T.C. ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/484 Esas - 2023/894
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
ANKARA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/484 Esas
KARAR NO: 2023/894
HAKİM:.....
KATİP: .
DAVACI : ..
VEKİLLERİ: Av. ..
Av. .
VEKİLLERİ: Av....
Av. ..
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/03/2018
KARAR TARİHİ: 28/11/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 28/11/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkili ile davalı şirket arasında ticari münasebet varlığı ile alacaklarını tahsil edememesi üzerine davalı şirket hakkında ... Esas Sayılı İcra dosyası ile takip başlatıldığını, müvekkil şirketin ticari ilişkinin tarafı olarak tüm yükümlülüklerini yerine getirmesine rağmen davalı şirketin borcu ödemediği gibi kötü niyetli olarak borca itirazı ile icra takibinin durduğunu, itirazın iptali ile takibin devamına, itirazında haksız ve kötü niyetli olan davalı aleyhine %20 ‘den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, masraf ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesi kararı verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı müvekkili ile davacı şirket arasında bir ticari münasebet bulunduğu, davacının cari hesap alacağının bulunduğu iddiası ile müvekkil şirket hakkında takip başlattığını, ancak davalı ile müvekkil şirket arasında karşılıklı anlaşmaya varılmış ve davacının alacaklı bulunduğu herhangi bir cari hesap ekstresi bulunmadığını, cari hesap alacağından söz edilebilmesi için ilgili cari hesap ekstresinin 6102 TTK’nun 94. Maddesine göre karşılıklı imzalı, kaşeli bir şekilde teyit edilmiş olması gerektiğini, davacı müvekkil şirketin bayiliği iken bayiliğin sona ermesinden sonra müvekkile ait olan ve davacı şirkete emanet olarak bırakılan tıbbı cihaz ve el aletlerini iade etmediğini, iade edilmeyen aletlere ilişkin fatura düzenlendiğini ve ....Noterliğinin 09.06.2017 tarih ve .... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davacı firmaya gönderdiğini, buna rağmen iade işlemi yapılmadığını, 1.415,02 TL borcu bulunan davalının haksız ve dayanaksız olan davanın reddine karar verilmesini, %20 'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkumiyetine karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesi kararı verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, cari hesap ilişkisinden kaynaklanan itirazın iptal istemlidir.
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine, davalının haksız yere itiraz ettiğini belirterek itirazın iptali ile takibin devamına ve %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde belirttiği nedenlerle davanın reddini talep etmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama, icra takip dosyası, tarafların ticari defter ve belgeleri, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı tarafça davalı aleyhine ...Esas sayılı dosyası ile 13.075,94 TL asıl alacak için genel haciz yoluyla icra takibi başlatıldığı, takibin dayanağının 15.06.2017 tarihli cari hesap alacağına dayandığı, buna ilişkin ödeme emrinin davalıya 01.08.2017 tarihinde tebliğ edildiği, davalının yasal süresi içinde 04.08.2017 tarihinde borca itirazı üzerinde takibin durmasına karar verildiği, bunun üzerine davacı vekilince 2004 sayılı İİK'nın 67.maddesine göre 1 yıllık süre içinde itirazın iptali istemli iş bu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda 02/07/2019 tarih ve .... Karar sayılı kararı ile davanın reddine karar verildiği, karara karşı taraflarca istinaf yoluna başvurulması üzerine ....sayılı kararı ile; "...İSTİNAF SEBEPLERİ
I-)Davacı vekili; her iki tarafın ticari defter kayıtlarına göre mahkeme davalı tarafından iddia edilen faturaya konu cihaz ve aletlerin müvekkil şirkete gerçekten teslim edilip edilmediği, bu cihazlara ilişkin kesilen faturaların müvekkiline usulüne uygun tebliğ edilip edilmediği, faturalara itiraz edilip edilmediği, bu cihazların iadesine dair noterden herhangi bir ihtarname gönderilip gönderilmediği hususları araştırılmadan ve sonradan kesilen faturalar hakkındaki ihtilafı ortadan kaldırmadan eksik inceleme ve araştırma ile karar verildiğini, belirterek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
II-) Davalı vekili; Açıklanan nedenlerle tarafımızca yapılan yargılama giderlerinin davacıya yükletilerek yargılama giderlerine ilişkin eksikliğin giderilmesi, davacının kötü niyet tazminatı ile sorumlu tutulması gerektiğini bildirerek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak hükmün düzeltilmesine karar verilmesini istemiştir.
UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR
Uyuşmazlık; davalının takas savunmasına konu alacağının varlığını usulüne uygun delillerle kanıtlayıp kanıtlayamadığı burada varılacak sonuca göre davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı hususuna ilişkindir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava; cari hesap alacağının tahsili için girişilen icra takibine yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.
Dava, cari hesap ilişkisinden kaynaklanan itirazın iptali davasıdır. Davacı taraf takibe konu alacağın ödenmediğini belirterek, itirazın iptali davası açmıştır. Davalı alacak borç ilişkisini inkarla takibe itirazında ise sadece borca ve faize itiraz ettiğini ve davacıdan alacaklı olduğunu beyan ederek bayilik ilişkisi kapsamında davacıya teslim edilen tıbbı cihaz ve el aletlerinin iade edilmediği bunun için faturalar eklenerek ihtarname keşide edildiğini savunmuştur.
Mahkemece tarafların ticari defter kayıtları incelenerek alınan raporlarda davalının takasa konu alacağının davacının ticari defter kayıtlarına alınmadığı gibi yargılama süresince de faturalara konu alacağın varlığı davacı yanca inkar edilmiştir. Bu durumda somut olayda takasa konu davalı alacağının dayanağı faturalardaki malların davacıya teslimini davalı taraf usulüne uygun delilerle ispatlamakla yükümlüdür.
Bu nedenle, bayilik ilişkisi kapsamında davacı yana teslim edildiği savunması karşısında davalı taraf teslim ettiği tıbbı cihaz ve aletlerin miktarını ve davacıya bayilik ilişkisi kapsamında teslimini, davacı yandan takasa konu alacak miktarı kadar alacaklı olduğunu usulüne uygun bir şekilde ispat etmek zorundadır. Eldeki davada, davacı fatura muhteviyatı kadar malın kendisine teslim edildiğini ve borcu inkâr etmektedir. Hâl böyle olunca, sözleşmesel ilişkiyi, malların bayi olan davacıya teslim edildiğini ve faturaların da bu akdi ilişki nedeni ile düzenlendiğini ispat yükü davalı tarafa aittir. Davalı bu iddiasını, uyuşmazlığın miktarına göre, 6100 sayılı HMK’nın 200. maddesi (HUMK 288) uyarınca yazılı delille kanıtlamalıdır.
Yukarıdaki bilgiler ışığında somut olay değerlendirildiğinde, davalı tarafça sunulan faturalarda teslim alan bölümlerinde isim ve imza bulunmamaktadır. Bir başka anlatımla, teslim belgelerinde, teslimatın takasa konu mallara ilişkin olduğu hususu da tereddüte yer vermeyecek şekilde ortaya konamamıştır. Öte yandan ticari defter ve kayıtların usulüne uygun tutulmuş olması yanında defterlerde yer alan kayıtların dayanağının da usulüne uygun olması gerekmektedir. Davalının usulüne uygun tutulan ticari defterlerinde kayıtlı olan faturaların dayanağının da usulüne uygun olduğunun ispatlanmalıdır. Tüm bu hususlar bir arada değerlendirildiğinde, faturaların düzenlenmesi ve dayanağı kanıtlanamayan bu faturaların davalı defterlerinde kayıtlı olması ve faturaya itiraz edilmemiş olması tek başına akdi ilişkinin kanıtı olamaz.
Davaya ve takibe konu alacağa karşılık davalının da takasa konu alacağın fatura muhteviyatı malların teslimine yönelik davacının vergi dairesine ...bildirim formlarının araştırılmaması önemli bir eksiklik olduğu gibi davalının delilleri arasında yemin delili de bulunmaktadır. Mahkemece davalının; malları teslimine yönelik davacıya mal teslimine dair yazılı belgesinin bulunup bulunmadığına dair araştırma ve inceleme yapılmadığı gibi cevap dilekçesi incelendiğinde davalının aynı zamanda yemin deliline de dayandığı anlaşılmaktadır.
Bir vakıayı ispat yükü kendisine düşen taraf o vakıayı başka delillerle ispat edemezse diğer tarafa yemin teklif eder. Yemin teklifini ispat yükü kendisine düşen taraf yapar. Yemin teklifine dayanan taraf bunu dava dilekçesinde veya cevap dilekçesinde açıkça belirtmesi gerekir. Mahkeme ancak bu halde (dava dilekçesinde veya cevap lahiyasında yemin deliline dayanıldığının bildirilmesi halinde) yemin teklifini hatırlatmakla yükümlüdür. Kendisine yemin teklif edilen taraf, yemin teklifinin kabulünden sonra, usulüne uygun biçimde (HMK m. 233) yemin eder ise, yemin teklif eden tarafın iddia ettiği vakıanın mevcut olmadığı kesin delil ile ispat edilmiş olur. Yemin teklif eden taraf, bundan sonra iddiasını ispat için başkaca delil gösteremez.
Açıklanan bu nedenlerle mahkemece; davalının yemin deliline de dayandığı dikkate alınarak, davalıya karşı tarafa yönelik olarak yemin teklif etme hakkı da hatırlatılmadan, yazılı gerekçe ile davalının takas savunmasının kabulüyle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Bu durumda, teslime dair belgeler incelenerek, davalının yemin teklif etme hakkının da hatırlatılması suretiyle oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, dava dosyasının kapsamı ile mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri birlikte değerlendirildiğinde; mahkemenin hüküm kurmasını sağlayacak olan tüm esaslı delillerin toplanmamış, mahkemece değerlendirilmemiş olması nedeniyle, davacı yanın istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerden ötürü kabulüne, ilk derece mahkemesinin kararının 6100 sayılı HMK’nun 353/1-a-6.maddesi uyarınca kaldırılmasına bu aşamada davalının istinaf isteminin incelenmesine yer olmadığına ve dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile; ....Karar sayılı ve 02/07/2019 tarihli kararının KALDIRILMASINA,
2-HMK.'nin 353/1-a-6.maddesi uyarınca davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,..." şeklinde karar verilmesi üzerine dosya yukarıdaki esasa kaydedilmiştir.
İstinaf kararı gereğince davacıya ait ... formları Merter Vergi Dairesi Müdürlüğünden, davalıya ait ... dairesi Müdürlüğünden celp edilmiştir.
Davacı tarafın ticari defter ve belgeleri ile ... formları ve tüm dosya kapsamı incelenerek ek rapor düzenlenmek üzere dosya bilirkişi Bekir Sevimli'ye tevdi edilmiş, alınan 31/08/2023 tarihli ek raporda;
"a-Davalı tarafından taraflar arasındaki ilişki çerçevesinde emanet olarak verildiği iddia edilen ürünlere ilişkin düzenlenen 08.06.2017 tarihli 006319 fatura numaralı ve 8.000,40 TL tutarlı ve 08.06.2017 tarihli 006318 fatura numaralı ve 6.726,00 TL tutarlı 2 adet faturanın davacı defterlerinde kaydına rastlanmadığı,
b-Ancak dosyaya celp edilen davacıya ait .. incelendiğinde; davalı tarafından taraflar arasındaki ilişki çerçevesinde emanet olarak verildiği iddia edilen ürünlere ilişkin düzenlenen 08.06.2017 tarihli 006319 fatura numaralı ve 8.000,40 TL tutarlı ve 08.06.2017 tarihli ...fatura numaralı ve 6.726,00 TL tutarlı 2 adet faturanın davacı tarafından bildiriminin yapıldığı, yani ihtarname ekinde yer alan faturaların davacıya tebliğ edildiği,
c-Dosya kapsamında davalı tarafından taraflar arasındaki ilişki çerçevesinde emanet olarak verildiği iddia edilen ürünlerin davacıya teslimine ilişkin herhangi bir veriye rastlanmadığı,
d-Mahkemece davalı tarafından taraflar arasındaki ilişki çerçevesinde emanet olarak verildiği iddia edilen ürünlere ilişkin düzenlenen faturaların kabulü halinde davacının talebinin mümkün olmadığı, aksi halde davacının davalıdan talep edebileceği tutarın kök raporda belirtildiği üzere 13.075,94 TL olabileceği," hususlarının tespit edildiği anlaşılmaktadır.
Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; davanın, cari hesap ilişkisinden kaynaklanan itirazın iptali istemli olduğu, davacı taraf takibe konu alacağın ödenmediğini belirterek, itirazın iptali davası açtığı, davalı alacak borç ilişkisini inkarla takibe itirazında ise sadece borca ve faize itiraz ettiğini ve davacıdan alacaklı olduğunu beyan ederek bayilik ilişkisi kapsamında davacıya teslim edilen tıbbı cihaz ve el aletlerinin iade edilmediği, bunun için faturalar eklenerek ihtarname keşide edildiğini, takas savunmasında bulunduğu anlaşılmaktadır.
Davacı tarafın ticari defter ve belgeleri incelenmek suretiyle mali müşavir bilirkişi Bekir Sevimli tarafından düzenlenen 04.02.2019 tarihli bilirkişi raporu ve mali müşavir bilirkişi .... tarafından düzenlenen 27.05.2019 tarihli bilirkişi raporu ve diğer tüm delillere göre; tarafların 2017 yılına ait zorunlu ticari defter ve belgelerinin TTK hükümleri yönünden usulüne uygun olarak tutulduğu, HMK'nın 222.maddesi hükümlerine göre defterlerin delil niteliği taşıdığı, taraflar arasında cari hesap ilişkisinin bulunduğu, her iki tarafın ticari defter ve belgelerine göre cari hesaptan dolayı davacı tarafın 13.075,94 TL alacak kaydının olduğu, ancak davalı taraf; davacı şirkete emanet olarak bırakılan tıbbi cihaz ve el aletlerini iade etmediğini, bu nedenle iade edilmeyen söz konusu cihaz ve aletler için Ankara 5.Noterliğinin 09.06.2017 tarih ve 6427 yevmiye numaralı ihtarnamenin ve toplam 14.726,40 TL tutarında faturanın davacı tarafa gönderildiğini, bu sebeple davacı taraftan alacaklı olduğunu iddia ettiği, istinaf kararı sonrasında vergi dairelerinden getirtilen ... formları ile alınan ek rapor ile; davalı tarafından taraflar arasındaki ilişki çerçevesinde emanet olarak verildiği iddia edilen ürünlere ilişkin düzenlenen 08.06.2017 tarihli .... fatura numaralı ve 8.000,40 TL tutarlı ve 08.06.2017 tarihli ... fatura numaralı ve 6.726,00 TL tutarlı 2 adet faturanın davacı tarafından bildiriminin yapıldığı, yani ihtarname ekinde yer alan faturaların davacıya tebliğ edildiği hususunun belirlendiği, buna göre davalı tarafın iddia ettiği ve takas talebinde bulunduğu 2 adet faturanın davacı tarafından vergi dairesine bildirilmesi nedeniyle faturaların davacıya tebliğ edildiği hususunun davalı tarafından ispatlandığı, bu haliyle davalı tarafın takas talebinin yerinde olduğu, takas talebi kabul edildiğinde ise davalının; davacıya söz konusu icra dosyası kapsamında cari hesap ilişkisine göre borcunun bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılarak davanın reddine karar verilmiştir.
Davacının takibi kötü niyetli olarak başlattığı hususu davalı tarafça ispat edilemediği için kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçeler uyarınca;
1-Davanın REDDİNE,
2-Davalı tarafın kötü niyet tazminatı talebinin REDDİNE,
3-2-Alınması gereken 269,85-TL harçtan dava açılırken peşin olarak alınan 223,31-TL harcın mahsubu ile bakiye 46,54-TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre belirlenen 13.075,94-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
5-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333. Maddesine uygun şekilde İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, dava konusu miktar itibariyle kesin olarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.28/11/2023
Katip ...
¸
Hakim ....
¸