T.C. ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/313 Esas - 2024/588
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
ANKARA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/313 Esas
KARAR NO : 2024/588
DAVA : Tazminat
DAVA TARİHİ : 02/05/2023
KARAR TARİHİ : 25/10/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 25/11/2024
Mahkememizde görülmekte olan 'Tazminat' davasının yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA DİLEKÇESİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkiline ait Range-Rover marka... ... ... tarihinde sigorta şirketine değer kaybı için başvuruda bulunulduğunu, ekspertiz raporunda müvekkiline kusur izafe edilmemiş olmasına rağmen, bir milyon TL'nin üzerinde değeri olan araç için 31/01/2023 tarihinde 250,00 TL ödeme gerçekleştirildiğini, kaza sonrası müvekkiline ait hasarsız aracın hasar gördüğünü, uzun süre serviste kaldığını, bazı parçaların değiştiğini ve uzun süre kullanılmadığını, kaza nedeniyle, müvekkilin aracının aktüel değeri, aynı marka-model araçlara kıyasen yaklaşık 60.000 TL - 70.000 TL düştüğünü, meydana gelen kaza ile araçta oluşan değer kaybı ve aracın tamir süresi zarfında mahrumiyet bedelinin tazmini için sigorta şirketine başvuru yapıldığını, sigorta şirketince olumlu bir yaklaşım sergilenmediğini belirterek, şimdilik tüm davalılardan müteselsilen mahrumiyet bedeli olarak 200-TL, değer kaybı olarak 1000-TL nin kaza tarihinden itibaren işleyecek faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ:
Davalı ... Turizm ... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle, davanın zaman aşımına uğradığını, davanın reddi gerektiğini, kazanın meydana gelmesinde müvekkili şirketin araç sürücüsünün kusurlu olduğu belirtilmiş olsa da söz konusu kusur oranlarına katılmalarının mümkün olmadığını, kazanın meydana gelmesinde dava dışı davalı taraf sürücüsü Yasin Oğuz'un asli kusurlu olduğunun açıkça anlaşılacağını, kusur oranlarının tespiti için alanında uzman bilirkişiden rapor alınması gerektiğini, değer kaybı tazminatı talebine ilişkin davacı aracında meydana gelen değer kaybı bedelinin Karayolları Motorlu Araçlar Sorumluluk Sigortası Genel Şartları Değer Kaybı Hesaplama Formulüne göre hesaplanması gerektiğini, 165 bin kilometrede olan araçlarda değer kaybından söz edilemeyeceğini, davacı tarafın 17/01/2023 tarihinde sigorta şirketine başvuruda bulunduğunu ve bu başvuru sonucunda sigorta şirketi tarafından 250,00 TL tutarında ödeme gerçekleştirildiğini, söz konusu ödemeye ilişkin belgelerin dosya kapsamına kazandırılması gerektiğini, değer kaybının doğru bir şekilde değerlendirilebilmesi için söz konusu aracın serviste gördüğü değişim, onarım işlemlerinin de dosya kapsamına detaylı bir şekilde kazandırılması gerektiğini, davacıya ait 19 AV 022 plakalı aracın geçmiş kayıtlarının Sigorta Bilgi ve Gözetim Müdürlüğünde müzekkere yazılarak daha önce kazaya karışmış olup olmamasına ilişkin bilgilerin dosya kapsamına kazandırılması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasının hukuka aykırı olduğundan davanın esasına girilmeden doğrudan ve usulen reddini talep ettiklerini, müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve bakiye poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, kazaya karışan 06 C 4250 plaka sayılı aracın müvekkili şirket nezdinde KZMMS ile sigortalı olduğunu, bu poliçedeki maddi zararlara ilişkin teminat limitinin ise kaza tarihi itibariyle araç başına 100.000,00 TL olduğunu, 30/01/2023 tarihinde 3.500,00 TL, hasar tazminatı ödemesi yapıldığını, 31/01/2023 tarihinde 250,00 TL değer kaybı bedeli ödemesi yapıldığını, müvekkili şirketin poliçeden kaynaklanan tüm sorumluluğunu yerine getirdiğini, bu durumda davanın doğrudan reddine, aksi halde müvekkili şirket tarafından yapılan ödemenin toplam tazminattan ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte mahsup edilmesi gerektiğini, davacıya ait aracın davaya konu kazadan öncesinde bir kazaya karışıp karışmadığının ve aynı bölgeden hasar almış olup olmadığının tespitini talep ettiklerini, davaya konu edilen aracın aynı yerde birden fazla hasarının olması, araç geçmişinde 3 ve daha fazla hasar olması hallerinde değer kaybı oluşmayacağı için belirtilen hususların tespit edilmesi gerektiğini savunarak, davacı yanın tüm zararı daha önce karşılandığı için davanın reddine, aksi halde ödeme tarihinden itibaren faizi güncellenmek suretiyle tazminattan mahsubuna, bakiye zarara uğradığını gösteren faturaların sorulmasına aksi halde ispatlanamayan davanın reddine, ret taleplenin kabul edilmemesi halinde kabul anlamına gelmemek kaydı ile davaya konu talep yönünden yukarıda belirttiği gibi bilirkişi incelemesi yapılmasına ve tarafların kusur durumu ile bakiye teminat limiti gözetilerek hüküm kurulmasına, poliçe teminatı kapsamında olmayan araç mahrumiyeti talebinin reddine, talebin kabulü halinde dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilesine karar verilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
Dava, haksız fiilden kaynaklı değer kaybı ve araç mahrumiyet tazminatı istemine ilişkindir.
Davacı, kendisine ait olan 19 AV 022 plakalı araç ile davalılardan ... ... Ltd. Şti. adına kayıtlı olan ve davalılardan ... Sigorta şirketi nezdinde Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (KZMMS) poliçesi ile sigortalı 06 C 4250 plakalı aracın karıştıkları kaza nedeniyle aracında oluşan değer kaybına yönelik tazminat istemli eldeki davayı açmıştır. Davalılar ise davanın reddini istemiştir.
Bilindiği üzere, araçta meydana gelen "değer kaybı" aracın serbest piyasa koşullarına göre kaza tarihi itibariyle önceki kazalar araştırılarak niteliği ve etkisi göz önüne alınarak, aracın hasarsız haldeki ikinci el rayiç değeri ile aracın yaşı, modeli, özellikleri, hasar miktarı ve hasarlı kısımların özelliği dikkate alınarak kazadan sonraki tamir edilmiş halinin rayiç değeri tespit edilip bu iki miktar arasındaki azalmadan ibarettir. Diğer bir deyişle, aracın kaza tarihindeki hasar görmemiş piyasa değeri ile onarılmış haldeki piyasa değeri arasındaki fark değer kaybını oluşturmaktadır (bkz. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2016/16876 Esas - 2017/12161 Karar sayılı, 2015/5301 Esas - 2017/11098 Karar sayılı kararları).
Araç mahrumiyeti zararı ise araçtan mahrum kalınması neticesinde doğan zarar olup, bu zararın tespiti için, aracın davaya konu trafik kazası sonucu oluşan hasarlarının ne kadar sürede (makul süre) onarılacağının belirlenmesi, daha sonrada bu sürede aynı özelliklere sahip başka bir aracın kullanımı için ne kadar araç kiralama bedeli ödeneceğinin belirlenmesi gerekir. Haksız fiil faili gerçek zarardan sorumlu olduğundan onarım süresi ve araç kiralama bedelinin değerlendirilmesi ve aracın hasarına göre tamir edileceği sürenin ve buna göre araç mahrumiyetinin belirlenmesi gerekir.
Mahkememizce değer kaybı oluştuğu iddia edilen 19 AV 022 plakalı aracın UYAP sistemi üzerinden kayıtları dosyamız arasına alınmıştır. Kazanın meydana geldiği tarih olan 24/11/2022 tarihi itibariyle davacı malik olduğundan ve zarar bu dönemde meydana geldiğinden davacının dava açmakta hukuki yararının ve aktif husumetinin bulunduğu değerlendirilmiş, davanın esasına girilmiştir. Kazaya karışan 06 C 4250 plakalı aracın ise kaza tarihi olan 24/11/2022 tarihi itibariyle davalılardan ... ... Ltd. Şti. adına kayıtlı olduğu, bahsi geçen aracın davalılardan ... Sigorta şirketi tarafından KZMMS poliçesi ile sigortalı olduğu ve poliçe vadesinin 17/09/2022-17/09/2023 tarihleri arasında olduğu tespit edilmiştir. Bu itibarla poliçe vadesinin kaza tarihi olan 24/11/2022 tarihini kapsadığı ortadadır. Poliçe incelendiğinde sigorta limitinin ise araç başına 100.000,00 TL olduğu görülmüştür. Mahkememizce bakiye değer kaybı talep edilen 19 AV 022 plakalı aracın kaza tarihinden önceki kazalarının mevcut olup olmadığının araştırılması açısından Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne müzekkere yazılmış, dava konusu aracın önceye dayalı hasar dosyaları celbedilmiştir.
Bu ön tespitlerin ardından eldeki dosyada çözümlenmesi gereken hususun, davacının işleten, davalıların işleten ve trafik sigortacısı olduğu araçların karıştığı kazada kusur oranları, davacının ileri sürdüğü zarar kalemlerinin gerçekleşip gerçekleşmediği, gerçekleşmiş ise tutarı, istemin zaman aşımına uğrayıp uğramadığı noktalarında toplandığı görülmüştür. Zamanaşımı defi yönünden dosya ele alınırsa, her ne kadar ... .. Ltd. Şti. vekili zaman aşımı def'inde bulunmuş ise de, kazanın olduğu 24/11/2022 tarihi ile davanın açılmış olduğu 02/05/2023 tarihi ve 2918 sayılı kanunun 110. maddesi hükmü dikkate alındığında davanın iki yıllık süre içerisinde açıldığı sabit olduğundan, zaman aşımı definin reddine karar verilmiştir. Davacının değer kaybı ve araç mahrumiyet zararı talepleri açısından ise, Mahkememizce yukarıdaki tespitler çerçevesinde dosya öncelikle makine bilirkişisine tevdi edilmiş ve bilirkişiden uyuşmazlık kapsamında rapor tanzim etmesi istenilmiştir. Bilirkişi tarafından 15/09/2023 ve 02/05/2024 tarihli raporlar dosyaya sunulmuştur. Bilirkişi raporlarının hükme esas alınması mümkün görülmediğinden bu kez yeni bir makine bilirkişi görevlendirilmiş ve rapor alınmıştır. Bilirkişi raporu uyarınca davacının meydana gelen kazada kusursuz olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan araç sürücüsünün ise %100 kusurunun olduğu tespit edilmiştir. Bu itibarla, kusur noktasında yapılan değerlendirmede, dosya kapsamındaki tüm veriler ve Karayolları Trafik Kanunu dikkate alınarak davalı sigorta şirketi tarafından sigortalı 06 C 4250 plakalı aracın meydana gelen kazada %100 kusurlu, davacının ise kusursuz olduğu değerlendirilmiş, kaza tespit tutanağı, kazanın oluş şekli dikkate alındığında bilirkişi raporundaki belirlemeler Mahkememizce de kabul edilmiş ve bu çerçevede karar verilmiştir. Araçta meydana gelen değer kaybının tespiti açısından ise bilirkişi raporunun yukarıda belirtilen ilkeler dikkate alınarak tanzim edildiği ve araçta kaza nedeniyle reel değer kaybı olmadığının tespit edildiği görülmüştür. Rapordaki tespitler Mahkememizce de takdir edilmiş, raporun hüküm kurmaya, denetime elverişli olduğu anlaşılmış ve değer kaybı talebi yönünden eldeki dava reddedilmiştir. Araç mahrumiyet tazminatı talebi yönünden ise bilirkişi tarafından aracın makul onarım süresinin 7 gün ve aynı özelliklere sahip başka bir aracın kullanımı için aracın makul kira bedelinin 2.000,00 TL olarak belirlendiği görülmüş ve araç mahrumiyet tazminatı olarak 14.000,00 TL tespit edilmiştir. Bu itibarla, 24/11/2022 tarihinde gerçekleşen dava konusu kaza neticesinde bilirkişi raporunda da tespit edildiği üzere araç mahrumiyet tazminatı bedelinin 14.000,00 TL olduğu, davacının kazada kusursuz olduğu dikkate alındığında bu tazminatın tamamını talep edebileceği, denetime açık, kabul edilen bilirkişi raporuna göre bedelin davacının gerçek zararını karşılar nitelikte olduğu anlaşılmakla, davacının bu bedeli davalılardan ... ... Ltd. Şti.'den isteyebileceği ancak bu tazminat kalemini sigorta teminatı kapsamında olmadığından sigorta şirketinden isteyemeyeceği anlaşılmakla, davanın ıslah dilekçesi de dikkate alınarak sigorta şirketi yönünden tüm talepler açısından reddine, davalılardan ... Ltd. Şti. yönünden ise değer kaybı açısından reddine, araç mahrumiyet tazminatı açısından kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davalılardan ... Sigorta A.Ş. Yönünden;
A)Davanın REDDİNE,
2-Davalılardan ... ... Ltd. Şti. Yönünden;
A)Davanın KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE,
B)Davacının değer kaybı tazminatı talebinin REDDİNE,
C)Davacının araç mahrumiyet tazminatı talebinin KABULÜNE, 14.000,00 TL araç mahrumiyet tazminatı bedelinin kaza tarihi olan 24/11/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
3-Alınması gerekli 956,34 TL harçtan peşin ve ıslah harcı olarak alınan 415,57 TL harcın mahsubu ile bakiye 540,77 TL harcın davalı ... ... Ltd. Şti'den alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 415,57 TL peşin ve ıslah harcının davalı ... ... Ltd. Şti'den alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 14.000,00 TL vekalet ücretinin davalı ... .... Ltd. Şti'den alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 4.588,75 TL (179,90 TL başvurma harcı, 25,60 TL vekalet harcı, 4.000,00 TL bilirkişi ücreti, 383,25 TL posta gideri olmak üzere) yargılama giderinden ( kabul ve red oranına göre) 4.282,83 TL'lik kısmının davalı ... .... Ltd. Şti'den alınarak davacıya verilmesine,
7-Değer kaybı tazminatı talebi yönünden davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 1.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
8-Araç mahrumiyet tazminatı talebi yönünden, davalı ... Sigorta A.Ş. kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Sigorta A.Ş'ye verilmesine,
9-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde iadesine,
10-6325 Sayılı Kanunun 18/4-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 3.120,00 TL arabuluculuk giderinin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 2.912,00 TL'nin davalı ... ... Ltd. Şti'den, 208,00 TL'nin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, bu amaçla karar kesinleştiğinde işbu karar eklenmek suretiyle ilgili vergi dairesine yazı yazılmasına,
Dair, mevcut taraf vekillerinin yüzüne karşı, miktar itibariyle kesin olarak karar verildi. 25/10/2024