T.C. ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
ANKARA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2014/49 Esas
KARAR NO: 2021/303
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 21/01/2014
KARAR TARİHİ: 03/06/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 15/06/20201
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili şirketin davalı ile aralarındaki sözleşmeye istinaden üstlendiği Adana Karataş Balıkçı Barınağı Deniz Dibi Tarama İşinin davalı tarafından haksız olarak fesih olunduğunu,
Müvekkilinin 16/08/2010 tarihinde itibaren davalı şirketin alt yüklenicisi olarak 44 gün çalıştığını, bu sürenin 8 gün mobilizasyon, 36 gün tarama çalışması yapılarak geçirildiğini, çalışmalarda çift vardiya uygulandığını,
01/10/2010 tarihi itibari ile ... yetkilisi ile birlikte taranan alanlardaki saha ölçümlerinin tamamlandığını ve resmi idare tarafından davalı şirkete hak ediş düzenlendiğini, sözleşmenin 8.maddesine göre ... tarafından işveren olarak davalıya yapılmış olan istihkak oranında müvekkiline hak ediş düzenlenmesinin gerektiğini, resmi kurum olan ...'nin 01/10/2010 tarihli 1 nolu hak ediş raporunda tarama miktarının 14.279,65 m3 olduğunu,
Dava tarihine kadar noterden ihtarname de keşide edilmesine karşın davalı tarafından hak ediş düzenlenmediğini, resmi kurum tarafından ölçüm yapılarak bulunmuş olan m3 miktarına göre müvekkilince davalı tarafından hak ediş düzenlenip ödeme yapılması beklenirken, davalı tarafından 12/11/2010 tarihli sözleşmenin tek taraflı olarak haksız fesih olunduğunu,
Müvekkilinin, bir fiil eleman maaşı ödeyerek, yakıt ve elektrik kullanarak gece gündüz çalışarak elde ettiği, m3 miktarını gizleyerek nereden ne şartlarda bulunduğu belli olmayan ve yapılan işin yarısına bile tekabül etmeyen bir miktarda hak ediş düzenlemek isteyen ... ... Ltd. Şti tarafından halen hak ediş düzenlenmediğini, resmi raporların ortaya çıkması ile yapılan işin miktarının belirlendiğini, buna göre davalı şirkete müvekkilince düzenlenen 22/02/2013 tarih, 184412 nolu faturanın gönderildiğini ancak, kabul edilmediğini, taraflarınca yapılan iş nedeni ile hak edilen tutarın 2012 yılı itibari ile 450.000,00 TL +KDV olduğunu belirterek,
Sözleşmenin haksız olarak fesih edildiğinin tespiti ile haksız fesihten kaynaklanan zararın şimdilik 40.000,00 TL olarak dikkate alınmasını, müspet zarar ve beklenen menfaat kaybının tespitini talep etmiştir.
Davacı vekili, 19/03/2019 tarihinde harçta ikmal etmek sureti ile sunduğu ıslah dilekçesinde, haksız fesih nedeni ile sözleşmede ön görülen süreden daha az çalışılması nedeniyle KDV dahil 57.081,19 TL kar kaybına uğradığı, ayrıca sözleşmede ön görülen ve çalışmadan geçen sürede Adana Karataş limanında sözleşme kapsamında çalıştırılmak üzere istihdam edilen çalışanlara 14.000,00 TL maaş ödemesi yapılıp, 4.000,00 TL yemek giderinin karşılandığı ve asgari 10.000,00 TL mazot giderinin müvekkili tarafından ödendiği belirtilerek toplamda 85.081,19 TL oluşan zararın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı aleyhine taraflarından dava konusu aynı olmak üzere Ankara .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayısıyla dava açılmış olup derdest olduğunu, davacının tarafları ve konusu aynı olan iş bu davayı açmakta hukuki yararının da olmadığını; öncelikle davanın derdestlik itirazının dikkate alınarak dava şartı yokluğu (HMK.114) nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, usuli itiraz olarak bildirmiş.
Esasa ilişkin savunmasında ise, davacının sözleşmeye aykırı davranarak edimini ifa etmemesi nedeniyle sözleşmenin taraflarınca haklı olarak fesih olunduğunu, bu nedenle menfi ve müspet zarar talep edilemeyeceğini, müvekkili şirketin davacıdan alacaklı olduğunun bilirkişi raporları ile tespit edildiğini, davacının bu davada alacaklı çıkması durumunda hak kaybına uğramamak için kendi alacaklarından takas-mahsup yapılmasını da ayrıca talep ettiklerini belirterek davanın reddini dilemiştir.
