T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/956 Esas - 2024/713
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
...
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2022/956 Esas
KARAR NO : 2024/713
DAVA : Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)
DAVA TARİHİ : 29/12/2022
KARAR TARİHİ : 17/12/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 08/01/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ..... ..... ..... adresinde bulunan iş yerinin müvekkil şirket tarafından 180463120 sayılı Kobi Paket sigorta poliçesi ile 04/09/2021-04/09/2022 tarihleri arasında güvence altına alındığını, 01.12.2021 tarihinde sigortalı şirket ile aynı binada bulunan ve yan komşusu olan davalı ...Otomotiv Servis ve Tic. A.Ş firmasına ait dalgıç pompa motorunun arızalanması sonucu binanın bulunduğu zeminde biriken yer altı suyun tahliye edilememesi sonucu öncelikle ...Otomotiv firmasının deposuna su dolmuş ve duvar hizasından da sigortalı işyeri kot katına suyun sirayeti ile sigortalı şirkete ait iş yerinde bulunan emtialarda ve dekorasyonda hasar meydana geldiğini, su baskını sonrasında müvekkili şirketten sigortalı iş yerinin dekorasyonunda 8.000,00 TL'lik hasar meydana geldiğini, bu hasar bedelinden %15 oranında eskime tenziline tekabül eden 1.200,00 TL indirim yapıldığını, yine toplam dekorasyon sigorta tutarı 207.232,87 TL nin, %2 sine tekabül eden, poliçe muafiyet bedeli olan, 4.144,65 TL daha indirim uygulanmak sureti ile dekorasyon hasarının 2.655.35 TL olarak belirlendiğini, müvekkili şirketten sigortalı iş yerinde bulunan ve satışa arz edilen, halı niteliğindeki 314 adet ve 3.075,05 metre kare emtiada 337.708,14 TL hasar meydana geldiğini, toplam Emtia sigorta tutarı 2.072.328,76 TL'nin %2 sine tekabül eden, poliçe muafiyet bedeli olan 41.446,58 TL hasar bedelinden indirildiğini, hasar gören emtianın hasarlı haldeki sovtaj değerine ilişkin olarak piyasa araştırması yapılmış ve hasarlı haldeki emtianın sovtaj değeri 140.500,00 TL olarak belirlendiğini, hasarlı haldeki emtia sigortalıya bırakıldığından toplam hasardan bu sovtaj bedeli de indirilmiş ve emtia hasarının 155.761,56 TL olarak belirlendiğini, bu itibarla müvekkil şirket tarafından sigortalısına 10.05.2022 tarihinde poliçe kapsamında toplam 158.416,91 TL ödeme yapıldığını, davalılardan ...'in diğer davalı şirketin bulunduğu taşınmazın maliki olduğunu, bu itibarla Borçlar Kanunun bina sahibinin sorumluluğuna ilişkin hükümleri uyarınca meydana gelen hasardan kusursuz sorumlu olduğunu, diğer davalı şirket ise davalı ...'in kiracısı olduğunu, müvekkil şirket eksperleri tarafından tanzim edilen raporda, hasara neden olan dalgıç pompa motorunun davalı şirkete ait olduğunun belirtildiğini, davalı şirketin meydana gelen hasardan dolayı kusuru nedeni ile sorumlu olduğunu, meydana gelen hasardan ve müvekkil şirketin hasarlar nedeni ile sigortalılarına ödemiş olduğu tazminattan sorumlu olduğunu, müvekkili şirket tarafından ödenen toplam 158.416,91 TL'nin müvekkil şirkete ödenmesi gerektiğini, ticari uyuşmazlıklarda zorunlu olan Arabuluculuk yoluna başvurulmuş olduğunu, davalı şirket ile yapılan toplantılarda anlaşma sağlanamadığını, diğer davalı ...'in ise toplantıya katılmadığını, sigorta tazminatını ödeyen müvekkil şirket, TTK 1472. Maddesine göre, sigortalısının haklarına halef olmuş ve davadan önce davalılara yapılan başvuruların sonuçsuz kalması sebebiyle zarardan sorumlu olan davalılar karşı işbu dava açılmak zorunda kalındığını belirtilerek, fazlaya ilişkin dava, talep ve ıslah hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik; sigortalı iş yerinde bulunan dekorasyonda ve iş yerinde bulunan eşyalarda meydana gelen hasar nedeni ile müvekkil şirketçe ödenen 158.416,91 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi, yargılama gideri ve avukatlık ücreti ile birlikte, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesi dava ve talep edilmiştir.
CEVAP:
Davalı ...Otomotiv Servis ve Ticaret A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin bina sahibi değil kiracı olduğunu, binanın yapımındaki bozukluk ve bakımından diğer davalı mülk sahibinin sorumlu olduğunu, kabul anlamına gelmemek şartıyla hasara neden olan dalgıç pompanın müvekkili şirketin kirası olduğu mecnun dışında temeli entegre bir şekilde inşa edildiğini, binanın inşası sırasında bina sahibi tarafından yaptırıldığını ve bakımların da yine bina sahibi olan ... tarafından yaptırılmakta olduğunu, diğer davalı ... tarafından bitişik işyerinin bir yakınına kiraya verdiği ve benzer bir olayın yaşanmaması için pompayı değiştirdiğini, ilgili kiracının pompa bakımlarını mütemadiyen yaptırmasını istediğinin öğrenildiğini, müvekkili şirketin ana yapının inşasından doğan bozukluklardan ve bakım eksikliklerinden sorumlu tutulmasının hukuken mümkün olmadığını , pompanın müvekkili şirkete ait olmadığını, inşa ettirilmediğin, bakımlarının da müvekkili şirketin yaptırmamakta olduğunu, pompanın bakımlarının bina sahibi/ kiraya veren tarafından yerine getirilmekte olduğunu, Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2021/21-434E., . 2022/1597K. sayılı kararında yapı malikinin sorumluluğunu özetlendiği; “33. Bu kapsamda olmak üzere yapı malikinin sorumluluğundan söz edebilmek için bir bina ya da yapı eseri mevcut olmalı, bina veya yapı eserinin yapımında bozukluk ya da bakımında eksiklik bulunmalı, bir kişi zarara uğramalı, zarar ile bina ya da yapı eserinin yapımındaki bozukluk veya bakımındaki eksiklik arasında uygun nedensellik bağı olmalıdır. 34. Yapı malikinin, bina ya da tesisin tehlike taşımayacak bir durumda bulunmasını sağlama yükümlülüğü, yalnız onu kullananlara karşı değil herkese karşı vardır. Malikten beklenen "normal ve objektif ölçülere ve icaplara göre" alması gerekli önlemleri almaktır. Buna karşılık malik, kendi yapısına benzeyen başka yapılarda da aynı eksikliklerin bulunduğunu veya o yapıların maliklerinin de yapılarına kendisinden daha iyi bakamadıklarını ispat ederek sorumluluktan kurtulamaz.” Müvekkili şirketin de bulunduğu mecurda kiracı olduğunu, binanın yapımı sırasında bina sahibi/diğer davalı tarafından binanın bulunduğu zeminde bulunan fazla zemin sularının tahliyesi için bir kuyu ve pompa sistemi temele entegre bir şekilde/ana yapı dışında inşa edildiğini, mezkur imalatların müvekkili şirket tarafından yapılmamış olduğunu, yasal açıdan bahsi geçen kuyu ve pompanın müvekkil şirket sorumluluğunda bulunmadığını, Yapı Malikinin/Bina sahibinin sorumluluğu olduğunu, bu açıdan ekspertiz raporunda yer alan, pompa sisteminin müvekkil şirkete ait olduğu gibi gerçekle bağdaşmayan ve yazılı evrakla ispat olunmayan tespitlerin kabulünün mümkün olmadığını, su basması neticesinde müvekkil şirkette gerçekleşen zarar sebebiyle; davacı sigortalısının halıları zeminden ayırmadığını, hemzeminde tuttuğunu, olası su basmalarına karşı yüksek basamak üzerinde olması gerekirken doğrudan zeminle temas ettiğini, su basmalarına karşı alınmış bir önlem olmadığını, bu sebeple davacı sigortalısının hasar tarihinde çekilmiş fotoğraflarına bakıldığında davacı sigortalısının mağaza müdürünün yazılı beyanına bakıldığında ıslanan halıların fotoğraflarının olduğunun anlaşıldığını, hasar dosyasındaki tüm fotoğrafların celbini talep ettiklerini, işbu durum bilirkişi marifetiyle incelendiğinde iddialarının sübuta ereceğini, zararın meydana gelmesinde davacı sigortalısının kusurunun bulunduğunu, bu açıdan bakıldığında davacının sigortalısının yaptığı ödemenin hatır ödemesi olduğu, yerleşik içtihatlar gereğince; hatır ödemelerinin rücu davalarına konu edilemediği, şartları oluşmayan işbu davanın reddi gerektiği belirtilerek; davanın öncelikle müvekili lehine husumetten (aktif ve pasif) reddine, davanın ... Sigorta A.Ş.'ne ihbarına, davacı tarafın iddiasının koşulları bulunmadığından ve zamanaşımına uğramış olduğundan haksız, mesnetsiz davanın reddine, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin ve sair tüm masrafların davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Sigorta poliçesi, hasar dosyası, ekspertiz raporları, fotoğraflar, KOBİ Paket Sigorta Sözleşmesi, kira sözleşmesi, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.
GEREKÇE:
Davanın, KOBİ Paket Sigorta Sözleşmesi'nden kaynaklanan ve davacının kendi sigortalısına yapmış olduğu ödemenin davalılardan rücuen tahsili istemli olduğu, olay tarihi olan 01/12/2021 tarihinde davacı tarafından 04/09/2021 - 04/09/2022 dönemini kapsar şekilde KOBİ Paket Sigorta Poliçesi düzenlenen dava dışı ... İplik... A.Ş.'ye ait ... Yenimahalle'deki iş yerine komşu vaziyette olup, davalı ...Oto A.Ş.'nin kiracı olarak kullandığı, diğer davalı ...'e ait olan iş yerinden su sızıntısı nedeniyle dava dışı sigortalı iş yerine ve iş yerinde bulunan mallara zarar verildiği, bu kapsamda davacı tarafından poliçe kapsamında dava dışı sigortalısına 10/05/2022 tarihinde 158.416,91-TL ödeme yapıldığı, yapılan bu ödemeden haksız fiil hükümlerine göre davalı kiracı şirketin kusursuz sorumluluk ilkesine göre de iş yeri maliki ...'den rücuen tazminat talebinde bulunulduğu, taraflar arasındaki uyuşmazlığın; olay da tarafların kusur durumu, yapılan ödemeden davalıların sorumlu olup olmadığı hususuna ilişkin olduğu, anlaşılmaktadır.
Davalı ...Otomotiv Servis ve Tic. A.Ş. vekili süresinde zamanaşımı def'inde bulunmuştur. Öncelikle zamanaşımı def'inin değerlendirilmesi gerekmektedir. Kaza, ödeme ve dava tarihi itibari ile yürürlükte bulunan 6098 sayılı TBK'nın 73. maddesi ile "birlikte sorumluların" rücu isteminde zamanaşımı süresi özel olarak belirlenmiş olup, TBK 73/1. maddede zamanaşımı süresi ve sürenin başlamasının esasları; "Rücu istemi, tazminatın tamamının ödendiği ve birlikte sorumlu kişinin öğrenildiği tarihten başlayarak iki yılın ve her halde tazminatın tamamının ödendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar." şeklinde düzenlenmiştir.
O halde, davacının 158.416,91 TL tazminatı 10/05/2022 tarihinde ödediği, davasını 29/12/2022 tarihinde açtığı dikkate alındığında alacağın zaman aşımına uğramadığı kabul edilmiştir.
