T.C. ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/404 Esas - 2022/610
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
ANKARA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/404 Esas
KARAR NO: 2022/610
HAKİM:...
KATİP:....
DAVACI :....
DAVALI ....
DAVA: Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 07/11/2019
KARAR TARİHİ: 07/10/2022
Mahkememizin 2019/639 E.sayılı dosyasında, 07/03/2022 tarihli celsesinin 1 no'lu ara kararı ile davanın tefrikine karar verildiği görülmekle, yukarıda belirtilen esasa kayıt edilmek suretiyle yapılan açık yargılama sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili Mahkememizin 2019/639 E.sayılı dosyasına sunduğu dava dilekçesinde özetle; davalı firma ile müvekkili kuruma bağlı ... Hurda İşletmesi Seymen Hurda Müdürlüğü'nde yapılan ihale sonucu yürütülen kesim söküm işine ilişkin olarak 18 bin ton hurda malzeme kesim, söküm, tasnif ve ayıklama ihalesi hizmet alım sözleşmesi imzalandığını, işbu sözleşme gereğince davalı yüklenici işçilerinin her türlü vecibelerinin davalıya ait bulunduğunu, davalı firma personelinin tazminatlarını ödeyemediğinden müvekkili kurumca hizmet alım sözleşmesi kapsamında 2014-2016 tarihleri arasında 18.513,22 TL ödeme yapıldığını, yine davalı firma işçilerinden Cemil Aktaş tarafından müvekkili kurum aleyhine Kocaeli 6. İş Mahkemesi'nin 2016/214 esasında işçilik alacaklarına yönelik tazminat talepli açılan davada firma işçisi lehine karar verildiğini ve kararın kesinleştiğini, kesinleşmiş karara istinaden Kocaeli 7. İcra Müdürlüğü'nün 2014/6402 esas sayılı dosyası ile yapılan 126.296,57 TL ödemenin 6.098,66 TL'lik kısmının davalı firmanın sorumluluğundaki kısım olduğunu, açıklanan nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 18.513,22 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Davalı vekili Mahkememizin 2019/639 E.sayılı dosyasına sunduğu cevap dilekçesinde özetle; davanın zaman aşımına uğradığını, davacı tarafça 2014 ile 2016 yıllarında ödeme yapıldığının beyan edildiğini, bu nedenle 2 yıllık zaman aşımı süresinin geçtiğini, müvekkilinin edimlerini tam ve eksiksiz olarak yerine getirdiğini, müvekkili şirketin hizmet akdinden ve yasalardan doğan işçilik alacaklarının kendi dönemi ile ilgili olan bölümünün tamamının dava dışı işçilere ödendiğini, ilgili kurumlar tarafından düzenlenen ilişik kesme belgelerinin davacıya ibraz ederek teminatın iadesinin istendiğini ve davacının herhangi bir çekince ileri sürmeden teminatı iade ettiğini, belirtilen nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Mahkememizin 2019/639 E.sayılı dosyasında alınan 23/12/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacının, davalı yüklenicinin hangi işçilerine hangi alacak kalemlerine dair yaptığı ödemeyi talep ettiği, 18.513,22 TL'lik ödemenin hangi işçileri kapsadığı, ödeme yapılan işçilerin davalı işverenlikte geçen çalışma süresi, devir tarihindeki ücretlerine ilişkin kayıt ve belgeler ile davalı yanca işçilerine yapılan ödemeleri gösterir kayıt ve belgelerin ibrazını, dava dışı işçi Cemil Aktaş tarafından açılan ve Kocaeli 6. İş Mahkemesinin 2012/585 Esas sayılı dosyası üzerinden görülen dava dosyasına ait hükme esas alınan bilirkişi raporu ile işçinin SGK hizmet dökümü ve diğer dosyada mevcut evraklar ile icra dosya kapak hesabının fiziken dosyaya kazandırılması halinde rapor düzenlenebileceğinin bildirildiği görülmüştür.
Mahkememizin 2019/639 E.sayılı dosyasında alınan 15/03/2021 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; davacı idarenin, davalı nezdinde çalışan işçi Cemil Aktaş'a ödediği tutarların iadesine ilişkin rücu isteminin haklı ve kabul edilebilir olduğu kanaatine varılması halinde davalının ödenen kıdem tazminatının 521,29 TL' lik kısmından sorumlu olabileceği, davacı tarafından sunulan excel listesinde belirtilen işçilere ait SGK işe giriş-çıkış bildirgeleri, işçilerin hangi taşeron firmada ne kadar süre ile çalıştığını gösterir resmi bir kayıt, ödendiği iddia olunan kıdem ve ihbar tazminatına esas bordrolara dosyaya sunulmadığından yapıldığı iddia olunan ödemenin ne kadarlık kısmından davalı şirketin sorumlu olduğunun belirlenemediği bildirilmiştir.
Mahkememizin 2019/639 E.sayılı dosyasında alınan 25/10/2021 tarihli bilirkişi 2. Ek raporunda özetle; davacının davalı nezdinde çalışan işçi Cemil Aktaş'a ödediği tutarların iadesine ilişkin rücu isteminin haklı ve kabul edilebilir olduğu hususunda takdir Sayın Mahkemeye ait olmakla isteminin kabulü halinde davalının sorumlululuk tutarı 521,29 TL, davacı tarafından Ceylan Nakliyat İnş. Pet. Tur. İth. İhr. Ve Tic. Ltd. Şti.adına ödendiği belirtilen diğer alacak kalemleri bakımından; davacı tarafından bildirilen hizmet süreleri esas alındığında rücu edilebilir tutar 8.242,57 TL, SGK Hizmet dökümünde yer alan giriş çıkış tarihleri esas alındığında rücu edilebilir tutar 7.800,97 olarak hesaplandığı bildirilmiştir.
Mahkememizin 2019/639 E.sayılı dosyasında alınan 12/02/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davalı şirketin sorumlu olacağı miktara ilişkin hesap yapılabilmesi için, dava dışı 29 işçiye ilişkin sigortalı hizmet cetveli ile işyeri ünvan listelerinin Kocaeli Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünden celbi veya UYAP kayıtlarından çıkarılarak dosya arasına alınması, dava dışı işçilerden Cemil Aktaş dışında kalan 28 işçi için yapılan ödemelerin mahkeme kararı ve icra takibine dayanması halinde, gerekçeli karar, karara esas alınan bilirkişi raporu ve varsa ek bilirkişi raporu ile icra dosyasına ilişkin takip talebi ve ödeme belgelerinin dosyaya kazandırılması, davacı Genel Müdürlük tarafından 28 işçi için ödenen miktar farklı tazminat ve alacak kalemlerinden oluştuğundan, bu tazminat ve alacak kalemlerinin ayrı ayrı açıklanması halinde rapor düzenlenebileceği bildirilmiştir.
Davacı tarafça 29 işçiye ilişkin ayrı ayrı yapılan işçilik alacağı ödemelerine istinaden rücuen alacak isteminde bulunulması, Cemil Aktaş dışındaki işçilere ilişkin herhangi bir Mahkeme kararı ya da takip dosyası olmadan davacı tarafça re'sen ödeme yapılması ve 29 işçiye ilişkin ayrı ayrı işçilik alacağının bilirkişi marifetiyle hesaplanması gerektiği dikkate alınarak, Mahkememizin 2019/639 E.sayılı dosyası kapsamında, dava dışı işçi Cemil Aktaş dışında kalan 28 işçiye ilişkin davanın her bir işçi yönünden ayrı ayrı tefriki ile ayrı esaslara kaydedilmesine karar verilmiş olup, tefrik kararı doğrultusunda işçi Kevser Uçar yönünden Mahkememizin 2022/404 Esasına kayıt yapılmak suretiyle, yargılamaya devam edilmiştir.
Davacı vekili 14/06/2022 tarihli dilekçesi ile, işçi Kevser Uçar'a 10/04/2014 tarihinde kıdem tazminatı olarak yapılan ödemenin 483,48 TL'sinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
15/09/2022 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; dosyada mevcut SGK hizmet dökümünden tespit edilen dava dışı işçinin davacı kurum nezdinde çalıştığı süreler dikkate alınarak, davalı şirketin sorumlu olduğu miktarın 463,61 TL olarak hesaplandığı bildirilmiştir.
Dava, hizmet alım sözleşmesine dayalı rücuen alacak istemine ilişkindir.
Davalı öncelikle zamanaşımı defini ileri sürmüş olup; rücu alacağına ilişkin olarak 6098 sayılı Kanunun 73. maddesinde yapılan düzenlemeye göre, “rücu istemi, tazminatın tamamının ödendiği ve birlikte sorumlu kişinin öğrenildiği tarihten başlayarak iki yılın ve her halde tazminatın tamamının ödendiği tarihten başlayarak 10 yılın geçmesi ile zamanaşımına uğrar” hükmü uyarınca, ödeme tarihi olan 2016 yılından itibaren 10 yıllık zamanaşımı süresi dolmadığından, davalının bu yöndeki itirazları yerinde görülmemiştir.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur,” hükmü bulunmaktadır.
4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine göre, alt ve üst işverenin, işçiye karşı dış ilişkide birlikte sorumlu olmasına, hatta İş Kanunu'nun 6552 sayılı Yasa ile değişik 112.maddesi uyarınca işçinin kıdem tazminatını üst işveren kamu kurumunun ödemesi gerekmesine rağmen, iç ilişkide tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacaktır. Taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesi, tarafların birbirlerine karşı hak, borç ve yükümlülüklerini düzenlemekte olup, işçiye karşı yükümlülüklerin düzenlendiği İş Kanunu hükümlerine aykırılığının ileri sürülmesi mümkün değildir.
Taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 36.bölümünde; "Yüklenici tarafından çalıştırılacak personelin ücret ve diğer her tür işçilik ödemeleri SSK primleri, sosyal güvenlik destek primi, yemek, ulaşım (işyerine geliş gidiş) ve işsizlik sigortası primi kesintisi gibi ödemeler ile diğer (iş kanunundan ve diğer yasalardan doğan) tüm sorumluluklar yükleniciye aittir."
“Hangi sebeple olursa olsun, gerek işçi hakları (ücret, fazla mesai, ikramiye, ihbar kıdem tazminatı vs. gibi işçilik hakları) ve bunlarla ilgili olarak prim, vergi ve fon gibi konularda ve keza iş kazası ve meslek hastalığı gibi sebeplerle İdare yüklenici işçilerine ve üçüncü kişilere, herhangi bir ödeme yapmak durumunda kalırsa, yüklenici bu ödemeleri rücuen ... Hurda İşletmesi Müdürlüğüne derhal ödemekle mükelleftir. Aksi takdirde önce hakedişlerinden yetmediğinde teminatından def'aten tahsil edilecektir.” hükmüne yer verildiği görülmüştür.
İş bu sözleşme hükümlerine göre, yüklenicinin istihdam ettiği tüm işçilerin tüm hak ve alacakları bakımından sorumlusunun davalı yüklenici olduğu, hükme esas alınan 15/09/2022 tarihli rapor ile, dava dışı işçi Kevser Uçar'a yapılan kıdem tazminatı ödemesinden, davalı şirketin ihale dönemlerine göre sorumlu olduğu miktarın 463,61 TL olduğu belirlenmiş olup, davalı şirketin dava dışı işçinin davalı şirket bünyesinde çalıştığı süre itibariyle sorumlu olduğu, bilirkişi raporu ile SGK hizmet dökümünden tespit edilen dava dışı işçinin davacı kurum nezdinde çalıştığı süreler dikkate alınarak usule uygun olarak hesaplama yapıldığı, bu suretle, davacı kurum tarafından yapılan ödemenin, sözleşme hükümlerine göre 463,61 TL'lik kısmını, rücuen davalıdan talep edebileceği kanaatine varılmakla, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup, dava tarihinden önce davalının temerrüde düşürüldüğüne dair herhangi bir belge sunulmadığından, dava tarihinden itibaren avans faizi işletilerek, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE, 463,61 TL'nin dava tarihinden itibaren (07/11/2019) işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Harç peşin olarak alınmış olduğundan yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 463,61 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
4-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 19,87 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
5-Davacı tarafından yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen toplam 607,70 TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 582,72 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, bakiye kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Taraflarca yatırılan ancak kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/10/2022
Katip ...
¸
Hakim...
¸
YARGILAMA GİDERİ DÖKÜMÜ:
Bilirkişi Ücreti: 500,00 TL
Posta Masrafı: 27,00 TL
Başvurma Harcı: 80,70 TL