T.C. ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/482 Esas - 2025/46
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
ANKARA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2022/482 Esas
KARAR NO : 2025/46
...
DAVA : Eser Sözleşmesinden Kaynaklı Alacak
DAVA TARİHİ : 16/06/2022
KARAR TARİHİ : 31/01/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 03/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan "Eser Sözleşmesinden Kaynaklı Alacak" davasının yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA DİLEKÇESİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili şirket ile davalı şirket arasında Alt Yüklenici Sözleşmesi bulunduğunu, sözleşmenin toplam 154 kV Açık ... işlerine yönelik olduğunu, sözleşmenin toplam bedelinin 1.428.000,00 TL olduğunu, yüklenici konumunda bulunan müvekkili şirketin sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmesine rağmen davalı yanın sözleşmeye aykırı davrandığını ve müvekkilinin hiçbir hak edişini ödemediğini, sözleşmenin ödeme şartları başlıklı 10. maddesinde yükleniciye ödeme tahakkukunun aylık imalatına göre gerçekleştirileceğini ve yüklenicinin işverenin idareye sunmuş olduğu imalat miktarlarına paralel olarak gerçekleştirileceğinin düzenlendiğini, söz konusu sözleşmenin 10.2.maddesinde ise işverene ait hak edişin İdare tarafından ödenmesinden itibaren 2-3 gün içerisinde yüklenicinin hak edişlerinin %30'unun peşin, geri kalanın kısmının 60 gün vadeli çekler ile yükleniciye ödeneceğinin kararlaştırıldığını ancak müvekkilinin imalatı gerçekleştirmesine rağmen hiçbir hak edişi alamadığını, sözleşmenin eser sözleşmesinin bir türü olup TBK'nun 470. maddesi uyarınca iki tarafa borç yükleyen bir sözleşme olduğunu, müvekkili şirketin sözleşmeden doğan yükümlülüklerini TBK'nun 471. maddesine uygun bir şekilde yerine getirmiş olmasına rağmen davalı yanın müvekkilinin yapmış olduğu işin karşılığı olan bedeli ödemediğini, Alt Yüklenici Sözleşmesinin 6. maddesinde sözleşmenin birim fiyatı usulü ile akdedildiğini ve sözleşmenin eki ve ayrılmaz bir parçası olan Birim Fiyat Cetvelinde yer alan her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için taraflarca karşılıklı belirlenip kabul edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan tutarların toplamı olan 1.428.000 (KDV hariç) üzerinden imzalandığının düzenlendiğini, müvekkilinin sözleşmenin 19-25 sayfaları arasında yer alan işlerin 571.348,80 TL'sine karşılık gelen kısmını ifa ettiğini ancak karşı tarafın müvekkiline hak edişini vermediği, bunun üzerine taraflarınca yapılan işlerin tespit edilebilmesi adına 27.01.2022 tarihinde delil tespit talebinde bulunulduğunu ve ... Değişik İş dosyası ile yapılan keşif sonucunda 11/03/2022 tarihli bilirkişi raporu düzenlendiğini, bilirkişi raporunda müvekkilinin hak edişlerinin 324.116,29 TL olduğu kanaatine varıldığını, belirterek davanın kabulü ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik kısmi dava olarak 324.116,29 TL'nin davalı yanın temerrüde düşmüş olduğu tarihten itibaren işleyecek temerrüt faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, müvekkili şirket ile davacı arasında 20.10.2021 tarihli “ Kırka 154 kV .... Sözleşmesi imzalandığını, sözleşmeye göre müvekkilinin İşveren davacı şirketin ise yüklenici sıfatına haiz olduğunu, davacı yan müvekkil şirketin sözleşmeye aykırı davranarak hak ediş ödemesi yapmadığı iddiasını ileri sürmüşse de müvekkili şirket tarafından hak ediş yapılmamasının sebebinin davacı tarafın sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmemesi olduğunu, nitekim sözleşmenin müvekkili tarafından feshedildiğini, Sözleşmenin Ödeme Şartları başlıklı 10. maddesinin & Ödemenin gerçekleşebilmesi için Yüklenici tarafından madde 14'teki koşulların eksiksiz tamamlanması gerekmektedir...” hükmünde olduğunu, Sözleşmenin 10. maddesi ile atıf yapılan 14. maddesinde ise işçi hak ve alacakları ile çalışma şartlarının düzenlendiğini, davacı yüklenici tarafından işçilere karşı sorumlulukların yerine getirildiğine ilişkin belgelerin müvekkili işverenle paylaşılmasını takiben hak ediş ödemesinin yapılacağının kararlaştırıldığını, yine aynı maddenin C bendi kapsamında belgelerin eksiksiz teslim edilmemesi halinde hak ediş ödemesi yapılmayacağının hükme bağlandığını, davacı tarafından müvekkili şirket ile belgelerin paylaşılmamış olduğunu, sözleşme aksamaması amacıyla davacı şirkete toplam 320.000,00 TL tutarında avans ödemesi yapıldığını, sözleşmenin 8. maddesinin “... İşin süresi yer teslimi itibariyle kaba inşaat işleri için 58 takvim günüdür” hükmünde olduğunu, davacı tarafından yer teslimini takiben işe başlandığı ancak iş tamamlanmadan terk edildiğini, müvekkili şirketin sözleşme konusu işi halen dava dışı üçüncü firmalara yaptırdığını, müvekkili şirket tarafından davacı yana ..... Noterliği aracılığıyla 23.11.2021 tarihli ihtarname keşide edilerek “İşin 10.12.2021 tarihine kadar tamamlanması, aksi taktirde işin davacı nam ve hesabına başka firmalara yaptırılacağı, hak edişten kesinti yapılacağı, gecikme cezası uygulanacağı” ihtar edildiğini, davacının ihtarname gereği de süresinde yerine getirmediği gibi ihtarnameye her hangi bir cevap vermediğini, bunun üzerine müvekkili şirket tarafından..... Noterliği aracılığıyla 25.01.2022 tarihli ihtarname keşide edilerek “Verilen süre içerisinde işlerin tamamlanmadığı gibi çalışma sahasında personel de bulunmaması sebebiyle sözleşmenin 28.2. maddesi gereğince kalan imalatların davacı nam ve hesabına yaptırılarak davacıya rücu edileceği, hak edişten kesinti yapılacağı, gecikme cezası uygulanacağı” ihtar edildiğini, davacı şirket tarafından söz konusu ihtarnameye de cevap verilmediğini ve işlerin sürüncemede bırakıldığını, son olarak davacı şirkete hitaben...Noterliği aracılığıyla 15.02.2022 tarihli ihtarname keşide edilerek “Sözleşmenin feshedildiği, doğmuş ve doğacak bütün zararların davacı sirketin sorumluluğunda olduğu” bildirildiğini, davacı tarafından davaya dayanak yapılan.... Değişik İş dosyası kapsamında tanzim edilen bilirkişi raporunu kabul etmediklerini, davacının talep tarihinin 27/01/2022 olup müvekkil şirket tarafından davacıya keşide edilen en son ihtarnameden dahi sonraya tekabül ettiğini, 11/02/2022 tarihinde gerçekleştirilen keşif kapsamında “tamamlandığı” tespit edilen işlerin büyük bir çoğunluğunun dava dışı şirketler tarafından yapılan işler olduğunu savunarak haksız ve mesnetsiz davanın reddini talep etmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklı imalat bedelinin tahsili istemine istemine ilişkindir.
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve tüm deliller değerlendirildiğinde, taraflar arasında "Kırka 154 KV Açık Hava Trafo Merkezi ve OG Revizyonu İşi İnşaat-Elektrik-Mekanik İşleri Alt Yüklenici Sözleşmesi" bulunduğu konusunda ihtilaf yoktur. Taraflar arasındaki sözleşme niteliği gereği eser sözleşmesidir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 470. maddesinde, "Eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir." şeklinde tanımlanmıştır. Eser sözleşmesi ilişkisi kurulduğu sabit olduğunda, eseri fen ve sanat kurallarına, yasal mevzuatına, sözleşmesine ve amaca uygun yapılarak iş sahibine teslim edildiğini ve iş bedeline hak kazanıldığını, alacağın istenebilir olduğunu ispat yükü yüklenicidedir. İşin teslimi "maddi olay" niteliğinde olduğundan davacı yanca her türlü yasal delille ve bu kapsamda tanık delili ile de kanıtlanabilir. İş sahibi ise kararlaştırılan iş bedelini ödemek yükümlülüğü altındadır.
Bu çerçevede taraflar arasındaki çekişmenin taraflar arasında akdedilen eser sözleşmesi uyarınca davacı yüklenicinin edimlerini yerine getirip getirmediği, imal ettiği iş bedelinin davalı tarafça ödenip ödenmediği, davalı ödememesinin haklılık teşkil edip etmediği, davacının bir alacağının olup olmadığı, varsa miktarı noktalarında toplanmaktadır.
Mahkememizce uyuşmazlık konusunda nitelikli hesap uzmanı, mali müşavir ve elektrik mühendisinden oluşan bilirkişi kuruluna dosyanın tevdi edilmiş ve tarafların iddia ve savunmaları, sunulan kanıtlar, ...celbedilen Değişik İş dosyası, hak ediş evrakları ile birlikte tarafların defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılmasına ve bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiştir. Alınan bilirkişi raporuna göre, davacı ticari defter ve kayıtlarına göre davacı tarafından davalıya dört adet fatura tanzim edildiği, faturalara ilişkin herhangi bir ödeme yapılmadığı, davalı ticari defter ve kayıtlarına göre davacı tarafından davalı adına düzenlenen dört adet faturanın ticari defterlerde kayıt altına alınmadığı, ancak 16/04/2022 tarihli 128.500,00 TL bedelli, 02/04/2022 tarihli 128.500,00 TL bedelli, 12/03/2022 tarihli ve 75.000,00 TL bedelli üç adet çekin davacıya avans olarak verildiği ve yine 20.000,00 TL havale yapıldığı görülmüştür. Taraflar arasında imzalanan alt yüklenici sözleşmesinin 28/2. maddesi ve Yapım İşleri Genel Şartnamesi'ne davacının haklı ve geçerli bir sebep olmadığı takdirde şantiyede bulunmak ve imalatlara devam etmekle yükümlü olduğu, yine sözleşmenin 10. maddesi uyarınca hakedişlerin nasıl düzenleneceğinin ve ödemelerin nasıl yapılacağının hüküm altına alındığı, ödeme öncesi davacının sözleşmenin 14. maddesi uyarınca gerekli belgeleri davalıya sunması gerektiği, dosya kapsamından davacının bu yükümlülükleri yerine getirdiğine ve işe devam etmek istediğine ilişkin bir bilgi ve belge bulunmadığı, davalının da davacının yükümlülüklerine aykırı davranıldığından bahisle üç kez ihtarname gönderildiğini ve sözleşmeyi feshettiklerini beyan ettiği görülmekle, davalının sözleşmesi feshinde haklı olduğu değerlendirilmiş ve kesin hesap çıkartılmıştır. Denetime açık, anlaşılır ve gerekçeli bilirkişi raporu uyarınca davacının tasfiye hakedişinin 281.083,95 TL olduğu görülmüştür.
Davalının 16/04/2022 tarihli 128.500,00 TL bedelli, 02/04/2022 tarihli 128.500,00 TL bedelli, 12/03/2022 tarihli ve 75.000,00 TL bedelli üç adet çek ile 20.000,00 TL havalenin davacıya avans olarak verildiği iddiası üzerine bahse konu çekler getirtilmiş ve incelenmiştir. Yapılan inceleme neticesinde;
(1) 16/04/2022 tarihli, 128.500,00 TL bedelli çekin dava dışı ...'ye devredildiği ciro silsilesinin bu şekilde devam ettiği ve çek bedelinin tahsil edildiği,
(2) 02/04/2022 tarihli, 128.500,00 TL bedelli çekin dava dışı .....'ye devredildiği ciro silsilesinin bu şekilde devam ettiği ve çek bedelinin tahsil edildiği,
(3) 12/03/2022 tarihli, 75.000,00 TL bedelli çekin ise ....'nin herhangi bir imzası bulunmadığı tespit edilmiştir.
Davacı vekilinin avans ödemesi olarak müvekkili şirkete verildiği iddia edilen çeklerden 0031895 seri numaralı ve ... seri numaralı 128.500,00 TL bedelli çeklerin ....'a teslim edildiğini, ... ile müvekkili şirket arasında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığını, 0030930 seri numaralı 75.000,00 TL bedelli çekin ise müvekkili şirket yetkilisi ....'ya teslim edilmediğini belirterek imza incelemesi yapılmasını istemiştir. Bunun üzerine Mahkememizce uyuşmazlık konu çek asılları dosyaya kazandırılmış, imza incelemesi yaptırılmıştır ve dosyaya kazandırılan ....'nun raporuna göre çek üzerindeki imzaların davacı şirket yetkilisine ait olmadığı anlaşılmıştır. Davalı her ne kadar çeklerin teslim edildiğini, bu nedenle çeklerin avans olarak ödendiğinin kabulü gerekeceği yönünde beyanda bulunmuşsa da, çeklerin kime teslim edildiğinin bir öneminin bulunmadığı, zira kambiyo senetlerinde alacağın ancak ciro yoluyla devrinin mümkün olduğu, Mahkememizce dosyaya kazandırılan.... raporunda çekler üzerindeki davacı şirket adına atılan imzaların davacı şirket yetkilisine ait olmadığının saptandığı, dolayısıyla her üç çekin de davacıya avans olarak verildiğinin kabul edilemeyeceği, yine davalı tarafından davacıya 20.000,00 TL ödendiği yönündeki iddianın da dosyaya kazandırılan dekontlar uyarınca yerinde görülmediği anlaşılmakla, davacının tasfiye hakedişi olan 281.083,95 TL bedeli davalıdan talep edebileceği değerlendirilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1- Davanın KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE,
2-281.083,95 TL'nin dava tarihi olan 16/06/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE, davacının fazlaya ilişkin istemin reddine,
3-Alınması gerekli 19.200,85 TL harçtan peşin alınan 5.535,10 TL harcın mahsubu ile bakiye 13.665,75 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 5.535,10 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 44.973,43 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 12.042,95 TL (80,70 TL başvurma harcı, 11,50 TL vekalet harcı, 3.000,00 bilirkişi ücreti, 6.350,00 TL ... rapor ücreti, 2.600,75 TL posta gideri olmak üzere) yargılama giderinden ( kabul ve red oranına göre) 10.444,03 TL'lik kısmının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde iadesine,
9-6325 Sayılı Kanunun 18/4-14 maddesi gereğince ... bütçesinden karşılanacak olan 1.560,00 TL arabuluculuk giderinin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 1.352,88 TL'nin davalıdan, 207,12 TL'nin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, bu amaçla karar kesinleştiğinde işbu karar eklenmek suretiyle ilgili vergi dairesine yazı yazılmasına,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ...Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 31/01/2025
....
¸