T.C. ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/739 Esas - 2023/743
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
ANKARA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/739 Esas
KARAR NO: 2023/743
HAKİM..
KATİP:..
DAVACI : ...
VEKİLİ: Av..
DAVALI ....
VEKİLİ: Av..
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/10/2022
KARAR TARİHİ: 23/10/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 22/11/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili 17.10.2022 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili K.... Bayii olarak araç alım satım ve yetkili servis olarak ticari faaliyetini sürdürdüğünü, davalı.... ile 140 Adet ....1.5 Blue Dci 115 bg ....ull 2021 marka ve model aracın satımı hususunda anlaşıldığını, araçların .... tarafından fazla sayıdaki araç satın almalarında müşteriye filo indirimi yapıldığını, ... indirimi kapsamında müşteri tarafından araçların trafik tescilinden önce üçüncü kişilere devredilmeyeceği ve araçların trafik tescil tarihinden itibaren 6 (altı) ay geçmeden veya araçlar 10.000 km yol kat etmeden araçların üçüncü kişilere satılmayacağı, 6 aydan uzun süre geçse dahi minimum 3000 km kullanılmadan satılmayacağı hususunda taahhüt alındığını, davalı tarafından da filo indirimi ile araç satın alımı için "....Filo Müşteri Taahhüdü" ile söz konusu taahhüdün verildiğini, davalıya söz konusu araçların satışının filo indirimi yapılarak gerçekleştirildiğini, davalı tarafından verilen taahhüde göre, taahhüdün ihlali halinde 10 gün içinde araçların bayi tarafından teslimi tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile uygulanan filo indirim tutarının bayiye iade edileceğinin hüküm altına alındığını, davalı tarafından müvekkiline gönderilen .... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile, proje iptali ve piyasa koşulları gibi geçersiz ve samimi olmayan soyut iddialarla araçların taahhüde aykırı bir şekilde satılmak istendiğinin bildirildiğini, müvekkili tarafından davalıya gönderilen .... Esas Sayılı cevabi ihtarı ile davalı şirketin mücbir sebebin gerçekleştiğine ilişkin iddialarının doğru olmadığı, 140 araçtan 127 tanesi için uzun dönem ya da alt kiralama şeklinde önerisinde bulunulduğu, dava konuyu 13 adet aracın ise satılmasına muvafakat edilmediğinin bildirildiğini, davalının satın aldığı araçlardan 13 adedini taahhüdüne aykırı biçimde sattığını, bu nedenle kendisine sağlanan.... indirimi taahhüde açık aykırılık nedeniyle iade edilmesi gerektiğini beyanla; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davalının ... esas sayılı ilamsız icra takip dosyasına yapmış olduğu borca itirazın iptaline, takibin devamına, asıl alacağın takip tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, alacak likit olmakla kötü niyetli itiraz nedeniyle asıl alacağın %20'sinden az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davacı şirket arasında filo satış esasları dahilinde filo indirimi sayesinde 125 adet .... 1.5 DCI 4X4 markalı motorlu aracın satışı amacıyla araç satış sözleşmesi akdedildiğini ve işbu satış sözleşmesi kapsamında söz konusu araçları satın alan müvekkili şirketin, araçları kullanmak üzere satın aldığından tescil edilmeden, tescil tarihinden itibaren asgari 6 ay süresince veya 10.000 km kullanılmadan, ayrıca 6 aydan daha uzun süre geçse bile minimum 3000 km kullanılmadan satılmaması hususunda davacı şirkete taahhüt verdiğini, işbu taahhüt "EK 3-B Büyük .... Taahhüdü" adı altında sözleşmenin taraflarınca imza altına alındığını, dava dilekçesi ekinde sunulmuş olan EK 3-A .... Müşteri Taahhüdü'nün ise, davacı şirketle yapılan araç satış sözleşmesi ile bir ilgisi bulunmadığını, dolayısıyla huzurdaki davada delil olarak değerlendirilemeyecek bir evrak niteliğine haiz olduğunu, zira işbu dava konusu araçlarla ilgili hiçbir ayrıntılı bilgi ve detay içermediğini, ayrıca davacı şirket ile müvekkil şirket arasında akdedilen araç satış sözleşmesine istinaden düzenlendiğine dair hiçbir ayırıcı ibare de içermediğini, bu hususların yanı sıra dosya kapsamındaki EK 3-B Büyük Filo Müşteri Taahhüdü'nde "araçlarla ilgili yukarıdaki şartlar yerine getirilmeden önce mücbir sebeplerden (proje iptali, müşteri bulunamaması, ödeme güçlüğü, piyasa koşulları sebebiyle strateji değişikliği gibi haller) dolayı araçların satılmasının gerektiği durumlarda bu durumun bildirileceği" hususu düzenlenmiş olup işbu madde doğrultusunda, sözleşme konusu 140 aracın tamamı için, mevcut proje iptali ve piyasa koşulları sebebiyle müşteri bulunamaması, dolayısıyla araçların finansal yükünün müvekkili şirket üzerinde kalması sebebiyle davacı şirkete .... Yevmiye Numaralı ihtarnamesi aracılığıyla müvekkil şirket tarafından bildirimde bulunulduğunu, ancak davacı tarafça teklif ya da çözüm önerisinin bildirilmediğini, müvekkili şirketin sözleşmeye aykırı bir davranışının bulunmadığını, filo taahhüdünün 4.maddesi kapsamında, kendi nezdinde oluşan mücbir sebepleri açıkça ihtarname kanalıyla davacıya bildirdiğini, davacı şirketin sözleşmeye aykırı olarak mücbir sebepleri kabul etmediğini, ayrıca davacı tarafından, müvekkili şirketçe satıldığının beyan edildiği 13 adet araçla ilgili olarak, müvekkili şirketin araçlar satıldıktan sonra bu araçların tek taraflı üzerini çizip bu araçlar için taahhüdün geçersiz olduğuna ilişkin beyanlara itibar edilemeyeceğinin iddia edildiğini, ancak davacı tarafın dava dilekçesi ekinde bizzat kendi delili olarak sunmuş olduğu filo müşteri taahhüdü ekindeki tabloda, davacının dava konusu ettiği araçların üstü çizilmiş durumda olduğunu, yani söz konusu araçların taahhüt dışına çıkarılmasının davacı tarafın iddia ettiğinin aksine davacı şirketin bilgisi dahilinde olduğunu, davacı şirketin iddia ettiği gibi müvekkili şirket tarafından işbu dava konusu 13 adet araç tek taraflı olarak çizilmiş olsaydı, davacı şirketin mantık kuralları dahilinde 13 adet aracın üstünün çizilmemiş olduğunu ve 'Çizilmiş 13 adet şaseli araç hariçtir' ibaresi içermeyen filo müşteri taahhüdünün delil olarak sunulması gerektiğini, başlı başına işbu husus bile huzurdaki davanın haksız ve hukuka aykırı olarak ikame edildiğinin ortaya koyulduğunu, açıklanan nedenlerle iş bu davanın esastan reddi ile; .... Esas sayılı icra dosyası kapsamındaki takibin iptaline, davacı şirket aleyhine asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı şirket üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
.... esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı alacaklı tarafından, davalı borçlu aleyhine; ".... indirimi müşteri taahhütnamesine aykırılık nedeniyle iadesine ilişkin alacak" açıklamasıyla toplam 131.938,00 TL alacağın tahsili amacı ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı borçlunun yasal süre içerisinde, takibe konu borca ve ferilerine itiraz ettiği ve takibin durdurulduğu görülmüştür.
Davacı ticari defterlerinin re'sen seçilecek mali müşavir bilirkişi aracılığıyla yerinde incelenmesi amacı ile mahal mahkemesine talimat yazılmış olup; dosya kapsamına alınan 23/02/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı şirket ticari defterlerinin açılış ve kapanış kayıtlarının zamanında yapıldığı ve defterlerin delil niteliği taşıdığı tespit edildiği, davacı ile davalı arasındaki ihtilafın, taraflar arasında düzenlenen "...." ne davalı tarafın uymamasından (taahhütler içerisindeki maddelere uyulmadan araç satışlarının yapılması) kaynaklandığı, davacı tarafça .... Müşteri Taahhüdüne aykırılık nedeniyle ödenen denetim bedelinin 25.000,00 TL olduğu, ihtilaf konusu araçların ........ şasi numaralı araçlar olduğu, tespit edilen davacı tarafın alacağı olduğu belirlenen tutarın; araç başına büyük filo indirimi 8.650,61 TL, ihtilafa konu araç sayısı 13 adet, toplam büyük filo indirimi 112.457,93 TL, denetim bedeli 25,000,00 TL olmak üzere toplam 137.457,93 TL olduğunun hesaplandığı bildirilmiştir.
Davalı taraf ticari defterlerinin incelenmesi suretiyle düzenlenen 30/05/2023 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; davalının 2021 yasal defterlerinin, 6102 sayılı T.T.K. 64 ve müteakip maddelerinde belirli kanuni şartları tam olarak taşıdığı, diğer bir deyişle sahibi lehine delil gücüne sahip olduğu, dava dilekçesi ekinde yer alan 140 araçlık listenin Ek 3-A .... Taahhüdünün mi yoksa Ek 3-B Büyük Filo müşteri taahhüdünün mü eki olduğunun anlaşılamamakla birlikte, Ek 3-B Büyük Filo Müşteri Taahhüdünün.... (125 adet ......1,5 DCI 4*4) marka araç için düzenlendiğinin ve ekinde liste bulunduğunun belirtildiğini, Ek 3-A .... Müşteri Taahhüdünde ise yalnızca Renault/Dacia marka araç için düzenlendiği ve ekinde listenin yer aldığına dair bir ibarenin bulunmadığı, davalının EK3-A ... Müşteri Taahhüdünün alt kısmında yer alan imzanın müvekkili şirket yetkilisine ait olmadığına dair itirazı hakkında heyetçe imza incelemesi yapılamayacağı, davaya konu edilen 13 adet aracın listede üzerinin çizildiği ve “çizilmiş 13 adet şaseli araç hariçtir.” yazılarak altının davalı tarafça imzalandığı, bu listenin davacı tarafça dava dilekçesi ekinde dosyaya sunulduğu dikkate alındığında bu araçların taahhüt kapsamının dışında olduğunun anlaşıldığı, bu halde davalının bu araçları sözleşmede belirlenen süre ve koşullar oluşmadan satmış olmasının sözleşmeye aykırılık oluşturmayacağı, Mahkemece araçların taahhüt kapsamında olduğu kanaatine varılması halinde ise davacının iadesini talep edebileceği toplam ... İndirim bedelinin 105.895,27 TL olduğu, denetim bedeli talebine ilişkin dosya kapsamında belge bulunmadığı bildirilmiştir.
25/09/2023 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda özetle; kök raporda yapılan tespitleri değiştirecek herhangi bir hususa rastlanılmadığı bildirilmiştir.
Dava, itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkin olup, uyuşmazlığın EK 3-A ve EK 3-B filo müşteri taahhüdü başlıklı sözleşmelere göre, davalının satın aldığı araçları sözleşmede belirlenen süre ve koşullar oluşmadan satmak suretiyle, sözleşmeyi ihlal edip etmediği, mücbir sebeplerden kaynaklı satış olup olmadığı, bu suretle davacının iş bu sözleşmeye göre filo indirim bedelinin iadesini talep edip edemeyeceği, edebilir ise tutarı hususlarından kaynaklandığı anlaşılmıştır.
Davalı şirketin kaşe ve imzasını ihtiva eden ve davalı şirketin delil olarak sunduğu .....Noterliği'nin 29/12/2021 tarihli ihtarnamede de belirtilen Ek 3-B Büyük Filo Müşteri Taahhüdünün;
"Aşağıda isim ve unvanları belirtilen şirketimiz/şahsım için ..... ve yetkili satıcılarından ... Satış Esasları dahilinde, filo indirimi sayesinde avantajlı satın aldığımız ve aşağıda plaka ve şasi numaraları yazılı .... (125 adet ....Comfort 1,5 DCI 4*4) markalı motor araçları (kısaca filo araçları) aşağıdaki şartlar gerçekleşmeden satmayacağımızı kabul, beyan ve taahhüt ederiz.
Yukarıda belirttiğimiz kabul ve taahhüdümüz kapsamında söz konusu filo araçlarını filo satın alma esasları dahilinde, kullanmak üzere satın almış olduğumuzdan dolayı;
Trafiğe Tescil Edilmeden,
Tescil tarihinden (ruhsat tarihinden) itibaren asgari 6 ay süresince veya 10.000 km kullanılmadan,
Ayrıca 6 aydan daha uzun süre geçse bile minimum 3.000 km kullanılmadan satmama kuralına uyacağımızı beyan ve taahhüt ederiz.
İşbu kabul ve taahhüdümüze aykırı olarak satın aldığımız/alacağımız söz konusu filo araçlarını yukarıdaki koşullara aykırı olarak satmamız durumunda tarafımızca avantajlı sağlanmış olan filo araçlarına ait filo satış indirimleri 10 gün içerisinde (satılan araç adedince) araçları satın aldığımız ..... Yetkili Satıcısına/Şubesine araçları teslim aldığımız günden başlamak üzere geçmiş gün reeskont faizi ile birlikte geri ödeyeceğimizi, bundan sonra yapacağımız filo alımlarında tarafımıza filo indirimi uygulanmamasına muvafakat ettiğimizi kabul, beyan ve taahhüt ederiz.
Araçlar ile ilgili yukarıda belirtilen şartlar yerine gelmezden önce mücbir sebeplerden (proje iptali, müşteri bulunamaması, ödeme güçlüğü, piyasa koşulları sebebi ile strateji değişikliği gibi haller mücbir sebep kabul edilecektir.) dolayı, araçların satılması gerektiği durumlarda, bu durumu araçları satın aldığımı Yetkili Satıcısına/Şubesine ya da .... bildireceğimizi kabul, beyan ve taahhüt ederiz.
İş bu bildirim ardından tarafımıza 7 (yedi) gün içerisinde karşılıklı mutabakata varılmak şartı ile bir çözüm bulunması halinde tarafınızdan gelen çözüme uygun hareket etmek zorunda olduğumuzu ancak mutabık kalınamaması halinde söz konusu araçlar hakkında tasarruf hakkının kayıtsız şartsız tarafımıza ait olduğunu beyan kabul ve taahhüt ederiz." şeklinde düzenlendiği görülmüştür.
Yine, davalı şirketin kaşe ve imzasını ihtiva eden Ek 3-A Filo Müşteri Taahhüdünün;
"Aşağıda isim ve unvanları belirtilen şirketimiz/şahsım için ..... ve yetkili satıcılarından ... Satış Esasları dahilinde, filo indirimi sayesinde avantajlı satın aldığımız ve aşağıda plaka ve şasi numaraları yazılı Renault/Dacia - markalı motorlu araçları (kısaca filo araçları) aşağıdaki şartlar gerçekleşmeden satmayacağımızı kabul, beyan ve taahhüt ederiz.
Yukarıda belirttiğimiz kabul ve taahhüdümüz kapsamında söz konusu filo araçlarını filo satın alma dahilinde, kullanmak üzere satın almış olduğumuzdan dolayı, satın aldığımız Renault- Dacia marka araçları Trafiğe Tescil Edilmeden ve Tescil tarihi (ruhsat tarihi) üzerinden asgari 6 ay geçeden (süreden bağımsız olarak minimum 3.000 km.yi geçmeden yapılan satışlar da kural dışı olarak değerlendirilecektir.) veya 10.000 km yol yapmadan 2. El olarak satmayacağımızı kabul beyan ve taahhüt ederim/ederiz.
İşbu kabul ve taahhüdümüze aykırı olarak satın aldığımız/alacağımı; konusu - filo araçlarını yukarıdaki koşullara aykırı olarak satmamız durumunda tarafımıza avantajlı sağlanmış olan filo araçlarına ait filo satış indirimleri 10 gün içerisinde araçları satın aldığımız ..... Yetkili Satıcısına/Şubesine araçları teslim aldığımız günden başlamak üzere geçmiş gün reeskont faizi ile birlikte geri ödeyeceğimizi, bundan sonra yapacağımız filo alımlarında tarafımıza filo indirimi uygulanmamasına muvafakat ettiğimizi kabul, beyan ve taahhüt ederiz." şeklinde düzenlendiği görülmüştür.
Davalı şirketin iş bu taahhütnameler kapsamında,.....Noterliği'nin 29/12/2021 tarihli ihtarnamesi ile, araçların satılması zaruretinin doğduğu ileri sürülerek, davacı şirketten çözüm önerisinin iletilmesinin istenildiği, davacı şirketin ise; ....Noterliği'nin 10/01/2021 tarihli ihtarnamesi ile, ekli listede belirtilen 13 adet aracın filo müşteri taahhüdüne aykırı satışının yapılması nedeniyle filo indirim bedelinin iadesinin istenildiği, bu kez davalı şirketin ihtarnameye cevaben, .....Noterliği'nin 21/01/2022 tarihli ihtarnamesi ile, filo taahhütnamesinin 4.maddesi kapsamında mücbir sebeplerin bildirildiğini, protokole aykırılık bulunmadığını bildirdiği görülmüştür.
Taraflar arasında akdedilen sözleşme, tarafların noter aracılığıyla yaptığı yazışmalar, taraf ticari defterlerinin incelenmesi suretiyle düzenlenen bilirkişi raporları doğrultusunda; davalı şirketin davacıdan, her bir araç için 8.145,79 TL tutarında filo indirimi uygulanmak suretiyle toplam 140 aracı 03/08/2021 tarihinde satın aldığı, akabinde iş bu davaya konu edilen 13 adet aracı, yaklaşık 2 ay sonra 22/10/2021 tarihinde sattığı anlaşılmıştır. Davalı taraf, piyasa koşulları sebebiyle müşteri bulunamaması, araçların finansal yükü nedeniyle maddi sıkıntı yaşaması suretiyle mücbir sebep kapsamında satışın gerçekleştiğini savunmuş ise, proje iptali, piyasa koşulları nedeniyle ödeme güçlüğüne düştüğüne dair somut herhangi bir delil sunulmadığı gibi, satın alınan tarihten yaklaşık 2 ay sonra piyasa durumu nedeniyle satışın gerçekleştiğinin ileri sürülmesinin TMK'unun 2.maddesinde düzenlenen dürüstlük kuralına aykırılık teşkil edeceği kanaati hasıl olmuştur. Diğer taraftan davacı tarafça sunulan araç listesinde 13 adet aracın üzerinin çizili olduğu, davacı tarafça bizzat sunulması nedeniyle söz konusu araçların taahhütname kapsamı dışında olduğu ileri sürülmüş ise de; bahse konu araç listesi altında davacı şirketin kaşe ve imzasının bulunmadığı, davalı tarafça söz konusu araçların taahhütname kapsamı dışında olduğuna dair yazılı delil sunulmadığı bu suretle, üstü çizili araç listesinin kim tarafından sunulduğunun önem arzetmediği dikkate alınarak, dava ve takibe konu 13 adet aracın, taraflar arasında düzenlenen Büyük Filo Müşteri Taahhüdü hükümleri doğrultusunda, tescil tarihinden (ruhsat tarihinden) itibaren asgari 6 ay geçmeden satışı gerçekleştiğinden, davacının filo indirim tutarının iadesi istemi yerinde görülmüştür. Buna göre; hükme esas alınan bilirkişi raporları doğrultusunda; araç başına 8.145,79 TL'den olmak üzere 13 adet araç için toplam 105.895,27 TL tutar yönünden, davalı yanın itarızının reddi ile takibin 105.895,27 TL alacak üzerinden devamına karar verilmiştir. Denetim bedeli istemine ilişkin, ön inceleme aşamasına kadar davacı tarafça delil sunulmadığı, daha sonrasında sunulan delil ve belgelere davalı yanın açık muvafakatinin bulunmadığı, iş bu davanın basit yargılama usulüne tabi olduğu dikkate alınarak, iş bu kalem alacağa ilişkin davacının istemi yerinde görülmemiş ve reddine karar verilmiştir.
Alacağın likit olduğu ve İİK'unun 67.maddesinde düzenlenen yasal koşulların oluştuğu dikkate alınarak, kabul edilen alacağın %20'si oranında (21.179,05 TL) icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın KISMEN KABULÜNE, ... esas sayılı takibe vaki itirazın 105.895,27 TL alacak yönünden iptaline, takibin 105.895,27 TL alacak üzerinden devamına,
Fazlaya ilişkin itirazın iptali isteminin REDDİNE,
2-Kabul edilen alacağın %20'si oranında (21.179,05 TL) icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
3-Alınması gerekli 7.233,70 TL harçtan peşin alınan 1.593,49 TL harcın mahsubu ile bakiye 5.640,21 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
4-Davacı tarafından yatırılan 1,593,49 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen ( kabul ve red oranına göre) 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen ( kabul ve red oranına göre) 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 6.230,20 TL (ilk yargılama gideri, bilirkişi ücreti, posta gideri olmak üzere) yargılama giderinden ( kabul ve red oranına göre) 5.000,36 TL'lik kısmının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde iadesine,
9-6325 Sayılı Kanunun 18/4-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 1.560,00 TL arabuluculuk giderinin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 1.252,06 TL'nin davalıdan, 307,94 TL'nin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, bu amaçla karar kesinleştiğinde işbu karar eklenmek suretiyle ilgili vergi dairesine yazı yazılmasına,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde .. Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/10/2023
Katip...
¸
Hakim ...
¸
YARGILAMA GİDERİ DÖKÜMÜ:
Bilirkişi Ücreti: 6.000,00 TL
Posta Masrafı: 138,00 TL
Başvurma Harcı: 80,70 TL
Vekalet Harcı: 11,50 TL