T.C. ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/602 Esas - 2023/709
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
ANKARA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/602 Esas
KARAR NO: 2023/709
HAKİM:...
KATİP: .
DAVACI : ...
VEKİLİ: Av....
DAVALI : ...
VEKİLLERİ: Av. ....
DAVA: Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 16/06/2020
KARAR TARİHİ: 13/10/2023
KARAR YAZIM TARİHİ : 19/10/2023
Mahkememizde görülmekte olan alacak (ticari nitelikteki hizmet sözleşmesinden kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, müvekkilinin endeks okuma, sökme-takma ve benzeri hizmetler yapan önemli firmalar arasında yer aldığını, davalının dava dışı .... bünyesinde faaliyet gösterdiği sırada müvekkili şirket ile 14/01/2011 tarihinde...., 16/04/2012 tarihinde...., 25/09/2012 tarihinde .....ihale dosya numaralı üç ayrı sözleşme imzaladığını, 14/01/2011 tarihli hizmet alım sözleşmesi ile .... İşletme Müdürlükleri hizmet alanı içerisindeki alçak gerilim (....) den beslenen müşterilere ait elektrik sayaçlarının endeks tespiti, tespit edilen endekslerin el bilgisayarına kaydedilmesi, fatura/fatura bildirimi tanzimi ve müşteriye bırakılması, tespit edilmiş bilgilerin .... idare bilgisayarına aktarılması, müşteri sayaçlarının ve mühürlerinin kontrolü, kaçak ve usulsüz elektrik kullananların tespitine ilişkin işlerin iki yıl süre ile yürütülmesinin kararlaştırıldığını, sözleşme devam ederken, sözleşmenin 30.1.maddesi uyarınca aynı koşullar ile % 30 ilave iş sözleşmesinin de 11/12/2012 tarihinde düzenlendiğini, taraflar arasında düzenlenen 16/04/2012 tarihli sözleşme ile .... 25/09/2012 tarihli sözleşme ile ..... İçmeler İşletme Müdürlükleri hizmet alanı içerisinde alçak gerilim (...) den beslenen müşterilere ait elektrik sayaçlarının endeks tespiti, tespit edilen endekslerin el bilgisayarına kaydedilmesi, fatura/fatura bildirimi tanzimi ve müşteriye bırakılması, tespit edilmiş bilgilerin ... idare bilgisayarına aktarılması, müşteri sayaçlarının ve mühürlerinin kontrolü, kaçak ve usulsüz elektrik kullananların tespitine ilişkin işlerin yürütülmesinin sözleşmelerin konusunu oluşturduğunu, özelleştirme kapsamında, davalı şirketin tüm hisselerinin 30/09/2013 tarihinde .... tarafından satın alındığını, bu esnada devam eden hizmet alım sözleşmelerinin, şirketin yeni malikleri Enerjisa yetkilileri tarafından yenilenmek istendiğini, devam eden her üç sözleşme için hazırlanan ek protokollerin 01/08/2013 tarihinde imzalandığını, sözleşmelerin 1 yıl süreli olarak yenilendiğini, bu arada müvekkili şirketten 659.610,00 TL'lik ek teminat mektubu alındığını, davalı kurum ile imzalanan ilk ve ek hizmet alım sözleşmeleri uyarınca, müvekkilinin sözleşme ve şartname esaslarına uygun olarak işe başladığını, gerekli malzeme tedariki ve eleman ihtiyacını sağladığını, bu konularda üçüncü şahıslarla anlaşmalar yaptığını, sözleşmeye göre iş devam ederken ve henüz sözleşme süresi sona ermeden davalı şirketin ek protokol düzenleyerek müvekkilinin imzalamasını istediğini, müvekkilinin istemeyerek önüne sunulan sözleşmeyi önceden imzalanan tip sözleşmeye güvenerek ve aynı nitelikle olduğunu düşünerek müzakere edemeden imzalamak zorunda kaldığını, sözleşme ilişkisi devam ederken davalı şirketin 05/11/2013 tarihli ihtarname ile 14/01/2012, 16/04/2012, 25/09/2012 tarihli hizmet alım sözleşmelerinin ve 01/08/2013 tarihli sözleşmenin eki niteliğindeki protokollerin, protokolün 5.3.maddesine dayalı ve bildirim süresine uygun şekilde 06/12/2013 tarihinde son ereceğini ihtar ettiğini ve ihtarda belirtilen şekilde sözleşme süresi henüz dolmadan ve hizmet alım sözleşmesinde belirtilen fesih nedenleri oluşmadan hiçbir haklı sebep yokken hizmet alım sözleşmesinin 24.2.maddesine aykırı olarak ek protokole ilave edilen 5.3.madde uyarınca sözleşmeyi tek taraflı olarak fes edip müvekkiline işten el çektirildiğini, davalı tarafın tek taraflı olarak sözleşmeyi fes etmesinin ana sözleşme ve hukuka aykırı olduğunu, yine dava dilekçesinde ayrıntılı olarak belirttiği gerekçelere dayalı olarak 3 ayrı sözleşmenin fesihinden ötürü ödenen damga vergileri, projeler kapsamında müvekkili tarafından çalışma sahasında abone adresine gidilmiş olmasına rağmen müvekkil ve çalışanlarından kaynaklanmayan nedenlerle fatura edilemeyen sayaç okuma işleri, "durum kodu" olarak tanımlanıp ücreti her hak edişten kesilen tutarın tazmininin gerektiğini, ayrıca sözleşmenin zamanından önce tek taraflı fesih nedeni ile kazanç kayıplarının oluştuğunu, sözleşmenin haksız fesih sonrasında müvekkili tarafından işçilere kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ödemelerinin yapıldığını, teminat mektuplarının ödenen komisyonlarının bulunduğunu, bu istek kalemlerinden de davalının sorumlu olduğunu ileri sürerek, sözleşmenin yenilenme tarihinden 3 ay sonra tek taraflı olarak haksız olarak fesih edilmesinden ötürü fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile her bir ihale dosyası için 10.000,00 TL olmak üzere 30.000,00 TL maddi tazminatın 06/11/2013 olan fesih tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, talep açıklamasında da şimdilik 23.000,00 TL kazanç kaybı, 6.000,00 TL durum kodu alacağı ve 1.000,00 TL damga vergisi ödenmesi nedeniyle doğan zararın tahsiline karar verilmesini istemiştir.
CEVAP: Davalı vekili, usule ilişkin itirazlarının yanı sıra esasa ilişkin itirazlarında davacı şirketin serbest iradesi ile imzaladığı ek protokollerin hukuka aykırı olduğunun iddia edilemeyeceğini, müvekkili şirketin davacının üstlendiği işleri sözleşmenin feshi sonrasında başka bir firmaya vermeyip kendi bünyesindeki elemanlarla ifa ettiğini, taraflar arasında mevcut ek protokolün erken fesih hakkını düzenleyen 5.3.maddesinde, ...., sözleşmeyi dilediği herhangi bir tarihte, herhangi bir sebep belirtme zorunluluğu bulunmaksızın en az 30 gün önceden bildirmek suretiyle fes etme hakkına sahiptir. Böyle bir fesih halinde yüklenicinin (davacı T....'ın ) fesih tarihine kadar yerine getirilen hizmetlerle ilgili alacağı mahfuzdur, ancak bunun dışında yüklenici hangi nam altında olursa olsun hiçbir tazminat, gelir kaybı veya zarar ziyan talebinde bulunamayacaktır" düzenlemesinin mevcut olduğunu buna göre haklı fesih nedeni ile davacının tazminat talebinde bulunamayacağını savunarak, davanın reddini istemiştir.
KANITLAR: Davacı tarafça "..... %30 İlave İş Sözleşmesi Başlıklı Sözleşmeler ve Ek Protokolleri, El Bilgisayarı/Endeksör ile(GPRS) Endeks Okuma Hizmet Alımı Teknik Şartnameler,.... Genel Müdürlüğü Ve Bağlı Dağıtım Şirketlerinin 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununun 3.maddesinin G bendi Kapsamında Yapacağı Mal ve Hizmet Alımları Hakkında Yönetmeliğe Göre Uygulanacak Birim Fiyat Hizmet Alımı Tip Sözleşme Taslakları, .....Noterliğinin 14/06/2019 tarih ve .... yevmiye numaralı ihtarname, ... Noterliğinin 11/07/2019 tarih ...6 yevmiye numaralı ihtarname, ...." örnekleri ibraz edilmiştir.
Davalı vekili 10/03/2021 tarihli dilekçe ekinde emsal karar örneği sunmuştur.
Davacının feshin haksız olduğu iddiasına ilişkin tazminat istemi tefrik edilmiş, Mahkememizin .... Esasına kaydı yapılmış, bu davasının 09/02/2012 tarihinde reddine karar verilmiş ve karar henüz kesinleşmemiştir.
İşbu davaya davacının 'durum kodu' alacağı ile vergi zararı tazmini istemleri bakımından devam edilmiştir.
Talimat mahkemesi aracılığı ile mali müşavir bilirkişiden davalı defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılarak rapor alınmış, anılan raporda; davalı yanın incelenen 2011-2012-2013 yıllarına ait ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal sürelerinde yaptırıldığı, defterlerin usulüne uygun tasdik edildiği ve kendi lehine delil olma vasfına haiz olduğu, 2011-2012-2013 yıllarına ait ticari defterlerinde davaya yana borcunun olmadığı, davalı ....'ın özelleştirme sonrası davacı... ile imzalanan özelleştirme öncesi ihale ile ilgili Hizmet Alım Sözleşmelerini imzalanan ek protokoller gereği fesh etmesinin hukuka aykırı bulunmadığı hususları görüş olarak açıklanmıştır.
SMMM yanına vergi uzmanı ve elektrik mühendisi de eklenmek suretiyle talimat mahkemesinden yeniden rapor alınmış, bu raporda; davalı yanın incelenen 2011-2012-2013 yıllarına ait ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal sürelerinde yaptırıldığı, defterlerin usulüne uygun tasdik edildiği ve kendi lehine delil olma vasfına haiz olduğu, davalının sözleşmeleri süresinden önce fesh etmesi ve davacının talep ettiği tazminat tutarının davalı kayıtlarında tespit edilemediği, davacı yanın alacağının belirlenmesine yönelik davalı kayıtlarında herhangi açıklama olmadığı, her iki şirket arasında özelleştirmeden sonra yapılan sözleşmeler bakımından borçlar hukuku konusunda uzman bilirkişilerin mütalaasının yerinde olacağı hususları görüş olarak bildirilmiştir.
Talimat mahkemesi aracılığıyla elektrik mühendisi, SMMM ve nitelikli hesaplar alanında uzman bilirkişiden oluşturulan bilirkişi kurulundan rapor alınmış, anılan raporda; tarafların iddia ve savunmaları, dosya sunulan delil niteliğinde her türlü belge, ödenmiş hak edişler, damga vergisi kaynaklı bir zarar meydana gelip gelmediği hakkında ....'nin kararında, ihalenin iptali sebebiyle vergiyi doğuran olayın meydana geldiğinden söz edilemeyeceği vurgulanarak, sözleşme damga vergisinin iade edilmesinin isabetli olacağına karar verildiğini, ancak başka bir kararında ise vergiyi doğuran olayın gerçekleştiği ve damga vergisinin iade edilemeyeceğinin belirtildiği, dolayısıyla zarar oluşup oluşmadığının taktirinin sayın mahkemeye ait olduğunu, sayaç okuma işleri “durum kodu” olarak tanımlanan ücretlerin hak edişlerden kesilen tutarların tahsili talebine ilişkin; durum kodu yönünden davalı elektrik şirketince taraflarca karşılıklı imza altına alınan Hizmet Alım Sözleşmeleri eki Teknik Şartnamede yazılı durum kod numaraları 12-daire boş, 13-bina yıkık, 28-sayaç yok, 11-sayacı okuyup işletmeye geliniz (oku gel) durum kodu ile endeksöre kaydedilmiş hizmet kalemlerinin hak edişlerden neden çıkarıldığını gösteren kanaat oluşturmaya elverişli bir delil sunulmadığı, rapor kapsamında tanımlanan ve hak edişlere dahil olunmayarak kesintiye uğrayan endeksör durum kodlarının ortak özelliği okuma mahallinde tespit olunan fiili durumun endeksöre kaydedilmesine karşına teknik olarak davalı elektrik şirketince fatura tahakkukuna esas endeks okuma bilgilerini kapsamadığından aboneye fatura tahakkuk işlemine geçilememiş olduğu, bu tabloya göre davacı tarafça abone mahalline gidilerek sözleşme ile yerine getirmeyi üstlendiği görevin yerine getirildiği gerçeğini ortadan kaldırmadığını, ancak rapor kapsamında açıklandığı üzere durum kodları içinde yer alan 'diğer'' başlıklı işlemin durum kod listesinde yer almac -spit olunmakla bu kalem yönünden davacı tarafça Mahkeme denetimine açık şekilde ne tür bir hizmeti kapsadığını gösteren açıklamanın yanı sıra yer yer bir birini tekrarlayan miktarların nedenini ve kaynağını belirten her hangi bir bilgi sunulmadığı, izah olunan nedenle değerlendirme yapma olanağının bulunmadığını, hak edişler incelendiğinde yapılan ödemelerin sözleşme eki teknik şartnamede yazılı durum kodlarına ilişkin yerine getirilen hizmetler üzerinden düzenlenerek ödeme yapıldığı ancak dava konusu durum kodlarının hak edişlere dahil olunmayarak kesintiye uğradığı tespit olunduğunu, aboneye ait okuma mahalline gidilmek suretiyle sözleşmede yazılı durum kodu işlemlerinin usulüne uygun şekilde endeksöre işlenmesi halinde hak edişler üzerinde ödeme yapılması gerektiği, davacının bu nedenle kesintiye uğrayan durum kodu kalemleri yönünden sözleşme kapsamında talep hakkı bulunduğunun değerlendirildiği hususları görüş olarak açıklanmıştır.
GEREKÇE: Dava, hizmet sözleşmesinden kaynaklı alacağın tahsili istemine ilişkindir.
Somut uyuşmazlıkta taraflar arasında 14/01/2011 tarihinde....16/04/2012 tarihinde 2012/3, 25/09/2012 tarihinde ....ihale dosya numaralı üç ayrı sözleşme imzalandığı, anılan sözleşmeler devam ederken 30/09/02013 tarihinde ek protokollerin yapıldığı, anılan ek protokollere dayalı olarak davalının anılan sözleşmeleri feshettiği, davacının sözleşmelerin feshinin haksız olduğu iddiasıyla tazminat, 'durum kodu' olarak tanımlanan ücret alacağı ile ödemiş olduğu damga vergisi zararını tahsil amaçlı işbu davasını açtığı, davalının davanın reddini savunduğu, sözleşmelerin feshinden kaynaklı tazminat alacağı davasının tefrikine karar verildiği, anılan istemin ayrı esasa kaydı yapılarak reddi yönünde hüküm kurulduğu ve bu kararın henüz kesinleşmediği hususları uyuşmazlık konusu değildir.
Taraflar arasındaki çekişme, aralarında akdedilen ve davalının feshi ile sonuçlanan sözleşmeler dolayısıyla davacının sözleşmenin feshi anına kadar 'durum kodu' işlemi nedeniyle bir alacağının olup olmadığı, varsa miktarı ile vergisel yükümlülük açısından davalıdan tazmini gerekli zararın doğup doğmadığı noktalarında toplanmaktadır.
İddia, savunma, toplanan kanıtlar, taraflar arasındaki sözleşmeler, ek protokoller, teknik şartnameler, yazışmalar, benimsenen bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamından anlaşılacağı üzere, davacı, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri, ekleri ve protokoller çerçevesinde edimlerini ifa edecektir. Sözleşmenin feshi tarihi itibariyle taraf defter ve kayıtlarından, davacının davalıdan bir alacağı tespit edilmemiştir. Durum kodu olarak nitelenen ve boş abonelikle ilgili okuma ve tespit hizmetinin davacı tarafından verildiği kayıtlarla sabittir. Ancak, hak edişlerde bu kalem alacakla ilgili belirleme ve ödeme yapılmamıştır. Aksine, hak edişlerden bu kalem alacak çıkarılarak ödeme yapılmıştır. Taraflar arasında da anılan kalem hizmete ilişkin ödeme yapılmasına dair uygulama tespit edilmemiştir. Tarafların sözleşmesinin bir parçası olan Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin 42. maddesi uyarınca da davacının ödemelere itiraz ettiği, hak edişlere ihtirazi kayıt koyduğu da ileri sürülüp kanıtlanmamıştır. O halde, hak edişler hizmet veren davacı açısından kesinleşmiş olup, bir talep hakkı bulunmamaktadır. Öte yandan, sözleşme ile davacı tüm vergisel sorumluluğu nihai olarak üstlenmiştir. Esasen, sözleşmeler de davalı tarafından ek protokole uygun feshedilmiştir. Davacı, damga vergisi veya başka vergisel sorumluluk bakımından da zarar talep edemeyecektir.
Bu durum karşısında, davacının davası sabit olmadığından reddi yönünde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davacının davasının reddine,
2-Alınması gerekli 269,85 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen 7.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ...Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
13/10/2023
Katip ..
¸
Hakim ..
¸