T.C. ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2017/90 Esas - 2021/598
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
ANKARA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2017/90 Esas
KARAR NO: 2021/598
HAKİM: ....
KATİP: ....
DAVACI : ....
VEKİLİ: ...
DAVALI : .....
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/02/2017
KARAR TARİHİ: 08/10/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 07/09/2016 tarihinde ... Projesi Elektrik İşleri Tesisat İşleri Yapım sözleşmesi imzalandığını, sözleşme gereğince müvekkili şirketin elektrik işlerinin yapılmasını üstlendiğini, sözleşme konusu tüm işlerin yapıldığını ve 24/10/2016 tarihinde kalıcı enerji verilerek tüm sistemlerin testine başlandığını, 01/11/2016 tarihi itibariyle sözleşme gereği yapılması gereken işlerin tamamının bitirildiğini ve şantiye elektriğinden (ana hat) şehir elektriğine geçiş yapıldığını, sözleşme konusu işlerin tamamlanması sebebiyle taraflarına yapılmayan ödemelerin yapılması için çekilen ihtarname ile sözleşme konusu işlerin bitirildiğini, ek işlerin yapıldığının açıkça belirtildiğini, bu ihtarımız üzerine davalı şirketçe yetkili personellerinin bir daha da şantiye alanına alınmadığını, teminat amaçlı olarak ve keşide tarihi bulunmaksızın davalı şirket yetkilisi ....’ e teslim edilen çeke 24.01.2017 keşide tarihi yazılarak çek 03.02.2017 tarihinde....Sivas şubesine ibraz edildiğini, çek hesabı ise .... şubesi olduğunu, çekin teminat çeki olduğunun ihtilafsız olduğunu, bu hususun davalının da kabulünde olduğunu, müvekkili alacaklı olduğu halde sanki borçluymuş gibi teminat çekinin bankaya ibraz ve karşılıksızdır işleminin yapılmasının haksız ve hukuka aykırı olduğunu, belirtilen sebeplerle müvekkil şirketin dava konusu ....no’ lu hesap, 0000868 çek no’ lu, 24.01.2017 keşide tarihli, 100.000,00 TL bedelli çek veya sair bir nedenle davalı şirkete borçlu bulunmadığının tespitine, anılan çekin iptaline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle müvekkili şirketin Sivas Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne kayıtlı olduğunu, şirket merkezinin Sivas'ta bulunduğunu, bu nedenle Sivas Mahkemelerinin davaya bakmaya yetkili olduğunu ve yetkisizlik kararı verilmesi gerektiğini, davacı tarafça iddia edildiği üzere takibe dayanak yapılan Kuveyt Türk Katılım Bankası 0000868 numara ve 24.01.2017 tarihli çekin teminat çeki olmadığını, çek üzerinde teminat ibaresi bulunmadığını, taraflar arasında imzalanan 07.09.2016 tarihli sözleşmenin 3. maddesinden görüleceği üzeri davacı taraf 65.500 TL bedelli teminat olarak çek veya senet vermeyi taahhüt etmiş ancak böyle bir teminatın davacı tarafça verilmediğini, kaldı ki davaya konu edilen çekin bedelinin 100.000 TL olduğunu, dava dilekçesinde davanın icra takibinden önce açıldığı belirtilse de bu durumun doğru olmadığını, Ankara ..... icra Müdürlüğü'nün 2017/3061 E sayılı icra takibi dosyasının davadan daha önce açıldığını, davacı tarafça hiçbir ek iş yapılmadığı gibi, sözleşmede belirtilen işler dahi yapılmadığını, Sivas ... Sulh Hukuk Mahkemesi 2016/26 D. İş dosyası ile sözleşmede belirtilen işlerin yapılmadığının tespit edildiğini, çekin iptali koşullarının da oluşmadığını, belirtilen sebeplerle davanın reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Ankara 4.İcra Hukuk Mahkemesi'ne ait 2017/250 E.sayılı dava dosyası incelendiğinde, davacı ...Müşavirlik ....A.Ş. tarafından, davalı... Enerji Turizm ....A.Ş. aleyhine Ankara 26.İcra Müdürlüğü'nün 2017/3061 E.sayılı icra takibine konu çekin kambiyo senedi vasfını taşımadığını, takibin iptaline karar verilmesi istemli dava açıldığı, yapılan yargılama neticesinde; " Takip alacaklısı, borçlu aleyhine kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibi başlatmış, borçlu vekili çekin taraflar arasında imzalanan sözleşme uyarınca teminat amaçlı verildiğini, sözleşmedeki edimlerini yerine getirdiklerini, ayrıca talep edilen faiz oranının ve faiz talep tarihinin belli olmadığını belirterek takibin iptalini talep etmiştir.
Takip dayanağı senedin teminat senedi olduğu iddiasının, hangi ilişkinin teminatı olduğu senet üzerine yazılmak suretiyle ya da yazılı bir belge ile ispatlanması gerekir.
Dosyanın incelenmesinde; taraflar arasında imzalanan sözleşmede "65.500,00 TL 09/09/2016 tarihinde alt yüklenici firması ortaklarının çift imzalı teminat olarak verecekleri senet veya çek fatura karşılığında ödenecektir. Bu senet veya çek işin ... tarafından geçici kabulu yapıldığında geri iade edilecektir..." ibaresinin bulunduğu, borçluya verilen çek suretinin üstüne "...sözleşmesi gereği teminat için çek aslını elden aldım" ibaresinin yazılarak alacaklı şirket yetkilisi Turan... adıyla imzalandığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce alacaklı - davalı şirket yetkilisinin yazı ve imza örnekleri alınmak üzere Sivas İcra Hukuk Mahkemesine talimat yazılmış, talimat mahkemesince davalı şirket yetkilisine "duruşmaya gelmediği, gelip de davayı takip etmediği ya da geçerli bir özür olmadan mahkemede bulunmadığı takdirde imzaya itirazdan vazgeçmiş sayılacağı ve yapılan işlemlere itiraz edemeyeceği" yönünde meşruhatlı davetiye tebliğ edilmiş, alacaklı şirket yetkilisi meşruhatlı davetiye tebliğine rağmen yazı ve imza örneklerini vermemiştir. Bu durumda davacıya verilen çek suretinin üzerinde bulunan ve çekin teminat amacıyla alındığına dair ibarenin alacaklı şirket yetkilisi tarafından imzalandığının kabul edilmiş sayılması gerektiği anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamına göre; söz konusu çekin sözleşme uyarınca teminat amaçlı olarak verildiği, tarafların sözleşmedeki edimlerini yerine getirip getirmediğinin, alacağın varlığı ve miktarının yargılamayı gerektirdiği anlaşıldığından davanın kabulüne, Ankara 26. İcra Müdürlüğü'nün 2017/3061 sayılı dosyasında davacı borçlu hakkında yapılan takibin durdurulmasına, Tazminat isteminin reddine, .."şeklinde karar verildiği, iş bu kararın Ankara BAM 18.HD.'nin incelemesinden geçerek kesinleştiği görülmüştür.
Sivas ...Hukuk Mahkemesi'nin 2016/26 D.İş sayılı dosyası incelendiğinde; davalı şirketin talebi üzerine inşaat mahallinde inşaat mühendisi bilirkişi tarafından yapılan inceleme sonucu; yapı denetim firması tarafından mekanik ve elektrik tesisat işlerinin toplam inşaat işlerinin %15'ine tekabül ettiği ve %10'luk kısmın tamamlandığının tespit edildiği, tamamlanan kısmın toplamda %70 olduğu, yapı denetim firmasının tespit tutanağının rapor ekinde olduğu, elektrik işlerinin tamamlanmadığı rapor edildiği görülmüştür.
Davacı tarafın ticari defterlerinde inceleme yapılması amacıyla dosya re'sen seçilen mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiş olup, dosya kapsamına alınan 11/03/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı tarafın ibraz etmiş olduğu defter kayıtları ile ilgili olarak, davacının incelenen 2016 - 2017 - 2018 yıllarına ait ticari defterlerinin TTK'unun ilgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulduğu, her üç defter sonuçlarının birbiri ile ve ilgili belgelerle uyum arz ettiği, defterlerin delil niteliği taşıdığı, sunulan ve celp edilen delillere göre, taraflar arasında akdedilen 07/09/2016 tarihli sözleşme kapsamında davacı tarafın yapılan hesap incelemesi ile ilgili olarak; davacının, davalıya kesmiş olduğu 8 adet faturadan kaynaklı 503.115,28 TL alacağını, davalıdan tahsilatları 156.430,00 TL düşmek sureti ile 31/12/2018 tarihinde 346.685,28 TL alacağının mevcut olduğunun görüldüğünü, davaya konu 100.000,00 TL bedelli 24/01/2017 keşide tarihli çekin kayıtlı olup olmadığı ile ilgili olarak; davacının defter kayıtlannda kaydına rastlanamadığı bildirilmiştir.
Davalı tarafın ticari defterlerinde inceleme yapılması amacı ile Sivas Nöb.ATM'ye talimat yazıldığı, Sivas...AHM'nin (ticaret mahkemesi sıfatıyla) 2020/6 talimat sayılı dosyasında alınan 18/02/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davalı şirketin ticari defterlerinin E-defter'e kayıtlı olduğu, şirket merkezinde özel bir bilgisayar programı ile takip edildiği ve bu programın açılamadığından dolayı ticari defter kayıtlarına ulaşılamadığı ve incelenemediği bildirilmiştir.
Mahkememizce talimat Mahkemesine yeniden yazı yazılarak mevcut bilirkişiden ek rapor alınması istenilmiş, ancak bilirkişi Zekeriya Gülüm'ün bilirkişilikten men edildiği bildirildiğinden, başka bir mali müşavir görevlendirilerek davalı yana ait ticari defterlerde inceleme yapılması istenilmiş olmakla, bu suretle Sivas...AHM'nin (ticaret mahkemesi sıfatıyla) 2021/44 talimat sayılı dosyasında alınan 15/06/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacının incelenen defterlerine ait bilirkişi raporunda tespit edilen davacının davalıya kestiği faturalara ilişkin kayıtlara davalının defter kayıtlarında rastlanmadığı, dönemsellik ilkesine uymasa da davaya konu çekin yasal defterlere kaydedildiği, davalının defter berat ve defterlerinin 2017/Kasım ayına kadar gönderilmiş olması sebebiyle inceleme bu döneme kadar yapılmış ve yapılan ödeme dökümleri sonucunda verilen Sipariş Avansları hesabında 544.865,33TL, Satıcılar hesabında 163.760,66TL bakiye olmak üzere toplam 708.625,99TL ödeme yaptığının kayıtlarda yer aldığı bildirilmiştir.
Dosya kapsamında mevcut delil tespitine ilişkin değişik iş dosyası, taraf ticari defterlerine ilişkin raporlar, taraf iddia ve savunmaları bütün olarak değerlendirilerek ön inceleme tutanağında belirtilen uyuşmazlık noktaları hususunda ayrıntılı denetime açık rapor düzenlenmesi (davacı yüklenici tarafından yapılan iş bedeli hesaplanmak sureti ile) amacı ile dosya re'sen seçilecek elektrik mühendisi bilirkişiye tevdi edilmiş olup; 05/02/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davalı... Enerji Tur. Pet. İnş. San. Tic. A.Ş. ile dava dışı ... Elk. Taah. Proje Motor Kontrol Sistemleri arasında 07.01.2016 tarihinde 400.000,00 TL + KDV bedel üzerinde ... Garden İnn Sivas Projesi Elektrik İşleri Sözleşmesi ve 01.07.2016 tarihinde ise 200.000,00 TL + KDV bedel üzerinden ek sözleşme imzalanmış olduğu, davalı şirketin talebine istinaden 07.09.2016 tarihinde Sivas...Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2016/26 D. İş sayılı dosyası üzerinden yapılan incelemelerde belirlenen eksik ve kusurlu işlerin davacı şirketin yapmış olduğu imalatlara dair olmayıp önceki alt yüklenici dava dışı ... Elk. Taah. Proje Motor Kontrol Sistemleri firmasının yapmış olduğu imalatlara ait olduğu, davacı ...Müşavirlik Müh. Sav. Sist. Bil. Elek. Elktro. İnş. Eğitim San. ve Tic. A.Ş. ile davalı... Enerji Tur. Pet. İnş. San. Tic. A.Ş. arasında 07.09.2016 tarihinde 225.000,00 TL + KDV (265.500,00 TL) bedel üzerinden ... Garden İnn Sivas Projesi Elektrik İşleri Sözleşmesinin imzalanmış olduğu, gerek davacı tarafın iddia ettiği gerek dava dışı ... Danışmanlık Müh. Ltd. Şti. tarafından gönderilen 14.09.2018 tarihli yazıda belirtildiği ve gerekse dosya içerisinde aksini gösteren bir belge bulunmaması sebebiyle davacı tarafın Sözleşmeye uygun olarak 2016 yılının Aralık ayı başında yüklendiği işleri bitirdiği, dosyaya sunulan tutanaklara göre davacının personeli olan işçilerin büyük bir kısmının 2016 yılının Aralık ayı içinde davalı şirketten para almış olduğu, ancak işin bitirildiği tarihten sonra davalı tarafından davacının personeline ödenen bu paraların çok önceki işçi maaşları mı olduğu yoksa Aralık ayı içinde yapılan ilave işlere mi ait olduğunun belirlenemediği, sayın Mahkemenin müzekkeresi üzerine dava dışı ... Danışmanlık Müh. Ltd. Şti. tarafından gönderilen 14.09.2018 tarihli yazıda belirtildiği üzere adı geçen işin 2016 yılının Aralık ayı başında bitirilmiş olmasına istinaden hukuki yorum ve değerlendirmeleri ile nihai kararı Sayın Mahkemenize ait olmak üzere öncelikle davacı tarafın Sözleşmede kararlaştırılan KDV dahil 265.500,00 TL tutarındaki işi yapmış olduğu, KDV dahil 265.500,00 TL tutarındaki işe karşılık gelen fatura haricinde davacı tarafından davalı adına düzenlenmiş ve toplam tutarı 237.615,28 TL olan 8 adet fatura daha mevcut olup bunların davacının yapıldığını iddia ettiği ilave işlere karşılık düzenlenip düzenlenmediğinin belirlenemediği bildirilmiştir.
Davacı yanın delil olarak dayandığı çek(dava dilekçesi ekinde) üzerinde kayıtlı şerh altında imzası bulunan Turan...'in tutanak tanığı olarak ve ön inceleme duruşmasında belirtilen uyuşmazlık noktaları konusunda beyanlarının alınması amacıyla mahal mahkemesine talimat yazılmış olup, tutanak tanığı Turan... adına bildirilen adrese çıkartılan tebligatın bila tebliğ döndüğü,bu nedenle talimatın bila ikmal iadesine karar verildiği görülmüştür.
Dava, 24/01/2017 keşide tarihli, 100.000,00 TL bedelli çek nedeniyle davalı şirkete borçlu olunmadığının tespiti ve çekin iptali istemine ilişkindir.
Yapılan yargılama ve toplanan deliller ışığında; taraflar arasında, 07/09/2016 tarihli .... Tesisat İşleri Yapım sözleşmesinin imzalandığı, iş bu sözleşmede "65.500,00 TL 09/09/2016 tarihinde alt yüklenici firması ortaklarının çift imzalı teminat olarak verecekleri senet veya çek fatura karşılığında ödenecektir. Bu senet veya çek işin .... tarafından geçici kabulu yapıldığında geri iade edilecektir..." ibaresinin bulunduğu, davalıya verilen çek suretinin üstüne "...sözleşmesi gereği teminat için çek aslını elden aldım" ibaresinin yazılarak davalı şirket yetkilisi Turan... adıyla imzalandığı görülmekle, talimat Mahkemesi aracılığıyla tutanak tanığı Turan... adına ihtaratlı davetiyenin tebliğ edildiği ancak davalı şirket yetkilisinin mazeretsiz olarak duruşmaya katılmaması nedeniyle beyanlarının alınamadığı, bu suretle davalıya verilen çek üzerinde bulunan ve çekin teminat amacıyla alındığına dair ibarenin alacaklı şirket yetkilisi tarafından imzalandığının kabulü gerekmiş ve çekin taraflar arasında akdedilen sözleşmenin teminatı olarak verildiği sonucuna varılmıştır. Dosya kapsamına alınan Sivas ...Hukuk Mahkemesi'nin 2016/26 D.İş sayılı dosyası kapsamında alınan bilirkişi raporunun ve yapılan tespitlerin davacı şirketin yapmış olduğu imalatlara dair olmayıp önceki alt yüklenici dava dışı ... Elk. Taah. Proje Motor Kontrol Sistemleri firmasının yapmış olduğu imalatlara ait olduğu anlaşılmış olup, ... Danışmanlık Müh. Ltd. Şti.'ne ait 14.09.2018 tarihli yazı ile, 2016 yılı 01/07/2016 tarihinden itibaren davalı şirket ile aralarında ... Garden İnn Sivas otelinin Elektrik ve Mekanik işlerinin yapımlarının kontrolü konusunda anlaştıkları, davacı şirketin sözleşmeye uygun olarak 2016 yılının Aralık ayı başında yüklendiği işleri bitirdiği bildirilmiştir. Dosya kapsamında davacı şirketin sözleşme gereği üstlendiği işlerini eksik bıraktığına dair davalı tarafça herhangi bir ihtar ya da bildirimde bulunulmadığı gibi dava konusu işin denetime konusunda anlaştığı ... Danışmanlık Müh. Ltd. Şti.'ne ait 14.09.2018 tarihli yazı içeriğinin aksi ispatlamaya elverişli delil sunulmadığı ve davalı ticari defterlerine göre yapılan iş karşılığı davacı şirkete 2017 Kasım ayı itibariyle ödemeler yapıldığı görülmüştür. Bu suretle davacı şirketin dava konusu sözleşme uyarınca üstlendiği edimleri yerine getirdiği sonucuna varılmış olup, sözleşmenin teminatı olarak düzenlenen çek nedeniyle davalıya borçlu olunmadığının tespitine karar verilmiştir. Diğer taraftan, taraflar arasındaki ihtilafın, çeki ciro yoluyla iyiniyetle iktisap eden 3.kişileri etkilemeyeceğinden çekin iptali isteminin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın KISMEN KABULÜNE,
Kuveytürk Katılım Bankası A.Ş, Kazım karabekir Şubesi, 0000868 çek nolu 100.000,00 TL bedelli çek nedeni ile davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine,
Çekin iptali isteminin koşullarının oluşmaması sebebi ile reddine,
2-Alınması gereken 6.831,00 TL karar ve ilam harcının, peşin olarak alınan 1.707,75 TL harçtan mahsubu ile bakiye kalan 5,123,25 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
3-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 1707,75 TL harcın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
4-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 13.450,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Davacı tarafından yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen toplam 2.536,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına,
7-Taraflarca yatırılan ancak kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/10/2021
Katip ....
¸
Hakim .....
¸
YARGILAMA GİDERİ DÖKÜMÜ:
DAVACI
Bilirkişi Ücreti: 1.950,00 TL
Posta Masrafı: 550,00 TL
Başvurma Harcı: 31,40 TL
Vekalet Harcı: 4,60 TL
DAVALI
Bilirkişi Ücreti: 550,00 TL