Davalı vekili, ıslah dilekçesine karşı sunduğu yazılı beyanda ... Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında verilen ve kesinleşen karar ile davacının haksız olduğunu, yapılan iş kapsamında müvekkilini zarara uğrattığının belirlendiğini belirterek davanın reddini dilemiştir.
GEREKÇE:Dava, taraflar arasında mevcut "taşeron sözleşmesi" başlıklı sözleşme kapsamında davalının alt yüklenici sıfatı ile üstlendiği, sözleşme kapsamında Adana Karataş Balıkçı Barınağının kazıcı-emici duba ile -3,50 m (+_ 20 cm) kotuna taranması ve çıkan malzemenin karaya basılması işi ile ilgili edimini sözleşme koşullarına uygun olarak ifa edip etmediği, buna göre davalının sözleşmeyi fesihte haklı olup olmadığı, haksız ise davacının özellikle ıslah dilekçesinde belirttiği haksız fesih nedeni ile oluşan zararının bulunup bulunmadığı var ise miktarının belirlenmesine ilişkindir.
Taraflarca delil olarak dayanılan sözleşme örneği ve diğer belgeler dosyaya sunulmuş ve yazılan müzekkereler ile temin olunmuştur.
... Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinden, davacının mevcut davada davalı olan ... İnşaat Maden Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, davalının mevcut davada davacı olana ... Deniz Tarama ve Sualtı Yapılara Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olduğu, 24/05/2011 tarihinde açılan davada, davacı tarafça mevcut davanın da dayanağını oluşturan sözleşme ile davalının üstlenmiş olduğu edimini ifa etmediği ve bu nedenle fazla ödemede bulunulduğu gerekçesi ile yapılan fazla ödemenin davalıdan tahsiline karar verilmesinin talep edildiği, 20/10/2015 tarihinde kararın gerekçesinde açıklanan nedenlerle fazladan yapılan 18.912,20 TL ödemenin davalıdan tahsiline karar verildiği, söz konusu kararın taraflarca temyiz edilmeksizin kesinleştiği anlaşılmıştır.
Söz konusu kararın gerekçe bölümünde taraflar arasındaki sözleşmenin davacı tarafça feshinin haksız ve hukuka aykırı olduğu tespitine yer verilmiştir. Söz konusu tespit, mevcut davamızın tarafları aynı olmakla ve istem sözleşmenin haksız fesih olunduğu gerekçesine dayalı olmakla, mahkememiz yönünden de bağlayıcıdır.
Ankara ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında, davalı alt yüklenicinin (mevcut davada davacımızın) sözleşme kapsamında yapmış olduğu işin, imalatın m3 olarak miktarı ve parasal tutarı belirlenip, davalı tarafça yapılan ödemenin mahsubu sonrasında, davacının alacaklı olduğu tutar belirlenmiştir. Yapılan imalata ilişkin belirlemeler karar kesinleşmekle mahkememiz açısından da bağlayıcıdır.
Mahkememizce anılan dava dosyası mahkememiz açısından bekletici mesele yapılmış, verilen karar kesinleştikten sonra davacının ticari defter ve kayıtları İstanbul'da bulunmakla, yazılan talimat sonrasında talimat mahkemesi aracılığı ile davacı kayıtları üzerinde gerek duyulursa yerinde inceleme yetkisi de verilmek sureti ile nitelikli hesaplamalar uzmanı ....'ndan oluşturulan bilirkişi kurulundan 02/02/2021 tarihli rapor aldırılmıştır.