Mahkememizce 12/12/2023 tarihli duruşmada belirlenen uyuşmazlık konusunda davacı vekilinin keşif talebi de dikkate alınarak, olayın meydana geldiği "İnönü Mahallesi 1742. Sokak No: 1 Yenimahalle/ ..." adresinde 15/02/2024 günü saat 09:30'dan itibaren keşif yapılmasına karar verilmiş, refakate alınan inşaat mühendisi, mali müşavir, sigortacı, nitelikli hesap ve mobilyacı bilirkişiler eşliğinde keşif düzenlenmiştir.
Keşifte refakate alınan bilirkişiler tarafından düzenlenen 24/09/2024 tarihli raporda özetle; Yeraltı sularının tahliye edilememesi nedeniyle dava konusu hasarın meydana geldiği, Dekorasyon ve emteada meydana gelen hasar tutarının toplam 337.708,14 TL olduğu, Sigorta poliçesi kapsamında yapılan değerlendirmede; şigortalı işyerinde meydana gelen hasarın sel su hasarı teminatı kapsamında değerlendirileceği, Hasar tutarı ve indirimler dikkate alınarak net tazminat tutarının 158.416,91 TL olacağı ve davacı sigorta şirketinin ödeme tutarıyla uyumlu olduğu, sigorta eksper raporundaki tespitler de dikkate alınarak binanın parçası durumunda olan dalgıç pompa arızasının hasarın meydana gelmesine neden olduğu, hasarın meydana gelmesinde; Kiracı Davalı-I ...A.Ş.'nin kusurunun bulunmadığı, Bina Maliki Davalı ...'in kusurlu olacağı, e- Sigorta şirketinin yaptığı ödemeyi sorumlulardan rücuen talep etme şartlarının oluştuğu, Rücu hakkının Bina Maliki Davalı ...'e karşı kullanılabileceği, " hususlarında rapor düzenlendiği anlaşılmıştır.
Davacı ile dava dışı sigortalısı arasında 04.09.2021-04.09.2022 tarihleri arasında akdedilen “KOBİ Paket Sigortası Poliçesi” incelendiğinde; " Yıllık enflasyon koruma oranının %15, sigortalı iş yerinin adresinin .... .... .... / ... adresi olduğu, dekorasyon sigorta bedelinin 200.000 TL ve emtia sigorta bedeli 2.000.000 TL olduğu, sel su baskını nedeniyle meydana gelecek her bir hasarda (bina sabit tesisat ve dekorasyon, emtia, makine teçhizat demirbaş ve diğer tesisatlar ) her birinin sigorta bedelinin %2'si oranında tenzili muafiyet uygulanacağının, muafiyet tutarının maksimum 50.000 € ile sınırlı olacağının belirlendiği anlaşılmıştır.
Davacı tarafından 10.05.2022 tarihinde dava dışı sigortalı ... İplik ve Halı San. Tic. A.Ş. firmasına T. İş Bankası kurumsal hesabından 158.416,91 TL EFT işlemi yapıldığı dosya kapsamından anlaşılmaktadır.
Bilindiği üzere, 6098 Sayılı TBK'unun 49 maddesi gereğince kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. 50/1.fıkrası gereğince zarar gören zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır.
Ayrıca, aynı kanunun 69.maddesi uyarınca bir binanın veya diğer yapı eserlerinin maliki, bunların yapımındaki bozukluklardan veya bakımındaki eksikliklerden doğan zararı gidermekle yükümlüdür.
Yapı malikinin sorumluluğu, bir bina ya da diğer bir inşa eserinin bizatihi kendisinden kaynaklanan bir nedenle oluşan zarardan sorumluluğu kapsamakta olup, niteliği itibariyle kusursuz sorumluluk türlerinden "olağan sebep sorumluluğu"dur. Burada malike kurtuluş kanıtı sunma olanağı tanınmamıştır. Malik ancak illiyet bağını kesen sebeplerin (mücbir sebep, zarar görenin kendi kusuru, üçüncü kişinin ağır kusuru gibi) varlığı durumunda sorumluluktan kurtulabilir.
Dosyaya kazandırılan tapu kaydı incelendiğinde; İ.... .... .... / ... adresindeki binanın 05/11/2020 tarihinde mülkiyetinin davalı ... adına satış yoluyla geçtiği anlaşılmıştır.
Davaya konu olayın oluşumunda davalı malik ...'in sorumluluğu 6098 sayılı TBK'nun 69.maddesinde ön görülen kusursuz sorumluluk kapsamındadır.
Hasarın, davalı komşu binadaki yetersiz yalıtım nedeniyle zemin suyunun bodrumda biriktiği, drenaj çukuru açılarak bodruma giren suyun bu çukurda biriktirildiği ve dalgıç pompa ile binanın parsel bacasına pompalamak suretiyle drenajının gerçekleştiği, ancak olay günü pompanın çalışmadığı, dalgıç pompa ile zemin suyu drenajının sağlanmasını binanın esaslı proje ve yapısını bir parçası olduğu, kiracıyı ilgilendiren bir durum olmadığı, mülk sahibinin bakım ve onarımını yapması gereken bir husus olduğu anlaşılmaktadır.
İddia, savunma, dayanılan deliller, bilirkişi raporu ve dosya kapsamı bütün olarak değerlendirildiğinde, davalı bina malikinin davaya konu binanın parçası durumunda olan dalgıç pompa arızasının yol açtığı dava dışı ... İplik ve Halı San. Tic. A.Ş'nin dükkanında meydana gelen hasara engel olacak tedbirleri alabilecek olmasına karşın bu gerekliliği yerine getirmediği dikkate alındığında, kusursuz sorumluluk ile ilgili yasal düzenleme uyarınca oluşan zarardan sorumlu olduğu, davalı kiracının ise meydana gelen zarara sebebiyet veren su pompasının bakım ve onarımından sorumlu olamayacağı, kullanımdan kaynaklı bir kusurunun bulunmadığı anlaşılmakla ve mahkememizce bu yönde kanaat edinilmekle davacının talep etmiş olduğu, bilirkişi raporu ile belirlenen 158.416,91 TL hasar tutarının davalı malik ... yönüden kabulü ile diğer davalı kiracı ...Otomotiv Servis ve Tic. A.Ş. yönünden reddi cihetine gidilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçeler uyarınca;
1-Davanın davalı ...Otomotiv Servis ve Tic. A.Ş. yönünden REDDİNE,
-Davalı ...Otomotiv Servis ve Tic. A.Ş. kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin DAVACIDAN ALINARAK DAVALIYA VERİLMESİNE,
-Davalı ...Otomotiv Servis ve Tic. A.Ş. tarafından yapılan 300 TL ( ilk yargılama gideri, bilirkişi ücreti, posta gideri olmak üzere) yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
2-Diğer davalı ... yönünden davanın KABULÜ ile; 158.416,91 TL'nin ödeme tarihi olan 10/05/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
-Alınması gerekli 10.821,46 TL harçtan peşin alınan 2.705,37 TL harcın mahsubu ile bakiye 8.116,09 TL harcın davalı ...'den alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
-Davacı tarafından yatırılan 2.705,37 TL peşin harcın davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,
-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,
-Davacı tarafından yapılan 12.998,00 TL (ilk yargılama gideri, bilirkişi ücreti, posta gideri olmak üzere) yargılama giderinden ( kabul ve red oranına göre) 6.499,00 TL'lik kısmının davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde iadesine,
-6325 Sayılı Kanunun 18/4-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 3.200,00 TL arabuluculuk giderinin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 1.600,00 TL'nin davalı ...'den , 1.600 TL'nin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
Dair, davacı vekili ile davalı ... vekilinin yüzüne karşı, diğer davalının yokluğunda, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı 17/12/2024