T.C. ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
ANKARA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2018/931 Esas
KARAR NO: 2022/41
BAŞKAN: ... ...
ÜYE: ... ...
ÜYE: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI : ... - ....
DAVA: Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/12/2018
KARAR TARİHİ: 26/01/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 14/02/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili 17/12/2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; 2018/408419 İhale Kayıt Numaralı "Prefabrik Kantin Alımı" ihalesinin 29/08/2018 tarihinde Yükseköğretim Kurumları...Üniversitesi İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı (İdare) tarafından açık ihale usulü ile gerçekleştirildiğini, ihalenin müvekkili firmanın grup şirketlerinden ...Makine Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığını, müvekkili ... Makina A.Ş.'nin hissedarı, şirket yönetim kurulu başkan yardımcısı ve şirket şube müdürü Selim Toprak'ın aynı zamanda ...Makine'nin tek hissedarı ve halen münferiden temsil ve ilzama yetkili şirket müdürü olduğunu, 01/10/2018 tarihinde idare ile ...Makine arasında prefabrik kantin alımına ilişkin kamu ihale sözleşmesinin imzalandığını, anılan sözleşmenin konusunun “1 adet prefabrik kantinin ihale dokümanı ve sözleşmede belirlenen şartlar dahilinde idare'ye temini ve teslimi işi" olarak belirlendiğini, işin süresinin "işe başlama tarihinden itibaren 24 ay olarak öngörüldüğünü, sözleşmenin imzalandığı tarihi takip eden gün işe başlanacağı, prefabrik kantinin işe başlama tarihinden itibaren 21 gün içinde teslimat yapılacağının belirlendiğini, müvekkilinin, ihale sözleşmesinin konusu olan prefabrik kantinin teslimi suretiyle sözleşmenin ifası amacıyla 17/09/2018 tarihinde yetkili satıcı olan davalı ... Yapı Metal-... ile satış ve sonrası hizmetleri ihtiva eden karma nitelikte bir sözleşme imzaladığını, bu sözleşmede müvekkili ... Makine A.Ş. “ alıcı” davalı ... Yapı Metal-...'ın “satıcı” olarak belirlendiğini, sözleşme konusunun prefabrik kantinin Yüksek Öğretim Kurumları...Üniversitesi İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığına teslimi olduğu, davalının edimi olan 1 adet prefabrik kantinin zamanında teslim edilmesi karşılığında satıcıya, 28 Eylül 2018 tarihine kadar 25.000,00 TL'nin nakit olarak banka hesabına ödeneceği, kalan bakiyeye mahsuben 31 Aralık 2018-31 Ocak 2019 tarihlerine toplam 80.000,00 TL tutarında çek verileceği, bu ödemelerden sonra kalan 30.700,00 TL'nin iş bitiminden sonra taraflar arasında daha önce imzalanmış ve bu sözleşme tarihi itibariyle devam eden Eskişehir Büyükşehir Belediyesi ve İzmir Büyükşehir Belediyesine satıcı firmanın imalatını yaptığı işlerin bitirilmesini ve söz konusu kurumlar tarafından alıcı firmaya kesilecek gecikme cezaları veya diğer cezaların tutarlarının satıcı firmadan tahsil edileceği ve artan miktar satıcıya ödenecek, eksik kalan miktarın satıcıdan tahsil edilerek hesabın kapatılacağını, özet olarak satıcı firmanın bu sözleşmeden kalan 30.700,00 TL tutarındaki alacağı yukarıda bahsedilen işlerin bitimine kadar alıcı firma tarafından teminat olarak bahsedileceğini, müvekkilinin nakit ödeme yaptığını ve müvekkili tarafından düzenlenen 80.000 TL tutarlı 2 adet çekin davalıya teslim edildiğini, davalının, prefabrik kantinin teslim edilmesi şeklindeki edimini ifa etmeyerek ...Makinenin ticari itibarını zedelediğini, mağduriyetine neden olduğunu, idare tarafından EKAP üzerinden ihtarname gönderildiğini, müvekkilinin ödeme yükümlülüğünü yerine getirdiğini, davalının ise teslimi gerçekleştirmeyerek temerrüde düştüğünü, ...Makinenin de idareye karşı taahhüdünü yerine getirmeyerek temerrüde düşmesine sebep olduğunu, davalının, sözleşmede teslimi kararlaştırılan prefabrik kantinin sözleşmeye uygun olarak teslimi işini hiçbir şekilde ifa etmeyerek müvekkilinin grup şirketi ...Makine ile idare arasındaki kamu ihale sözleşmesinin gereğini ifa edilememesine sebep olduğunu ve müvekkilinin ahde vefada bulunulacağına duyduğu güvene dayanarak verdiği 2 adet kambiyo senedini iade etmeyi reddederek vade tarihlerinde protesto edeceğini bildirdiğini, açıklanan nedenlerle; davanın kabulüne, davalı şirket ile yapılan 17/09/2018 tarihli sözleşme dolayısıyla belirlenen yükümlülüklerinin davalı şirket tarafından kasten ve yerine getirilmemiş olması sebebiyle, davalı şirket lehine keşide edilen çekler karşılığında davalı şirkete herhangi bir borcunun olmadığının tespitine, davalıya yapılan haksız ödemelerin istirdat yolu ile iadesine, dava konusu 2 adet çekin iptaline, çeklerin teminatsız veya mahkemece uygun görülecek bir teminat mukabilinde yapılacak yargılama neticesi verilecek mahkeme kararının kesinleşmesine kadar çek hamillerince ibrazı halinde ödenmesini engeller mahiyette ve muhtemel icra takiplerinin durdurulması amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilmesine, davalı tarafın sözleşme süresince sözleşmeye uygun olmayan edimleri nedeniyle müvekkilin katlanmış olduğu zararın karşılığı olarak bilirkişi tarafından yapılacak inceleme sonucunda ıslah edilmek üzere şimdilik 1.000,00 TL bedelin uygulanacak olan faizi ile birlikte davacıya istirdat yoluyla iadesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı şirket üzerinde bırakılmasına karar verilmesini, dava ve talep etmistir.
CEVAP:
Davalı 28/03/2019 tarihli cevap dilekçesinde özetle; ...Makine firması ile Işık Yapı Metal ... arasında "Karabük Üniversitesi Kantin Yapım İşi" ne ait sözleşmenin 17/09/2018 tarihinde imzalandığını, ...Makine Ltd.Şti.'nin...Üniversitesi ile 01/10/2018 tarihinde imzalanan sözleşmenin teslim tarihinin bu tarih itibari ile başladığını, ancak...Üniversitesi işin yapılacağı alanı teslim süresi olan 21 gün süre içinde teslim edemediğini, buna rağmen firmalarının ekonomik sıkıntılara rağmen işin yapılması konusunda çaba harcadığını, işin toplam bedeli olan 135.700,00 TL (KDV dahil) bedelli 30/11/2018 tarihli faturanın ...Makine Ltd.Şti' ne teslim edildiğini, işin yapıldığını gösteren faturaya rağmen taraflarına verilen çeklerin ödenmemesi için tedbir kararı talebinde bulunulduğunu beyan etmiştir.
GEREKÇE:
Dava, 17/09/2018 tarihli sözleşme gereği davalının edimlerini yerine getirmemesi nedeniyle, davacının iş bu sözleşmeye istinaden davalıya teslim ettiği çekler nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ve yapılan ödemelerin istirdadı ile davalının sözleşmeye uygun olmayan edimleri nedeniyle uğradığı müspet zararın tazmini istemine ilişkindir.
Davacı tarafın ticari defterlerinin incelenmesi suretiyle düzenlenen 30/11/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacının 2018, 2019 ve 2020 yılı ticari defterinin e- defter olduğu, defterlerin yasal şartlara uygun olarak açılış berat onaylarının, defterlerin 2018 ve 2019 yılı kapanış berat onaylarının, Temmuz 2020 dönemine ait berat onaylarının süresinde yapıldığı, Envanter defterlerinin açılış tasdikinin süresi içinde yapılmış olduğu, Ticari Defterlerinin 6102 sayılı TTK 64. maddesi ve 6100 sayılı HMK 222.maddesi kapsamında ticari defterlerin bu halleri ile delil niteliği Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, davalı tarafından davacı adına düzenlenen 26.11.2018 tarih, 135.700,00 TL tutarındaki faturanın davacının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, taraflar arasında yapılan 17.09.2018 tarihli sözleşmede belirtilen işin karşılığı olan 135.700,00 TL olduğu, davacı tarafından davalıya Türkiye Ekonomi Bankasından 19.09.2018 tarihinde 17.08.2018 tarihli sözleşmeye istinaden sipariş avansı açıklamasıyla 6.000 TL, 24.09.2018 tarihinde 17.08.2018 tarihli sözleşmeye istinaden sipariş avansı 7.500 TL, 04.10.2018 tarihinde 17.08.2018 tarihli İzmir Büyükşehir Belediyesi Konteynır Sözleşmesine istinaden 7.500 TL olmak üzere banka havalesiyle toplam 21.000 TL, 01.11.2018 ve 01.12.2018 tarihinde...açıklamasıyla nakit olarak 9.500 TL ödendiği, 80.000,00 TL' sinin çek verilmek suretiyle toplam 110.500,00 TL'sini davalıya ödediği, davacının ticari defter incelemesi sonucunda davacının davalıdan, dava tarihi itibari ile toplam 439.760.43 TL tutarında alacaklı olduğu, 31.12.2019 yılsonu itibari ile toplam 538.845,43 TL tutarında alacaklı olduğu, idare tarafından, kantinin 12 gün geç teslimi nedeniyle dava dışı ...Makine Ltd. Şti.' ne 2.088,00 TL gecikme zammı uyguladığı, davalının eksik ifasına ilişkin olarak, davacı dışı ...Makine Ltd. Şti' nin kantinin sözleşmeye uygun hale getirilmesi için yaptığını belirttiği ilave hizmet ve ödemelerine ilişkin bilgi ve belgelerin dosya içeriğine sunulması gerektiği bildirilmiştir.