Bilirkişi kurulu raporunda, davacı yanın 18/03/2019 tanzim tarihli dilekçesinde, talep kalemlerini, 99 günlük kazanç kaybı olarak KDV dahil 57.081,19 TL, 14.000,00 TL maaş ödemesi, 4.000,00 TL yemek gideri, 10.000,00 TL mazot gideri olmak üzere somutlaştırdığı dikkate alınarak,
Kar kaybı yönünden yapılan incelemede, ... Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında verilen kararda, davacı yanın 16/08/2010 tarihinden 28/10/2010 tarihine kadar 61 gün boyunca toplam 6.624 m3 imalat yaptığının hüküm altına alındığını, taraflar arasındaki akdin davalı yanca 15/11/2010 tarihli ihtarname ile fesih olunduğu, feshe karşın davacıya ait teczizatın davalının alınında alı konulduğuna ilişkin bulguya rastlanmadığı, bu itibarla davacının kar baybına uğradığı dönemin işin durduğu dönem 28/10/2010 tarihinden fesih tarihi olan 15/11/2010 tarihi arasında 18 günlük dönem olarak belirlendiği, fesih tarihine kadar davacının günlük imalatının 108,59 m3 olduğu, taraflar arasındaki sözleşmenin 2-c maddesi ile tarama bedeli için 4,50TL m3 olarak anlaşma yapıldığı, davacı yanın iş yapamadığı 18 günlük süre boyunca elde edemediği hak ediş toplamının (4,50x108,59x18)8.795,79 TL olup, KDV eklenmesi ile birlikte davalı işverenin sorumluluğunun 10.379,03 TL olduğu,
Kar kaybının hesaplanmasında Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 2018/3518 Esas, 2019/2187 Karar sayılı 09/05/2019 tarihli ilamı (kesinti yöntemine) içeriği dikkate alındığında, haksız fesih sonrasında davacının aynı niteliklerde işin elde edilebilmesi için gerekli makul sürenin 2 ay olduğu belirlenmiştir. Bu itibarla sözleşmenin feshinden itibaren 2 ay boyunca davalı işverenin ödemekle yükümlü olduğu toplam tutar (4,50x108,59x60/100x118) KDV dahil 34.596,77 TL olarak hesaplanmıştır.
Sonuç olarak kar kaybı sözleşmenin feshi nedeni ile davacının iş yapamadığı 18 günlük süre için 10.379,03 TL aynı koşullarda bir sözleşme imzalanması için gereken makul süre olan 2 ay için 34.596,77 TL olmak üzere toplamda 44.975,80 TL olarak hesaplanmış, bu tutardan sözleşmenin haksız fesih nedeni ile davacı açısından kesinti yapılacak herhangi bir tasarruf kalemi bulunmadığı belirlenmiştir.
Yine davacı tarafça diğer istek kalemleri ile ilgili oluşan zararı ile ilgili somut bir delil sunulamadığı, bu nedenle hesaplama da yapılamadığı belirtilmiştir.
Taraf vekillerince rapora karşı itiraz edilmiş ise de, raporun gerekçeli ve denetime elverişli olması nedeniyle itiraz haklı görülmemiştir.
Davacı vekilinin takip öncesinde dava konusu istek kalemleri ile ilgili olarak TBK'nun 117.maddesi anlamında davalıya usulünce temerrüte düşürdüğü kanıtlanamadığı için temerrütün dava tarihi itibari ile oluştuğu kabul edilmiştir.
Davalı tarafça kendisinin davacı olduğu ... Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasındaki alacağı ile mevcut davada, çıkarılacak borcun takas ve mahsubunu talep etmiş ise de, ilama dayalı alacağın mevcut davadaki borcu ile takas ve mahsubunun yasal koşulları bulunmamakla ve ayrıca infaz aşamasında da icra takibinde bu yönde istemde bulunabileceği dikkate alınarak, takas ve mahsup istemi haklı görülmemiştir.
Taraflar arasında varlığı ihtilafsız olan ve konusunu Adana Karataş Balıkçı Barınağının alt yüklenici davacı tarafından sözleşmede kararlaştırılan şekilde taranması ve çıkan malzemenin karaya basılması işini oluşturan sözleşmenin önceki mahkeme kararı ile belirlendiği üzere davalı tarafından haksız fesih nedeni ile davacının talep edebileceği mahrum kaldığı kar gerekçeli ve denetime elverişli bilirkişi raporu ile belirlendiği üzere 44.975,80 TL olduğu anlaşılmakla ve dosya kapsamı ile mahkememizce de bu yönde kanaat edinilmekle bu miktar için davanın kısmen kabulü cihetine gidilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan gerekçe uyarınca,
1- Davanın KISMEN KABULÜ İLE,
44.975,80 TL'nin (40.000,00 TL'lik bölümüne 21/01/2014 olan dava tarihinden, 4.975,80 TL'lik bölümüne 19/03/2019 olan ıslah tarihinden itibaren) işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Alınması gerekli 3.072,30 TL harçtan peşin alınan 1.733,10 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.339,20 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen ( kabul ve red oranına göre) 6.646,85 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen ( kabul ve red oranına göre) 6.013,70 TL nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 3.287,60 TL (ilk yargılama gideri, bilirkişi ücreti, posta gideri olmak üzere) yargılama giderinden ( kabul ve red oranına göre) 1.737,90 TL lik kısmının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafnıdan yatırılan 1.733,10 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafça yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 03/06/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır