T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
...
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2020/574 Esas
KARAR NO : 2026/318
HAKİM : Dr. ... ...
KATİP : ... ...
ASIL DAVA
DAVA : İtirazın İptali (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan), Kooperatif Üyeliğinin Tespiti
DAVA TARİHİ : 13/11/2020
KARŞI DAVA
DAVA : Kooperatif Üyeliğinin Tesbiti
DAVA TARİHİ : 15/11/2021
KARAR TARİHİ : 12/05/2026
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 21/05/2026
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan), Kooperatif Üyeliğinin Tespiti davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ...'in kooperatif üyesi olduğunu, davalı yanın 31.05.2015 tarihinden başlayarak 2016, 2017, 2018 ve 2019 yıllarına ait üyelik aidatlarını ödemediğini, hakkında ... 1. İcra Müdürlüğünde 2019/2320 E. Sayılı dosyasında 21.02.2019 tarihli ilamsız takiplerde ödeme emri ile icra takibi başlatıldığını, icra emrinin 01.11.2019 tarihinde davalıya tebliğ edildiğini, borca 06.11.2019 tarihinde itiraz üzerine takibin durduğunu, borca itiraz dilekçesinin taraflarına tebliğ edilmediğini, Genel kurul kararı ile belirlenen aidatları davalının ödememesi nedeniyle doğan borçtan sorumlu olduğundan yapılan borca itirazın yerinde olmadığını, ödemeyi geciktirmeye çalıştığını belirtilerek, davalının ... 1. İcra Müdürlüğünün 2019/2320 E. sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile durdurulan takibin devamına, %20 den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava edilmiştir.
Asıl davada davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.
Karşı davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı, müvekkilinin kooperatifin üyesi ve aidat borcu olduğu iddiası ile müvekkili aleyhine ... 1. İcra Müd.'nün 2019/2320 esas sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, ilamsız takibe süresinde itiraz edildiğini, takibin durduğunu, bu nedenlerle müvekkilinin kooperatif üyesi olmadığının tespitini talep ve dava etmiştir.
Karşı davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının kooperatif üyesi olduğuna ilişkin TOKİ kayıtları ve kooperatifin üyelik kararlarının mevcut olduğunu, bu nedenle davanın reddini talep etmiştir.
... 1. İcra Dairesinin 2019/2320 esas sayılı dosyası incelendiğinde; 21.02.2019 tarihli ilamsız takiplerde ödeme emri ile icra takibi başlatıldığı, S.S. Engürü Evleri Konut Yapı Kooperatifi alacaklı, ...'in borçlu olarak yer aldığı, konusunun “Kooperatif Aidat” alacağı ve aidat alçağına uygulanan faiz tutarına ilişkin olduğu, takibe konu kooperatif aidatı ve faizinin 31.05.2015-19.02.2019 tarihleri dönemini içerdiği, kooperatif aidat asıl alacak ve faizi toplamının (18.350,00+5.896,67) 24.246,67 TL olduğu, davalı tarafın itirazı üzerine takibin durduğu anlaşıldı.
19/10/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davanın konusunun, kooperatif ortaklarından olan davalı ...'in Kooperatif Genel kurul kararıyla belirlenen aidatları ödeyip ödemediği, borca karşı ... 1. İcra Müdürlüğünün 2019/2320 E. sayılı dosyasına davalının yapmış olduğu itirazın iptaline ilişkin olduğu, Mahkemenin tevdi ettiği görev bağlamında; davalının halen davacı kooperatife ortak olduğunu, ortaklığa bağlı, genel kurul kararlarıyla belirlenmiş; “Aidat” borcu olarak; asıl borç 18.350,00 TL, İşlemiş faizi 5.844,10 TL olmak üzere toplam 24.194,10 TL olduğu bildirilmiştir.
20/02/2022 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; iş bu dava yönünden, davalı müvekkil tarafından 16.11.2021 tarihli duruşmada; “…Öte yandan müvekkilinin kooperatif üyesi olmadığına ilişkin olarak ... 9. ATM’nin 2021/277 E. Sayılı dosyası ile dava açtık, bunun sunucu beklensin…” şeklinde beyanı olduğu, bu bağlamda, her iki dava yönünden, ...’in kooperatif üyesi olup olmadığının tespiti gerektiğinden, davalı vekilinin ... 9. ATM’nin 2021/277 E. Sayılı dosyası yönünden beyanının hukuki değerlendirmesi sayın Mahkemeye ait olacağı, ...’in kooperatife ortaklığının; ... tarafından düzenlenen ve imzasını taşıyan Toplu Konut İdaresi Başkanlığına verilmek üzere 21 Kasım 2013 tarihinde Aile Durumunu Gösterir Beyanname kapsamında kooperatif yönetim kurulunca 25.12.2013 tarihli kararı ile kooperatife üyeliği kabul edildiği, arsa tahsisi karşılığında ve daire karşılığı arsa üzerine müteahhit tarafından yapılan ve 10.02.2014 tarihinde tamamlanan inşaat yönünden davalıdan 2013 ve 2014 yıllarında genel kurul kararlarıyla belirlenen aidat ödemesi istenmediği, borçlu olduğuna dair ticari defterlerde tahakkuk kaydı bulunmadığı, ticari defterlerde aidat ödemesinin mayıs 2015 tarihinde tahakkuk ettirildiği dikkate alındığında, ...’in 25.12.2013 tarihinde kooperatife yönetim kurulu kararıyla fiilen ortak olduğunun sadece Toki’ye verilen 21 Kasım 2013 tarihinde Aile Durumunu Gösterir Beyannameye göre belirlendiği, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu uyarınca kooperatife ortaklık yapılması yönünden bu belgeden başka da davalının kooperatife verdiği belge bulunmadığı, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunun; 8 inci ve 18 inci maddeleri kapsamında davalının yazılı ve imzalı kooperatife ortaklığını beyanı içerir dilekçesi ile bir müracaatı olmadığı, ortaklık senedi bulunmadığı, davacı kooperatifçe de aranılan bu belgelerin dava dosyasına sunulamadığı dikkate alındığında, bilirkişi olarak yapılan tespitler yönünden, davacı kooperatife davalının fiilen ortak olduğu/olmadığı yönünden hukuki değerlendirme Sayın Mahkemeye ait olacağı, şayet, davalının fiilen ortaklığının varlığının kabulü halinde; ortaklığa bağlı, genel kurul kararlarıyla belirlenen, “Aidat” borcu olarak; asıl borç 18.350,00 TL, İşlemiş faizi 5.844,10 TL toplam 24.194,10 TL olmak üzere icra takip tarihi itibariyle borç tutarı tespit edildiği bildirilmiştir.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
Dava, ...’in işbu yargılamadaki hasmı olan SS. Engürü Evleri Konut Yapı Kooperatifinin (Buradan sonra “kooperatif” olarak adlandırılacaktır.) üyesi ve aidat borcu olup olmadığı noktalarında temerküz etmektedir.
Asıl ve birleşen olarak iki dava vardır:
Asıl davada kooperatif, Ferhat’tan aidatını talep etmektedir.
Birleşen davada ise bu kez Ferhat, adı geçen kooperatifin üyesi olmadığının tevsik edilmesini istemektedir.
1163 sayılı Kanun’a göre kooperatif üyeliğinin ne şekilde ihdas edileceği, usulü belirtilmiştir. Buna göre ortaklığa girme şartlarını düzenleyen 8/1.maddeye göre: “Kooperatif ortaklığına girmek için gerçek kişilerin medeni hakları kullanma yeterliliğine sahip olmaları gerekir. Ortak olmak isteyen gerçek ve tüzelkişiler, kooperatif anasözleşmesi hükümlerini bütün hak ve ödevleriyle birlikte kabul ettiklerini belirten bir yazı ile kooperatif yönetim kuruluna başvururlar. (Ek cümle:21/10/2021-7339/1 md.) Yönetim kurulu başvuruyu bir ay içinde sonuçlandırır ve başvuru sahibine kararı taahhütlü mektupla veya elden imza karşılığında tebliğ eder. Kooperatif, ortaklarına kendi varlığı dışında şahsi bir sorumluluk veya ek ödemeler yüklüyor ise ortak olmak isteği, bu yükümlerin yazılı olarak kabul edilmesi halinde değer taşır.”
Kezalik, ortaklık senedi başlıklı 18/1.maddeye göre: “Her ortağın üyelik haklarının, ada yazılı ortaklık senedi ile temsil olunması şarttır. Bu senede kooperatifin unvanı, sahibinin adı ve soyadı, iş ve konut adresi, kooperatife girdiği ve çıktığı tarihler yazılır. Bu hususlar, senet sahibi ile kooperatifi temsile yetkisi olan kimseler tarafından imzalanır. Ortağın yatırdığı veya çektiği paralar tarih sırasiyle kaydedilir. Bu kayıtlar kooperatifin ödediği paralara ait ise ortak imza eder. İmzalı ortak senedi makbuz hükmündedir. Mezkür senet anasözleşmeyi ihtiva etmek şartiyle ortaklık cüzdanı şeklinde de düzenlenebilir. Ortaklık senetleri kıymetli evrak niteliğinde olmayıp sadece beyyine vesikası hükmündedir.”
Tüm bu normlardan anlaşılacağı üzere kooperatif üyesi olmak birtakım usulî süreci ilzam etmektedir. Bu süreç işletilmeden somut olaydaki gibi salt aile durumunu gösterir belgenin ibrazı üyelik için yeterli değildir.
Nitekim Mahkememizce de itibar edilen 20/02/2022 tarihli bilirkişi raporunda da: “Arsa tahsisi karşılığında ve daire karşılığı arsa üzerine müteahhit tarafından yapılan ve 10.02.2014 tarihinde tamamlanan inşaat yönünden davalıdan 2013 ve 2014 yıllarında genel kurul kararlarıyla belirlenen aidat ödemesi istenmediği, borçlu olduğuna dair ticari defterlerde tahakkuk kaydı bulunmadığı, ticari defterlerde aidat ödemesinin mayıs 2015 tarihinde tahakkuk ettirildiği dikkate alındığında, ...’in 25.12.2013 tarihinde kooperatife yönetim kurulu kararıyla fiilen ortak olduğunun sadece Toki’ye verilen 21 Kasım 2013 tarihinde Aile Durumunu Gösterir Beyannameye göre belirlendiği,” tespitinde bulunulmuştur.
Aksi kabul; yani Kanun’daki süreç işletilmeden, kişinin muradına aykırı şekilde “de facto” üyelik kabulü, tacir sayılan kooperatifin basiretli davranma külfetine aykırılık oluşturur.
Açıklanan sebeplerle Ferhat’ın kooperatif üyesi olmadığına, bunun bir sonucu olarak da kooperatife aidat borcu olmadığına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-ASIL DAVA YÖNÜNDE YAPILAN İNCELEMEDE:
Davanın reddine,
a-Alınması gerekli 732,00 TL harçtan peşin alınan 414,08 TL harcın mahsubu ile bakiye 317,92 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kadına, b-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına, c-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen 24.246,67 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, d-Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde iadesine, e-6325 Sayılı Kanunun 18/4-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 1.320,00 TL arabuluculuk giderinin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
2-KARŞI DAVA YÖNÜNDEN YAPILAN İNCELEMEDE:
Davanın Kabulü ile, ...'in SS. Engürü Evleri Konut Yapı Kooperatifi 'nin üyesi olmadığının tespitine, a-Alınması gerekli 732,00 TL harçtan peşin alınan 59,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 672,70 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, b-Davacı tarafından yatırılan 59,30 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, c-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, d-Davacı tarafından yapılan 66,50 TL ( posta gideri olmak üzere) yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, e-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/05/2026 Katip ...
¸
Hakim ...
¸
Full & Egal Universal Law Academy