T.C. ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/554 Esas - 2023/239
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANANAN
T.C.
ANKARA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/554 Esas
KARAR NO: 2023/239
DAVA: Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 19/07/2022
KARAR TARİHİ: 04/04/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 27/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 10.05.2021 tarihinde, tacir sıfatını haiz bulunan müvekkiline ait yük nakli amaçlı ticari nitelikteki ... plakalı araç ile davalı tarafın sigortalısı ... plakalı aracın çarpıştığını, maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza sonrasında, ... plakalı aracın KASKO poliçesi kapsamında ve davalı ... Anonim Türk Sigorta Şirketi nezdinde ... numaralı hasar dosyası açıldığını, bu dosya kapsamında yapılan incelemeler neticesinde ... plakalı araçta tespit edilen zarara ilişkin tazminatı sigortalısına ödeyen davalı ... Türk Sigorta Şirketinin, halefiyet hakkına istinaden önce müvekkiline ait araç için ZMMS poliçesi düzenleyen dava dışı ...Sigorta A.Ş. ye rücu ederek 43.000,00 TL lik poliçe limitinin tamamını tahsil ettiğini, bakiye tutar için de müvekkiline rücu ettiğini, müvekkilinin, ...Sigorta Şirketi'nin, kendi sigortalısının atfı kabil bir kusuru bulunmadığı varsayımı ile gerçekleştirdiği rücu neticesinde;
-22.11.2021 Tarihinde 34.340,00 TL,
-31.12.2021 Tarihinde 34.340,00 TL,
-31.01.2022 Tarihinde 34.340,00 TL,
-01.03.2022 Tarihinde 34.340,00 TL,
-01.04.2022 Tarihinde 34.340,00 TL,
-09.05.2022 Tarihinde 37.925,00 TL,
Olmak üzere toplam 209.625,00 TL'yi 13433211200001 numaralı hasar dosyası kapsamında ... Türk Şirketi'ne ödediğini, ZMMS limiti de dahil olmak üzere, davalı ... Sigorta Şirketi'nin halefiyet hakkına istinaden tahsil ettiği tutarın (209.625,00 TL Müvekkilden tahsil edilen + 43.000,00 TL Trafik sigortacısından tahsil edilen olmak üzere) toplam 252.625,00 TL olduğunu, müvekkilinin, tamamen kusurlu olduğu varsayımı ile kendisine rücu eden davalı Şirket'e her ne kadar yukarıda detayları verilen ödemeleri yapmış ise de; uyuşmazlığa konu kazanın meydana gelmesinde atfı kabil tek kusur müvekkili olmayıp, davalı Sigorta Şirketi'nin sigortalısının da kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunduğunu, aynı konuya ilişkin olarak Sigorta Tahkim Komisyonu'nun ... Sayılı dosyası kapsamında, karşı aracın ZMMS sigortacısı sıfatıyla yine... Sigorta Şirketi'ne karşı dava açıldığını ve bu dosya kapsamında gerçekleştirilen kusura yönelik incelemeler neticesinde, kazanın meydana gelmesinde ... plakalı araç sürücüsünün %25 oranında ve tali kusurlu olduğu tespit edildiğini, ... Sayılı dosya kapsamında tesis edilen ... Sayılı kararın, İtiraz Hakem Heyeti'nin 2022/İHK-l9743 Sayılı kararı ile kesinleşmiş olmakla, anılan tahkim dosyasının tarafları ile uyuşmazlığa konu vakıalar tamamen aynı olduğundan, STK dosyası kapsamında gerçekleştirilen tespitlerin huzurdaki dosya için de bağlayıcı olacağının kabulü gerektiğini, aynı şekilde, müvekkili tarafından görevlendirilen kusur uzmanı bağımsız sigorta eksperinin kusura yönelik tespitlerinin de bu doğrultuda olduğunu, davalı Sigorta Şirketi'nin halefiyet hakkı kapsamında müvekkilinin tam kusurlu olduğu varsayımı ile gerçekleştirdiği rücuya ilişkin olarak, Davalı'nın sigortalısının kusuruna isabet etmesine ve sigorta şirketinin buna ilişkin herhangi talep hakkı bulunmamasına karşın müvekkilince gerçekleştirilen fazla ödemelerin, sebepsiz zenginleşme kuralları dairesinde davalıdan tahsili adına işbu davayı açma zarureti hasıl olduğunu, buna göre 252.625,00 TL Sigortacının halefiyete konu alacağı, 63.156,25 TL ... plakalı aracın kusuruna isabet eden tutar, 189.468.75TL davalının talep edebileceği toplam tutar, 43.000,00 TL ZMMS Sigortacısından tahsil edilen tutar, 146.468.75TL Kabul anlamına gelmemek üzere, müvekkiline rücu edilebilecek tutara ulaşıldığını, 209.625,00 TL müvekkilinden tahsil edilen tutardan; 146.468.75 TL kabul anlamına gelmemek üzere müvekkiline rücu edilebilecek tutar düşüldüğünde; 63.156,25 TL tutarındaki fazla ödemenin sebepsiz zenginleşme kuralları kapsamında davacıya ödenmesi gerektiğini, maddi ve hesaplama hatalarından kaynaklananlar ile kusur durumunun değişmesine bağlı olarak ortaya çıkması muhtemel alacaklar da dahil olmak üzere, fazlaya ilişkin tüm haklarımız saklı kalmak kaydıyla, şimdilik; 63.156,25 TL' nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini diliyoruz. Sigorta şirketinin, yukarıda anılan poliçeden kaynaklanan yükümlülüklerine ve tüm taleplerine karşın mevcut zararı gidermeye yanaşmaması üzerine işbu davayı açma zarureti hasıl olduğunu, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla, şimdilik; 63.156,25TL nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi, yargılama gideri avukatlık ücreti ile birlikte davalı sigorta şirketinden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dışı ....'ne ait; ... plakalı aracın; müvekkili şirket tarafından .... numaralı Birleşik Kasko Sigorta Poliçesi (Genişletilmiş Kasko) ile 26/09/2020 - 26/09/2021 tarihleri arasında güvence altına alındığını, 10.05.2021 tarihinde; sigortalı ... plakalı araç,... İlçesinde, davacıya ait ... plakalı araç ile maddi hasarlı trafik kazasına karıştığını, söz konusu kazada müvekkili şirketten sigortalı ... plakalı aracın ağır hasarlanmış olup, pert total işlemine tabi tutulduğunu, müvekkili şirket tarafından poliçe kapsamında sigortalısına araç bedeli olarak 15.06.2021 tarihinde 725.000,00 TL ödeme yapıldığını, ödeme sonrasında sigortalı aracın hurdasının 04.06.2021 tarihinde 480.000,00 TL bedelle ... isimli şahsa satılmış olup, yine müvekkili şirketin; davacıya ait aracın trafik sigortacısı olan ...Sigorta A.Ş.'ye başvuru yapmış olup, ...Sigorta A.Ş. firması tarafından müvekkili şirkete davacının trafik sigorta poliçe kapsamında 31.08.2021 tarihinde 43.000,00 TL ödeme yapıldığını, yapılan bu ödemelerden sonra geriye bakiye 202.000,00 TL ana para alacağı kaldığını, müvekkili şirket ile davacı arasında varılan mutabakat uyarınca, davacı tarafından müvekkili şirkete faizi ile birlikte toplam 209.625,00 TL ödeme yapılmış olup, müvekkil şirkettin alacağının tamamen ödendiğini, ödemelerin davacı yanın dilekçesinde belirtilen tarihlerde ve taksitler halinde yapıldığını, Sigorta Tahkim Komisyonu dosyasında alınmış olan bilirkişi raporunu kabul anlamına gelmemekle birlikte; davacı yanın, iş bu huzurdaki davaya mesnet tuttuğunu, ...Tahkim Komisyonu kararına ilişkin, yapmış olduğu başvurunun tarihinin 23.08.2021 olduğunu, bununla birlikte davacının hali hazırda yapmış olduğu bir başvuru olmasına rağmen, iş bu başvurunun sonucunu beklemeden, müvekkili şirket ile mutabakata vararak taksitli ödemeleri yapmaya başladığını, ilk yapılan ödemenin tarihi de davacının dilekçesinde de açıkça yazdığı üzere 22.11.2021 tarihi olup, tahkim başvurusundan sonra olduğunu, TBK'nın 78. maddesi uyarınca; borçlanmadığı edimi kendi isteğiyle yerine getiren kimsenin, bunu ancak kendisini borçlu sanarak yerine getirdiğini ispat ederse geri isteyebileceğini, davacı tarafından müvekkili şirkete yapılan ödeme tarihlerinde; müvekkili şirketçe, davacı aleyhine açılmış bir icra takibi ya da dava bulunmadığını, aksine davacı tarafından müvekkili şirket aleyhine hali hazırda yapılmış olan bir sigorta tahkim başvurusu bulunduğunu, davacının; müvekkili şirket tarafından, kazaya ilişkin belgelerle kendisine yapılan başvuru üzerine, gerekli incelemeleri yaptırıp, kusur durumu ve zararı tespit ettikten sonra ödeme yapması gerektiğini, davacının, bizzat kendisi tarafından başvurusu yapılan sigorta tahkim yargılaması dahi henüz sonuçlanmadan ve hakkında müvekkili tarafından açılan bir dava ya da icra takibi bulunmaksızın, kendisine yapılan başvuru üzerine ihtiyari olarak ödeme yaptığını, tacir olan davacının; kusur durumunu kendisine sunulan kaza tespit tutanağı ve sigorta tahkim dosyası kapsamı ile belirleyebilecek durumda olduğunu, basiretli bir tacir gibi davranması gerektiğini, dolayısıyla ödemenin hataen yapıldığının kabul edilemeyeceği ve davalının ödediği bedeli geri isteyemeyeceğinin izahtan vareste olup, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının geri ödeme talebini kabul etmemekle birlikte; Sigorta Tahkim Komisyonunda yapılan yargılama esnasında alınan bilirkişi raporunun, huzurdaki dava açısından bağlayıcılığı olmadığını, zira Sigorta Tahkim komisyonu yargılamaları ve bu yargılamalarda verilen kararların kesinleşme usul ve esasları adli yargıda yapılan yargılamalardan çok farklı olup, tahkim komisyonu kararlarının adli yargıda alanında görev yapan mahkemeler açısından bir bağlayıcılığı da bulunmadığını, bu nedenle yapılacak olan yargılamada da davaya konu kazadaki kusur durumuna ilişkin olarak tekrar bilirkişi incelemesi yapılması gerekmekte olup, iş bu inceleme neticesinde davacının davaya konu kazada tamamen kusurlu olduğunun sabit olduğunu, bilirkişi incelemesinin de yalnızca davacı tarafından sunulan belgelere dayanmaması, ayrıntılı ve denetime elverişli olması gerektiği yerleşmiş Yargıtay İçtihatları ile kabul edildiğini, bu sebeple bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini, yukarıda açıklanan nedenlerle; öncelikle delillerinin toplanmasına karar verilmesini ve akabinde haksız açılan davanın reddi ile davacı aleyhine yargılama gideri ve vakalet ücretine hükmedilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Kaza tespit tutanağı, sigorta poliçesi, hasar dosyası,... Sayılı dosyası, kusur ve hesap raporu ile tüm dosya kapsamı.
GEREKÇE:
Davanın, rücu alacağına ilişkin olduğu, 10/05/2021 tarihinde davacının maliki olduğu ticari mahiyetteki ... plaka sayılı araç ile davalı sigorta şirketinden KASKO sigortası ile sigortalı olan ... plaka sayılı araç arasında trafik kazasının meydana geldiği, davacıya ait aracın ZMMS poliçesinin dava dışı ...Sigorta A.Ş. olduğu, bu kaza sonucunda ... plaka sayılı araç için davacıya ait aracın ZMMS poliçesini düzenleyen sigorta şirketi tarafından rücu kapsamında 43.000,00-TL ödeme yapıldığı, davalı aracındaki bakiye 209.625,00-TL'nin ise davacı tarafından davalıya rücu olarak ödendiği, işbu davadaki talebin; davacı tarafça ... Tahkim Komisyonu'nun ... E. Sayılı dosyasında yapılan başvuruda tarafların kusur durumunun belirlenmesi ve davacının kusurunun kaza tespit tutanağındaki (%100) kusurun aksine % 75 olarak belirlenmiş olması nedeniyle 209.625,00-TL rücu ödemesinin % 25'lik kısmının fazladan yapıldığı ileri sürülerek bu kapsamda fazla yapılan 63.156,25-TL'nin sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre davalı taraftan tahsili istemine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.
...Komisyonunun 28/01/2022 tarih ve... Karar sayılı kararı ile; başvuran ....şirketi hakkında yapılan başvuru üzerine yapılan değerlendirme sonucunda başvurunun kısmen ve taleple bağlı kabulü ile 2.647,95 TL hasar onarım bedeli, 10,00 TL değer kaybı ve 354,00 TL ekspertiz ücreti olmak üzere toplam 3.011,95 TL yönünden talebin kabulüne, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verildiği, verilen karara karşı sigorta tahkim komisyonu itiraz hakem heyetine başvurulduğu, yapılan değerlendirme sonucunda 25/04/2022 tarih ve 2022/İHK-19743 sayılı kararı ile ... Hakem Heyetinin 28/01/2022 tarih ve ...Karar sayılı kararına yönelik başvuru sahibi vekili tarafından yapılan itirazın reddine karar verildiği, söz konusu dosya içeriğinde yer alan ve trafik bilirkişisi ...n tarafından düzenlenen 06/01/2022 tarihli kusur raporu ile davaya konu trafik kazasının oluşumunda ... plakalı araç sürücüsü ...'in %75 oranında, ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'in %25 oranında kusurlu olduğu anlaşılmıştır.
Taraflarca ileri sürülen deliller, kaza tespit tutanağı, hasar dosyası ve tüm deliller incelenmek suretiyle rapor düzenlenmek üzere dosya kusur bilirkişisi Haydar Kökten ile sigorta hesap bilirkişisi ...'a tevdi edilmiş olup, düzenlenen 02/03/2023 tarihli rapor ile; davaya konu trafik kazasının oluşumunda ... plakalı araç sürücüsü ....'in %75 oranında, ... plaka sayılı araç sürücüsü ....'in %25 oranında kusurlu olduğu, buna göre davacının 209.625,00 TL ödeme yaptığı, %75 oranındaki kusur oranına göre yapması gereken ödemenin 146.468,75 TL olacağı, buna göre 63.156,25 TL fazladan ödeme yaptığı hususunun belirlendiği görülmüştür.
Mahkememizce yapılan yargılama, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;10/05/2021 tarihinde davacının maliki olduğu ticari mahiyetteki ... plaka sayılı araç ile davalı sigorta şirketinden KASKO sigortası ile sigortalı olan ... plaka sayılı araç arasında trafik kazasının meydana geldiği, davacıya ait aracın ZMMS poliçesinin dava dışı ...Sigorta A.Ş. olduğu, bu kaza sonucunda ... plaka sayılı araç için davacıya ait aracın ZMMS poliçesini düzenleyen sigorta şirketi tarafından rücu kapsamında 43.000,00-TL ödeme yapıldığı, davalı aracındaki bakiye 209.625,00-TL'nin ise davacı tarafından davalıya rücu olarak ödendiği, davacı tarafça yapılan ödemenin %100 oranındaki kusuru dikkate alınarak yapıldığı, ancak sigorta tahkim komisyonunun kararı ile davacının kusurunun %75 olarak belirlendiği, bu haliyle davacı tarafından fazladan 63.156,25 TL ödeme yapıldığı ileri sürülerek sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre yapılan fazla ödemenin davalı taraftan tahsilinin istendiği, mahkememizce resen belirlenen kusur bilirkişisi tarafından düzenlenen rapor ile; kazada davacının kusurunun %75 oranında olduğu, karşı taraf araç sürücüsünün ise %25 oranında kusurlu olduğunun belirlendiği, ayrıca sigorta hesap bilirkişisi tarafından düzenlenen raporda; kaza nedeniyle davacı tarafından 209.625,00 TL ödemenin ... plaka sayılı araç malikine yapıldığı, ayrıca dava dışı trafik sigortası tarafından ise teminat tutarı olan 43.000,00 TL ödeme yapıldığı, buna göre ... plaka sayılı araçtaki hasar tutarının 252.625,00 TL olduğu, tüm hasar tutarı olan 252.625,00 TL'nin %75 kusur oranında (189.468.75 TL ) davacıya isabet eden hasar tutarı olduğu, bu miktarın 43.000,00 TL'sinin dava dışı ZMMS sigorta şirketi tarafından ödendiği, buna göre; davacının %75 kusuruna istinaden ödemesi gereken tutarın (189.468,75 TL - 43.000,00 TL =) tutarın 146.468,75 TL olduğu, ancak davacı tarafça 209.625,00 TL ödeme yapıldığı, bu haliyle (209.625,00 TL-146.468,75 TL =) 63.156,25 TL fazla ödeme yapıldığı anlaşılmakla yapılan fazla ödeminin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine karar verilip aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçeler uyarınca;
1-Davanın KABULÜ ile; toplam 63.156,25-TL'nin (37.925,00-TL'sinin 09/05/2022 tarihinden, 25.231,25-TL'sinin ise 01/04/2022 tarihinden itibaren) işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı tarafa VERİLMESİNE,
2-Alınması gereken 4.314,20-TL harçtan dava açılırken peşin olarak yatırılan 1.078,56-TL harcın mahsubu ile bakiye 3.235,64-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Davacı tarafça yatırılan ve mahsup edilen 1.078,56-TL harcın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafça yapılan 2.739,00-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre belirlenen 10.105,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333. Maddesine uygun şekilde İADESİNE,
7-Arabuluculuk Son Tutanağı, iş bu davada verilen karar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmek suretiyle; 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 7 ve 18/A-13 maddeleri ile bu Kanuna göre hazırlanan ve 02/06/2018 tarih ve 30439 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Yönetmeliğin 26. maddesi hükümlerine göre; Bakanlık bütçesinden karşılanan/karşılanması gereken ve iki taraf ve iki saat üzerinden yapılan hesaba göre belirlenen toplam 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama giderinin davanın KABULÜNE karar verilmiş olması nedeniyle DAVALIDAN alınarak 6183 sayılı AATUHK hükümlerine göre tahsili ile hazineye gelir kaydına, bu amaçla işbu karar eklenmek suretiyle ilgili vergi dairesine yazı yazılmasına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.04/04/2023
Katip ....
e-imzalıdır
Hakim...
e-imzalıdır