T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/375 Esas - 2024/690
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
...
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/375 Esas
KARAR NO : 2024/690
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 23/05/2023
KARAR TARİHİ : 10/12/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 31/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; rekreasyon alanı olarak 05.07.1991 tarihinde, ... ... ... İşletmeleri Ltd. Şti. unvanı ile müvekkili şirketin kurulduğunu, ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı ile Müvekkili şirket arasında işletme protokolü imzalandığını, müvekkili şirket halen “... Parkları, Refüjleri, Piknik Alanları, Mezarlıkları, Bitkisel Yapısal, Tesisat, Bakım ve Onarımı” ticari işletmelerin kiralanması, fuar işletmeciliği gibi faaliyet kollarında çalışmalar yapmakta olduğunu, müvekkili şirketin faaliyet alanı ile ilgili aldığı ihalelere konu işlerin bir kısmını taşeron şirketler aracılığı ile yaptırdığını, davalı şirketlerin de, müvekkili şirketin taşeronu olarak çalıştığını, davalının taşeron olarak çalıştığı dönemde, davalı şirketlerde çalışan işçilerden ...'ın ( T.C. Kimlik No: 15484095602 ), ... ... Mahkemesinin 2019/462 Esas sayılı dosyası ile müvekkili şirkete karşı, işçilik alacaklarının ödenmesi talebi ile dava açtığını, yapılan yargılama sonunda, ... ... Mahkemesi'nin 2019/462 Esas, 2020/486 Kararı ile işçinin tüm işçilik alacaklarından müvekkili şirketin sorumlu tutulduğunu, T.C. ... Bölge Adliye Mahkemesi 30.Hukuk Dairesi 2021/31 Esas, 2023/744 Karar ve 08.03.2023 tarihli ilamı ile istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine kesin olmak üzere karar verildiğini, müvekkili ve davalı yan olan alt yükleniciler arasında düzenlenen sözleşmenin 11.madde Cezai Şartlar kısmında düzenlendiği haliyle müvekkili şirketin uğramış olduğu zararın tazmini noktasında dava konusu etme zorunluluğunun doğduğunu, ... ... Mahkemesi kararı ile hükmedilen alacakların tahsili için müvekkili şirket aleyhine ... ... İcra Müdürlüğü 'nün 2020/29135 Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, başlatılan bu icra takip dosyasına takip sonrası işlemiş faizlerle birlikte müvekkili şirket tarafından 11.12.2020 ve 27.03.2023 tarihinde toplam 32.922,68.-TL ödeme yapıldığını, müvekkili şirketin, taşeron davalıların işçisine icra tehdidi altında ödeme yapmak zorunda kaldığını, sayın Mahkemenizce yaptırılacak bilirkişi incelemesi ile müvekkili şirketin ... ... İcra Müdürlüğü'nün 2020/29135 Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu ödemenin davalılar ile yapılan hizmet alım sözleşmesinin ilgili maddeleri ile eki teknik şartnameler uyarınca, davalı şirketin dava dışı işçiye 4857 Sayılı İş Kanununun ilgili maddeleri uyarınca ödemekle sorumlu olduğu miktarın hüküm altına alınmasını talep ettiklerini, tüm bu sebeplerle fazlaya ilişkin tüm hak ve tazminat istekleri saklı kalmak kaydı ile 32.922,68.-TL ödemenin yapıldığı tarih olan 23.03.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müşterek ve müteselsilen davalıların sorumluluğu doğrultusunda davalı şirketlerden rücu “en tahsili için mahkemenize müracaat etme zaruretinin hasıl olduğunu, yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle ve re 'sen araştırılacak sair sebeplerle; fazlaya dair tüm dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile 32.922,68.-TL ödemenin yapıldığı tarih olan 23.03.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalıların sorumluluğu doğrultusunda davalı şirketlerden tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesin iddia ve talep edilmiştir.
CEVAP:
Davalılardan ... Dünyası San. Tic. Ltd. Şti. ile ... ... Peyzaj Tarım İnş. San. Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; davalılardan ... Dünyası San. Tic. Ltd. Şti. ile ... ... Peyzaj Tarım İnş. San. Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından verilen 12.06.2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından, dava dilekçesinde rücu talep edilmekte ise de; aşağıda açıklanacak nedenlerle haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, talep olunan alacaktan müvekkili şirketlerin sorumluluğu bulunmadığını, şöyle ki; dava ile ileri sürülen hususları kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davacının talepleri yönünden her bir müvekkil adına zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını, dava dışı işçi ...'ın ... ... Peyzaj Tar. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nde çalışması bulunmadığını, bu sebeple öncelikle davanın ... ... Peyzaj yönünden husumetten reddini talep ettiklerini, davaya konu, ... tarafından ... Büyükşehir Belediyesi aleyhine ikame edilen ... .... .... .... K. Sayılı davanın ... tarafından müvekkillerine geç ihbar edildiğini, ihbar dilekçesinin müvekkillerinden ... ... Peyzaja 05.11.2020 tarihinde, ... Dünyası'na ise 04.11.2020 tarihinde tebliğ olduğunu, müvekkili şirketin 16.11.2020 tarihinde dosyaya beyan sunabildiğini, bir gün sonra 17.11.2020 tarihinde ise karar duruşmasının gerçekleştiğini, mahkemece beyanları göz önüne alınarak dosyanın yeniden bilirkişiye tevdi gerekirken karara çıkarılmasının açıkça savunma haklarının ihlali olduğunu, ayrıca ... tarafından müvekkillerinin geç (dosya tekemmül etmiş ve karar aşamasına gelmiş iken) ihbar edilmesi nedeniyle sorumluluğun hiçbir şekilde taraflarına yüklenemeyeceğini, ayrıca, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte, davacı yan tarafından ... ... İcra Müdürlüğü'nün 2020/29135 sayılı icra dosyasına ödemenin geç yapılması nedeniyle oluşan gecikme faizi ve sair masraflardan müvekkili şirketlerin sorumlu tutulamayacağını, davacı yanın dilekçesinde 11.12.2020 ve 27.03.2023 tarihinde toplam 32.922,68.-TL ödeme yaptığını beyan ettiğini fakat sonuç ve istem kısmında "32.922,68.-TL ödemenin yapıldığı tarih olan 23.03.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile" şeklinde beyanda bulunduğunu, davacı yanın dilekçesinde yer alan üç farklı ödeme tarihinin sebebinin anlaşılamadığını, davacı yan tarafından da niçin farklı tarihlerde ödendiğine açıklık getirilmediğini, geç ödemeden müvekkillerinin sorumlu tutulamayacağını, müvekkilinin kusuru ve sorumluluğu bulunmadığından davanın reddi gerektiğini, davayı kabul manasına gelmemekle birlikte, davacı yanca avans faizi ile talep edilmiş olması nedeniyle faiz türüne de itiraz ettiklerini, dava dışı işçinin müvekkili ... Dünyası'nda 25.03.2014-28.05.2014 tarih aralığında çalıştığını, davacıya çalıştığı dönem içerisinde hak ettiği tüm işçilik alacaklarının ödendiğini, müvekkilinden alacağı bulunmadığını, belirtildiği üzere dava dışı işçinin çok kısa(2 ay 3 gün) bir süre için müvekkili bünyesinde çalıştığını, yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle; davacı yanın rücu talebinin haksız olması sebebiyle davanın reddine karar verilmesini talep etme zaruretinin oluştuğunu, yukarıda arz ve izah edilen ve re 'sen göz önüne alınacak nedenlerle, haksız ve yersiz açılan davanın her bir müvekkili yönünden tümüyle reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesin talep etmişlerdir.
DELİLLER:
... 22. İş Mahkemesi'nin 2019/462 Esas-2020/486 Karar sayılı dosyası, ....... ..... ..... esas sayılı dosyası, bilirkişi raporu ve bilirkişi ek raporu ve tüm dosya kapsamı.
GEREKÇE:
Davanın, hizmet sözleşmesinden kaynaklanan rücu istemine ilişkin olduğu, davacı ile davalı firmalar arasında hizmet alım sözleşmeleri düzenlendiği, bu kapsamda fiilen davalı taşeron firmalarda çalışan dava dışı işçi ... tarafından ... 22. İş Mahkemesi'nin 2019/462 E. Sayılı dosyası ile alacak davası açıldığı, söz konusu dava nedeniyle davacı tarafça ... ... İcra Müdürlüğü'nün 2020/29135 E. Sayılı dosyası ile 32.922,68-TL ödeme yapıldığı, bu miktarın davalı şirketlerden müştereken ve müteselsilen istendiği, buna göre taraflar arasındaki uyuşmazlığın; asıl işveren sıfatıyla sorumlu olduğu gerekçesiyle davacı tarafça yapılan ödemenin hizmet sözleşmesi hükümlerine göre davalı alt işverenlerden rücuen talep edilip edilmeyeceği hususuna ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.
Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
Kaldı ki, davacı ile davalı şirket arasında yapılan ve bir örneği dosyaya sunulan hizmet alım sözleşmesinin 8.maddesine göre; yüklenicinin çalıştıracağı işçilerin iş yasasından ve sair yasalardan kaynaklanan her türlü kat ve alacaklarından, ücret, fazla mesai, yıllık ücretli izin alacağı, ulusal ve genel tatil günlerinde yapacağı çalışmalardan doğacak her türlü alacağı, şartların oluşması halinde ihbar tazminatı, kıdem tazminatı, kötü niyet tazminatı, diğer her türlü tazminat, vergi, SGK primi, işsizlik primi, işçilik noksanları, bunların gecikme faizleri, iş güvencesi kapsamında iş kazaları ve sair sebeplerden dolayı belirlenecek tazminat ve ücretler, işçilerin sağlık giderleri, yüklenici hatasından kaynaklanan sebeplerden dolayı SGK kurumunun talep edeceği her türlü zarar ve tazminatlar gibi tüm giderler yüklenici tarafından karşılanacak olup, hiçbir şekilde ...'ya rücu ettirilemez, hükmünün yer aldığı anlaşılmaktadır.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.
Mali müşavir bilirkişi tarafından düzenlenen 18/03/2024 tarihli bilirkişi raporu dosyaya sunulmuştur. Alınan bilirkişi raporu ile; "... davacı yanın davalılardan talep edebileceği alacak tutarının; ... ... Fidanlık Durusu Ortak Girişiminden (9.916,75+166,48-) 10.083,23 TL alacaklı olduğu; ... Dünyası San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nden (617,98+10,37) 628,35 TL alacaklı olacağı, ... İnş. ... İnş. İş Ortaklığından (299,33+5,03-) 304,36 TL alacaklı olacağı, ...Dekorasyon AŞ'nden (22.088,61+370,82-) 22.459,43 TL alacaklı olacağının, " belirlendiği anlaşılmaktadır.
Daha sonra davalılar ... ... Peyzaj Tarım İnş... Ltd. Şti.ve ... Dünyası vekili tarafından dosyaya sunulan 15/04/2024 tarihli itiraz dilekçesi ile dosya kapsamında yer alan diğer tüm deliller değerlendirilmek suretiyle dosya ek rapor düzenlenmek üzere rapor alınan bilirkişiye tevdi edilmiş, alınan 21/06/2024 tarihli ek raporda özetle; "... ... Dünyası San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nden (3.160,38+53,06-) 3.213,44 TL alacaklı olacağı, ... İnş. ... İnş. İş Ortaklığından (1.530,80+25,70-) 1.556,50 TL alacaklı olacağı, ...Dekorasyon AŞ'nden (28.231,50+473,94) 28.705,44 TL alacaklı olacağı, davacı yanın davalı ... ... Peyzaj Tarım İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nden alacağının bulunmadığı, davalı ... Dünyasının, dava dışı işçiye; tüm işçi alacaklarının ödendiğini iddia etmesi halinde, ilgili ödeme belgelerini dosyaya sunması gerektiği, " yönünden rapor hazırlandığı anlaşılmıştır.
Davalı ... Dünyası San. ve Tic.Ltd.Şti. tarafından dava dışı işçiye ödeme yapıldığına dair herhangi bir belge sunulmamıştır.
Davacı ödemeleri 11/12/2020 ve 23/03/2023 tarihlerinde yapmıştır. Dava ise, 23/05/2023 tarihinde ikame edilmiştir. Taraflar arasındaki sözleşmenin hizmet alım sözleşmesinden kaynaklandığı ve 10 yıllık zamanaşımına tabi olduğu dikkate alındığında, davalı ... Dünyası San. Tic. Ltd. Şti. ile ... ... Peyzaj Tarım İnş. San. Tic. Ltd. Şti. vekilinin zamanaşımı def'ine itibar edilmemiş ve işin esası incelenmiştir.
Yapılan yargılama ve toplanan deliler ışığında;
Davalı ... ... Peyzaj Tarım İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şirketi nezdinde dava dışı işçinin sigortalı çalışmasının bulunmadığı anlaşıldığından, iş bu davalı aleyhine açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Diğer davalılar yönünden;
Yukarıda açıklanan sözleşme hükümleri kapsamında, kesinleşen ... ... Mahkemesi'nin 2019/462 E. sayılı ilamına istinaden davacı tarafça yapılan işçilik alacağı ödemelerinden, davalı yüklenicilerin, dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak sorumlu oldukları sonuç ve kanaatine varılmıştır. Hükme esas alınan bilirkişi raporu ile, her bir davalı yüklenicinin işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak, sorumlu oldukları tutar belirlenmiştir. Son ödemenin yapıldığı tarih olan 23/03/2024 tarihinden itibaren dava tarihine kadar talep edebileceği avans faizi tutarlarına ilişkin (552.70- TL) hesaplama yerinde görülmeyerek, diğer kalemler yönünden yapılan hesaplamalar hükme esas alınmıştır. Davacı tarafından ... ... İcra Müdürlüğünün 2020/29135 esas sayılı dosyasına en son 23/03/2023 tarihinde ödeme yapıldığından, iş bu tarihin ödeme tarihi olduğu ve davalıların bu tarih itibariyle temerrüde düştükleri kabul edilerek, tarafların tacir olması sebebiyle de, 23/03/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalılardan tahsiline karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçeler uyarınca;
1-Davanın davalı ... ... Peyzaj Tarım İnşaat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi yönünden husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,
a)Davalı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... ... Peyzaj Tarım İnşaat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'ne verilmesine,
2-Diğer davalılar yönünden açılan davanın KABULÜ İLE,
-... Dünyası Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketinden 3.160,38 TL,
-...Dekorasyon Yapı Anonim Şirketinden 28.231,50 TL,
-... İnşaat İş Ortaklığından 1.530,80 TL olmak üzere toplam 32.922,68 TL'nin ödeme tarihi olan 23/03/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
a)Alınması gerekli 2.248,95 TL harçtan peşin alınan 562,24 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.686,71 TL harcın davalılardan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
b)-Davacı tarafından yatırılan 562,24 TL peşin harcın davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
c)-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
d)-Davacı tarafından yapılan 2.773,70 TL (ilk yargılama gideri, bilirkişi ücreti, posta gideri olmak üzere) yargılama giderinden ( kabul ve red oranına göre) 2.080,27 TL'lik kısmının davalılardan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
e)-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde iadesine,
f)-6325 Sayılı Kanunun 18/4-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 3.120,00 TL arabuluculuk giderinin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 2.340,00 TL'nin davalılardan, 780,00 TL'nin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda verilen kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.10/12/2024