T.C. ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
ANKARA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2017/882 Esas
KARAR NO: 2021/132
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 20/12/2017
KARAR TARİHİ: 23/02/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 24/02/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ... tarafından ... Mahkemesinin ... esas sayılı doyasından davacı ... aleyhine açılan alacak davasına ilişkin olarak anılan mahkemenin 06.12.2016 tarih ve ... karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilerek istinaf incelemesi sonucunda kesinleşmiş olduğunu, karar gereğinin ifası ile ... Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile ... aleyhine icra takibi sonrasında ... tarafından bu dosyaya 31.05.2017 tarihinde 38.573,50 TL ödeme yapıldığı ayrıca ... Mahkemesinin ... esas sayılı doyasma ... tarafından 3.442,46 TL masraf yapıldığı, davalılar ile ... arasında ... Genel Müdürlük merkez tesisatının temizlik hizmetlerinin görülmesi için ihale sonucunda hizmet alım sözleşmeleri imzalandığını, işin anahtar teslim esasına göre verildiğini, işçilerin ve kendi ekipmanı ile hizmet ettiklerini, akdedilen sözleşmenin 23.maddesi ile Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 6. Bölümüne atıfta bulunması sebebiyle dava dışı ...’ın tüm yükümlülüklerinin yani tüm işçi alacaklarının davalıların sorumlu olduğundan, mahkeme kararı gereği ödenmek zorunda kalınan toplam 42.015,96 TL’nin fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile ödeme tarihi olan 31.05.2017 tarihinden itibaren davalılardan mliteselsilen rücuen tazminine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP:
Davalılardan .... Ltd. Şti. Vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının benzer bir davada (... Ticaret Mahkemesinin ... esas ve ... kararı) davasının ret olunduğunu, davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verildiğinde ret olunan miktar üzerinden vekalet ücretine hükmedilmesini, kendisi açısından sorumluluk oram belirlenerek hüküm kurulmasını, haksız açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Diğer davalılar cevap dilekçesi sunmamıştır.
DELİLLER:
İşyeri sicil kayıtları, SGK kayıtları, hizmet sözleşmeleri, Hizmet İşleri Geenl Şartnamesi, ... Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası, ... Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası, bilirkişi raporu ve ek raporu ile tüm dosya kapsamı.
GEREKÇE:
Dava, dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmelerine dayalı olarak rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Bilindiği üzere, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.” hükmü bulunmaktadır.
Dava konusu olayda da, anılan madde hükmü uyarınca davacı ile davalı şirketler arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl (üst) işveren, davalı (alt) işverenlerin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunu'ndan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle müteselsilen sorumludur. Burada Kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibariyle (dava dışı işçiye karşı) müseselsilen sorumludurlar.
İç ilişkide (alacaklıya karşı müteselsilen sorumlu olan borçlular arasındaki ilişkide) ise, bu husustaki nihai sorumluluğun hangi tarafa ait olduğu konusunda taraflar kendi aralarında sözleşme yapabilirler. Nitekim, TBK'nın 167. maddesinde “Aksi karşılaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar. Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır. Bu durumda borçlu, her bir borçluya ancak payı oranında rücu edebilir.” hükmüne yer verilmiştir. Yani, müteselsil sorumlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları, ancak bunun aksinin kararlaştırılabileceği de açıkça belirtilmiştir.
Müteselsilen sorumlu olan borçlular arasındaki iç ilişkide, bu konudaki sorumluluğun tamamen borçlulardan birine ait olacağı yönünde bir sözleşme yapılmış ise, tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacağından, dış ilişkide kanundan doğan teselsül gereğince borcu ödemiş olan müteselsil borçlunun, ödediği miktarın iç ilişkide borcun nihai yükümlüsü olan borçludan rücuen tahsilini talep edebileceği kabul edilmelidir. Yargıtay 13. HD'nin 28.01.2014 tarih ve 2013/22286 E., 2014/2147 K; 25.02.2014 tarih ve 2013/23685 E., 2014/5067 K., sayılı ilamları ile Dairemizin 23.06.2014 tarih ve 3992 E., 4794 K.; 13.11.2014 tarih ve 9000 E., 7235 K; 30.10.2014 tarih ve 1137 E., 677 K; 26.10.2015 tarih ve 5859 E., 6854 K. sayılı ilamları da bu yöndedir.
Ayrıca, Anayasa Mahkamesi'nin 15/10/2019 tarihli resmi gazetede yayınlanan 19/09/2019 tarih ve 2019/42 E., 2019/73 K.sayılı kararı ile 4857 sayılı yasanın 112/6 fıkra, geçici m.9,1.cümlesini iptal etmiştir.
Buna göre, taraflar arasında düzenlenen sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacağından, kanundan doğan teselsül gereğince dış ilişkide, borcu ödemiş olan müteselsil borçlunun, ödediği miktarın, iç ilişkide borcun nihai yükümlüsü olan borçludan rücuen tahsilini talep edebileceği kabul edilmelidir.
Kaldı ki, davacı ile davalılardan ... İnş... Ltd. Şti. arasında yapılan hizmet alım sözleşmesinin 23. Maddesinde, davalı ... Peyzaj... Ltd. Şti. ile davacı arasında düzenlenen sözleşmenin 23. maddesinde; davalı ....Ltd.Şti. & ... Sos.Hiz....Ltd.Şti. & ... Tem....Ltd.Şti. ile davacı arasında yapılan sözleşmenin 22.maddesinde, davalı ... Loj....Ltd.Şti. ve davalı ... Güv....Ltd.Şti. ile davacı arasında yapılan sözleşmenin 22. maddesinde, davalı ... Temizlik...Ltd.Şti. ile davacı arasında yapılan sözleşmenin 22.maddesinde, davalı ... Temizlik...Ltd.Şti. ile davacı arasında düzenlenen sözleşmenin 23.maddesinde; "Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve genel şartnamenin 6. Bölümünde belirlenmiş olup, yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür" şeklinde hüküm bulunduğu, ayrıca davacı tarafça dosyaya sunulan açık ihale usulü ile ihale edilen bitkisel alanların bakım işleri hizmet alımlarında uygulanacak tip idari sözleşme ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 6. Bölümünde yer alan 38 vd. Maddelerinde de benzer şekilde hüküm bulunduğu anlaşılmaktadır.
Bu açıklamalar ışığında somut olay incelendiğinde; davacı ... Genel Müdürlüğü ile davalı şirketler arasında davacı şirketin Genel Müdürlük Merkez Tesisleri'nin temizlik hizmet alım ihaleleri kapsamında davalı şirketler ile hizmet alım sözleşmeleri düzenlendiği, bu kapsamda dava dışı işçi ...'ın yüklenici firmalar bünyesinde işçi olarak çalıştığı, dava dışı işçinin 10/05/1995 - 31/12/2004 tarihleri arasında davalı ... Peyzaj.. Ltd. Şti. Nezdinde toplam 2531 gün, 04/04/2007 - 01/12/2007 tarihleri arasında davalı ... İnş... Ltd. Şti. Nezdinde toplam 241 gün, 10/04/2008 - 30/04/2010 tarihleri arasında dava dışı ... Temizlik... Ltd. Şti. Ve davalı ... Temizlik... Ltd. Şti. Ortaklığı nezdinde toplam 750 gün, 01/06/2010 - 20/06/2010 tarihleri arasında davalı ... - Tem... Ltd. Şti. Nezdinde toplam 19 gün, 21/06/2010 - 18/10/2010 tarihleri arasında davalılar ... Güvenlik... Ltd. Şti. - ... Lojistik Hizmetleri... Ltd. Şti. Ortaklığı nezdinde toplam 119 gün, 25/10/2010 - 18/10/2010 tarihleri arasındaki dönemde davalı ... Lojistik Hizmetleri... Ltd. Şti. Nezdinde toplam 373 gün, 03/01/2011 - 31/12/2012 tarihleri arasında davalılar ... - Su Akaryakıt... Ltd. Şti., ... Temizlik... Ltd. Şti. Nezdinde toplam 728 gün hizmetinin bulunduğu belirlenmiştir.
Dava dışı işçinin davalı şirketler nezdinde kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti istemiyle ... Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyası ile işçilik alacaklarına dair dava açtığı, davanın kıdem ve ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti alacağı bakımından kabulüne karar verildiği, verilen kararın kesinleşmesi üzerine ... Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasına istinaden 31/05/2017 tarihinde davacı tarafça asıl işveren sıfatıyla 38.573,50-TL ödeme yapıldığı, ayrıca yargılama gideri olarak 3.442,46-TL ödeme yapıldığı, buna göre toplam 42.015,96-TL davacı tarafça yapılan bu ödemenin rücuen davalı taraftan tahsilinin istendiği anlaşılmaktadır.
Dava dışı işçinin dava dışı şirketler ... Sosyal Hizmetler.. Ltd. Şti. - ... Sosyal Hizmetler Ltd. Şti. nezdinde de çalışması nedeniyle toplam 5.583,92-TL asıl alacağının bulunduğu, bilirkişi raporu ve ek raporu ile belirlenmiş ise de; başlangıçta dava dilekçesi ile adı geçen şirketlerin davalı olarak gösterilmediği, daha sonra davacı tarafça sunulan dilekçe ile adı geçen şirketlerin davaya dahil edilmelerinin talep edildiği, ancak 6100 sayılı HMK' da aralarında mecburi dava arkadaşlığı bulunmayan söz konusu davalılar ile ilgili olarak davaya dahil edilmeleri mümkün olmadığından davacı tarafın bu yöndeki talebinin reddine karar verilmiş olup, adı geçen şirketler ile ilgili olarak herhangi bir karar verilmesine yer olmadığına dair hüküm kurulmuştur.
Dava dışı işçiye ait SGK kayıtları, ... Mahkemesi dosyası, ... Müdürlüğünün dosyası ve diğer tüm deliller ile alınan bilirkişi raporu ve ek raporu incelendiğinde; davalı yüklenicilerin kayden işçisi olduğu anlaşılan dava dışı işçinin, işçilik hak ve alacakları nedeniyle; taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmelerinde yer alan hükümler ve idari, teknik ve genel şartname hükümleri ile yukarıda belirtilen açıklamalar ile de belirtildiği üzere, belirlenen işçilik alacaklarının tamamından sorumlu oldukları, alınan bilirkişi raporu ile dava dışı işçinin davalılar nezdindeki çalışma süreleri esas alınarak yapılan hesaplama ile davalıların sorumlu oldukları miktarların belirlendiği, bilirkişi raporu ile belirlenen miktarlar ve davacının dava dilekçesi göz önüne alınarak davanın kısmen kabulüne karar verilip, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçeler uyarınca;
A)Davanın kısmen KABULÜ ile;
1-19.370,19-TL'nin davalılardan .... Ltd. Şti.'nden,
2-1.844,50-TL'nin davalı ... İnşaat... Ltd. Şti.'nden,
3-151,25-TL'nin davalı ... Temizlik... Ltd. Şti.'nden,
4-5.579,72-TL'nin davalı ... Temizlik... Ltd. Şti.'nden,
5-142,85-TL'nin davalı ... Temizlik... Ltd. Şti.'nden,
6-907,54-TL'nin davalı ...... Ltd. Şti. - ... Lojistik Hizmetleri... Ltd. Şti. Ortaklığından,
7-2.852,88-TL'nin davalı ... Lojistik Hizmetleri... Ltd. Şti.'nden,
8-5.571,31-TL'nin davalı ... Akaryakıt... Ltd. Şti. - ... Temizlik... Ltd. Şti. Ortaklığından,
Olmak üzere toplam 36.432,04-TL'nin ödeme tarihi olan 31/05/2017 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte belirtilen miktarlarda adı geçen davalılardan alınarak davacı tarafa VERİLMESİNE,
Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
B)... Sosyal Hizmetler... Ltd. Şti. ve ... Sosyal Hizmetler Ltd. Şti. İş ortaklığıyla ilgili olarak dahili dava dilekçesi verilerek davalı olmaları ve haklarında karar verilmesi talep edilmiş ise de 6100 sayılı HMK'da dahili dava müessesesi bulunmaması ve taraflar arasında zorunlu dava arkadaşlığı olmaması nedeniyle adı geçen davalılar hakkında herhangi bir karar verilmesine YER OLMADIĞINA,
C)Alınması gereken 2.488,67-TL harçtan dava açılırken peşin olarak alınan 717,53-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.771,14-TL harcın;
-941,68-TL'nin davalılardan .... Ltd. Şti.'nden,
-89,67-TL'nin davalı ... İnşaat... Ltd. Şti.'nden,
-7,35-TL'nin davalı ... Temizlik... Ltd. Şti.'nden,
-271,26-TL'nin davalı ... Temizlik... Ltd. Şti.'nden,
-6,94-TL'nin davalı ... Temizlik... Ltd. Şti.'nden,
-44,12-TL'nin davalı ...... Ltd. Şti. - ... Lojistik Hizmetleri... Ltd. Şti. Ortaklığından,
-138,70-TL'nin davalı ... Lojistik Hizmetleri... Ltd. Şti.'nden,
-270,85-TL'nin davalı ... Akaryakıt... Ltd. Şti. - ... Temizlik... Ltd. Şti. Ortaklığından alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
D)Davacı tarafça yatırılan ve mahsup edilen 717,53-TL harcın;
-381,44-TL'nin davalılardan .... Ltd. Şti.'nden,
-36,31-TL'nin davalı ... İnşaat... Ltd. Şti.'nden,
-2,94-TL'nin davalı ... Temizlik... Ltd. Şti.'nden,
-109,85-TL'nin davalı ... Temizlik... Ltd. Şti.'nden,
-2,80-TL'nin davalı ... Temizlik... Ltd. Şti.'nden,
-17,87-TL'nin davalı ...... Ltd. Şti. - ... Lojistik Hizmetleri... Ltd. Şti. Ortaklığından,
-56,18-TL'nin davalı ... Lojistik Hizmetleri... Ltd. Şti.'nden,
-109,71-TL'nin davalı ... Akaryakıt... Ltd. Şti. - ... Temizlik... Ltd. Şti. Ortaklığından alınarak davacı tarafa VERİLMESİNE,
E)Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre belirlenen 5.464,81-TL vekalet ücretinin;
-2.905,10-TL'nin davalılardan .... Ltd. Şti.'nden,
-276,52-TL'nin davalı ... İnşaat... Ltd. Şti.'nden,
-22,41-TL'nin davalı ... Temizlik... Ltd. Şti.'nden,
-836,67-TL'nin davalı ... Temizlik... Ltd. Şti.'nden,
-21,31-TL'nin davalı ... Temizlik... Ltd. Şti.'nden,
-136,07-TL'nin davalı ...... Ltd. Şti. - ... Lojistik Hizmetleri... Ltd. Şti. Ortaklığından,
-427,90-TL'nin davalı ... Lojistik Hizmetleri... Ltd. Şti.'nden,
-835,57-TL'nin davalı ... Akaryakıt... Ltd. Şti. - ... Temizlik... Ltd. Şti. Ortaklığından alınarak davacı tarafa VERİLMESİNE,
F)Davacı tarafça yapılan 1.481,30-TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre belirlenen 1.284,44-TL'sinin;
-682,81-TL'nin davalılardan .... Ltd. Şti.'nden,
-64,99-TL'nin davalı ... İnşaat... Ltd. Şti.'nden,
-5,27-TL'nin davalı ... Temizlik... Ltd. Şti.'nden,
-196,65-TL'nin davalı ... Temizlik... Ltd. Şti.'nden,
-5,00-TL'nin davalı ... Temizlik... Ltd. Şti.'nden,
-31,98-TL'nin davalı ...... Ltd. Şti. - ... Lojistik Hizmetleri... Ltd. Şti. Ortaklığından,
-100,57-TL'nin davalı ... Lojistik Hizmetleri... Ltd. Şti.'nden,
-196,39-TL'nin davalı ... Akaryakıt... Ltd. Şti. - ... Temizlik... Ltd. Şti. Ortaklığından alınarak davacı tarafa VERİLMESİNE,
Bakiyenin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
G)Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333. Maddesine uygun şekilde İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda, .... Ltd. Şti. ve davacı taraf tönünden gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yolu açık olmak üzere, diğer davalılar yönünden kesin olarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.23/02/2021
Katip ...
¸
Hakim ...
¸