T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
...
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/119 Esas
KARAR NO : 2025/436
.....
........................
...............
DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 16/06/2023
KARAR TARİHİ : 07/07/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 14/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan), Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Asıl dava dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ile müvekkili arasında ... markalı giyim mağazası için 17/12/2021 tarihinde eser sözleşmesi düzenlendiği, sözleşme bedeli 550.000,00 TL olup, iş teslim tarihinin ise 17/01/2022 tarihi olduğunu, imal edilecek ürünlerin listesinin de sözleşme ekinde yer aldığını, bu sözleşmeye istinaden davalı tarafından teslim edilen ürünlerin hatalı, ayıplı ve çizik imal edilmiş olduğunu, müvekkilinin eksik ve kusurların giderilmesi için davalı tarafa yaptığı başvurulardan yanıt alamadığını, ... markalı şirketin 17/01/2022 tarihinde hizmete girmesi gerekirken 13/02/2022 tarihinde eksiklik ve kusurlarıyla beraber hizmete girdiğini, bu gecikmeden dolayı müvekkilinin de kardan yoksun kaldığını, müvekkilinin ... 6. SHM'nin 2022/73 D.iş sayılı dosyasında delil tespiti davası açtığını, işbu dosyada sunulan bilirkişi raporuna göre 166.850,00 TL eksik ve kusurlu mal tutarının tespit edildiğini, ayrıca müvekkilinin delil tespiti davasından önce zararların tespiti için konu ile alakalı uzman görüşüne başvurarak kusurlarla ilgili bir rapor aldırdığını, müvekkilinin 19/01/2022 tarihinde işçilerini çalıştırmaya başlattığını, ancak mağazanın 13/02/2022 tarihinde hizmete girmesi sebebi ile çalışanlar görevlerini ifa etmeseler bile sözleşme gereği müvekkilinden maaşlarını aldıklarını belirterek, açıklanan nedenlerle davanın kabulüne, eser sözleşmesine aykırılıktan kaynaklanan eksik, geç, ayıplı ve kusurlu imalât nedeni ile uğranılan tüm zararların ve yoksun kalınan tüm kazanç kayıplarının tespit edilmesine, uzman bilirkişiler tarafından hesaplandığında artırılmak üzere, eser sözleşmesine aykırılıktan kaynaklanan eksik, geç, ayıplı ve kusurlu imalât nedeni ile ayıp oranında bedelden indirim istemi 5.000.00 TL, zararlar ve muhtemel kazanç kayıpları için 5.000,00 TL, toplamda şimdilik 10.000.00 TL'nin teslim tarihinden itibaren hesaplanacak avans faizi ile birlikte davalı yükleniciden tahsiline, yargılama giderlerinin ve avukatlık ücretlerinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Asıl dava dosyasında davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki sözleşmede işin 17/01/2022 tarihinde teslim edileceği yazılı ise de, davacı tarafın mağazanın iç zemin ve duvar inşaat ve dekorasyon işlerini bitirip müvekkiline yer teslimini ayıpsız ve işin yapımına uygun şekilde teslim etmediğini, müvekkili şirketin yetkililerinin birçok kez imalatını tamamladıkları işlerin montajı için mağazaya gelerek incelemede bulunduklarını, ancak içeride dekorasyon işçilerinin çalışmasının devam etmesi sebebi ile içerideki mobilyaların zarar görmemesi için mondaj yapamadıklarını, davacının dekorasyon işlerini bitirip montaja hazır hale getirince müvekkilince dava konusu işlerin süresinde montaj ve teslim edildiğini, davacı tarafından açılan delil tespiti dosyasındaki raporun müvekkili şirkete haber verilmeden yokluğunda yapılan inceleme neticesinde hazırlandığını, bu raporun müvekkilinin savunma hakkını kısıtladığını ve tamamen davacı şirketin yetkililerinin verdiği bilgi ve belgelere göre ve yönlendirmesiyle bilirkişi tarafından eksik ve hatalı olarak hazırlandığını, hukuka aykırı olan bu tespit raporunun hukuki bir değerinin olmadığını, müvekkili şirket tarafından, davacının isteği üzerine ilave işler de yapıldığını, ancak ilave iş bedellerinin ödenmediğini, müvekkili şirket tarafından davacı adına ilave iş olarak yapılan işlerin bedeline ilişkin takas talep ettiklerini belirterek, açıklanan nedenlerle davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Birleşen dava dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında, 17/12/2021 tarihinde sözleşme imzalandığını, bu sözleşme kapsamında müvekkili şirketin, davalı tarafın ... AVM'de bulunan mağazasının dekorasyon işlerini yaptığını, bu sözleşme kapsamında yapılan işler yanında, işinin devamında davalı tarafın talepleri doğrultusunda müvekkili tarafından ilave işler yapıldığını, buna istinaden 66.366,00TL bedelli fatura düzenlenerek davalı şirkete gönderildiğini, ancak davalı tarafın, fatura bedelini ödemediğini, müvekkili şirket aleyhine ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/119 E. sayılı dosyası ile tazminat davası ikame edildiğini, iş bu davanın konusu ve taraflarının aynı olduğunu, bu nedenle ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/119 E. Sayılı dosyası ile tensiben HMK m.166 hükmüne göre birleştirilmesine karar verilmesini, yapılacak yargılama neticesinde; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 10.000-TL alacağın dava tarihinden itibaren işletilecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
... 6.Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2022/73 D.İş sayılı dosyasında alınan 25/03/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; sözleşmeye göre eksik imalat bedelinin 105.850,00 TL, ayıplı imalat bedelinin ise 61.000,00 TL olduğunun tespit edildiği bildirilmiştir.
Mahallinde 05/05/2023 tarihinde keşif icra edilmek suretiyle düzenlenen 14/08/2023 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; tarafların ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi neticesinde, davalı ... Mobilya İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti tarafından davacı ... Grup Tekstil Sanayi ve Ticaret A.Ş. adına 17.03.2022 tarih GIB.......006 seri numaralı 529.800,48 TL tutarlı e-arşiv faturası düzenlendiği, davacı şirketin davalı şirket tarafından düzenlenen 17.03.2022 tarih GIB2.........0006 seri numaralı 529.800,48 TL tutarlı e-arşiv faturayı kayıtlarına intikal ettirmediği, davacı şirket nezdinde davalıya ait muavin hesaplarının incelenmesinde, davacının davalıya 500.000,00 TL ödeme yaptığı, nihai 31.12.2022 yılsonu itibariyle davacının davalıdan 500.000,00 TL alacaklı olduğu, davalı şirket nezdinde davacıya ait muavin hesaplarının incelenmesinde, davalının davacıdan 450.000,00 TL tahsilat yaptığı, yapmış olduğu tahsilata karşılık 529.800,48 TL tutarlı e-arşiv faturası düzenlendiği, 31.12.2022 yılsonu itibariyle davalının davacıdan 79.800,48 TL alacaklı olduğunun tespit edildiği, teknik yönden yapılan inceleme neticesinde; davalı tarafından ayıplı imal edildiği ve eksik teslim edildiği incelemeler bölümünde tespit edilen ürünlerin bedelinin toplam 72.700 TL olarak belirlendiği, davacının zarar ve mahrum kalınan kazanç talebi yönünden yapılan inceleme neticesinde, taraflar arasındaki 17.12.2021 tarihli sözleşmede işin teslim tarihinin 17/01/2022 olarak belirlendiği, kira sözleşmesinin işin öngörülen teslim tarihinden önce 01/01/2022 tarihli olduğu, bir personelinin 19.01.2022 tarihinde işe başlandığına dair ücret bordrosunun sunulduğu, ancak davalının işi teslim tarihine ve geç teslimi nedeniyle mağazanın 13.02.2022 tarihinde hizmete girdiğine dair dosyaya delil sunulmadığı, bu halde davacı tarafın davalının eksik ve ayıplı imalatları nedeniyle maddi olarak zarar uğradığı ve yoksun kaldığı kazanç kayıpları bulunduğu iddiasının ispatına dair yeterli delil bulunmadığı bildirilmiştir.
26/01/2024 tarihli mobilyacı bilirkişiye ait ek raporda özetle; teknik yönden yapılan inceleme neticesinde 25/01/2024 tarihinde mahkemenin tekrar yerinde tespit yetkisi ile, özellikle Vitrin bölümünde herhangi bir ilave ve eksik ve değişiklik olmadığı, ölçüleri belirtilen alt ve üst şapkalı dekor ve ara metalli ve metal yuvarlak dekor kutuları olduğunun tespit edildiği, davalı tarafından ayıplı imal edildiği ve eksik teslim edildiği incelemeler bölümünde tespit edilen ürünlerin bedelinin ise, dava tarihi itibariyle toplam 72.700,00 TL olarak belirlendiğini, kök raporda belirtilen hususlarda ilave edecek ve değişiklik yapılacak herhangi bir hususun olmadığı bildirilmiştir.
05/02/2024 tarihli mali müşavir ve nitelikli hesap bilirkişisinin düzenlediği ek bilirkişi raporunda özetle; tarafların ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi neticesinde, davalı/B. davacı ... Mobilya İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti tarafından, davacı/B. davalı ... Grup Tekstil Sanayi ve Ticaret AŞ adına 04.05.2023 tarih NN.......003 seri numaralı 66.366,00 TL tutarlı e-arşiv faturası düzenlendiği, davalı/B. davacı ... Mobilya İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti tarafından düzenlenen faturanın gönderim şeklinin “kâğıt” olarak belirtildiği, faturada “irsaliye yerine geçer” ibaresinin bulunduğu ancak söz konusu faturanın ve ürünlerin davacıya/B. davalıya teslim edildiğine dair faturada alıcının kaşe ve imzasının bulunmadığı, faturanın davalı/b. davacı ... Mobilya İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti” nin ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davacı/b. davalı ... Grup Tekstil Sanayi ve Ticaret AŞ'nin ticari defter kayıtlarında bulunmadığı, davacı/b. davalı ... Grup Tekstil Sanayi ve ret AŞ nezdinde davalı/b. davacıya ait muavin hesaplarının incelenmesinde, davacı/b. davalı şirketin davalıya 500.000,00 TL ödeme yaptığı, defterlerin işli olduğu 31.05.2023 tarihi itibariyle davacı/b. davalı ... Grup Teks Sanayi ve Ticaret AŞ' nin Davalı/B. Davacı ... Mobilya İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti'den 500.000,00 TL alacaklı olduğu, davalı/b. davacı ... Mobilya İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti nezdinde davacı/b. davalıya ait muavin hesaplarının incelenmesinde; davacıdan 450.000,00 TL tahsilat yaptığı, bu tahsilata karşılık 529.800,48 TL ve 66.366,00 TL tutarlı olmak üzere toplamda 596.166,48 TL e-arşiv faturası düzenlendiği, Yevmiye defterinin işli olduğu 31.05.2023 tarihi itibariyle davalı/b. davacının davacı/b. davalıdan 146.166,48 TL alacaklı olduğunun tespit edildiği, asıl davada davacının zarar ve mahrum kalınan kazanç talebi yönünden; davacının zarar ve mahrum kalınan kazanç talebi yönünden kök rapora itirazları incelendiğinde, davalının işi teslim ettiği tarihe ve geç teslimi nedeniyle mağazanın 13.02.2022 tarihinde hizmete girdiğine dair bilgi ve belgenin sunulmadığı, bu suretle davalının eksik ve ayıplı imalatları nedeniyle maddi olarak zarar uğradığı ve yoksun kaldığı kazanç kayıpları bulunduğu iddiasına ilişkin hesaplama yapmanın mümkün olmadığı bildirilmiştir.
Bilirkişi heyetinin kök ve ek raporlarına karşı ileri sürülen itirazlar dikkate alınarak, mahallinde ikinci kez 03/05/2024 tarihinde, farklı bir heyet oluşturularak keşif icra edilmiş olup; yerinde inceleme yapılmak suretiyle düzenlenen 08/09/2024 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle, heyetçe yerinde inceleme yapılması neticesinde, raporda tablo olarak ayrı ayrı gösterildiği üzere toplam 36.100,00 TL tutarında eksik iş tespit edildiği, ayıplı imalatların bedelinin ise toplam 38.000,00 TL olduğu, ayıplı imalatların tamamının açık ayıp niteliğinde olduğu, birleşen dava dosyası yönünden ise; sözleşme harici yapılan işlerin bedelinin toplam 24.000,00 TL olduğu, buna göre; asıl davada sözleşme bakımından davalının ayıplı ve eksik imalatların düşülmesi sonucu talep edebileceği hakkediş tutarının 475.000 TL olduğu, yapılan tahsilatın 500.000 TL olduğu, davacının fazla ödeme nedeniyle talep edebileceği tutarın 25.000 TL olduğu, asıl davada davacının eksik ayıplı imalat harici zarar talebi yönünden, asıl davada davacı işlerin geç teslimi nedeniyle oluşan zarar talebini de istemekte olduğu, davacının iş yerinin geç açılması nedeniyle talep etmiş olduğu, zarara ilişkin dosya kapsamı itibarıyla bir hesaplama yapmanın mümkün olmadığı, birleşen davada; davacının vekaletsiz iş görme hükümleri çerçevesinde yapmış olduğu sözleşme harici işlerin bedelinin 24.000,00 TL olduğu, davacının birleşen davada talep edebileceği alacak tutarının 24.000 TL olduğu, davalı/birleşen davada davacı yüklenicinin mahsup talebi hususundaki takdirin Mahkeme'ye ait olduğu, Mahkeme tarafından birleşen davada davacının mahsup talebinin uygun görülmesi durumunda davacı alacağının 25.000-24.000=1.000 TL olarak hesaplandığı bildirilmiştir.
Taraf itirazlarının değerlendirilmesi amacı ile alınan 07/03/2025 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda özetle; asıl dava dosyasında sözleşme bakımından davalının ayıplı ve eksik imalatların düşülmesi sonucu talep edebileceği hakkediş tutarının 475.000 TL olduğu, yapılan tahsilatın 500.000 TL olduğu davacının fazla ödeme nedeniyle talep edebileceği tutarın 25.000 TL olduğu, asıl davada davacının eksik ayıplı imalat harici zarar talebinin, asıl davada davacı işlerin geç teslimi nedeniyle oluşan zarar talebini de istemekte olduğu, davacının işyerinin geç açılması nedeniyle talep etmiş olduğu, zarara ilişkin dosya kapsamı itibarıyla bir hesaplama yapmanın mümkün olmadığı, ancak Mahkemenin aksi kanaate olması durumunda işçilik bedeli için yapılan ödemenin 2.656,29 TL olduğu, birleşen davada davacının vekaletsiz iş görme hükümleri çerçevesinde yapmış olduğu sözleşme harici işlerin bedelinin 24.000,00 TL olduğu, davacının birleşen davada talep edebileceği alacak tutarının 24.000 TL olduğu, davalı/birleşen davada davacı yüklenicinin mahsup talebi hususundaki takdirin Mahkeme'ye ait olduğu, Mahkeme tarafından birleşen davada davacının mahsup talebinin uygun görülmesi durumunda davacı alacağının (25.000-24.000=)1.000 TL hesaplandığı, davacının işçilik zarar kaleminin Mahkemece uygun görülmesi durumunda ise davacı alacağının mahsup işlemi neticesinde (25.000 +2.656,29-24.000=) 3.656,29 TL olacağı bildirilmiştir.
Asıl dosyada davacı vekili 30/05/2025 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; bilirkişi raporu doğrultusunda fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı tutulmak sureti ile, daha önce 10.000,00 TL üzerinden açtıkları davayı bilirkişi raporu doğrultusunda 25.000,00 TL olarak ıslah ettiklerini, toplam 25.000,00 TL alacak yönünden, asıl dava tarihinden itibaren avans faiz işletilerek karşı taraftan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen dosyada davacı vekili 11/04/2025 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak üzere işbu dava ile birleştirilmesine karar verilen ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/448 E. sayılı dosyasında, müvekkili şirket lehine hesaplanan 24.000,00 -TL alacağın birleşen davada, dava tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Asıl dava, eser sözleşmesine konu işin eksik, ayıplı yapıldığı iddiasıyla, ayıp oranında bedelden indirim yapılması ve oluşan maddi zararının tazmini istemine ilişkin olup, birleşen dava ise; ilave iş bedeline istinaden düzenlenen fatura alacağının tahsili istemine ilişkindir.
Eser sözleşmesinde ayıba dair hükümler, TBK'nın 474-478 maddeleri arasında düzenlenmiştir. TBK'nın 475. maddesi ayıbı işin kusurlu olması veya sözleşmeye aykırı bulunması olarak tanımlamıştır. Ayıp eserde olması gereken lüzumlu vasıfların veya sözleşmede kararlaştırılan vasıfların eksikliğini ifade etmektedir. Açık ayıplarda TBK'nın 474/1. maddesine göre iş sahibinin eserin tesliminden sonra işlerin olağan akışına göre imkan bulur bulmaz (geç sayılmayacak bir süre içinde) eseri gözden geçirip varsa ayıplarını yükleniciye bildirmesi gerekir. Sonradan ortaya çıkan ayıpta yani gizli ayıplarda ise TBK 477/3. maddeye göre ayıp ortaya çıktıktan sonra gecikmeksizin ayıp ihbarının yapılması gerekir. Ayıp halinde iş sahibinin hakları 6098 sayılı TBK'nın 475. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre iş sahibinin seçimlik hakları; sözleşmeden dönme, bedelden indirim yapılmasını veya ayıbın giderilmesini talep etme haklarıdır. Eserin iş sahibinin kullanamayacağı derecede ayıplı olması veya hakkaniyet kaideleri gereği eseri kabul etmesinin iş sahibinden beklenememesi veya eserin sözleşmede açıkça kararlaştırılan nitelikleri taşımaması halinde iş sahibi eseri kabulden kaçınarak sözleşmeden dönebilir. Eserdeki ayıpların eserin reddini gerektirecek nitelikte önemli olmaması halinde ise diğer seçimlik hakların kullanılması gerekir.
Yapılan incelemede; taraflar arasında 17/12/2021 tarihli eser sözleşmesi düzenlendiği, buna göre davalı birleşen dosyada davacı Nano...Ltd.Şti.'nin, davacı birleşen davada davalı ... ...A.Ş.'nin "..." markalı giyim mağazası için, sözleşme ekinde fiyat ve adetleri belirtilen ürünlerin sözleşmeye uygun şekilde üretim ve montajı işini üstlendiği, bahse konu giyim mağazasında iki kez keşif icra edilerek ve farklı iki heyet oluşturularak, yerinde inceleme yaptırılmış olup, davacı tarafça delil olarak sunulan ... 6.Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2022/73 D.İş sayılı dosyasında alınan 25/03/2022 tarihli bilirkişi raporu ile, Mahkememiz dosyasında alınan 14/08/2023 tarihli kök ve 26/01/2024- 05/02/2024 tarihli ek raporlar arasında çelişki oluştuğundan, alanında uzman farklı bir bilirkişi heyeti oluşturularak, mahallinde keşif icra edilmek suretiyle düzenlenen 08/09/2024 tarihli kök rapor ve 07/03/2025 tarihli ek bilirkişi heyet raporu ile, sözleşme ekinde yer alan, üretim ve montajı taahhüt edilen ürün listesi üzerinden yapılan incelemede, eksik iş bedelinin 36.100,00 TL olduğu, ayıplı imalat bedelinin ise toplam 38.000,00 TL olduğu, ayıplı imalatların tamamının açık ayıp niteliğinde olduğu, buna göre sözleşme fiyatları ile davalı yüklenicinin yaptığı işin bedelinin 475.000,00 TL olduğu, davacı iş sahibinin, davalı yükleniciye 500.000,00 TL ödeme yaptığı, bu suretle davacının fazla ödeme nedeniyle talep edebileceği tutarın 25.000,00 TL olduğu belirlenmiş olup, usul ve yasaya uygun düzenlenen iş bu kök ve ek rapor hükme esas alınmıştır. Bilirkişi heyet raporu ile ayıbın açık ayıp niteliğinde olduğu, davalı iş sahibinin TBK 477/3. maddeye göre ayıp ortaya çıktıktan sonra ... 63.Noterliği'ne ait 01/04/2022 tarihli ihtarname ile davalı yükleniciye bildirildiği anlaşılmakla, davacı iş sahibinin 6098 sayılı TBK'nın 475. maddesinde düzenlenen seçimlik haklarını kullanabileceği sonuç ve kanaatine varılmıştır. Ancak, hükme esas alınan 08/09/2024 tarihli kök rapor ve 07/03/2025 tarihli ek bilirkişi heyet raporu ile tespit edildiği üzere, eserdeki ayıbın eserin reddini gerektirecek nitelikte önemli olmadığı anlaşılmakla, davacı iş sahibinin bedelden indirim seçimlik hakkını kullanmasının TMK'nın 2. maddesi uyarınca hakkaniyete ve taraflar arasındaki hak ve menfaatler dengesine uygun olacağı kanaatine varılmakla, davacı iş sahibinin bilirkişi heyet raporunda hesaplandığı üzere 25.000,00 TL tutarında bedelden indirim talep edebileceği sonucuna varılmıştır. Asıl davanın kısmi dava olarak açılması nedeniyle, alacağın 5.000,00 TL'sinin dava tarihi olan 16/02/2023, bakiye kalan 20.000,00 TL'sinin ıslah tarihi olan 30/05/2025 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir. Asıl dava dosyasında davacının kazanç kaybı istemi yönünden ise; taraflar arasında düzenlenen eser sözleşmesi ile işin teslim tarihinin 17/01/2022 tarihi olarak belirlendiği, davacının, işin geç teslimi nedeniyle mağazanın 13/02/2022 tarihinde hizmete girdiği ve bu süreçte personel ödemesi yapmak zorunda kalınması ve hizmet verilememesi nedeniyle kazanç kaybına uğradığını ileri sürmüş ise de, davalı yüklenici tarafından, davacı iş sahibinin talimatı doğrultusunda sözleşme harici ilave imalatlar yapıldığı, iş bu sözleşme harici imalatlar bakımından davalı yüklenicinin ilave süreye ihtiyacı olacağının da aşikar olduğu, bu anlamda teslimde gecikildiği iddiasının yerinde olmadığı gibi davacı tarafça kazanç kaybına uğranıldığına ilişkin somut delil sunulmadığı anlaşılmakla, asıl davada davacı yanın kazanç kaybına ilişkin istemi yerinde görülmemiştir.
Diğer taraftan, asıl dava dosyasında, davalı taraf takas savunması ileri sürmüş ise de; davalı tarafa dava dilekçesinin 28/02/2023 tarihinde tebliğ edildiği, davalının 11/04/2023 tarihi itibariyle cevap dilekçesini sunduğu, bu suretle yasal süre içerisinde cevap dilekçesinin sunulmadığı ve takas def'înin, diğer def'îler gibi süresinde verilen cevap dilekçesi ile ileri sürülmesi gerektiği dikkate alınarak, davalının asıl dava dosyası kapsamında takas istemi yerinde görülmemiştir.
Birleşen dava dosyası yönünden ise; davacı yüklenici ilave iş bedelini talep etmiş olup; sözleşme ilişkisi bulunduğu ispatlanmış ise yapılan veya yapılmayan işlerin ne olduğu, fazla yapılan iş olup olmadığı; konusu hukuki işlem niteliğinde olmadığından, bu nedenle senetle ispat kuralına tâbi bulunmadığından tanık dahil her türlü delille kanıtlanabilir. Kural olarak sözleşmenin ifa sürecinde gerçekleşen imalâtın yüklenici tarafından yapıldığı kabul edilir. Yargıtay İçtihatlarında sözleşme dışı iş yapılmış ve bunun iş sahibinin yararına olması durumunda vekâletsiz iş görme hükümleri uyarınca işin yapıldığı tarihteki mahalli piyasa rayiçlerine göre belirlenecek bedelinin istenebileceği kabul edilmektedir. (Yargıtay 15. Hukuk Dairesi, 24/04/2017 tarih, 2016/1874E., 2017/1749K. sayılı ilamı, Yargıtay 15. Hukuk Dairesi, 09/10/2015 tarih, 2015/948E., 2017/1749K. sayılı ilamı ) Yargıtayın yerleşik içtihat ve uygulamalarına göre sözleşme kapsamı dışında kalan ilâve işlerle ilgili vekâletsiz iş görme hükümlerinde, iş sahibinin yararına olan imalatların işin yapıldığı tarihteki mahalli piyasa rayiçlerine göre bedelinin hesaplanması gerekir. Vekâletsiz iş görme hükümleri gereğince yapılan iş bedelinin sorumlusu sözleşme fazlası işlerde sözleşmenin tarafı olan ve fazla işten yararlanan gerçek veya özel hukuk tüzel kişisi ya da kamu kuruluşu; sözleşmesiz işlerde ise iş görenin sözleşmesiz yaptığı işlerden yararlanan ve kullanan kişi ve kuruluşlardır (Hukuk Genel Kurulunun 10.06.2021 tarihli ve 2017/15-2636 E., 2021/740 K. sayılı kararı).
Buna göre; hükme esas alınan 08/09/2024 tarihli kök rapor ve 07/03/2025 tarihli ek bilirkişi heyet raporu ile, sözleşme harici yapılan işlerin bedelinin toplamının 24.000,00 TL olduğu belirlenmiş olmakla, bahse konu ilave işlerin dava dışı farklı bir firma aracılığıyla yapıldığına ilişkin davalı iş sahibi tarafından somut delil sunulmadığından, sözleşmenin tarafı olan davacı yüklenici tarafından imalat ve montajlarının yapıldığı sonuç ve kanaatine varılarak, davacının ıslah dilekçesi doğrultusunda birleşen davanın kabulüne karar verilerek, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-a)Asıl davanın KISMEN KABULÜ İLE, davacının bedelden indirim isteminin kabulü ile, 25.000,00 TL fazla yaptığı ödemesinin (5.000,00 TL'sinin dava tarihi olan 16/02/2023, bakiye kalan 20.000,00 TL'sinin ıslah tarihi olan 30/05/2025 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte) davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
b)Asıl davada davacının kazanç kaybı talebinin reddine,
c)-Alınması gerekli 1.707,75 TL harçtan peşin ve ıslah harcı olarak alınan toplam 1.204,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 502,85 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
d)Davacı tarafından peşin ve ıslah harcı olarak yatırılan toplam 1.204,90 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
e)Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen ( kabul ve red oranına göre) 25.000,00 vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
f)Davalı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen ( kabul ve red oranına göre) 5.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
g)Davacı tarafından yapılan 22.275,55 TL (ilk yargılama gideri, bilirkişi ücreti, posta gideri, keşif harcı olmak üzere) yargılama giderinden ( kabul ve red oranına göre) 18.562,21 TL'lik kısmının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
h)Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde iadesine,
ı)-6325 Sayılı Kanunun 18/4-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 1.560,00 TL arabuluculuk giderinin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 1.299,94 TL'nin davalıdan, 260,06 TL'nin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
2-Birleşen davanın KABULÜ İLE, 24.000,00 TL alacağın (10.000,00 TL'sinin dava tarihi olan 16/06/2023, bakiye kalan 14.000,00 TL'sinin ıslah tarihi olan 11/04/2025 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte) davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
a-Alınması gerekli 1.639,44 TL harçtan peşin ve ıslah harcı olarak alınan toplam 419,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.219,54 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
b-Davacı tarafından peşin ve ıslah harcı olarak yatırılan toplam 419,90 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
c-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen 24.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
d-Davacı tarafından yapılan 20.685,80 TL ( ilk yargılama gideri, bilirkişi ücreti, posta gideri, keşif harcı olmak üzere) yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
e-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde iadesine,
f-6325 Sayılı Kanunun 18/4-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 3.120,00 TL arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/07/2025
Katip ...
¸
Hakim ...
¸
YARGILAMA GİDERİ DÖKÜMÜ:
ASIL DAVA DOSYASINDA
DAVACI
Bilirkişi Ücreti : 14.250,00 TL
Posta Masrafı : 6.545,15 TL
Başvurma Harcı : 179,90 TL
Vekalet Harcı : 25,60 TL
Keşif Harcı : 1.274,90 TL
BİRLEŞEN DAVA DOSYASINDA
DAVACI
Bilirkişi Ücreti : 17.250,00 TL
Posta Masrafı : 200,00 TL
Başvurma Harcı : 179,90 TL
Vekalet Harcı : 25,60 TL
Keşif Harcı : 3.030,30 TL