Davalı tarafa ticari defterlerinin bulunduğu açık adres ve iletişim bilgilerini sunmak üzere kesin süre verilmiş olup, davalı tarafça iş bu süre içerisinde beyanda bulunulmadığından, davalı taraf defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılamamıştır.
Davacı vekili 26/11/2021 havale tarihli talep artırım dilekçesi ile, 30.11.2020 tarihli bilirkişi raporuna göre müvekkilinin davalıdan toplam 540.933,43 TL alacaklı olduğunun tespit edildiğini, dava açılışında 1.000,00 TL olarak bildirdikleri dava bedelini 539.933,43 TL daha artırarak 540.933,43 TL olarak yenilediklerini, bedel artırım talebinin hiçbir surette ıslah anlamına gelmemekle birlikte; bilirkişi raporu doğrultusunda davada yeni taleplerini 540.933,43 TL olarak yenilediklerini bildirmekle, müvekkili lehine tahakkuk edecek alacağın dava tarihinden itibaren işletilecek en yüksek yasal faizleri ile beraber ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Yapılan yargılama neticesinde; davacı ... Makine Teknik Hırdavat Sanayi ve Ticaret A.Ş.(Alıcı) ile davalı ... Yapı Metal -... (Satıcı) arasında, alıcı'nın ...Hırd. İnş. Bilg. Tic. Ltd. Şti. (Yüklenici)'ne teslim edeceği ve yüklenici'nin de...Üniversitesi(İdare)'ne teslim edeceği Prefabrik Kantin'in satıcı'dan satın alınması ve satıcı firmanın Prefabrik Kantin'in idari şartname ve sözleşme tasarısı ile birebir uygun şekilde üretilip teslim edilmesi konusunda 17/09/2018 tarihli sözleşmenin imzalandığı, iş bu sözleşmede davalının prefabrik kantini en geç 20 takvim günü içerisinde montajı yapılmış ve kullanıma hazır vaziyette idare'ye teslim edeceğinin düzenlendiği, Karabük Üniversitesi İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı'na ait 18/07/2019 tarihli yazı ile, 2018/408419 kayıt numaralı Prefabrik Kantin alımı ihalesinde yüklenici ... ..Ltd.Şti. tarafından prefabrik kantinin kurumlarına teslim edildiği, prefabrik kantin alımı işinin komisyonlarınca yapılan incelemesinde kabul edilmesine engel teşkil edilecek eksik, hata ve kusurunun bulunmadığı, 11/11/2018 tarihli sözleşmenin 34.maddesinde düzenlenen ; "yüklenicinin sözleşmeye uygun olarak malı süresinde teslim etmemesi halinde, idare tarafından en az 10 gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikilen her takvim günü için sözleşme bedelinin bindebir oranında gecikme cezası uygulanır,"hükmü gereğince 12 günlük gecikme cezasının uygulandığı ve kesinti toplamının 2088,00 TL olduğunun bildirildiği görülmüştür.
Karabük Üniversitesi İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı'na ait 18/07/2019 tarihli yazı içeriğinde de belirtildiği üzere, davalı satıcı tarafından sözleşme konusu işin 12 günlük gecikme ile teslim edildiği ve davacı tarafça sözleşmenin geç ifa nedeniyle feshedilmediği ve ayakta olduğu anlaşıldığından, davacının sözleşme gereği yapılan işin karşılığı olarak davalıya teslim edilen çekler nedeniyle borçlu olmadığının tespiti, çeklerin iptali ve yapılan ödemelerin istirdadı istemi yerinde görülmemiştir. Diğer taraftan davacı taraf, davalının sözleşmeye uygun olmayan edimleri nedeniyle uğradığı müspet zararın tazmini isteminde de bulunmuş olup, Karabük Üniversitesi İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı'na ait 18/07/2019 tarihli yazısı ile, gecikmeden kaynaklı yüklenici ... ..Ltd.Şti.'nin hakedişinden kesinti yapıldığı bildirilmiş olmakla, bu suretle davacının doğrudan zararının bulunmadığı anlaşıldığı gibi sözleşme konusu işin eksik ya da ayıplı olduğuna dair davacı tarafça herhangi bir delil sunulmadığı ve Karabük Üniversitesi İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı'na ait 18/07/2019 tarihli yazısı ile, prefabrik kantin alımı işinin komisyonlarınca yapılan incelemesinde kabul edilmesine engel teşkil edilecek eksik, hata ve kusurunun bulunmadığı tespit edilmiş olduğundan, davacının eksik ya da ayıplı ifa nedeniyle de zararının oluşmadığı anlaşılmakla, davalının sözleşmeye uygun olmayan edimleri nedeniyle uğradığı müspet zararın tazmini istemi de yerinde görülmeyerek, davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının menfi tespit ve alacak davalarının reddine,
2-Alınması gereken 80,70 TL harçtan dava açılırken peşin ve tamamlama harcı olarak alınan toplam 10.603,98 TL harcın mahsubu ile fazla alınan 10.523,28 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333. Maddesine uygun şekilde İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
26/01/2022
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır