T.C. ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
ANKARA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2019/385 Esas
KARAR NO: 2022/102
HAKİM: ......
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ...
VEKİLİ: Av. .......
DAVALI : ... - ...
DAVA: İtirazın İptali (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 08/07/2019
KARAR TARİHİ: 22/02/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 22/02/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'un Kooperatife olan üyeliğinin sona erdiği, çıkma payı alacağını talep ettiğini, istifasının kabul edildiğini, belirli bir ödeme planı dahilinde ödeyeceğini, ödeme planı hazırlandığını, vadesi geçmiş ödeme talimatları olan: 31.10.2018 tarihli 1.650,00 TL, 30.11.2018 tarihli 1.650,00 TL, 01.10.2018 tarihli 1.650,00 TL lik miktar üzerinden 03.12.2018 tarihinde Ankara 25 İcra Müdürlüğü'nde 2018/13892 Esas sayılı dosyada icra takibi başlatıldığı, itiraz neticesinde icra takibinin durdurulduğu, Arabuluculuk görüşmelerinden netice alınmadığı, açıklanan nedenlerle fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla asıl alacak yönünden haksız ve yasal dayanaktan yoksun itirazının iptali ile takibin devamına, davalı kooperatifin haksız itirazı sonucu alacağın 7020 sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili 13.10.2020 tarihli dava dilekçesinde özetle; Kooperatifler Kanununun 17. ve Kooperatif Ana Sözleşmesinin 15. Maddesi uyarınca Kooperatiften ayrılan ortak, ödemiş olduğu aidat vs ödemelerin tamamını değil, ayrıldığı yıl bilançosuna göre hesaplanacak olan masraf hissesi düşüldükten sonra bakiyesini, bilançonun Genel Kurulca kabulü suretiyle kesinleşmesinden itibaren bir ay geçtikten sonra talep edilebileceğini (... Hukuk Dairesi 2016/2366 E., 2018/5362 K. 19.11.2018) Bu kural Kooperatife zaman kazandırmak için değil, bilanço kesinleşmeden kooperatiften çıkan alacağının miktar olarak belirlenebilir hale gelmemesi nedenine dayandığını, davacı, kooperatif ortaklığından 2018 yılında istifa ederek ayrılmış, çıkma payını talep ettiği icra takibini ise 03/12/2018 tarihinde başlattığını, Kooperatifin 2018 yılı bilançosunun görüşüldüğü Genel Kurul toplantısı 30/06/2019 yılında yapıldığını, davacının çıkma payını icra takip ve hatta dava tarihi itibariyle talep hakkı bulunmadığını, davacı taraf, kooperatifin belirli bir plan dahilin de ödeme taahhüdünde bulunduğunu belirtmekte ise de; kooperatifin karar alma organı Genel Kurul olup, Kanunun 17. Ana Sözleşmenin 15. Maddeleri uyarınca yukarıda belirtilen yöntem ve prosedür dışında, davacıya ileri sürdüğü gibi bir plan dahilinde ödeme yapılmasına dair bir Genel Kurul kararı bulunmadığı, Genel Kurulunun, Yönetim Kuruluna bu yönde bir yetki devri bulunmadığı, neticede, davacının ayrıldığı yıl bilançosuna göre hesaplanmış ve talep edilebilir bir alacağı bulunmadığı, davacının gecikme cezası olarak yaptığı ödemelerin geri iadesi de mümkün olmadığını, ayrıca 2018 yılına ilişkin olarak yapılan Genel Kurul toplantısında, ortaklıktan çıkan veya çıkarılan ortaklara yapılacak geri ödemelerin, müvekkil kooperatifin mevcudunu tehlikeye düşürecek nitelikte olması nedeniyle 3 yıl süre ile ertelemesine karar verildiğini, açıklanan nedenlerle davacının icra takibi yasaya uygun davanın reddine ve davacının “020 oranında icra tazminatı ve yargılama giderlerini ödemeye mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Davalı kooperatif kayıtları, Ankara .... İcra Müdürlüğünün 2018/13892 E. Sayılı dosyası, bilirkişi raporu ve ek raporu, banka kayıtları ve tüm dosya kapsamı.
GEREKÇE:
Dava, kooperatif üyeliğinin sonlandırılmış olması nedeniyle çıkma payı alacağı için başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali istemlidir.
Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı kooperatifin üyesi olduğunu ancak kooperatife olan üyeliğini sonlandırdığını ve çıkma payı alacağını talep ettiğini, davalı kooperatif tarafından borcun belirli bir ödeme planı dahilinde ödeneceğinin kabul edileceğini ve ödeme planı hazırlandığını, buna göre 31/10/2018 tarihli 1.650,00-TL, 30/11/2018 tarihli 1.650,00-TL ve 01/10/2018 tarihli 1.650,00-TL olmak üzere toplam 4.950,00-TL üzerinden 03/12/2018 tarihinde davaya konu Ankara 25. İcra Müdürlüğünün 2018/13892 E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının haksız itirazı üzerine takibin durmasına karar verildiğini belirterek, itirazın iptali ile takibin devamına ve % 20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Davalı taraf cevap dilekçesinde; davacı tarafın kooperatiften ayrılan ortak olarak ödemiş olduğu aidat vs ödemelerinin tamamını değil ayrıldığı yıl bilançosuna göre hesaplanacak olan masraf hissesi düşüldükten sonra bakiyesini bilançonun genel kurulca kabulü suretiyle kesinleşmesinden itibaren 1 ay geçtikten sonra talep edebileceği hususunun Kooperatifler Kanunu'nun 17. Maddesi ve kooperatif ana sözleşmesinin 15. Maddesinde düzenlendiğini, buna göre 2018 yılında davacının kooperatiften ayrılmış olması nedeniyle 30/06/2019 tarihinde yapılan kooperatif genel kurul toplantısında görüşüldükten sonra ancak bu hakkın talep edilebileceğini, icra ve takip tarihi itibariyle davacının henüz talep hakkının bulunmadığını belirterek, davanın reddini talep etmiştir.
Ankara .... İcra Müdürlüğünün 2018/13892 E. Sayılı dosyası incelendiğinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine "31/10/2018 tarihli 1.650,00 TL, 30/11/2018 tarihli 1.650,00 TL, 01/10/2018 tarihli 1.650,00 TL" dayanak gösterilerek toplam 4.990,28 TL asıl alacak ve ferileri için genel haciz yoluyla icra takibi başlatıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durmasına karar verildiği, davacı tarafça ... bu İİK'nın 67.maddesine göre itirazın iptali davasının açıldığı anlaşılmaktadır.
Taraflarca ileri sürülen deliller ve davalı kooperatif kayıtları da incelenmek suretiyle rapor düzenlemek üzere bilirkişi ...'a tevdi edilmiş olup, bilirkişi tarafından 29/03/2021 tarihli asıl rapor ile 15/11/2021 tarihli ek rapor dosya arasına sunulmuştur.
Alınan rapor ve ek rapora göre; davacının, Yönetim Kurulunun 30.04.2015 tarih ve 25 no.lu kararı ile davalı kooperatife üye olduğu, aidat ödemesi için toplam 21.998.00 TL tutarında ödeme yaptığı ve 29.01.2018 tarihinde davalı kooperatiften istifa ettiği, 03.06.2017 tarihli Genel Kurul Toplantısında ortaklıktan istifa eden veya çıkarılan üyelerin ödedikleri aidatların 1163 sayılı Kooperatif Kanununun 17.Maddesi uyarınca gerekli kesintiler yapıldıktan sonra çıkma veya çıkarılma tarihinden itibaren 12 ay ile 36 ay arasında taksitle ödenmesi hususunda Yönetim Kuruluna yetki verilmesine, istifa eden veya çıkarılan üyelerin geri ödemelerinin kooperatifler kanunu ve anasözleşmeye uygun olarak yapılmasına, 30.06.2019 tarihli Genel Kurul Toplantısında 2018 Yılı ve öncesinde Kooperatiften istifa eden veya çıkartılan ortaklara yapılacak ödemelerin, kooperatifin içinde bulunduğu ekonomik zorluklar nedeniyle 3 yıl süre ile ertelenmesi başlığı ile 1163 sayılı kooperatifler kanunu 17. Maddesinde kooperatiften çıkan ve çıkarılan ortaklarla hesaplaşma süresi ve yükümlülüğü başlıklı maddesinin 2. Fıkrasına istinaden listesi verilen Ek-2 listesindeki ortakların ödeme koşullarının 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 17. Maddesine göre ödeme yapılmasına karar verildiği, kooperatifin istifa eden üyelere toplam 652.171,00 TL, davacı ...'a 20.000 TL borcun bulunduğu, 13.03.2018 tarih 377 sıra no.lu Yönetim Kurulu Kararı ile de; Kooperatif üyesi 00152 no'lu Davacı ...'ın 29.01.2018 tarihinde yapmış olduğu istifasının kabul edildiği, 29.01.2018 tarihine kadar kooperatifte bulunan birikmiş parası (toplam 21.988,00.-TLY nin; 13.03.2015 tarihli Olağanüstü Genel Kurul Toplantısı 13. Maddesine uyarınca gider katılım payı kesintisi yapılarak, Türkiye ... Bankası A.Ş. 27331 no'lu hesaptan; 29.06.2018 tarihinde 1.650,00 TL, 30.07.2018 tarihinde 1.650,00 TL, 31.08.2018 tarihinde 1.650,00 TL, 01.10.2018 tarihinde 1,650,00 TL, 31.10.2018 tarihinde 1.650,00.-TL, 30.11.2018 tarihinde 1.650,00 TL, 31.12.2018 tarihinde 1,650,00 TL, 31.01.2019 tarihinde 1.650,00 TL, 28.02.2019 tarihinde 1.650,00 TL, 29.03.2019 tarihinde 1.650,00 TL, 30.04 2019 tarihinde 1.650,00 TL, 31.05.2019 tarihinde 1.850,00 TL ödeme talimatı ile ödenmesine karar verildiği, banka ekstreleri ve ticari defter ve belgelere göre davalı kooperatif tarafından davacıya herhangi bir ödeme veya ödeme kaydına rastlanmadığının belirlendiği görülmüştür. Mahkememizce söz konusu rapor ve ek rapor hükme esas alınmıştır.
1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 17. Maddesine göre; Kooperatiften çıkan veya çıkarılan ortakların kendilerinin yahut mirasçılarının kooperatif varlığı üzerinde hakları olup olmadığı ve bu hakların nelerden ibaret bulunduğu anasözleşmede gösterilir. Bu haklar, yedek akçeler hariç olmak üzere, ortağın ayrıldığı yıl bilançosuna göre hesaplanır.
Kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşürecek nitelikteki iade ve ödemeler, anasözleşmede daha kısa bir süre tespit edilmiş olsa bile genel kurulca üç yılı aşmamak üzere geciktirilebilir. Bu durumda kooperatifin muhik bir tazminat isteme hakkı saklıdır. Çıkan veya çıkarılan ortaklar ile mirasçılarının alacak ve hakları bunları istiyebilecekleri günden başlıyarak beş yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Çıkan veya çıkarılan ortağın sermaye veya mevduatından kısmen veya tamamen yoksun kalacağı hakkındaki şartlar hükümsüzdür.
Somut olayda, davacının 29/01/2018 tarihinde davalı kooperatiften istifa ettiği, davalı kooperatif tarafından 03/06/2017 tarihli genel kurul toplantısında ortaklıktan istifa eden veya çıkarılan üyelerin ödedikleri aidatların gerekli kesintileri yapıldıktan sonra veya çıkarılma tarihinden itibaren 12-36 ay arasında taksitle ödenmesi hususunda yönetim kuruluna yetki verilmesine, istifa eden veya çıkarılan üyelerin geri ödemelerinin Kooperatifler Kanunu'na veya ana sözleşmeye uygun olarak yapılmasına, 30/06/2019 tarihli genel kurul toplantısında ise 2018 yılı öncesinde istifa eden ortaklara yapılacak ödemelerin Kooperatifler Kanunu'nun 17. Maddesi gereğince 3 yıl süre ile ertelenmesine, davacı ...'a 20.000,00-TL borcun bulunduğuna karar verildiği, öte yandan 13/03/2018 tarih ve 377 sıra numaralı kooperatif yönetim kurulu kararı ile davacının istifasının kabul edildiği, 29/01/2018 tarihine kadar kooperatifte bulunan birikmiş parasının (21.988,00-TL) 13/03/2015 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısının 13. Maddesi uyarınca gider katılım payı kesintisi yapılarak Türkiye ... Bankası A.Ş. 27331 no'lu hesaptan; 29.06.2018 tarihinde 1.650,00 TL, 30.07.2018 tarihinde 1.650,00 TL, 31.08.2018 tarihinde 1.650,00 TL, 01.10.2018 tarihinde 1,650,00 TL, 31.10.2018 tarihinde 1.650,00.-TL, 30.11.2018 tarihinde 1.650,00 TL, 31.12.2018 tarihinde 1,650,00 TL, 31.01.2019 tarihinde 1.650,00 TL, 28.02.2019 tarihinde 1.650,00 TL, 29.03.2019 tarihinde 1.650,00 TL, 30.04 2019 tarihinde 1.650,00 TL, 31.05.2019 tarihinde 1.850,00 TL ödeme talimatı ile ödenmesine karar verildiği, ancak herhangi bir ödeme yapılmadığı, bu haliyle davalı kooperatif tarafından davacının alacağı benimsenerek davacıya bir miktar ödeme yapılmasına karar verilmiş ve bu yönde ödeme planı oluşturulmuş olmakla, davacı alacağının muacceliyet tarihinin tespiti için 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 17/1 ve Kooperatif Ana Sözleşmesinin 15. Maddesindeki koşulların ve sürelerin aranmasına gerek kalmadığının kabulü gerekmektedir.
Buna göre, davacı tarafın icra takibi ile talep etmiş olduğu alacağının muaccel olduğu, bu haliyle davalı kooperatifin takibe yönelik itirazının haksız olduğu sonuç ve kanaatine varılarak, davanın kabulüne karar verilip, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin 09/04/2013 Tarih ve 2013/1392 E. 2013/2275 K. Sayılı, 23/11/2020 Tarih ve 2017/747 E. 2020/3760 K. Sayılı emsal kararları).
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçeler uyarınca;
1-Davanın KABULÜ ile; Davaya konu Ankara .... İcra Müdürlüğünün 2018/13892 E. Sayılı dosyasına davalının itirazının İPTALİ ile; Takibin aynı koşullarda DEVAMINA,
2-Alacağın (5.973,98-TL) % 20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacı tarafa VERİLMESİNE,
3-Alınması gereken 408,08-TL harçtan dava açılırken davacı tarafça peşin olarak yatırılan 77,08-TL harcın mahsubu ile bakiye 331,00-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre belirlenen 5.100,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafça yapılan 843,80-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333. Maddesine uygun şekilde İADESİNE,
7-Arabuluculuk Son Tutanağı, ... bu davada verilen karar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmek suretiyle; 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 7 ve 18/A-13 maddeleri ile bu Kanuna göre hazırlanan ve 02/06/2018 tarih ve 30439 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Yönetmeliğin 26. maddesi hükümlerine göre; Bakanlık bütçesinden karşılanan/karşılanması gereken ve iki taraf ve iki saat üzerinden yapılan hesaba göre belirlenen toplam 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama giderinin) davanın KABULÜNE karar verilmiş olması nedeniyle DAVALIDAN alınarak 6183 sayılı AATUHK hükümlerine göre tahsili ile hazineye gelir kaydına, bu amaçla işbu karar eklenmek suretiyle ilgili vergi dairesine yazı yazılmasına,
Dair, davalı vekilinin yüzüne karşı davacı vekilinin yüzüne karşı (E-Duruşmada), dava konusu miktar itibariyle kesin olarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.22/02/2022
Katip ...
¸
Hakim ...
¸