T.C. ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2018/953 Esas - 2021/209
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
ANKARA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2018/953 Esas
KARAR NO: 2021/209
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 24/12/2018
KARAR TARİHİ: 02/04/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Genel Müdürlüğü'nün 233 sayılı KHK hükümlerine tabi olarak kurulmuş, özel bütçeli, tüzel kişiliğe sahip bir kamu iktisadi kuruluşu olduğunu, müvekkili kuruluş tarafından Genel müdürlük binası ve işletmekte olduğu havalimanlarındaki temizlik hizmetleri, hizmet alım ihaleleri ile yüklenici firmalar tarafından yapıldığını, dava dışı ...'ın, davalı yüklenici firmalar bünyesinde temizlik görevlisi olarak çalıştığını, evlilik nedeniyle iş akdinin feshedildiğini ileri sürerek kıdem tazminatı istemi ile müvekkiline karşı dava açıldığını, ... Mahkemesi'nde görülen dava neticesinde, ... E., ... K. sayılı kararıyla davanın kabulüne karar verildiğini ve kararın Ankara BAM 6. HD. 2017/486 E., 2017/542 K.sayılı kararı ile istinaf isteminin esastan reddine karar verildiğini, dava dışı ... tarafından müvekkil kuruluşa ... Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını ve dosya borcu olarak 12.211,08 TL' nin müvekkil kuruluş tarafından ödendiğini, dava dışı ...'ın ... Havalimanı temizlik hizmetinin 01/05/2010 -31/12/2012 tarihleri arasında davalı ...Ltd.Şti., 01/01/2008 - 30/04/2010 tarihleri arasında ... İnşaat...Ltd.Şti. tarafından üstlenildiğini, davalılar ile imzalanan muhtelif tarihli sözleşme ve eklerinde yüklenicisinin istihdam ettiği personelin tüm hak ve alacaklarından yüklenicinin sorumlu olduğunun hüküm altına alındığını, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 78 ve 79 maddelerinde her türlü işçilik alacağının ihale fiyatına dahil olduğunun belirtildiğini, Ankara mahkemelerinin yetkili olduğunu, TBK 146. Maddesi kapsamında 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığını, 6552 sayılı kanun ile İş Kanunu 112. maddesinde yapılan değişiklik ile yüklenici firmaların sorumluluklarını ortadan kaldırmadığını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 12.211,08 TL' nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte sorumlu oldukları dönem nazara alınarak davalılardan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Davalı ... İnşaat Şirketi vekili cevap dilekçesinden özetle; dava dışı çalışanın şirketleri nezdinde 01/01/2008 - 31/12/2009 tarihleri arasında ... Havalimanında davacı kurumdan alınan hizmet alım ihaleleri kapsamında çalıştığını, müvekkil şirketinin İş Kanunu'nun md 6/5 gereği işyeri devrinden dolayı sorumluluğunun devir tarihinden itibaren 2 yıl geçmesiyle sona erdiğini, rücu davalarından TBK 73/1 gereği zamanaşımı süresinin 1 yıl olduğundan zamanaşımı kapsamında davanın reddi gerektiğini, kıdem tazminatından İş Kanunu'nun 112. maddesi ile Kamu İhale Tenel Tebliği 78. maddesi kapsamında davacı kurumun sorumlu olduğunu, kabul anlamına gelmemek üzere davacının açtığı davada müvekkil şirkete ihbar edilmediğinden işleyen faiz ile icra masraflarından müvekkili şirketin sorumluluğunun bulunmadığını, çalışanların tüm hak ve alacaklarından İş Kanunu 2 / 7 maddesi kapsamında davacı kurumun sorumlu olduğunu, açıklanan nedenlerle, davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...HİZMET ORGANİZASYON İNŞ. TAAH. GIDA SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ tarafından yasal süre içerisinde cevap dilekçesi sunulmamıştır.
... Mahkemesi'nin ... E., ... K.sayılı kararı incelendiğinde; davacı işçi ... tarafından, davalılar ... Genel Müdürlüğü ile ....Ltd.Şti. aleyhine açtığı davada, iş aktinin haksız olarak feshedildiği ileri sürülerek kıdem tazminatı alacağının tahsilini talep etmiş olup, Mahkemece yapılan yargılama neticesinde, işçinin kıdem tazminatına hak kazandığı gerekçesiyle davanın kabulü ile brüt 5.530,00 TL kıdem tazminatının iş akdinin fesih tarihi olan 02/11/2012 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar verildiği, hükmün istinaf edilmesi üzerine, Ankara BAM 6.HD. 2017/486 E., 2017/542 K.sayılı kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, bu suretle İş Mahkemesi kararının kesinleştiği görülmüştür.
... Müdürlüğü'nün ... E.sayılı takip dosyası incelendiğinde; kesinleşen İş Mahkemesi kararına istinaden belirlenen alacağının tahsili amacı ile işçi ... tarafından, ... Genel Müdürlüğü ve ... ...Ltd.Şti.aleyhine toplam 10.707,66 TL'nin tahsili için ilamlı icra takibi başlattığı, davacı ... Genel Müdürlüğü tarafından 04/05/2017 tarihinde 12.211,08 TL tutarında ödeme yapıldığı görülmüştür.
Davanın sözleşmeye dayalı alacak istemine ilişkin olması ve 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolmaması nedeniyle davalı yanın zamanaşımı itirazının reddine karar verilerek, taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmesi, teknik şartnameler, dava dışı işçiye ait hizmet döküm cetveli ve şahsi sicil dosyası celp edilerek, varsa davacının alacağını belirler rapor tanzimi için dosya re'sen seçilen nitelikli hesap bilirkişisine tevdi edilmiş olup; dosya kapsamına alınan 16/01/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle; kıdem tazminatı bakımından alt işverenlerin devir tarihindeki ücret ve kendi dönemi dikkate alınarak sorumlu olabileceği, buna göre; davalı son alt işveren ... inşaat şirketinin ... Mahkemesinde görülmekte olan davada ihbar edilmediği gibi taraf da olmadığı anlaşıldığından bu şirkete rücu edilebilecek tutarın 2.310,55 TL olarak hesap edildiği, son alt işveren ... şirketine kıdem tazminatı ve takip masraflarından dolayı 5.306,29 TL (1.287,90 TL + 4.018,39) tutarında rücu edilebilir tutarın hesap edildiği, [Sayın mahkemece son alt işverenin tüm vekalet ve dava masraflarından sorumlu olduğunun düşünülmesi halinde rücu edilebilir tutarın 7.932,06 TL (3.913,67 TL + 4.018,39) olarak hesap edildiği] bildirilmiştir.
Dosya kapsamına alınan 30/03/2020 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; tarafların itirazlarının kök raporda belirtilen görüş ve hesaplamalarda bir değişiklik yaratmadığı, Sayın Mahkeme’ce verilen görev doğrultusunda her iki davalı şirketin de yargılama giderleri ile vekalet ücretlerinden sorumlu olduğunun düşünülmesi halinde; davalı ... ŞTİ' nin 2.310,55 TL asıl alacak kıdem tazminatı, 1.182,81 TL işlemiş faiz ve 1.119,63 TL yargılama gideri ve vekalet ücreti olmak üzere toplamda 4.612,99 TL sorumluluğu olduğu, son alt işveren ... şirketinin ise kök raporda da belirtildiği üzere kıdem tazminatı ve takip masraflarından dolayı 5.306,29 TL (1.287,90 TL + 4.018,39) tutarında rücu edilebilir tutar olduğu hesap edildiği bildirilmiştir.
Dosya kapsamına alınan 30/11/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacının davalılar nezdinde çalışan dava dışı işçiye ödediği tutarların iadesine ilişkin rücu isteminin kabul edilebilir olduğu kanaatine varılması halinde davalıların sorumluluk tutarları; ... Hiz. Org. İnş. Taah. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. 5.782,41 TL, ... İnş. Tem. Oto. İlet. ve ... Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. 1.613,15 TL olarak hesaplandığı bildirilmiştir.
Dosya kapsamına alınan 15/03/2021 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; davacı yanın itirazlarının kök raporda yer verilen önceki tespit ve değerlendirmeleri değiştirir nitelikte olmadığı, Sayın Mahkemece davacı yanın SGK Kayıtları yerine mahkeme kararı neticesinde ödenen tutarın esas alınması gerektiği kanaatine varılması halinde sorumluluk tutarları; ... Hiz. Org. İnş. Taah. Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti. 4.280,23 TL, ... İnş. Tem. Oto. İlet. ve ... Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. 3.098,86 TL, Sayın Mahkemece yargılama gideri, vekalet ücreti ve faiz ödemelerinin rücu edilecek tutarlara dahil edilmesi gerektiği kanaatine varılması halinde sorumluluk tutarları ... Hiz. Org. İnş. Taah. Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti. 6.191,44 TL, ... İnş. Tem. Oto. İlet. Ve ... Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. 4.482,57 TL olarak hesaplandığı bildirilmiştir.
Dava, hizmet alım sözleşmesine dayalı rücuan tazminat istemine ilişkindir.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.” hükmü bulunmaktadır.
Öte yandan, 6552 sayılı Kanun ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 112.maddesine eklenen 8. maddenin gerekçesinden, alt işveren işçilerinin hak kazandıkları kıdem tazminatının alamamalarının büyük sorun olduğu, alt işverenlerin her yıl değişmesinin bu şirketlerde çalışan işçilerin bir yıllık çalışma şartını sağlamalarını zorlaştırdığı, aynı şekilde kıdem şartını yerine getirse dahi işçilerin kıdem tazminatlarının birçok alt işveren tarafından ödenmediği, herhangi bir uyuşmazlık durumunda alt işverene ulaşılamadığı, özellikle kamu sektöründe iş alan alt işverenlerin işçilerinin hak ettiği kıdem tazminatlarının ilgili kamu kurum ve kuruluşu tarafından doğrudan işçinin banka hesabına aktarılarak sorunun çözümleneceğinin öngörüldüğü anlaşılmaktadır.
4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine göre, alt ve üst işverenin, işçiye karşı dış ilişkide birlikte sorumlu olmasına, hatta İş Kanunu'nun 6552 sayılı Yasa ile değişik 112.maddesi uyarınca işçinin kıdem tazminatını üst işveren kamu kurumunun ödemesi gerekmesine rağmen, iç ilişkide tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacaktır. Taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesi, tarafların birbirlerine karşı hak, borç ve yükümlülüklerini düzenlemekte olup, işçiye karşı yükümlülüklerin düzenlendiği İş Kanunu hükümlerine aykırılığının ileri sürülmesi mümkün değildir.
Taraflar arasında akdedilen sözleşmenin eki mahiyetindeki teknik şartname ve genel şartnamelerde; "Yüklenicinin istihdam ettiği personelin, İş Kanunu, SGK mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenen uygulamalar, tüm hak ve alacaklar bakımından muhatabı da sorumlusu da yüklenicidir. Yüklenici istihdam ettiği personelin 4857 sayılı İş Kanunu ve ilgili yönetmeliklerden doğan tüm ekonomik ve sosyal haklarını yerine getirmekle yükümlüdür. Yüklenici tarafından istihdam edilen personele ilişkin herhangi bir sorumluluk ...'ne yüklenemez." şeklinde düzenleme bulunmaktadır.
Yukarıda açıklanan sözleşme hükmünün tarafları bağladığı, iş bu sözleşme ve genel şartnameye göre, yüklenicinin istihdam ettiği tüm işçilerin tüm hak ve alacakları bakımından sorumlusunun davalı yükleniciler olduğu, bu suretle davacı kurum tarafından işçilik alacakları adı altında yapılan ödemenin, sözleşme hükümlerine göre rücuan davalıdan istenebileceği kanaatine varılmakla, davanın kabulüne karar verilmiştir. Her ne kadar dosya kapsamına alınan bilirkişi raporlarında İş Mahkemesi kararının hatalı olduğu, davalı ... ..Ltd.Şti.'ne davanın ihbar edilmediği üzerinde durularak farklı bir hesaplama yapılmış ise de, İş Mahkemesi kararının istinaf incelemesinden geçmek suretiyle kesinleştiği ve iş mahkemesi ilamı gereğince tüm kıdem tazminatı alacağının iş aktinin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden ödendiği, davacının alt işveren davalılardan rücu isteminde kıdem tazminatını ödediği usul ve hesaplamalar doğrultusunda talepte bulunabileceği dikkate alınarak, bilirkişi raporlarındaki hesaplamalar hükme esas alınmamış ve davanın talep gibi kabulüne karar verilmiştir. (Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23.HD. 2017/62 E.-2017/67 K., - 2018/1010 E., 2020/1510 K.)
Rücuen tazminat talebi, başkasına ait bir borcu yerine getiren kişinin mal varlığında meydana gelen kaybı gidermeye yönelen tazminat niteliğinde olup, davacının mal varlığındaki eksilme ödeme tarihinde gerçekleştiğinden ödeme gününden itibaren her iki tarafta tacir olduğundan avans faizi talep edebilir (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 13/04/2016 tarih ve 2016/2239-2016/4044 E.-K. Sayılı emsal kararı). İş bu nedenle, alacağın ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş olup, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın KABULÜ İLE, 5.895,00 TL'nin davalı ... İnşaat ... Ltd. Şti.'nden , 6.316,08 TL'nin davalı ... .. Ltd. Şti'nden olmak üzere toplam 12.211,08 TL'nin ödeme tarihi olan 04/05/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 834,13 TL harçtan peşin olarak alınan 208,54 TL harcın mahsubu ile bakiye 625,59 TL harcın; 301,97 TL'sinin davalı ... İnşaat ... Ltd. Şti.'nden, 323,62 TL'sinin davalı ... .. Ltd. Şti'nden alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Davacı tarafça yatırılan ve mahsup edilen 208,54 TL harcın,100.66 TL'sinin davalı ... İnşaat ... Ltd. Şti.'nden, 107,88 TL'sinin davalı ... .. Ltd. Şti'nden alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre belirlenen 4.080,00-TL vekalet ücretinin; 1.969,41 TL'sinin davalı ... İnşaat ... Ltd. Şti.'nden, 2.110,59 TL'sinin davalı ... .. Ltd. Şti'nden alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafça yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen toplam 1.733,50-TL yargılama giderinin; 836,76 TL'sinin davalı ... İnşaat ... Ltd. Şti.'nden, 896,74 TL'sinin davalı ... .. Ltd. Şti'nden alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan gider kısmının HMK'nın 333.maddesine uygun olarak iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı ... inşaat.. Ltd. Şti. vekilinin yüzüne karşı, diğer davalının yokluğunda, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 02/04/2021