Şartnameler karar, bilgi ve belgelerin incelenmesi, dosyada yapılan tespit, değerlendirme ve hesaplamalar sonucunda: Davacı - ... ile davalı şirketler arasında Personel hizmet alımına ait sözleşmeler imzalandığı, imzalanan sözleşmelerde işçi alacaklarından yüklenicilerin sorumluluğuna ilişkin düzenlemelerin yer aldığı, davacı işverenin ise işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığı, Dava dışı işçi ... Davacı ... tarafından .... sayılı kararı gereğince ....Esas sayılı dosyaya 10.11.2023 tarihinde yapmış olduğu toplam 97.893,89 TL ödememenin 97.893,89 TL sini davalı Şirketlerden rücuen tazminini talep edebileceği, işletilecek faizin mahkemenin takdirinde olduğu, kanaatine varılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; dava dışı işçinin işçi alacağından dolayı İş Mahkemesi kararı sonucu icra vasıtası ile ödenen tazminatın, davalılardan rücuen tahsiline ilişkindir.
Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur.
İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. (.... Kararı)
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır. İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerin de bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.
Bu kapsamda, toplanan delillere, tarafların iddia ve savunmalarına, karar vermeye elverişli bilirkişi raporuna ve tüm dosya kapsamına göre; somut uyuşmazlıkta davacı ile davalılar arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi mevcut olup, 4857 sayılı Kanunun 2/6. maddesine göre, davacı asıl işverenin davalı alt işverenlerin dava dışı işçisi ...'a karşı, o işyeri ile ilgili İş Kanunundan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle alt işverenle birlikte müteselsilen sorumlu tutulduğu, yani kanun kapsamında, asıl ve alt işverenlerin dış ilişki itibariyle işçiye karşı müteselsil sorumlu oldukları, söz konusu düzenlemenin işçi alacağını güvence altına alma amacı taşıdığı, asıl ve alt işverenler arasındaki ilişkide ise, Borçlar Kanunun ve sözleşmeler hukukunun esas alınacaktır.
Buna göre somut olayda, davacı ... (...) davalı şirketler ile hizmet alım sözleşmesi imzaladığı görülmüş olup, tarafların, sorumlulukların belirlenmesinde kanuna açıkça aykırı olmadıkça öncelikle sözleşme hükümleri, sözleşme eki teknik şartname ve ihale dokümanları nazara alınacaktır. Sözleşme eki genel şartname uyarınca, yüklenicinin istihdam ettiği işçinin muhatabı ve sorumlusunun yüklenici olmasına, yüklenicinin işçilerine ödemesi gereken kıdem tazminatı, izin ücreti gibi ödemelerdeki aksamalarda her türlü yasal sorumluluğun yükleniciye ait olmasına göre davacının asıl işveren olarak yaptığı ödemeden, işçinin davalı şirketlerde çalıştığı döneme isabet eden kısmı ile sınırlı olmak üzere davalının sorumlu oldukları kanaatine varılmış olup karar vermeye elverişli 14/07/2025 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda, davalının hizmet alım sözleşmesi olan dönemle sınırlı olmak üzere davanın kabulüne karar vermiştir. Ayrıca taraflar tacir olduğundan, rücen tazminat alacağa, ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-)Davanın KABULÜ ile,97.893,89.TL rücuen tazminatın her bir davalının hizmet alım sözleşmesi olan dönemle sınırlı olmak üzere,
A-)7.711,11.TL ... Şirketinden,
B-)23.573,05.TL ... :... - ... Şirketinden,
C-)22.245,64.TL ... :... - ... : ... - ... Şirketinden,
D-)27.565,54.TL ... Şirketi -... - ... Şirketinden
E-)16.798,55.TL ... Şirketi -... Şirketinden,
Olmak üzere, ödeme tarihi olan 10.11.2023 tarihinden itibaren işleyecek olan AVANS Faizi ile birlikte davalılardan ayrı ayrı tahsili ile davacıya ödenmesine,
2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 6.687,13.TL karar ve ilam harcının dava açılışında davacıdan alınan 1.671,79.TL peşin harcın mahsubu ile eksik alındığı anlaşılan 5.015,34.TL karar ve ilam harcının;
A-) 395,06.TL ... Şirketinden,
B-) 1.207,70.TL ... :... - ... Şirketinden,
C-) 1.139,70.TL ... :... - ... : ... - ... Şirketinden,
D-) 1.412,25.TL ... Şirketi -... - ... Şirketinden
E-) 860,63.TL ... Şirketi -... Şirketinden,
Olmak üzere davalılardan ayrı ayrı tahsili ile HAZİNEYE gelir kaydedilmesine,
3) 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13.maddesi uyarınca alınması gereken 3.360,00 TL arabuluculuk ücretinin,
A-) 264,67.TL ... Şirketinden,
B-) 809,10.TL ... :... - ... Şirketinden,
C-) 763,53.TL ... :... - ... : ... - ... Şirketinden,
D-) 946,13.TL ... Şirketi -... - ... Şirketinden
E-) 576,57.TL ... Şirketi -... Şirketinden,
Olmak üzere davalılardan ayrı ayrı tahsili ile HAZİNEYE gelir kaydedilmesine,
4) Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 615,40.TL başvuru harcı, 1.671,79.TL peşin harcı, 5.145,00.TL tebligat ve posta ücreti, 7.500,00.TL bilirkişi ücreti, olmak üzere toplam 14.932,19.TL yargılama giderinin;
A-) 1.176,21.TL ... Şirketinden,
B-) 3.595,70.TL ... :... - ... Şirketinden,
C-) 3.393,23.TL ... :... - ... : ... - ... Şirketinden,
D-) 4.204,69.TL ... Şirketi -... - ... Şirketinden
E-) 2.562,36.TL ... Şirketi -... Şirketinden,
Olmak üzere davalılardan ayrı ayrı tahsili ile DAVACIYA ödenmesine,
5) Davacının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 30.000,00.TL vekalet ücretinin;
A-) 2.363,10.TL ... Şirketinden,
B-) 7.224,06.TL ... :... - ... Şirketinden,
C-) 6.817,27.TL ... :... - ... : ... - ... Şirketinden,
D-) 8.447,58.TL ... Şirketi -... - ... Şirketinden
E-) 5.147,99.TL ... Şirketi -... Şirketinden,
Olmak üzere davalılardan ayrı ayrı tahsili ile DAVACIYA ödenmesine,
7) Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatıranlara iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı ... şirket vekilini ile davalılar ... ŞİRKETİ İLE ... şirket vekili ile diğer davalı şirket taraflarının yokluğunda olmak üzere, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren, HMK.nun 345.maddesine göre 2 (iki) hafta içerisinde .... Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu usulen anlatıldı. 17/09/2025
Katip ....
¸e-imzalıdır.
Hakim ....
¸e-imzalıdır.
** Bu karar 5070 sayılı kanun gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır**