T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/223 Esas - 2025/478
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
...
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2021/223 Esas
KARAR NO : 2025/478
........
...............
......
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 30/03/2021
KARAR TARİHİ : 18/07/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 24/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan "Tazminat (Rücuen Tazminat)" davasının yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA DİLEKÇESİ:
Davacı vekili 30/03/2021 tevzi tarihli dilekçesinde özetle, müvekkilinin elektrik hizmetlerinin özelleştirilmesi maksadıyla 4046 sayılı Kanun uyarınca kamu tüzel kişiliğinin nev'inin değiştirilmesi suretiyle kurulduğunu, davalı ile 24.07.2006 tarihinde akdedileri İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi ile elektrik dağıtım ve perakende satış işinin müvekkili tarafından yerine getirildiğini, 28.06.2013 tarihinde ise davalının özelleştirilmesine ilişkin sürecin tamamlanarak müvekkili şirkete ait davalı hisselerinin özelleştirildiğini, faaliyetlerin davalı ... tarafından yürütüldüğü döneme ilişkin ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/526 Esas sayılı dosyası ile açılan kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat davasında, davanın kabulüne 710.297,00TL'nin dava tarihi oları 08/05/2014 tarihinden itibaren yasal faizi ile ödenmesine karar verildiğini, kararın kesinleştiğini, anılan karara dayalı olarak ... 8, İcra Müdürlüğünün 2015/2487 Esas sayılı dosyasıyla başlatılan icra takip dosyasına, müvekkili tarafından yapılan ödemenin davalıdan tahsili için ... 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/711 Esas sayılı dosyasıyla dava ikame edildiğini, anılan davada talep edilmeyen 43.862,00 TL., 42.176,00 TL ile 54,698,86 TL'nin tahsili amacıyla işbu davanın ikame edildiğini, İHDS'nin 7.2. ve 7.4. maddesi uyarınca ödenen tutarlardan davalının sorumlu olduğunu beyanla, toplam 140.737,01 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, rücu davalarında zamanaşımı süresinin 2 yıl olması nedeniyle, ödemenin yapıldığı yıl göz önünde bulundurulduğunda dava konusu alacağın zamanaşımına uğramış olduğunu, İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi kapsamında 31.03.2006 tarihinde bilanço düzenlemeleri yapıldığını ve 31.12.2007 tarihinde ve Şirketin devrine ilişkin bilanço düzenlemelerinde de borç ve alacak devir işlemlerinin tekrarlandığını, Özelleştirme İdaresi Başkanlığının özelleştirme ile ilgili mali konulardaki talimatları doğrultusunda 39.04.2013 tarihinde ... A.Ş. tarafından düzenlenen ve beyan edilen devre esas mizan kayıtları esas alınarak devre esas bilanço düzenlemelerinin yapılarak geçmişe yönelik borç ve alacak işlemlerinin kesinleştirildiğini, dağıtım şirketinin muhasebe kayıtlarında yer alan son ay faturası dışında ............ ve bağlı şirketleri, ....... ve .................'a olan borçlarının ...'a aktarıldığını, ticari borçların ...'a aktarılması sırasında hazır değerler tutarı ticari borçlardan mahsup edilerek aktif-pasif farkı sermaye artışı yapılması zarar hesabına kayıt yoluyla dengelenmesi çerçevesinde devir sürecinin mali yönüyle ilgili işlemlerin ikmal edilerek ...............'ın özel sektöre devrinin gerçekleştirildiğini, devre esas bilanço düzenlemeleri yapılmak suretiyle geçmişe yönelik borç ve alacak işlemlerinin kesinleştirildiğinden, geçmiş yıllara ilişkin olarak ...'tan herhangi bir talepte bulunulamayacağını, kabul anlamına gelmemekle birlikte, üçüncü kişilerle mülkiyet hakkına dayalı ihtilafların sözleşmenin 7.2 maddesi uyarınca ...'a bildirilmesinin gerektiğini, davacı tarafından davanın hiçbir aşamasının bildirilmediğini, bildirim yükümlülüğünü yerine getirmeyen ve icra takibine sebep olan davacının davaya ilişkin faiz ve icra dosyasına ilişkin giderleri talep haklanın olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
Eldeki dava, taraflar arasındaki "İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi"nden kaynaklı rücuen alacak istemine ilişkindir.
Dava dilekçesi incelendiğinde davacı vekilinin, davacı ile davalı arasında 24/07/2006 tarihinde akdedilen "İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi" uyarınca elektrik dağıtım ve perakende satış işinin müvekkili tarafından yerine getirilmeye başlandığını, sözleşme öncesi faaliyetlerin davalı ... tarafından yürütüldüğü döneme ilişkin olarak müvekkili aleyhine açılan ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/526 Esas sayılı dosyasına konu kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat davasında, davanın kabulüne karar verilerek 710.297,00-TL'nin ödenmesine karar verildiğini, kararın kesinleştiğini, anılan karara dayalı olarak ... 8. İcra Müdürlüğünün 2015/2487 Esas sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, başlatılan icra takip dosyasına, müvekkili tarafindan ödeme yapıldığını, yapılan ödemenin davalıdan tahsili için ... 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/711 Esas sayılı dosyasıyla dava ikame edildiğini, anılan davada talep edilmeyen ve yine ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2014/526 Esas sayılı dosyasına binaen yapılan 43.862,00-TL, 42.176,00-TL ve 54.698,86-TL'lik ödemelerin tahsili amacıyla işbu davanın ikame edildiğini belirterek davanın kabulüne karar verilmesini istediği görülmüştür. Dava dilekçesi ve ekleri davalıya usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş ve davalı tarafça yasal süresi içerisinde cevap dilekçesi verilmiştir. Cevap dilekçesi incelendiğinde davalı vekilinin, zaman aşımı definde bulunmuş olduğu, "İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi" kapsamında bilanço dűzenlemeleri yapıldığını ve geçmişe yönelik borç ve alacak işlemlerinin kesinleştirildiğini, bu nedenle davacının talebinde haksız olduğunu belirterek davanın reddini talep ettiği görülmüştür.
Bu itibarla eldeki davanın taraflar arasındaki "İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi"nden kaynaklı rücuen alacak istemine ilişkin olduğu, mahkememizce çözümlenmesi gereken hususun davacı tarafindan dava dışı üçüncü kişiye yapılan ödemenin taraflar arasındaki "İşletme Hakkı Devir Sözleşmesine" binaen davalı ...'tan talep edilip edilemeyeceği, davalının bu ödemeden sorumlu tutulup tutulamayacağı noktalarında toplandığı tespit edilmiştir.
Davaya dayanak ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2014/526 Esas sayılı dosyası incelendiğinde, dava dışı S.S. ... Sanayi Site İşletmeleri Kooperatifi tarafından ... Elektrik Dağıtım A.Ş. aleyhine 08/05/2014 tarihinde açılan davada, davacının kooperatife ait taşınmaza kamulaştırmasız el atıldığından bahisle tazminat talep ettiği, mahkemece yapılan yargılama neticesinde davanın kabulüne karar verilerek, 710.297,50-TL kanulaştırmasız el atma tazminat bedelinin davalıdan tahsiline hükmedildiği, verilen kararın Yargıtay 5. Hukuk Dairesi'nin 2017/9226 Esas, 2018/13425 Karar sayılı ilamı ile onandığı görülmüştür.
Kesinleşen kararın ardından Kooperatif tarafından ... 8. İcra Müdürlüğünün 2015/2487 Esas sayılı dosyası ile ilamlı icra takibi başlatıldığı, takibe dayanak olarak az yukarıda bahsi geçen ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin kesinleşmiş 2014/526 Esas, 2015/133 Кarar sayılı ilamının gösterildiği, davacı tarafindan ... 8. Icra Müdürlüğü'nün 2015/2487 Esas sayılı dosyası ile başlatılan takip neticesinde icra dosyasına, (1) 10/04/2015 tarihinde 43.862,06-TL, (2) 17/08/2018 tarihinde 42.176,09-TL ödeme yapıldığı ve bunun yanı sıra, Vergi Dairesi'ne ise (3) 27/03/2019 tarihinde 54.698,86-TL yatırıldığı görülmektedir.
Davacı tarafça ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2014/526 Esas, 2015/133 Karar sayılı ilamına binaen yapılan ödemelere ilişkin davalı aleyhine açılan bir diğer rücu davasının ... 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/711 Esas sayılı dosyası üzerinden karara bağlandığı görülmüştür. Buna göre, Mahkememizin işbu davasının davacısı tarafından yine Mahkememizin işbu davasının davalısı aleyhine 10/10/2018 tarihinde, ... 4, Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/526 Еsas, 2015/133 Karar sayılı ilamına dayalı olarak ... 8. Icra Müdürlüğü'nün 2015/2487 Esas sayılı dosyasına ödenen 804.354,00-TL'nin davalıdan rücuen tahsiline karar verilmesi talepli dava açıldığı, Mahkemece davanın kabulüne karar verildiği ve verilen kararın ... Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi'nin 2020/905 Esas, 2022/681 Kara sayılı ilamı ile kesinleştiği görülmüştür. Mahkememizce işbu davada rücu talebine konu ödemelerle ... 11. Asliye Ticaret Mahkmesi'nin 2014/526 Esas sayılı dosyasında rücu talebine konu ödemelerin mükerrerlik arz edip etmediği hususunun incelenmesi amacıyla dosya bilirkişiye tevdi edilmiş ve bilirkişi tarafından sunulan raporla da anlaşılacağı üzere, davacının mükerrer bir talebinin olmadığı tespit edilmiştir.
Tüm bu açıklamalar ışığında eldeki dava dosyası incelendiğinde, dava dışı S.S. ... Sanayi Site İşletme Kooperatifi tarafından taşınmazına kamulaştırmasız el atılarak trafo yapılması nedeniyle zararın tazmini talepli ... Elektrik Dağıtım A.Ş. aleyhine açılan davada, davanın kabulüne karar verildiği, verilen karara binaen davacı tarafça (1) 10/04/2015 tarihinde 43.862,06-TL, (2) 17/08/2018 tarihinde 42.176,09-TL ve (3) 27/03/2019 tarihinde 54.698,86-TL ödeme yapıldığı, davanın bu ödemeleri taraflar arasındaki "İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi" uyarınca rücuen davalıdan talep ettiği, taraflar arasında 24/07/2006 tarihli "İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi" bulunduğu konusunda ihtilaf olmadığı, sözleşme uyarınca sözleşmenin imza tarihinden önce başlamış idari ve hukuki ihtilafların takip edilmesi, çözüme kavuşturulması ve bundan kaynaklanan her türlü sorumluluğun ...'a ait olduğu, yine sözleşmenin 7.4 ve 7.6 maddesinde de, dağıtım faaliyetinin ... tarafından yürütüldüğü dönemde bu faaliyetler nedeniyle üçüncü kişiler tarafından ileri sürülecek her türlü talebin muhatabının ... olduğunun hükme bağlandığı, rücuen alacağa dayanak olan ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'ndeki davanın davacısının bu sözleşme çerçevesinde üçüncü kişi konumunda olduğu ve davacının "İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi"nin 7.4 ve 7.6 maddeleri gereğince bahsi geçen karara binaen ödediği miktarı davalıdan rücuen talep ve dava hakkı bulunduğu, rücuen alacağa dayanak davadaki uyuşmazlığın dağıtım tesislerinin mülkiyetine ilişkin olduğu, sözleşmenin 7.2 maddesi uyarınca davacının ihbar yükümlülüğü kapsamında rücuya dayanak davayı ...'a ihbar ettiği, rücuen tazminat taleplerinin, başkasına ait bir borcu yerine getiren kişinin mal varlığında meydana gelen kaybı gidermeye yönelik tazminat niteliğinde olduğu, bu nedenle davacının mal varlığındaki eksilmenin ödeme tarihinde gerçekleştiği ve ödeme gününden itibaren her iki taraf da tacir olduğundan avans faizi talep edebileceği değerlendirilmekle, Mahkememizce davacının ödemiş olduğu 140.737,01 TL'nin, 43.862,06 TL'sinin ödeme tarihi olan 10/04/2015 tarihinden, 42.176,09 TL'sinin ödeme tarihi olan 17/08/2018 tarihinden ve nihayet 54.698,86 TL'sinin ödeme tarihi olan 27/03/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.
Son olarak belirtmek gerekir ki, her ne kadar davalı vekili zaman aşımına ilişkin def'i ileri sürmüşse de, alacağın taraflar arasında imzalanan "İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi"ne dayandığı, sözleşmenin varlığı konusunda ihtilaf bulunmadığı, bu davada uygulanması gerekli olan zaman aşımı süresinin Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 146. maddesi uyarınca 10 yıl olduğu, yapılan ödemelerin tarihleri ile davanın açıldığı tarih dikkate alındığında davanın bu süre içerisinde açıldığı anlaşıldığından zaman aşımı def'i yerinde görülmemiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davanın KABULÜNE, 140.737,01 TL'nin;
- 43.862,06 TL'sinin ödeme tarihi olan 10/04/2015 tarihinden,
-42.176,09 TL'sinin ödeme tarihi olan 17/08/2018 tarihinden,
- 54.698,86 TL'sinin ödeme tarihi olan 27/03/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
2-Alınması gerekli 9.613,75 TL harçtan peşin alınan 2.403,44 TL harcın mahsubu ile bakiye 7.210,31 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
3-Davacı tarafından yatırılan 2.403,44 TL peşin harcın DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafından yapılan 4.155,05 TL (59,30 TL başvurma harcı, 8,50 TL vekalet harcı, 4.000,00 TL bilirkişi ücreti, 87,25 TL posta gideri olmak üzere) yargılama giderinin davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
6-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının KARAR KESİNLEŞTİĞİNDE İADESİNE,
7-6325 Sayılı Kanunun 18/4-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 1.320,00 TL arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/07/2025