T.C. ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2018/81 Esas - 2021/498
TÜRK MİLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİN KULLANAN
T.C.
ANKARA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2018/81 Esas
KARAR NO: 2021/498
BAŞKAN: ...
ÜYE: ...
ÜYE:...
KATİP:....
ASIL DAVADA:
DAVACI :...
VEKİLİ: Av...
DAVALI :...
VEKİLİ: Av....
DAVACI :...
VEKİLİ: Av...
DAVALI :...
VEKİLİ: Av....
DAVA: Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 30/01/2018
KARAR TARİHİ: 08/09/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 24/09/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili 29.01.2018 tarihli harçlardırılmış dava dilekçesinde özetle; davalı yanın müvekkili sigorta şirketi ile imzaladığı 21.08.2014 tarihli ...Çalışanları ve Emeklileri Sosyal Yardımlaşma Vakfı İktisadi İşletmesi Sigorta Protokolü ve 564353 numaralı sigorta poliçesi çerçevesinde; üyelerine kullandırdığı kredilerden kaynaklanan alacaklarının korunmasına yönelik teminat satın aldığını, protokol tarihinden bugüne kadar 1.055 davalı vakıf üyesinin protokol kapsamında sigortalandığını, poliçe şartlarına uygun kredi borcunu ödemeyen üyelerden kaynaklı hasarlar için 986.109,39 TL hasar SUE Rk yapıldığını, bu bağlamda müvekkili sigorta şirketinin üzerine düşen tüm sorumluluğu yerine getirdiğini, ancak davalı yanın protokolden kaynaklı taahhüt ve yükümlülüklerini gereği gibi yerine getirmemesi, haksız uygulama ve davranışları ile protokolün süresinden önce müvekkili şirket tarafından haklı sebeple feshedildiğini, bu çerçevede, davalı yana yapılan haksız prim iadelerinin, hatalı hesap edilerek fazla hasar ödemelerinin ve protokolden kaynaklanan prim ayarlaması ile feshe kadar işlemiş süreye ilişkin olarak ek primlerin talep edildiğini, davalının hasar talebinde bulunduğu sertifikaların/zeyillerin üyelerine dair, sonrasında iptal talebinde bulunarak haksız prim iadeleri sağladığını ve haksız kazanç elde ederek müvekkili şirketi zarara uğrattığını, hasar bildirim yapılan dosyalarda protokol ve sigorta poliçesi maddelerine aykırı bit şekilde ve oranlarda faiz talebinde bulunulduğunu, davalının mutabık kalınan sözleşme şartlarına aykırı davranarak protokol ve sigorta poliçesinin yeni girişlerine son verdiğini, bu surette sigorta poliçesi kapsamında hasar prim oranının bozulmasına sebep olduğunu, müvekkili şirketin taleplerinin ilk ikisinin; haksız prim iadeleri ve fazla hasar tutarı ödemeleri olduğunu, işbu davada talep edilen 396,544,28 TL'nin ise, taraflar arasındaki protokolün 6.maddesi gereği yapılan hesaplama sonucunda çıkan bakiye olduğunu, protokolün 6. Ve TTK 'nın 1414. Maddesinin verdiği imkan uyarınca prim ayarlama şartına bağlı olarak %75 hasar prim oranının üzerine çıkılmış olması nedeniyle maddede yer alan formül uygulanmak suretiyle ilave prim hesaplandığını ve 31/10/2017 başlangıç ve 25/08/2019 bitiş tarihli 503.078,10 TL brüt prim bedelli zeyili tanzim edildiğini, yapılan muhasebesel inceleme sonucunda davalı tarafın iade taleplerinden dolayı tanzim edilen iade zeyillerinden doğan alacaklar düşüldükten sonra neticesinden 31/10/2017 tarihi itibariyle 396.544,28 TL bakiye alacağının tespit edildiğini, bu hususun Kadıköy 15.Notertliği'nin 23.11.2017 tarihli ihtarname ile davalı yana bildirildiğini beyan ederek, 396.544,28 TL'nin davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı yana bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekilinin 30.05.2018 tarihli cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin Türk Ticaret Kanunu'nun sigorta hükümleri, protokol ve sigorta poliçesi hüküm ve şartlarına aykırı tutum ve davranışlar sergilemediğini, “müvekkilinin kendisinden kaynaklı nedenlerle protokolün ve sigorta poliçesinin görüşme ve kurtulması safhasındaki mutabık kalınan sözleşme şartlarına aykırı davranarak, protokol ve sigorta poliçesine yeni girişlere son verdiği, bu surette sigorta poliçesi kapsamında hasar prim oranıtın bozulmasına sebep olduğu” yönündeki iddiaların asılsız olduğunu, zira yazışmalardan ve gönderilen ihtarnameden anlaşılacağı üzere protokolü davacının sonlandırdığını, davacının basiretli bir tacir gibi davranarak ödediği tazminatları borçlulara rücu etmeek için yeterli adımı atmadığını, davacı yanın mevcut poliçeler için ek prim talep etme hakkının olmadığını, birinci yılın sonunda kendisinden kaynaklı olarak bozulan hasar prim oranını gerekçe göstererek yeni düzenlenecek poliçelerin prim bedellerine yüzde yüz artış talebinde bulunduğunu, bu talebin müvekkili tarafından kabul edilmemesi üzerine davacının yeni poliçe düzenlemekten imtina ettiğini, dolayısı ile davacı tarafından düzenlenecek poliçeler için yüzde yüzlük prim artışının müvekkili vakıf işletmesince kabul edilmemesi üzerine 564353 numaralı sigorta poliçesi, TTK'nın 1414.madedesi uyarınca davaçı tarafından feshedildiğini, Eylül 2015'den itibaren tarafların anlaşamaması neticesinde poliçe düzenlenmediğini ve bu durumun bir sona erme olarak taraflarca kabul edildiğini, bunun üzerine davacının protokol süresi içinde düzenlemiş olduğu poliçeler için ek prim talep ettiğini, oysaki, protokolün 25.05.2015 tarihinde sona erdiğini ve 6.maddede belirtilen ek prim tahakkuku şartının da hükümsüz kaldığını ve müvekkilinin davacı sigorta şirketini protokolü fesih zorunda bıraktığı iddiasının gerçek dışı olduğunu, sigorta poliçesinin ek prim talebinin yasalara ve mevzuata aykırı olduğunu belirtmiş ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DOSYADA DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı sigorta şirketi arasında müvekkilinin üyelerine verdiği borçların sigortalanması hususunda protokol imzalandığını, bu protokol kapsamında düzenlenen 110 adet sigorta poliçesinin müvekkili tarafından iptal edildiğini, iptal edilen bu poliçelerden doğan 107.567,19 TL zeyil prim alacağının 7 gün içerisinde ödenmesinin ihtarname ile talep edildiğini, her hangi bir ödeme yapılmaması üzerine Ankara 20. İcra müdürlüğünün 2018/6334 esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, ödeme emrine davalı tarafından haksız olarak itiraz edildiğini, yetki itirazının yerinde olmadığını, müvekkilinin alacağının davalı tarafçada kabul edildiğinden tartışmasız alacak olduğunu belirtmiş ve itirazın iptaline karar verilmesini istemiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Sigorta sözleşmesinden kaynaklanan toplam 396.544,28 TL alacağın tahsili için mahkememizin 2018/81 esas sayılı dosyasında dava açıldığını, takas definde bulunduklarını, davaların birleştirilmesi talebinin bulunduğunu, alacağın mevcudiyetinin ve tutarının tartışmalı olduğunu, mahkememizin 2018/81 esas sayılı dosyasına konu edilen ve protokolün 6 ve TTK'nın 1414. Maddesi uyarınca hesaplanan 503.078,10 TL brüt prim bedelli zeyilinden yapılan muhasebesel inceleme sonucu davacı tarafın iade taleplerinden dolayı tanzim edilen iade zeyillerinden / sertifikalarından doğan alacaklı düşüldükten sonra 396.544,28 TL bakiye alacağın tespit edilerek talepte bulunulduğunu belirtmiş ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
GEREKÇE:
Asıl dava, taraflar arasında imzalanan sigorta protokolünden kaynaklanan ek prim tahsilatı, birleşen dava iptal edilen poliçelerden kaynaklanan prim bedellerinin iadesi talebine ilişkindir.
