T.C. ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/50 Esas - 2025/126
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
ANKARA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2022/50 Esas
KARAR NO : 2025/126
...
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 19/01/2022
KARAR TARİHİ : 25/02/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 21/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 24.06.2018 tarihinde, davalı ...'ın sürücüsü olduğu ... plakalı aracın ve davalı ...'un sürücüsü olduğu ... plakalı aracın karşıdan karşıya geçmekte olan davacıların murisi...'a çarpması sonucu ...'nın da bu atölyenin işleteni olduğunu, Karayolları Trafik Kanununun 104. maddesi uyarınca her iki davalının da sorumu olduğunu, bu nedenle... plakalı araç malikine husumet yöneltilmediğini, kazaya karışan her iki aracın zorunlu mali sorumluluk sigortasının davalı sigorta şirketi tarafından düzenlemiş olduğunu, kaza ile ilgili olarak ...'ın taksirle ölüme neden olma suçu nedeni ile cezalandırılmasına karar verildiğini, ... plakalı araç yönünden davalı sigorta şirketine zararın karşılanması talebi ile yapılan başvurunun talebin teminat dışı olması nedeni ile reddedildiğini,... plakalı araç ile ilgili olarak davalı sigorta şirketine yapılan başvuruya ise cevap verilmediğini, müteveffanın vefatı ile davacıların müteveffanın desteğinden yoksun kaldıklarını, davacı ...'un müteveffanın eşi olduğunu, kendisinin çalışmadığını, 2013 doğumlu...nın % 88 oranında engelli olduğunu ve hayatı boyunca bakıma muhtaç durumda olduğunu, müteveffanın vefatı ile davacıların maddi ve manevi olarak çok zor durumda kaldıklarını, arabuluculuk görüşmelerinin de sonuçsuz kaldığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ... için 10.000,00.-TL maddi, 75.000,00.-TL manevi tazminat; ... için 10.000,00.-TL maddi, 50.000,00.-TL manevi tazminat; ... için 1.000,00.-TL maddi, 25.000,00.-TL manevi tazminat ve .... için 1.000,00.-TL maddi tazminat ve 25.000,00.-TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte — davalı sigorta şirketi için poliçe teminatı ile sınırlı olmak kaydıyla- tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; sevk ve idaresinde bulunan aracın kaporta tamiri için bırakılmış olması dikkate alındığında aracın kaza öncesinde hasarlı olduğunun açık olduğunu, ceza yargılamasında müteveffanın asli kusurlu olduğunun tespit edildiğini, müvekkiline atfedilen kusurla ilgili hususların dayanaksız olduğunu, ceza yargılamasında müvekkiline atfedilen kusur oranının kabul edilmediğini, kazanın meydana gelmesinde tam, ağır ve asli kusurlu olanın müteveffa olduğunu, talep edilen manevi tazminatın fahiş miktarda olduğunu ve sebepsiz zenginleşme teşkil ettiğini, müvekkiline yönelik usulüne uygun bir arabuluculuk başvurusu olmadığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... plakalı aracın tamir ve bakım için müvekkili şirkete veya ....'ya teslim edilmediğini, kazaya karışan aracın kaza tarihinde servise bırakılmadığını, iş emri düzenlenmediğini ve aracın teslim edildiğine ilişkin herhangi bir kayda da rastlanmadığını, davacı tarafça da bu hususa ilişkin belge ibraz edilmediğini, haricen yapılan araştırmalara göre davalı ...'ın müvekkili şirketten bağımsız olarak aracı kiralama şirketinden teslim aldığını ve mesai saatleri dışında aracı onaracağını taahhüt ettiğini, davalı ...'ın müvekkili şirketten ve şirket müdürü ...'nın bilgisi dışında kiralama şirketinin elemanları ile bağlantıya geçtiğini, kiralama şirketinin de daha ucuz işçilik ücreti ödemek için aracı ...'a teslim ettiğini, bu durumdan haberdar olan müvekkili şirket tarafından davalı ...'ın iş sözleşmesinin feshedildiğini, aracın teslim alınmasına ilişkin ...'a verilmiş bir talimatın da sözkonusu olmadığını, kazanın mesai saatleri dışında gerçekleşmiş olması da dikkate alındığında müvekkili şirketin durumla ilgisinin olmadığının anlaşıldığını, davalı sigorta şirketinin de teminat dışı olduğu gerekçesi ile zararı karşılamamasının hukuka aykırı olduğunu, zamanaşımı süresinin geçmiş olduğunu ileri sürerek davanın reddini istemiştir.
Davalı .... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin 23.06.2018 tarihinde düğüne gitmesi için aracını ...'a ödünç verdiğini, ancak ...'un sabah saatlerinde trafik kazasına karıştığını ve müvekkiline haber vermeden aracı tamir ettirdiğini, müvekkilinin aracı ödünç veren konumunda olduğunu ve araç işleten ve sürücü sıfatının aynı kişide birleşmesi nedeni ile müvekkilinin sorumluluğu bulunmadığını, zamanaşımı ve hak düşürücü süre yönünden davanın reddi gerektiğini, araçta bir bozukluk olmadığı gibi müteveffanın ölümüne araç sürücüsünün kusuru ile neden olunduğu hususunun da sabit olmadığını, müteveffanın ve diğer davalının ağır kusuru olduğunu, arada illiyet bağının kesilmiş olduğunu, manevi tazminat taleplerinin fahiş miktarda olduğunu ve sebepsiz zenginleşme teşkil ettiğini ileri sürerek davanın reddini istemiştir.
Davalı .... vekili tarafından (süresinde sunulmayan) cevap dilekçesinde özetle; dava konusu kazaya karıştığı iddia edilen ... plakalı aracın zorunlu mali sorumluluk sigortasının 23.03.2018-23.03.2019 tarihleri arasında geçerli olmak üzere müvekkili şirket tarafından düzenlendiğini, kazanın meydana gelmesinde araç sürücüsünün kusuru olmadığını, davacı tarafça dava öncesinde zorunlu olan başvuru şartının usulüne uygun olarak yerine getirilmediğini, zamanaşımı itirazlarının mevcut olduğunu, kusur oranlarının tespit edilmesi gerektiğini, hesaplamanın 1,8 teknik faiz uygulanarak yapılması gerektiğini, ... tarafından ödeme yapılıp yapılmadığının tespit edilmesi gerektiğini, hesaplamada asgari ücretin esas alınması gerektiğini, müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçe teminatı ile sınırlı olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla dava tarihinden itibaren yasal faiz talep edilebileceğini, manevi tazminat taleplerinin teminat dışında olduğunu ileri sürerek davanın reddini istemiştir.
Davalı ... tarafından cevap dilekçesi verilmemiştir.
DELİLLER:
Kaza tespit tutanağı, ... ve tüm dosya kapsamı.
GEREKÇE:
Davanın, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma maddi tazminat ve manevi tazminat istemli olduğu, olay tarihi olan 24/06/2018 günü davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı olup, davalı... Tarafından tamir ve bakımı yapıldığı davacı tarafça ileri sürülen ve ayrıca adı geçen şirketin işleticisi olan ... olan araç ile davalı ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı olup, maliki davalı ... olan ve bu aracın ... şirketi tarafından yapılan araç arasında meydana gelen trafik kazasında davacıların murisi olan yaya ...'un öldüğü, taraflar arasındaki uyuşmazlığın; Kazanın oluşumunda kazaya karışan araçlar ile davacıların murisi olan yayanın kusur durumu, kaza ile ölüm arasında illiyet bağının olup olmadığı, ... plaka sayılı aracın tamir ve bakımının ... E. Sayılı dosyası ile kamu davası açıldığı, ceza dosyasında yapılan yargılama sonucunda karar verildiği, dosyanın hala istinaf incelemesinde olduğu, ceza dosyasında kusur raporu alındığı ancak tarafların kusur durumunun oransal olarak belirlenmediği, buna göre kaza tarihinde tarafların sosyo-ekonomik durumları, murisin sosyo-ekonomik durumu, muris ile davacılar arasında destek ilişkisinin bulunup bulunmadığı, kaza nedeniyle davacı tarafa ... tarafından rücuya tabii gelir bağlanıp bağlanmadığı, davacı tarafça BK 76. Maddesine göre geçici ödeme talebinde bulunulduğu, mahkememizce daha önce ara karar ile bu talebin mevcut delil durumu ve dosya kapsamı ve gelinen aşama itibariyle talebin reddine karar verildiği, sonuç olarak oluşan kaza nedeniyle tarafların kusur durumu ile destek ilişkisinin bulunup bulunmadığı, murisin ölüm tarihi itibariyle ücreti, buna göre davacıların maddi tazminat ve manevi tazminat talep haklarının bulunup bulunmadığı hususunun taraflar arasındaki temel uyuşmazlık noktaları olduğu anlaşılmaktadır.
... aleyhinde “Taksirle Ölüme Neden Olma” suçu nedeni ile açılan ceza davasının yargılaması sonucunda Mahkemenin ... K. sayı ve 01.02.2019 tarihli kararı ile; dava konusu trafik kazasının meydana gelmesinde müteveffanın asli kusurlu, sanıkların ise tali kusurlu olduklarının tespit edildiği, sanıkların taksirli eylemleri sonucu ölüme sebebiyet verme suçları sabit görülerek kusur durumlarına göre atılı suçtan eylemlerine uyan maddelerle ayrı ayrı cezalandırılmalarına, sanık ...un alkollü olarak ters yönde araç kullandığı, bu şekilde bilinçli taksir halinde bulunduğu anlaşıldığından bu sanık hakkında verilen cezanın üst hadden arttırılmasına ve sanıkların cezalandırılmalarına karar verildiği, kararın ...yönünden de mahkeme kararının kaldırılarak sonuç olarak adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği görülmüştür.
Mahkememiz dosyası ....un %15 (yüzde on beş) oranında kusurlu olduğu " şeklinde rapor düzenlendiği anlaşılmıştır.
Daha sonra mahkememiz dosyası tarafların iddia ve savunmaları ve dosyadaki deliller incelenmek suretiyle rapor hazırlanmak üzere aktüer bilirkişi ...'ya tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından dosyaya sunulan 07/05/2024 tarihli aktüer bilirkişi raporunda özetle ; " ... 24.06.2018 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu vefat eden ...'un desteğinden yoksunluk nedeniyle tazminat talep eden davacılar içi 1) Davalı sigorta şirketi tarafından plakalı araca ilişkin zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamında yapılan ödeme dava konusu trafik kazasına karışan araçların poliçelerinden kaynaklı yapılmış ödemeler mahsup edildikten sonra-; - Davacı ...'un talep edebileceği destekten yoksun kalma tazminatının 289.308,29.-TL, “Davacı ...ın sorumluluklarının takdir ve değerlendirmesinin Sayın Mahkemeye ait olduğu, 3) ... plakalı aracın bırakıldığı iddia edilen ... . ile şirket yetkilisi ...'nın hukuki sorumluluklarının takdir ve değerlendirmesinin Sayın Mahkemeye ait olduğu, 4) Davacı tarafça talep edilen manevi tazminatın takdir ve değerlendirmenin mahkememize ait olduğu " hususlarının rapor olarak dosyamıza sunulduğu görülmüştür.
Davacı vekili tarafından 25/11/2024 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; ...için taleplerini 279.308,29 TL, ... için taleplerini 132.451,34 TL, ... için taleplerini 55.798,28 TL, ... için taleplerini 31.367,58 TL olmak üzere toplam 498.925,49 TL olarak artırdıklarını, toplamda 197.000,00 TL talepli davalarını 695.925,49 TL olarak artırdıklarını beyan etmişlerdir. Buna göre, başlangıçta ... için 10.000,00 TL olan maddi tazminat taleplerini 289.308,29 TL , başlangıçta ... için 10.000,00 TL olan maddi tazminat taleplerini 142.451,34 TL , başlangıçta ... için 1.000,00 TL olan maddi tazminat taleplerini 56.798,28 TL, başlangıçta ... için 1.000,00 TL olan maddi tazminat taleplerini 32.367,58 TL olarak artırmışlardır. Manevi tazminat talepleri ise dava dilekçesinde belirtildiği üzere ... için 75.000,00 TL, ... için 50.000,00 TL, ... için 25.000,00 TL, ... için 25.000,00 TL olmak üzere toplam 175.000,00 TL olarak devam etmektedir.
Diğer yandan, davalı.... vekilleri zamanaşımı defini ileri sürmüş olup, 2918 sayılı KTK.'nun 109 maddesinde; "Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve her halde, kaza gününden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar, Dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve Ceza Kanunu bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmüş ise, bu süre maddi tazminat talepleri için de geçerlidir." hükmüne yer verilmiştir. ...'nın "Dava zamanaşımı" başlıklı 66/e maddesinde; dava zamanaşımının, beş yıldan fazla olmamak üzere hapis veya adli para cezasını gerektiren suçlarda sekiz yıl olduğu hükme bağlanmıştır. Olay tarihi olan 24.06.2018 dikkate alındığında zamanaşımı süresinin dolmadığı sonucuna varılarak davalı ...vekilinin zamanaşımı definin reddine karar verilmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; davanın, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma (maddi) tazminatı ile manevi tazminat istemine ilişkin olduğu, 24/06/2018 tarihinde davalı sigorta şirketinden ... poliçesi ile sigortalı olan, davalı ... sahibi olduğu ...ye tamir bakım için bırakılan davalı sürücü... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile işleteni davalı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın yaya olan davacılar murisi ... çarpmaları sonucunda ölümüne sebebiyet verdikleri, alınan kusur raporuna göre kazanın oluşumunda birinci olay için davalı sigorta şirketinden ... poliçesi ile sigortalı olan ... plakalı araç sürücüsü ...'ın % 25 oranında, davacılar murisi ...'ın ise % 75 oranında, ikinci olay için ise davalı sigorta şirketinden ... poliçesi ile sigortalı olan ... plakalı araç sürücüsü ...'un % 15 oranında, davacılar murisi ...'ın ise % 85 oranında, kusurlu olduğunun belirlendiği, murisin kaza tarihi itibariyle asgari ücret ile çalışmakta olduğu, aktüer bilirkişi tarafından düzenlenen hesap raporunda ise; dava konusu trafik kazası nedeniyle; murisin eşi davacı ...'un 289.308,29 TL, oğlu davacı...'un 142.451,34 TL, annesi davacı ...'un 56.798,28 TL ve babası davacı ...'in 32.367,58 TL destekten yoksun kalma tazminatı talep hakkının bulunduğunun belirlendiği anlaşılmakla;
a) Davalı sigorta şirketi ile davacılar arasında yapılan 31.05.2023 tarihli protokol uyarınca davalı sigorta şirketi yönünden davadan feragat edilmesi sebebiyle bu davalı yönünden feragat nedeniyle davanın reddine,
b) Davalı sigorta şirketi tarafından ... plakalı aracın ... poliçesi kapsamında yapılan ödeme ile araç sürücüsünün % 15 kusuru esas alındığında, davacıların zararının karşılanmış olduğu böylelikle davalılar ... ve kayıt maliki olan ...'ın sorumluluklarının bulunmadığı belirlendiğinden bu davalılar yönünden davanın reddine,
c) Davalı ...plakalı çalıştığım şirkete ait araç ile''.. ve tanık ...'ın '' olay tarihinde gece saatlerinde aynı iş yerinde çalıştığımız... ile iş yerinden ayrıldık. Kendisi bize tamir edilmek üzere bırakılan bir araçla beni evime bırakmak üzere hareket ettik'' şeklindeki... mevcut beyanları, yine ...'ın hazırlık aşamasındaki ''söz konusu aracın servise kim tarafından ve nasıl bırakıldığını bilmediğini'', ... plakalı aracın tamir süreciyle ilgilenen ...'ün hazırlık aşamasındaki '' Araç çalıştığım şirket adına kayıtlıdır. Araç ... ilinde geçirdiği kaza nedeniyle tamir için ....'ya gönderildi, tamir işleriyle ben ilgilenmekteydim. ... isimli şahsın izinsiz olarak aracı servisten çıkararak evine götürdüğünü ve kaza yaptığını öğrendim, aracın anahtarı yine bu tamirhaneye tamir için bırakılan başka bir aracımızın içindeydi'' şeklindeki beyanları dikkate alındığında aracın tamir için davalı..., haksız fiil hükümleri uyarınca da kusuru oranında sorumluluğu bulunan davalı sürücü ... yönlerinden ise dava dilekçesi ve talep artırım dilekçesi dikkate alınarak davanın kabulüne karar verilmiştir.
Davacıların manevi tazminat istemi yönünden, bilindiği üzere; ... 'nun 56. Maddesine göre ağır bedensel zarar veya ölüm halinde zarar görenin veya ölenin yakınlarının da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir.
Davacıların murisi ... vefatı nedeniyle TBK 56. Maddesi gereğince manevi tazminat isteyebileceği kanaatine varılmakla, tarafların ekonomik ve sosyal durumları, meydana gelen kazanın şekli, kusur durumu dikkate alınarak davacıların manevi tazminat istemleri yerinde görülmüş ve toplam ... için 75.000,00 TL, ... için 50.000,00 TL,... için 25.000,00 TL, ... için 25.000,00 TL'nin kaza tarihi olan 24/06/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı .... hariç diğer davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçeler uyarınca;
A)Davacıların davasının maddi tazminat yönünden
1-.... yönünden feragat nedeniyle REDDİNE,
-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri dikkate alınarak 22.000,00 TL vekalet ücretinin DAVACIDAN ALINARAK DAVALI ....'ye VERİLMESİNE,
2-Davalılar ... yönünden REDDİNE,
-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen 82.138,82 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılar ... verilmesine,
3-Diğer davalılar .... yönünden kabulü ile;
... için; 289.308,29 TL,destekten yoksun kalma tazminatının
... için; 142.451,34 TL, destekten yoksun kalma tazminatının
... için; 56.798,28 TL, destekten yoksun kalma tazminatının
... için; 32.367,58 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihi olan 24/06/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılar ... müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
-Alınması gerekli 35.584,42 TL harçtan peşin ve ıslah harcı olarak alınan 9.212,86 TL harcın mahsubu ile bakiye 26.371,56 TL harcın davalılar ... müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına,
-Davacı tarafından yatırılan 9.212,86 TL peşin ve ıslah harcının davalılar...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen 82.138,82 TL vekalet ücretinin davalılar ... müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
B)Davacıların davasının manevi tazminat yönünden KABULÜ İLE;
... için; 75.000,00 TL, manevi tazminat
... için; 50.000,00 TL, manevi tazminat
... için; 25.000,00 TL, manevi tazminat
.... için; 25.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 24/06/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılar .... hariç diğer davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
-Alınması gerekli 11.954,25 TL harcın .... hariç diğer davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına,
-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin .... hariç diğer davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak alınarak davacıya verilmesine,
-Davacı tarafından yapılan 6.566,25 TL ( Adli Tıp Ücreti, ilk yargılama gideri, bilirkişi ücreti, posta gideri olmak üzere) yargılama giderinin davalılar ... hariç diğer davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak alınarak davacıya verilmesine,
-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde iadesine,
-6325 Sayılı Kanunun 18/4-14 maddesi gereğince ... bütçesinden karşılanacak olan 1.360,00 TL arabuluculuk giderinin davalılar ... müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irat kaydına,
Dair, hazır olan tarafların yüzüne karşı, hazır olmayanların yokluğunda verilen kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 25/02/2025
...