T.C. ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/723 Esas - 2023/854
T.C.
ANKARA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/723 Esas
KARAR NO: 2023/854
BAŞKAN: ..
ÜYE: ..
ÜYE:..
KATİP:..
DAVACI : .
DAVALI ..
VEKİLİ...
DAVA: Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 12/11/2021
KARAR TARİHİ: 15/11/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 14/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili 12.11.2021 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı arasında
....'da ve ....'da yapılacak olan ve ayrıntıları sözleşmede belirtilen iş,
işlem ve tesislerin yapılması konusunda sözleşmeler akdedildiğini, her iki şantiyede de
davalıdan kaynaklanan sebeplerle aksaklıklar yaşandığını ve müvekkilinin mağdur edildiği
halde sözleşmelerin haksız, sözleşmeye aykırı ve usulüne uygun olmayan sebep ve şekilde
davalı tarafından feshedildiğini, davalıdan kaynaklanan sebeplerle istihkaklarını alamayan
müvekkilinin ekonomik sıkıntıya düştüğünü ve icra takipleri ile karşı karşıya kaldığını,
uğranılan zararlar ile ödenmeyen hakedişlerin ödenmesini, ....... olduğunu, müvekkili şirketçe
sözleşmeye göre yapılacak olan işin, türbin ve yardımcı ekipmanların montaj işleri ve
kondenser içerisinde aynalarda kalan izmaritlerin sökülmesi ve montajı işi olduğunu, müvekkili
şirketin, türbin montajı ile ilgili işlere şirket dışı nedenlerle 23 Eylül 2016 tarihinde başladığını
ve Şubat ayı sonu türbinin kapanmasını bitirmeyi planladığını, fakat müvekkili şirket dışında
gelişen ve sözleşme gereği karşı yanın yükümlülüğünde olan malzeme temini ve akışındaki
gecikmeler ve sahada yaşanan sorunlar nedeniyle işin tamamlanmasının geciktiğini,
sözleşmeye göre 745.000 kg olması gereken türbinin (....), sahada ağırlık
tutanaklarıyla belirlenen değerin (Ağırlık tutanaklarıyla belirlenen değer 432.733 kg; İş
tamamlandığında yaklaşık ağırlık 540.243 kg) bunun çok altında olduğunu, ortalama 20 kişilik
montaj ekibiyle Şubat ayı sonunda tamamlanması planlanan 745.000 kg. iş için Temmuz ayı
sonuna kadar müvekkili şirketin sahada kalması gerektiğini ve toplam tonajın tahmini olarak
540.243 kg.ye çıktığını ve arada 204.757 kg fark bulunduğunu ve gerçekleşen bu durum için
müvekkili şirketin kaybının oluştuğunu, yine sözleşmeye göre 405.000 kg olması gereken
kondenserin (MAG), sahada ağırlık tutanaklarıyla belirlenen değerin bunun çok altında
olduğunu (yaklaşık 222.517 kg.) ve arada 182.483 kg fark bulunduğunu ve mevcut durumda,
kondenser montajı kapsamında müvekkili şirketin kaybının oluştuğunu, müvekkili şirket
tarafından boru işlerinin sahada yürütülmesi esnasında müvekkilinin iş kapsamında olmayan
işleri yapması (“Yaklaşık olarak 152 adet spool için, Müvekkil Şirketin kapsamında olmamasına
rağmen sahada uygulanan spool ölçüm ve kontrol raporlarının hazırlanması, spooların temizlenmesi ve
... tarafından imzaların alınması sırasında yaşanan gecikme 3 kişilik bir boru ekibi ve 1
mühendis olarak spool başına yaklaşık 2 saattir. Bu çalışmadan kaynaklı gecikmeden dolayı müvekkilin
mağduriyeti olmuştur.”), sözleşmeye bağlı olarak kendi sorumluluklarında görünen işlerin iptal
olması ve bazılarının müvekkili şirketten alınması sebebiyle yaşanan kayıpların (“....
hatları Müvekkil Şirketin kapsamından sözlü olarak alınmıştır. Bu sistemlerin sözleşme bedeli toplam
olarak 48.750.00 TL’dir. ...... (ND), sistem tamamen iptal edilmiştir. Sözleşme bedeli
85.845,50 TL’dir. Condensate polishing plant (LD), sistemle ilgili açık bir bilgi Müvekkil Şirkete
iletilmemiştir. Sözleşme bedeli 97.800.00 TL’dir. Elevators (SN), Müvekkil Şirketin kapsamından sözlü
olarak alınmıştır. Sözleşme bedeli 54.250.00 TL’dir. Yaklaşık olarak 285.645,5 TL'lik bir bölüm Müvekkil
Şirketin kapsamından çıkarılmıştır ve bu durum sözleşme bedelini ciddi bir şekilde düşürmüştür.
Müvekkilden kaynaklanmayan bu durumlar işin ve müvekkilimizin maliyetlerini arttırmış durumdadır.”),
kondenser sızdırmazlık testi adı altında yapılan kesinti (“Kondenser sızdırmazlık testi öncesinde,
test sırasında ve test sonrasında Müvekkil sorumluluğundaki tüm işleri eksiksiz olarak yapmasına
rağmen, bu test ile ilgili müvekkil Şirketin hakkedişlerinden kesinti yapılmış ve yapılan kesinti iade
edilmemiştir.“) ve sözleşmeye bağlı karşı yana ait yükümlülüklerin yerine getirilmemesinden
kaynaklanan mağduriyetlerin söz konusu olduğunu, sözleşmenin 4.maddesine göre, karşı yanca
herhangi bir iş programının müvekkiline sağlanmadığını, yer teslim tutanağının dahi
verilmediğini ve bu durumun, işin gerçekleşmesi için müvekkilince yapılması gereken işçi ve
malzeme planlaması yapılmasını, mevcut adam ve malzemenin verimli kullanılmasını
engellediğini, ayrıca ileriye dönük işçi maliyet planı yapılmasını olanaksız hale getirdiğini,
sözleşmenin 6. Maddesi (h) bendinde belirtilen yöntem prosedürlerin (method statement)
müvekkiline sağlanmadığını, yapılacak iş ile ilgili yeterli proje ve dokümanların işveren
tarafından sağlanacağı belirtildiği halde sağlanmadığını ve bu durumun, sahada işin
yapılmasıyla ilgili ek çalışmalar yapılmasına, anlaşmazlıklara, iş ile ilgili geri dönüşlere neden
olduğunu ve işin gerçekleştirilmesi ile ilgili maliyetleri ciddi bir şekilde arttırdığını, aynı
maddenin (ee) bendinde belirtilen “iskele malzemesi işveren tarafından verilecek” ibaresinin
sahada uygulanmadığını ve sahada yeterli iskele malzemesi bulunmadığını, çoğu zaman iskele
malzemelerinin müvekkilinin sahada arayıp bulması, bazen gösterilen kurulu iskelelerden
sökülmesi gerektiğini ve çok defa da her kattan toplanan iskele malzemelerinin müvekkilinden
habersiz başka ekiplerin alıp kullanmasıyla zaman kaybı yaşandığını, (ll) bendinde ise belirtilen
ITP’lerin müvekkiline sağlanmadığını ve bu durumun, işin takibinde ve gerekli testlerin
zamanında uygulanması adına fazladan çalışma yapılmasına neden olduğunu, yukarıda
belirtilen nedenler doğrultusunda davalının; yükümlülüklerini ihlal etmesi, sözleşmeye aykırı
davranması, müvekkiline ait Haziran- Temmuz- Ağustos 2017 dönemleri hakkedişlerinin
ödenmemesi, yer teslim tutanağı ve iş programının müvekkiline sunulmaması, montaj işlemi
yapılacak sahanın işlem yapmaya müsait olarak teslim edilmemesi ve davalının sebep olduğu
aksaklıkların ve eksiklerin düzeltilmesi için herhangi bir işlem yapılmaksızın boşta geçen
sürede işçilerin masraflarının müvekkili şirketçe ödenmeye devam etmesi konularında
müvekkilinin mağduriyetine sebep olduğunu, işleyiş sırasında yaşanan tüm aksilikler ve
sıkıntıların davalıya yazılı olarak sunulduğunu ancak sorunlara radikal bir çözüm
sunulamadığını, en son müvekkili şirket tarafından işleyişte çıkan aksaklıkları bildiren ve işbu
sözleşmeden kaynaklanan alacak rakamını bildiren (1.779.445,27 TL) 07.07.2017 tarihli
ihtarnamenin karşı yana 10.07.2017 tarihinde tebliğ edildiğini ve 8 gün içerisinde meblağın
ödenmesinin talep edildiğini aksi takdirde temerrüde düşüldüğünün kabulü ile yasal işlemlerin
başlatılacağının ve sözleşmenin feshedileceğinin bildirildiğini, akabinde taraflar arasında
gerçekleştirilen mutabakat sonucu işleyişe devam etme kararı alınsa da davalıca sözleşme
şartlarının ihlal edilmeye devam edildiğini, akabinde davalıca müvekkili şirketin 02/10/2017
tarihinde 03/10/2017 tarihi için sahaya davet edildiğini ve yine aynı gün (02/10/2017 tarihinde)
"Sözleşmenin Feshi" başlıklı 11. Maddesine göre sözleşmenin feshedildiğinin müvekkili
şirkete bildirildiğini; Muğla-Soma Şantiyesi bakımından; davalı ile 05.01.2017 tarihinde
.... Soma .... Termik Santrali Türbin ve Yardımcı Ekipmanlar Montaj İşleri
sözleşmesinin imzalandığını, sözleşmeye göre asıl iş sahibinin,......; işverenin, ...
...... ve yüklenicinin, .....
.... ve işin yapıldığı yerin ... olduğunu,
sözleşmeye göre yapılacak olan işin, türbin ve yardımcı ekipmanların montaj işleri olduğunu, -
sözleşmeye göre işin 5 ay süre içerisinde bitirileceğini ancak şirket dışında gelişen ve sözleşme
gereği davalının yükümlülüğünde olan malzeme temini ve akışındaki gecikmeler ve sahada
yaşanan sorunlar nedeniyle... Şantiyesindeki sorunlara benzer sorunlar nedeniyle) işin
tamamlanmasının geciktiğini, müvekkili şirketin kapsamında olmayan işlerin tamamlanmaması
sebebiyle müvekkilince kendi kapsamındaki işlere başlanılamadığını “(Örn: ....
süresi içerisinde başlanılamamış, bu husus yazılı olarak karşı yana bildirilmiştir.”) ve karşı yana
bildirilmesine rağmen herhangi bir aksiyon sağlanılmadığını ve iş ve işçilerin bekletilerek
beklenilen bu süre içinde bedel ödenmek zorunda kalındığını, davalı tarafça herhangi bir yer
teslim tutanağı veyahut detaylı bir iş programı sunulmadığını, müvekkilin çalışacağı sahanın
uygun olarak müvekkiline bırakılmadığını ve aynı anda birden fazla çalışma halinin ve iç içe
geçmiş bir karışıklık halini sahada her zaman mevcut olduğunu, sözleşmenin 6. Maddesinin g
bendine göre yapılacak iş ile ilgili proje ve dokümanların ve yöntem prosedürlerinin (method
statement) müvekkiline sağlanmadığını ve bu durumun sahada işin yapılmasıyla ilgili ek
çalışmalar yapılmasına, anlaşmazlıklara, iş ile ilgili geri dönüşlere neden olduğunu ve işin
gerçekleştirilmesi ile ilgili maliyetleri ciddi bir şekilde arttırdığını, müvekkili şirkete
hakkedişlerin ödenmediğini ve bu nedenle çalışanlara maaş ödemeleri yapılamadığını veyahut
geç yapıldığını, müvekkili şirket tarafından boru işlerinin sahada yürütülmesi esnasında
müvekkilinin iş kapsamında olmayan işleri yapması, sözleşmeye bağlı olarak kendi
sorumluluklarında görünen işlerin iptal olması ve bazılarının müvekkili şirketten alınması
sebebiyle yaşanan kayıpların ve müvekkilinin bilgisi dışında yapılan kesintiler ve sözleşmeye
bağlı karşı yana ait yükümlülüklerin yerine getirilmemesinden kaynaklanan mağduriyetler söz
konusu olduğunu, müvekkili şirketin türbin işlerine devam edebilmesi için boru hatlarının
tamamlanması gerektiği halde tamamlama aşamasının müvekkili şirketin maliyetine
yansıtıldığını “.. sistemlerine ait boru hatları müvekkil şirketin iş kapsamında
yer almamasına rağmen)” ve bu hususta davacı tarafa sözlü ve yazılı uyarı ve önerilerde
bulunulduğunu, saha içerisinde müvekkili şirkete ait 2 adet malzeme konteynerı bulunduğunu
ve teslimi gerektiğini, davacı ile..... arasında imzalanan vinç kiralama sözleşmesine dair ücretlerin dahi sözleşmede taraf
olmamasına rağmen müvekkili şirkete faturalandırıldığını, Davalıca, müvekkili şirketin
06/07/2017 tarihinde sahaya davet edildiğini ve aynı gün “Sözleşmenin Feshi" başlıklı 11.
maddesine göre müvekkili şirkete sözleşmenin feshedileceğinin bildirildiğini, 26/06/2021
tarihinde davalı tarafından gönderilen denetim şirketi .....) raporunda müvekkili şirketin 906.552,00 TL alacağı
olduğunun tespit edildiğini ve teyit maili gönderildiğini ve müvekkili şirket tarafından
"Firmamızın, firmanızdan 906.552 TL…alacağı bulunmaktadır." şeklinde şerh düşüldüğünü,
iş bu dava açılmadan önce ticari davalarda arabuluculuk şartının yerine getirildiğini ve Ankara
Arabuluculuk Bürosu 2021/98213 dosya numarasıyla yürütülen görüşmelerin anlaşamama ile
sonuçlandığını, fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile; Borçlunun, borca
yetecek miktarda menkul, gayrimenkulleri ile 3. şahıslardaki hak ve alacaklarına teminatsız
olarak mahkemece uygun görülmediği takdirde uygun bir teminat karşılığı ihtiyaten haczine,
sözleşmelerden kaynaklanan ve ileride bilirkişi raporları ile tespit edilecek miktarlara göre
artırmak üzere şimdilik 906.552,00 TL ödenmeyen hakedişlerin, sözleşmeyi haksız feshinden
ve davalıdan kaynaklanan sebeplerle işin gecikmesinden doğan zararlardan dolayı temerrüt
tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve
beyan etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili 27.12.2021 tarihli davaya karşı cevap dilekçesinde özetle; ....
Yönünden; Taraflar arasında imzalanan 23/06/2016 tarihli sözleşme ile davacının, ....ürbin ve yardımcı ekipmanlar montaj işleri ve kondenser
içerisinde aynalarda kalan izmaritlerin sökülmesi, montajı (retubing) işini üstlendiğini, anılan
sözleşmenin (4).maddesinde, işe 27/06/2016 tarihinde başlanılacağının ve işin 27/06/2017'de
bitirileceğinin kararlaştırıldığını ve işe başlama ve işi bitirme tarihlerinin herhangi bir şarta
bağlanmadığını, Ancak dava dilekçesinde de kabul edildiği üzere davacı tarafından sözleşmeye
aykırı olarak işe, karalaştırılan tarihten yaklaşık üç ay sonra, yani 23/09/2016 tarihinde
başlandığını, müvekkilinin işbu sözleşmeden doğan yükümlülüklerini eksiksiz olarak yerine
getirdiğini ancak davacının işe geç başlaması; işi tam ve sözleşmeye uygun bir şekilde ön
görülen tarihte bitiremeyeceğinin açık bir şekilde anlaşılması neticesinde bahse konu
sözleşmenin feshedildiğini, sahada yaşandığı iddia edilen sorunların müvekkilinin kusurundan
ileri geldiğine dair beyanları kabul etmediklerini, o dönem müvekkil şirket personeli olan
... tarafından davacıya gönderilen 25.08.2017 tarihli yazıda; sözleşmede
hiçbir şekilde adam saat yoluyla ücretlendirme taleplerini kabul etmediklerinin ve yüklenilen
işlere ilişkin yapılacak işler kapsamında yeterli personelin sahada hazır edilmemesinden
kaynaklı olarak işlerin geciktiğinin ve 25.08.2017 tarihli bir diğer yazıda, davacıya 24.07.2017
tarihinde 750.000-TL ödeme yapılmış olmasına rağmen davacının personeline maaş ödemesi
yapmadığının tespit edildiğinin ve bu kapsamda maaş ödemesi almayan personelin sahaya
çıkmadığının ve bunun performans kayıplarına, gecikmeye ve iş sahibinin zararına yol açtığı
hususlarının bildirildiğini; 21.09.2017 tarihinde gönderilen yazıda; davacıya verilen ekstra
işlerle ilgili olarak 12.09.2017 tarihinden sonra davacı firmanın personeline halen maaş
ödemediği ve bu sebeple personelin sahaya çıkmayarak ilave işleri yapmadıkları ve
gecikmelere ve şirketin mağduriyetine sebebiyet verdiğinin bildirildiğini; 02.10.2017 tarihli
yazıda, davacının kusurundan kaynaklı tüm bu gecikmelerin 03.10.2017 tarihine kadar
giderilmesi maksadıyla sahaya davet edildiklerini, taraflar arasında yapılan şifahi görüşmeler
ve müvekkili şirket tarafından işin geneline dair yapılan saha incelemesi neticesinde, işin
öngörülen sürede tam ve eksiksiz olarak davacı tarafından yapılmasının mümkün olmadığının
değerlendirildiğini, 02.10.2017 tarihli bir diğer yazıda davacı şirketin belirtilen eksiklikleri
yerine getirmemekte ısrarcı olduğu, sözleşmesel yükümlülüklerine aykırı davrandığı, iş
planlarına riayet etmediği, davacı personelinin sahaya çıkmayı reddettiği ve şirket yetkilisinin
de sahada hiçbir etkinlik göstermediği hususları değerlendirilerek 23.06.2016 tarihli
sözleşmenin fiilen münfesih halde olduğu kabul edilerek her türlü talep ve dava hakları saklı
kalmak kaydı ile anılan sözleşmenin taraflarınca feshedildiğinin bildirildiğini, işin gecikmesi
ve yüklenilen işin zamanında, tam ve eksiksiz olarak teslim edilememesinin, davacının
eylemlerinden kaynaklandığını, müvekkilinin, sözleşmeyi 11. maddeye dayanarak
feshetmediğini ve 23.06.2016 tarihli sözleşmenin müvekkilinin haklı fesih bildirimi ile sona
erdiğini, davacının her ne kadar müvekkili şirket nezdinde hakkedişlerine ilişkin alacaklı
oldukları ileri sürülmüşse de müvekkili şirketin davacıdan alacağı bulunduğunu, anılan
sözleşmenin birim fiyat (yaklaşık değer) üzerinden imzalandığını ve davacının adam-saat
şeklindeki ücretlendirme taleplerinin müvekkilince kabul edilmediğini, sözleşme ekinde birim-
fiyat listesi bulunduğunu dolayısıyla da davacının sahada (fazladan) personel bulundurduğu
için müvekkili şirketten herhangi bir alacak talep etme hakkı bulunmadığını, 21.09.2017
tarihinde davacı firmaya gönderilen yazıda, kendilerine ilave olarak verilen işlerin, davacı
personeli tarafından maaş ödemesi yapılmaması nedeniyle sahaya çıkılmaması nedeniyle
yapılmadığı hususunun sabit olduğunu; Soma Şantiyesi Yönünden; Taraflar arasında
imzalanan 05/01/2017 tarihli sözleşme ile davacının .... türbin ve yardımcı ekipmanlar montajı işini üstlendiğini, sözleşmenin (4).
Maddesinde işe 05.01.2017 tarihinde başlanılacağının ve işin başlama tarihinden itibaren en
geç beş ay sonra bitirileceğinin kararlaştırıldığını ve bu sürenin herhangi bir şarta
bağlanmadığını, davacı bu şantiyede de aynı sebeplerle işe geç başladığını ve yüklendiği işi
zamanında, tam ve eksiksiz olarak müvekkiline teslim edemediğini, müvekkili şirket tarafından
sırf işin yürütülebilmesi adına defalarca davacı namına dava dışı üçüncü kişilere ödemeler
yapıldığını, davacının tekrar saha organizasyonunu kurabilmesi adına bir kısım personeline
maaş ödemelerinin (sözleşmede bu yönde bir yükümlülükleri olmamasına karşın) müvekkili
şirket tarafından yapıldığını, 05/01/2017 tarihli sözleşme de yine davacının yüklendiği işi
kararlaştırılan tarihte bitiremeyeceğinin açıkça anlaşılması üzerine TBK m. 473 hükmü
çerçevesinde feshedildiğini sözleşmenin 11. maddeye istinaden feshedilmediğini, Denetçi
Raporu Kapsamında; taraflara ait defter ve cari hesap kayıtları incelendiğinde; esasen
müvekkilinin davacıdan 906.552,21-TL tutarında alacaklı olduğunun anlaşılacağını, her ne
kadar davacı tarafından kendilerine gönderilen form bir mutabakat metni olarak yorumlanmışsa
da söz konusu belge üzerinde, müvekkili şirketin borç ikrarı içerir bir beyan ya da imzasının
bulunmadığını, bahse konu dava dışı üçüncü kişi konumundaki şirket tarafından tanzim edilen
evrakın bir rapor mahiyetinde olduğunu, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemekle birlikte, bir
an için bağımsız denetim firmasının raporu ve form dikkate alınacak olsa dahi, müvekkili
şirkete defter kayıtlarında müvekkilin 906.552,21-TL alacaklı olduğunu ve bunun hilafına
olarak tanzim edilen form evrakında maddi hata yapılarak bu miktarın borçmuş gibi
yazıldığının kabulü gerekli olduğunu, anılan rapor, müvekkili şirket defter kayıtları esas
alınarak hazırlanmış olup; defter ve form arasındaki çelişki halinde, kanunen tutulması zorunlu
olan ticari defterlerin esas alınması gerektiğini, davanın reddine karar verilmesini talep ve
beyan etmiştir
GEREKÇE:
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan hak ediş alacağının tahsili talebine ilişkindir.
Davacı yüklenici ile davalı iş sahibi arasında 23/06/2016 tarihli 1x330 MW ....ile 05/01/2017 tarihli 2x255 MW ....Sözleşmesi imzalanmıştır.
Davacı tarafından sunulan dava dilekçesinin sonuç ve istem kısmında sözleşmelerden kaynaklanan ve ileride bilirkişi raporlarıyla tespit edilecek miktarlara göre artırmak üzere şimdilik 906.552,00 TL ödenmeyen hak edişlerin, sözleşmeyi haksız fesihten ve davalıdan kaynaklanan sebeplerle işin gecikmesinden doğan zararlardan dolayı temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsili talep edilmiştir.
Dava dilekçesi içeriğinde de davalı şirket tarafından gönderilen denetim şirketi raporunda tespit edildiği üzere, davacı şirketin 906.552,00 TL alacağı olduğu tespit edildiğine ilişkin beyan bulunmaktadır.
Söz konusu beyan dikkate alındığında dava dilekçesinin sonuç ve istem kısmında ki 906.552,00 TL 'lik dava değerinin hak ediş alacağına ilişkin olduğu, harcın bu miktar üzerinden yatırıldığı, bu nedenle davanın hak ediş alacağına ilişkin olduğu kanaatine varılmıştır.
Her ne kadar sözleşmenin haksız fesih ve işin gecikmesinden doğan zararların tazmini talep edilmiş ise de söz konusu tazminat talebine ilişkin dava değerinin dava dilekçesinde gösterilmediği, HMK 119/1-d maddesi gereğince mal varlığı haklarına ilişkin davalarda dava konusu değerin dava dilekçesinde yer alması gerektiği, söz konusu eksikliğin HMK 119/2 maddesi kapsamında tamamlanabilecek eksikliklerden olmadığı anlaşılmakla fesih ve işin gecikmesinden kaynaklanan tazminat talebine ilişkin davanın bulunmadığı kabul edilmiştir.
Davacının iddia ettiği hak ediş alacağının bulunup bulunmadığının tespiti için tarafların ticari defter ve kayıtları incelenmek suretiyle bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiş, bu kapsamda öncelikle davacı defterlerinin incelenmesi için ..... ye talimat yazılmıştır.
Bilirkişi tarafından sunulan 04/08/2022 tarihli raporda özet olarak; " Dava dosyasının tetkikinde ve Davacının 2016-2017 Ticari defterleri incelendiğinde, Raporumun Tespit Edilen Hususlar bölümünde görüldüğü üzere;
Davacının 2016-2017 Yılları Yevmiye, D..Defterlerinin yasal süresinde açılış ve kapanış tasdiklerini yaptırdığı, Yevmiye ve Kebir Defteri kayıtlarının işlendiği, Envanter Defterinin boş olduğu, tespit edilmiştir. Davacının 2016 Yılından, 2017 yılına Defter kayıtlarında, 404.498,53 TL. Alacak devrettiğini, 2017 Yıl Sonu Alacağından, Yıl Sonu Borcu düşüldükten sonra, toplam kalan 178.853,57 TL. Davacının (Davalıdan) ALACAKLI (203.208,14 - 24.354,57 — 178.853,57) olduğu tespit edilmiş.
2016 Yılı Dava konusu faturaların Ticari defterlerde kayıtlı olduğu, Defter kayıtların usulüne uygun tutulduğu, ödeme belgeleri şirketin ticari hesaplarından mevcut olduğu, 28.12.2016 tarihinde “Dönem Sonu İşlemleri” olarak kayıt edilen 9.947,44 TL. mahsup belgesi haricinde diğer defter kayıtlarının birbirini doğruladığı,
2017 Yılının Ticari kayıtlarında ise; Dava konusu faturaların Ticari defterlerde kayıtlı olduğu, açılış ve kapanış onaylarının zamanında yapıldığı, Davacının incelenen ticari defterlerinde 2017 Yılının fatura karşılığı olan Davalının, Davacı adına.... Şubesi....” IBAN nolu şirket hesabına yaptığı toplam 1.000.000,00 TL. Tutarlı yukarıda listelenen banka ödemelerinin (EFI/HAVALE) eksik ve usulüne uygun olmadığı,
Davacı defter kayıtlarında yer almadığı tespit edilmesinden, 31.12.2017 tarihindeki “Dönem sonu işlemleri” olarak yapılan 3.000.000.00 TL (120.E04 Hesabında Alacak), yine aynı tarihte yapılan 350.000,00 TL. (320.EB08 Hesabında Borç) tutarlarının, bilgilerinin doğrulanıp tespit edilemediği, kayıtların belgeye dayanmadığı, dolayısıyla Ticari Defter ve kayıtlarının eksik tutulduğu, usulüne uygun olmadığı, kayıtların birbirini doğrulamadığı, HMK”'nun 222. Md. Hükümlerine göre, eksik, usulüne uygun olmayan şekilde kayıt yapıldığı, Dava konusu Alacak miktarı (906.552,00) TL alacak ile, 2017 yıl sonu Alacak miktarı (178.853,57) TL alacak miktarının, birbirini doğrulamadığı görüşüne varılmış olup, Defterlerin sahibi lehine delil olma vasfını taşımadığı görülmüştür. " şeklinde görüş bildirilmiştir.
Akabinde davalı defterleri incelenmek suretiyle rapor düzenlenmesi için dosya bilirkişi kuruluna tevdi edilerek bilirkişi kurulu tarafından 15/02/2023 tarihli rapor sunulmuştur. Bilirkişi kurulu sonuç kısmında belirtilen belgelerin sunulması halinde ek rapor düzenlenebileceği belirtilmiştir.
Davacı vekili tarafından bilirkişi raporuna sunulan beyan dilekçesinde, karşı tarafın ticari defterleriyle ......Tarafından tanzim edilen denetim raporu bilirkişilerce incelendiğinde bahsedilen hususların açıkça ispat edileceği, bu sebeple öncelikle olarak karşı tarafın ticari defterlerin incelenmesi talebinin bulunduğunu belirtmiştir.
Mahkememizce 12/04/2023 tarihli duruşmada davalı vekiline, davacı vekili tarafından delil olarak dayanılan denetim raporunun sunulması için iki haftalık kesin süre verilmiş, davalı vekiline ara karar 25/04/2023 tarihinde tebliğ edilmiş, davalı vekili tarafından kesin süre içerisinde 09/05/2023 tarihinde söz konusu bağımsız denetim raporu dosyaya sunulmuştur.
Dosya tekrar bilirkişi kuruluna tevdi edilerek bilirkişilerden 18/10/2023 tarihli rapor alınmıştır.
Bilirkişi kurulu raporunda özetle; davalının 2016-2017-2018 yılı defterlerinin ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde açılış ve kapanış tasdiklerinin yapıldığı, bu sebeple davalının yasal defterlerinin sahibi lehine delil teşkil edebileceği, talimatla alınan bilirkişi raporunda davacının defterlerinde 178.853,57 TL lik alacak tespit edilmiş ise de davalı tarafından gönderilen 1.000.000,00 TL nin defterlere kaydedilmediği, bunun mahsubu sonucu davacının davalıdan alacağı kalmayacağı gibi 821.146,43 TL tutarında borcunun olacağı, davalı yasal defter kayıtlarında davalının davacıya borcunun bulunmadığı aksine davacıdan 889.979,80 TL alacağının bulunduğu , bağımsız denetim raporuna göre; Davalı firmanın davacı firmaya borçlu olduğu değil alacaklı olduğu tespitlerinin bulunduğu,
nitekim raporun 35. sayfasında Kısa Vadeli Peşin Ödenmiş Giderler başlıklı maddesinin alt
kosu olan Verilen Sipariş Avansları hesabında davalı şirketin 56.973.866,00 TL avans olarak
başka firmalara verdiği toplam tutarların gösterildiği,
davalı firma yasal defterlerinde de; davacıya ait kayıtların 31.12.2018 tarihi itibariyle
889.979,80 TL tutarın “320.001.2415 .... alt hesap kodundandan “159 Verilen Sipariş Avansları” hesap koduna aktarıldığı,
bu şekli ile hesaplar arasında yapılan 889.979,80 TL tutarlı aktarımın davalı firmanın borcuna
değil alacağına ait olduğu bildirilmiştir.
Yapılan yargılama sonucunda toplanan deliller, alınan bilirkişi raporuna göre taraflar arasında imzalanan 2 ayrı eser sözleşmesi kapsamında davacının hak ediş alacağının bulunduğunun ispat edilemediği, tarafların defter ve kayıtlarına göre davacının iddianın aksine alacaklı değil iş sahibi davalıya borçlu olduğu anlaşılmakla davacının davasının reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının reddine,
2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi uyarınca alınması gerekli 269,85 TL harçtan dava açılırken peşin alınan 15.481,65 TL harcın mahsubu ile fazladan yatan 15.211,80 TL nin karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya İADESİNE,
3- Davalı kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürülükte bulunan A.A.Ü.T'ye göre belirlenen 129.720,72 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ÖDENMESİNE,
4-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya İADESİNE,
5-6325 Sayılı Kanunun 18/4-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 1.320,00 TL arabuluculuk giderinin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, bu amaçla karar kesinleştiğinde işbu karar eklenmek suretiyle ilgili vergi dairesine yazı yazılmasına,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde .... Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 15/11/2023
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye...
e-imzalıdır
Üye ..
e-imzalıdır
Katip ..
e-imzalıdır