T.C. ...2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/471 Esas - 2024/583
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
ANKARA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/471 Esas
KARAR NO : 2024/583
DAVA : Tazminat
DAVA TARİHİ : 26/06/2023
KARAR TARİHİ : 23/10/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 22/11/2024
Mahkememizde görülmekte olan ''Tazminat'' davasının yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA DİLEKÇESİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 15.02.2023 tarihinde .... ... ... içinse 07.06.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı sigorta şirketlerinden müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.
CEVAP DİLEKÇELERİ:
Davalı ... ... ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu trafik kazasına karışan... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı olduğunu, öncelikle kusur oranlarının tespiti gerektiğini, müteveffanın gelirinin resmi belgelerle ispatlanamaması halinde hesaplamada asgari ücretin esas alınması gerektiğini, davacının kaza nedeni ile elde ettiği gelir ve tazminatların mahsubu gerektiğini, Anayasa Mahkemesinin iptal kararlarının işbu uyuşmazlık bakımından dikkate alınmaması gerektiğini, bu nedenle poliçe tanzim tarihi itibarıyla geçerli güncel mevzuata göre hesaplama yapılması gerektiğini, kaza tarihinden itibaren faiz talebinin reddi gerektiğini, dava tarihinden itibaren yasal faiz talep edilebileceğini, müteveffanın müterafik kusuru nedeni ile indirim yapılıp yapılmayacağı hususunun değerlendirilmesi gerektiğini, hatır taşıması olup olmadığının değerlendirilmesi gerektiğini ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava, trafik kazasından kaynaklanan ölüm sebebiyle destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin maddi tazminat istemidir.
Davacıların, ...plakalı araçta yolcu olarak seyahat eden .... ... ... Karar sayılı içtihatın da açıklandığı üzere; "Destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların, desteğin ölümünden önceki yaşamlarında sahip oldukları sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. Destek kavramı, gerçekleşmiş veya gerçekleşmesi umulan bir bakım ilişkisini gösterir. Eylemli ve düzenli olarak bir kimsenin geçimini kısmen veya tamamen sağlayacak biçimde ona yardım eden veya olayların olağan akışına göre eğer ölüm gerçekleşmeseydi az veya çok yakın bir gelecekte de bu yardımı sağlayacak olan kimse destek sayılır. Bu manada, bir başka kişiye fiilen bakan, onu geçindiren veya ileride bakma, geçindirme ihtimali bulunan kişi, destektir. İlk durumda eylemli destek, ikinci durumda ise varsayımsal (farazi) destek kavramı söz konusudur. İfade olunan bu hususlar, gerek öğretide gerekse Yargıtay uygulamalarında kabul edilmiş olup, destek kavramının sadece mali olarak yardımı ifade etmediği, bakım ve hizmet etmek suretiyle sağlanacak katkıyı da kapsadığı genel olarak kabul edilmektedir."
Anne babanın çocuklarına destekliği açısından; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 327. maddesi uyarınca, "(1)Çocuğun bakımı, eğitimi ve korunması için gerekli giderler ana ve baba tarafından karşılanır. (2)Ana ve baba, yoksul oldukları veya çocuğun özel durumu olağanüstü harcamalar yapılmasını gerektirdiği takdirde ya da olağan dışı herhangi bir sebebin varlığı hâlinde, hâkimin izniyle çocuğun mallarından onun bakım ve eğitimine yetecek belli bir miktar sarf edebilirler." Yine, TMK'nın 328. maddesi uyarınca "(1)Ana ve babanın bakım borcu, çocuğun ergin olmasına kadar devam eder. (2)Çocuk ergin olduğu halde eğitimi devam ediyorsa, ana ve baba durum ve koşullara göre kendilerinden beklenebilecek ölçüde olmak üzere, eğitimi sona erinceye kadar çocuğa bakmakla yükümlüdürler." Bahsi geçen maddeler ile Türk toplum yaşantısı nazara alınarak, anne babanın çocuklarının okumaması halinde erkek çocuklarına 18 yaşına kadar, kız çocuklarına ise 22 yaşına kadar, yüksek öğretim görmeleri halinde ise 25 yaşına kadar anne babanın destek olacağı kabul edilmiştir. Belirtilen yaşlardan sonra anne ve babanın destekliği açısından ise yasal bir bakım borcu olmaması nedeniyle destek iddiasında bulunan ölenin fiilen destek olduğunu, destek olunacak süreyi kanıtlamakla yükümlüdür.
Tüm bu açıklamalar çerçevesinde eldeki dava dosyası incelendiğinde, ... .. ... Cumhuriyet Başsavcılığı nezdinde yürütülen ... soruşturma numaralı dosyada alınan bilirkişi raporlarıyla da uyum içerisinde olduğu görülmekle, davalı sigorta şirketlerince sigortalanan araçların zarara sebebiyet verdiği sonucuna varılmıştır. Davalıların zarardan sorumlu olup olmayacağı noktasında ise, trafik sigortasının motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortası olması dikkate alındığında davacıların ileri sürdüğü destekten yoksun kalma tazminatının da bu sigorta kapsamında yer aldığına ve davalıların sorumlu olduklarına şüphe yoktur.
Aktüer bilirkişisi tarafından hazırlanan ve Mahkememizce de hükme esas alınan, gerekçeli, anlaşılır, kabul ve takdir edilen rapor uyarınca dosya kapsamına uygun olarak davacıların talep edebilecekleri tazminat miktarı belirlenmiştir. Davacıların SGK'dan rücuya tabi ödeme alıp almadığının araştırılması açısından ilgili SGK İl Müdürlüğü'ne müzekkere yazılmış, müzekkere cevaplarından davacıya rücuya tabi ödeme yapılmadığı anlaşılmıştır.
Somut olayda kaza tarihi 15/02/2023 tarihidir. Bu tarih itibariyle... ... ... tazminat talep edebileceği belirlenmiştir.
Davacılar vekilinin 17/11/2023 tarihinde talep artırım dilekçesi verdiği, talep artırım dilekçesi incelendiğinde, davacı ...yönünden 1.459.966,05 TL, ... ... ... plakalı yarı römork aracın 'ticari' araç olması nedeniyle de alacağa ...Sigorta yönünden avans faiz işletilmiştir.
Öte yandan davalı ...sigorta şirketi hatır taşımacılığı ve müterafik kusur yönünden tazminattan indirim yapılmasını talep etmiştir. Hatır taşımacılığı, araç işletenin bir kimseyi nezaketen veya onu memnun etmek için ücretsiz olarak aracında taşıması olarak tanımlanmaktadır. Hatır taşımacılığından bahsedilebilmesi için, taşımanın ücretsiz olması, hatır için taşınan kişinin taşıma sırasında yaralanması veya ölmesi gerekmektedir. Somut uyuşmazlıkta 07 CHZ 95 plakalı araç sürücüsü ve vefat eden...'ın kardeş oldukları, aile bireylerinden birinin taşınması halinde hatır taşımasından söz edilemeyeceği sonucuna varılmıştır. Müterafik kusur yönünden yapılan değerlendirmede ise, kaza tespit tutanağında vefat eden...'ın emniyet kemerinin takılı olmadığı tespit edilmiş, bu yönüyle vefat edenin müterafik kusurunun bulunduğu anlaşılmışsa da, müterafik kusur indirimi yapıldığında dahi belirlenen tazminat miktarının limitin üzerinde kaldığı anlaşıldığından bilirkişi raporunda belirlenen miktarlar üzerinden indirim yapılmamıştır.
HÜKÜM:
1-Davacı ....yönünden davanın KABULÜ ile; toplam 1.469.146,45 TL destekten yoksun kalma tazminatının müştereken ve müteselsilen (davalılardan ...Sigorta AŞ yönünden 08/04/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte; davalılardan ...Anonim ... Şirketi yönünden 08/04/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte) davalılardan alınarak adı geçen davacıya VERİLMESİNE,
A)Davacı ....kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre belirlenen 217.680,50-TL vekalet ücretinin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak adı geçen davacıya VERİLMESİNE,
B) Alınması gereken 100.357,39-TL harçtan dava açılırken peşin ve ıslah harcı olarak alınan 8.624,81-TL harcın mahsubu ile bakiye 91.732,58-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
2-Davacı ... ...yönünden davanın KISMEN KABULÜ ile; toplam 375.246,56 TL destekten yoksun kalma tazminatının müştereken ve müteselsilen (davalılardan ...Sigorta AŞ yönünden 08/04/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte; davalılardan ...Anonim ... Şirketi yönünden 08/04/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte) davalılardan alınarak adı geçen davacıya VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
A)Davacı ... ...kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre belirlenen 60.039,45-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak adı geçen davacıya VERİLMESİNE,
B) Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre belirlenen 1.749,93-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak müştereken ve müteselsilen davalılara VERİLMESİNE,
C) Alınması gereken 25.633,09-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Davacı Melek ...yönünden davanın KISMEN KABULÜ ile; toplam 368.774,83 TL destekten yoksun kalma tazminatının müştereken ve müteselsilen (davalılardan ...Sigorta AŞ yönünden 07/06/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte; davalılardan ...Anonim ... Şirketi yönünden 07/06/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte) davalılardan alınarak adı geçen davacıya VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
A)Davacı Melek ...kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre belirlenen 59.003,97-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak adı geçen davacıya VERİLMESİNE,
B) Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre belirlenen 2.441,81-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak müştereken ve müteselsilen davalılara VERİLMESİNE,
C) Alınması gereken 25.191,00-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-Davacı ... ...yönünden davanın KISMEN KABULÜ ile; toplam 186.832,16 TL destekten yoksun kalma tazminatının müştereken ve müteselsilen (davalılardan ...Sigorta AŞ yönünden 08/04/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte; davalılardan ...Anonim ... Şirketi yönünden 08/04/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte) davalılardan alınarak adı geçen davacıya VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
A)Davacı ... ...kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre belirlenen 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak adı geçen davacıya VERİLMESİNE,
B) Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre belirlenen 4.988,72-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak müştereken ve müteselsilen davalılara VERİLMESİNE,
C) Alınması gereken 12.762,50-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
5-Davacı tarafça yapılan 3.932,25-TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre belirlenen 3.917,26-TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
Bakiyenin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333. Maddesine uygun şekilde İADESİNE,
7-Arabuluculuk Son Tutanağı, iş bu davada verilen karar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmek suretiyle; 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 7 ve 18/A-13 maddeleri ile bu Kanuna göre hazırlanan ve 02/06/2018 tarih ve 30439 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Yönetmeliğin 26. maddesi hükümlerine göre; Bakanlık bütçesinden karşılanan/karşılanması gereken ve iki taraf ve iki saat üzerinden yapılan hesaba göre belirlenen toplam 3120,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama giderinin) davanın KISMEN KABULÜNE karar verilmiş olması nedeniyle 3.108,11 müştereken ve müteselsilen DAVALILARDAN, bakiye 11,89-TL'sinin ise DAVACILARDAN alınarak 6183 sayılı AATUHK hükümlerine göre tahsili ile hazineye gelir kaydına, bu amaçla işbu karar eklenmek suretiyle ilgili vergi dairesine yazı yazılmasına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ...Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 23/10/2024