Davacı tarafından asıl davada taraflar arasında imzalanan protokol gereğince imzalanan sigorta poliçeler gereğince ödenen prim bedelleri ile yapılan hasar ödemelerine göre prim hasar oranının %75 'i aştığı gerekçesiyle TTK'nın 1414 ve protokolün 6. Maddesi gerekçe gösterilerek ve davacının iade prim alacağı mahsup edilmek suretiyle 396.544,28 TL 'nin tahsili amacıyla dava açılmıştır.
Birleşen davada ise davacı tarafından iptal edilen poliçeler nedeniyle doğan iade prim alacaklarının tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali talebiyle dava açılmıştır.
TTK'nın 1414. Maddesine göre; sigortacı sigorta teminatının kapsamında değişiklik yapmadan ayarlama şartına dayanarak primi yükseltirse sigorta ettiren sigortacının bildirimini aldığı tarihten itibaren 1 ay içinde sözleşmeyi feshedebilir.
Taraflar arasında imzalanan 21/08/2014 tarihli sigorta protokolünün 6. Maddesinde; " tanzim edilen poliçeler için üçer aylık dönemlerde hasar prim oranının %75'i aşması durumunda ( ödenen hasar + muallak hasar toplamının tahakkuk eden prime oranıdır. Ancak ödenen hasarlarda icra dosyası açılmış, borcu kesinleşmiş, maaşında haciz kesintisi başlamış veya haciz işleminden önce borcunu ödemiş ve/veya ödeme tahakkuknamesi gelmiş olanların borcu düşüldükten sonra bu oran tespit edilir. ) sigortacı tarafından fiyat, koşullar ve depo prim rakamı revize edilecektir. Protokol süresi içerisinde olumsuz koşulların devam etmesi durumunda sigortacının 30 gün önceden yazılı olarak bildirmek şartıyla protokolü tek taraflı olarak feshetme hakkı saklıdır. " hükmü düzenlenmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık asıl dava yönünden davacı sigorta şirketinin ek prim alacağının bulunup bulunmadığı, birleşen dava yönünden davacının iade prim alacağının bulunup bulunmadığı konusundan kaynaklanmaktadır.
Mahkememizce deliller toplandıktan sonra alacak taleplerinin tespiti için bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiş bu kapsamda İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak bilirkişi Hilmi Yaman Bilgin'den 21/01/2020 tarihli rapor alınmıştır.
Bilirkişi raporunda özetle; davcı yanın sunduğu veriler ve yapılan inceleme sonucunda davacının çekişmeye konu yıllar için hasar prim oranının %232 olarak gerçekleştiğini, bu oranın protokolde kararlaştırılan %75 oranından oldukça fazla olduğunu, davacının davaya konu alacağına yaptığı hesaplama içerisindeki iddiasıyla örtüştüğünü, dava konusu hadisenin içeriği dikkate alındığında davacının alacağını ticari defterlerindeki bir bakiye değil davalı ile yaptığı protokoldeki olası ihlale dayandırdığını, buna göre ihlal olup olmadığı hususunun sigorta uzmanının bilgisini gerektirdiğini bildirmiştir.
Mahkememizce yeniden İstanbul ... ATM'ye talimat yazılarak sigorta konusunda uzman bir bilirkişiden rapor aldırılmasına karar verilmiş ve talimat mahkemesince bilirkişi özel sigortalar uzmanı ...'ndan 16/10/2020 tarihli rapor aldırılmıştır. Bilirkişi raporunda dava tarihi itibariyle hasar prim oranının %102,16 olduğunu, dava tarihi itibariyle hasar prim oranını %75 olması için yeni depo priminin 549.030,67 TL olduğunu, sigorta protokolünden kaynaklanan alacağın 145.966,40 TL olduğunu bildirmiştir.
Alınan iki rapor arasında çelişki bulunduğundan talimat yoluyla yeniden rapor alınmasına karar verilmiştir. Bilirkişi sigorta uzmanı öğretim üyesi Abdulnaim Temür tarafından düzenlenen 27/06/2021 tarihli raporda özetle; yapılan hesaplamaya göre hasar prim oranının %75 i geçmiş olması nedeniyle sigorta şirketinin protokolden kaynaklanan alacak talebinin haklı olduğunu, alacağın miktarının 503.078,10 TL olduğunu, karşı dava yönünden iade prim tutarının 106.533,82 TL olduğunu ve bu rakamın sigorta tarafından mahsup edildiğini, mahsup edilen prim tutarından sonra davacı sigorta şirketinin alacağının 396.544,28 TL olduğu sonucuna varıldığını bildirmiştir.
Yapılan yargılama sonucunda toplanan delillerle, raporlar arasında çelişki nedeniyle 3. Bilirkişiden alınan 27/06/2021 tarihli rapora göre taraflar arasında imzalanan protokol kapsamında davacı sigorta şirketi tarafından imzalanan poliçeler kapsamında tahsil edilen prim tutarlarıyla, ödenen hasar bedellerine göre hasar prim oranının bozulduğu ve %75 i aştığı, protokolün 6. Maddesine göre ek prim tahakkuk ettirme hakkının doğduğu, davacı sigorta şirketinin protokolün 6. Maddesine göre talep edebileceği alacağının 503.078,10 TL olduğu, birleşen dosyada davacının iade prim talebinin 106.533,82 TL miktarla haklı olduğu, birleşen davaya konu olan alacağın sigorta şirketi tarafından mahsup edilerek dava açıldığı, davacı sigorta şirketinin asıl davadaki alacağın 396.544,28 TL olduğu, birleşen davaya konu olan icra takibindeki alacak yönünden davacı 106.533,82 TL miktarla haklı olsa da takip tarihinden önce açılan asıl davada ( asıl davada dava dilekçesi takip tarihinden önce tebliğ edilmiştir. ) sigorta şirketi tarafından TCDD Çalışanları ve Emeklileri Sosyal Yardımlaşma Vakfı İktisadi İşletmesinin alacağının mahsup edilerek dava açılmış olması nedeniyle davaya konu olan mahsup edilen miktar için yeniden takip yapılmasında hukuki yararın bulunmadığı bu nedenle birleşen davada davacının takipte haksız olduğu kanaatine varılmakla asıl davanın kabulüne, birleşen davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM:
1-a)Asıl davanın kabulü ile, 396.544,28 TL alacağın temerrüt tarihi olan 06/12/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
A-Alınması gerekli 27.087,94 TL harçtan peşin alınan 6.771,99 TL harcın mahsubu ile bakiye 20.315,95 TL nin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
B-Davacı tarafından yapılan 18.379,60 TL ( ilk yargılama gideri, bilirkişi ücreti, posta gideri olmak üzere) yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
C-Davacı tarafından yatırılan 6.771,99 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Ç- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen 36.208,10 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
D-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde iadesine,
2-Birleşen davanın reddine,
A-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
B-Alınması gerekli 59,30 TL harçtan peşin alınan 1.352,59 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.293,29 TL harcın karar kesinleştikten sonra talep halinde davacı tarafa iadesine,
C-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen 14.589,26 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
D- Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/09/2021
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır