T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/514 Esas - 2025/368
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
...
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/514 Esas
KARAR NO : 2025/368
.............
.................
DAVA : Alacak (Kooperatif Üyeliğinin Sona Ermesi Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 18/07/2023
KARAR TARİHİ : 17/06/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 30/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kooperatif Üyeliğinin Sona Ermesi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ... ili Çankaya ilçesi ... Mahallesi'nde bulunan 43580 ada 2 parsel no'lu............4 Çankaya/... adresinde bulunan S.S. ... ... Yapı kooperatifinin üyesi ve 4/84 nolu villanın sahibi olduğunu, aidat borçlarını düzenli olarak ödemiş olduğunu, müvekkilinin kooperatif üyeliğinden kaynaklanan bütün sorumluluklarını eksiksiz olarak yerine getirdiğini, ancak kooperatif yönetimi müvekkilin tüm iyi niyetine rağmen, kooperatifin villa projesine ve çevre düzenlemesine aykırı hareket ettiğini, projede olmasına rağmen birçok eksikler ile müvekkilinin bırakıldığını, kooperatifin üzerine düşen yükümlülüğünü yerine getirmediğini, bu sebeple müvekkili tarafından 16.03.2023 tarihinde, ... 12. Sulh Mahkemesi'nin 2023/33 D-iş 2023/23 K. Sayılı dosyasında tespit davası açıldığını, Projeye ve taahhütlere uygun yapılıp yapılmadığını, teknik inceleme gerektirdiğinden taraflarınca belirlenmesi mümkün olmadığından ... 12. Sulh Mahkemesi'nin 2023/33 D.iş 2023/23 K. Sayılı dosyasında tespit davası açıldığını, Açıklanan eksiklerin ... 12. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2023/33 D.iş 2023/23 K. Sayılı değişik iş dosyasındaki 03.04.2023 tarihli bilirkişi raporunda da sabit olduğunu, davalı kooperatifin, gerek sözleşmede belirtilen ve gerekse kendisinin taahhüt ettiği vasıflara aykırı olarak anılan dava dosyasından da anlaşılacağını, müvekkiline ait villada ve bahçesinde taahhüt edilen işler eksik olarak ve çok düşük nitelikli malzeme ve işçilikle yaptığını, Kooperatifin eserin ayıplarını gidermediğinden, eksik imalat ve ayıp değeri davacı müvekkili tarafından tespiti mümkün olmadığından ve bunun tespiti ancak mahkemece yaptırılacak bilirkişi incelemesi ile mümkün olacağından, açıklanan nedenlerle müvekkilinin mağduriyetinin en kısa zamanda giderilmesi adına, S.S. ... Yapı Kooperatifi aleyhine dava açmak zorunluluğu doğduğu belirtilerek müvekkiline ait olan davaya konu 84 nolu villanın mevcut durumunun ve eksik yapılan işlerinin parasal değerinin tespiti ile, fazlaya ilişkin haklar saklı olmak kaydıyla 500. TL 'nin yasal faizi ile davalıdan alınıp davacıya verilmesi, “Ayıplı işler bedeline, ... 12. Sulh Hukuk Mahkemesi 2023/33 D.iş 2023/23 K. Sayılı dosyasının karar tarihinden itibaren fazlaya ilişkin hak saklı olmak kayla 500. TL'nin yasal faiz ile birlikte , davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesi dava ve talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili kooperatif ile ... İnşaat Ltd. Şti. arasında ... 6. Noterliğinde tanzim 21.2.2001 tarih ve 5259 sayılı Kat Karşılığı İnşaat ve Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi imzalandığını, Ancak ... İnşaat, arsaların imar durumunu bahane ederek inşaata başlamadığını, Müvekkili kooperatifin ... 26. Noterliğinin 17.6.2003 tarihli ihtarı ile sözleşmeyi feshettiğini, müvekkili kooperatifin ... İnşaat İle 27.06.2003 tarih ve 17891 sayılı kat karşılığı inşaat ve gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi imzaladığını, İnşaatların bir kısım kabalarını bu şirket tarafından yapıldığını, Müteahhit ... şirketinin 2006 yılı sonundan itibaren ciddi ekonomik sıkıntıya girdiğini , Müteahhit piyasadan yüksek faizle borç almış ve borç aldığı birçok kişiye de villa devirleri yaptığını, bilahare de iş yapamaz duruma girmiş ve 2007 yılından itibaren de kooperatif işlerini durdurduğunu, bu durumda kat karşılığı inşaat sözleşmesi ... 17.Noterliğinde tanzim 7 Mayıs 2008 tarih ve 16307 yen ile feshedildiğini, bilahare müvekkil kooperatif ile ... tekstil Ltd. Şti arasında ... 17.Noterliğinde tanzim 7 Mayıs 2008 tarih ve 16308 yevmiyeli “Düzenleme Şekline Kat Karşılığı İnşaat ve Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi" İmzalandığını, Sözleşmenin bir kısım maddelerinin 14.12.2010 tarihinde müştereken tadil edilmiş ve ek protokol yapıldığını, bu şirketin de yaşamış olduğu ekonomik sıkıntılar nedeniyle kooperatif yönetim kuruluna müracaat ederek sözleşmeyi devir etmek istediğini beyan ettiğini, 14 Eylül 2013 tarihli Olağanüstü Genel Kurul Karan sonrası da ... İnşaat AŞ. ile ... 3.Noterliğinde tanzim 23 Eylül 2013 tarih ve 14098 sayılı “Düzenleme Şeklinde Bağımsız Bölüm Karşılığı İnşaat ve Gayrimenkul Satış Vaadi İle Devir Sözleşmesine Muvafakat sözleşmesi" imzalandığını, müvekkili kooperatif ile yükleniciler arasında ANAHTAR TESLİMLİ İnşaat sözleşmesi yapıldığını, davacıya ait İnşaatın da bu kapsamda yükleniciler tarafından tamamlanarak teslim edilip inşaatının tamamına ilişkin yükümlülüğün yüklenicide olduğunu, müvekkil kooperatifin davacıya karşı dava dilekçesinde belirtildiği şekilde bir taahhüdü bulunmadığını, konunun muhatabı kooperatif değil yüklenici şirket olduğunu, davacının villa sahibi olduğu taşınmaz bakımından müvekkilin kooperatif ile yükleniciler arasında inşaat sözleşmeleri akdedildiğini, yüklenici tarafından yapılan taşınmazların tamamlanarak hak sahiplerine teslim edildiğini, yaşanan bu süreçlerin tamamının davacının bilgisi dâhilinde gerçekleşmiş olduğunu, Davacıya karşı bir sorumluluk üstlenmeyen veya herhangi bir taahhütte bulunmayan müvekkili kooperatifin sorumluluğuna başvurulmasının mümkün olmadığını, davanın husumet yokluğu nedeniyle de reddine karar verilmesini talep ettiklerini, müvekkilinin arsa sahibi olduğu taşınmaz bakımından inşaat yapım işlerinin yüklenici tarafından üstlenildiğini , davacının kendisinin üyesi olduğu ve dolayısıyla menfaat birliği içerisinde bulunduğu müvekkil kooperatife karşı eldeki davayı yöneltmesinde hukuki yarar da bulunmadığını, hukuki yarar yokluğu nedeniyle davanın reddini talep ettiklerini, müvekkil kooperatifin arsa sahibi olduğu taşınmaz bakımından, yüklenicinin renk yol şirketi ile anahtar teslimi sözleşme akdedilmiş olduğunu, dava konusu iş ve işlemler işbu yüklenicinin sorumluluğu altında olduğundan davacının yüklenici şirkete dava açması konusunda süre verilmesini, aksi halde davanın adı geçen yüklenici üçüncü şahsa ihbar edilmesine karar verilmesini, haksız ve yersiz davanın usul (zamanaşımı, husumet, hukuki yarar yokluğu) ve esasa ilişkin olarak reddine karar verilmesi ve yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
... 12. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2023/33 Değişik iş sayılı dosyası, " Düzenleme Şeklinde Satış Vaadi ve Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi ", bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı.
GEREKÇE:
Davanın, eser sözleşmesi nedeniyle eksik ve ayıplı imalat nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemli olduğu, davacı tarafça davalının kooperatifin üyesi olduğu, bu kapsamda aidatlarını düzenli ödediği ancak davalının kendisine teslim ettiği 4/84 nolu villanın ayıplı ve eksik işler yapılarak kat karşılığı gayrimenkul satış vaadi sözleşmesinde kararlaştırılan taahhütlere uyulmadan teslim edildiğini belirterek, fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak şimdilik 500,00-TL'nin davalı taraftan tahsilinin istendiği, davalı tarafça ise davacının sözleşmenin tarafı olmadığı, sözleşmenin davalı ile 3. Kişi arasında yapıldığı, bu nedenle husumetin bulunmadığının ayrıca sözleşmenin anahtar teslimi olduğu, yükleniciler ile yapılan sözleşmelerin feshedildiği, bu haliyle sorumluluğun dava dışı yüklenici firmalarda olduğu, ayrıca alacağın zaman aşımına uğradığı yönünde itirazda bulunulduğu, buna göre davalı ile dava dışı yüklenici firmalar arasında yapılan sözleşme hükümlerine göre yapılıp, davalı tarafından davacı kooperatif üyesine teslim edilen villa da ayıplı ve eksik imalat bulunup bulunmadığı, varsa davalının bundan sorumlu olup olmadığı, husumetin doğru yöneltilip yöneltilmediği, alacağın zaman aşımına uğrayıp uğramadığı hususlarına ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.
Mahkememiz dosyasının 24/10/2023 tarihli ön inceleme duruşmasında uyuşmazlık konusunda nitelikli hesap uzmanı, mali müşavir ve inşaat mühendisinden oluşan bilirkişi kurulundan davalı kooperatife ait ticari defter ve belgeler ile kayıtların yerinde incelenmesi, taraflarca sunulacak sözleşme, ... 12. SHM'nin delil tespiti dosyası ile tüm deliller incelenmek suretiyle rapor düzenlemeleri istenmiş, bilirkişi kurulu tarafından dosyaya sunulan 19/01/2024 tarihli raporda özetle; " ... Eksik ve ayıplı imalat bedeli 85.300 TL hesap ve takdir edilmiştir. Eksik Giderim Bedeli :4.000 TL , Gizli ayıp giderim bedeli 56.000TL , Açık ayıp giderim bedeli 24.300'TL olduğu, Yargıtay'ın konu ile ilgili yukarıdaki satırlarda yer verilen kararlılık kazanmış yerleşik uygulamaları dikkate alındığında, davacı kooperatif üyesi, davalı ise kooperatif tüzel kişiliğidir. Yapı kooperatiflerinin akçalı yükümlülüklerini yerine getiren ortağına oturmaya elverişli konut vermek zorunda olup, teslim ettiği konutun ayıp ve eksikliklerinden sorumludur. Bu sebeple davalı S.S. ... ... Yapı Kooperatifinin davacı kooperatif ortağı ..............'ın yukarıdaki satırlarda tespiti yapılan eksik ve ayıplı imalat bedeli 85.300 TL'yi ödemesi gerektiği değerlendirilmekle birlikte, bu husustaki nihai takdir ve değerlendirmenin şüphesiz ki sadece sayın mahkemeye ait olduğu hususun izahtan vareste olduğu; " şeklinde rapor düzenlendiği görülmektedir.
Ardından taraf vekillerinin bilirkişi raporuna yönelik itirazlarının kabulüne karar verilmiş, davaya konu ... ili , Çankaya ilçesi, ... 43580 ada 2 parsel (4 / 84 nolu villa) nolu taşınmazın bulunduğu yerde 25/04/2024 günü sat 09:30'da keşif yapılmasına karar verilmiş, refakete önceden rapor hazırlayan bilirkişilerin yanında bir de harita mühendisi bilirkişi eklenmiş, yeni bilirkişi kurulu tarafından keşfe müteakip hazırlanan ve dosyamıza sunulan 06/08/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; " ...Eksik ve ayıplı imalat bedeli 213.300 TL hesap ve takdir edilmiştir. Eksik ve ayıpların bedeli aşağıda niteliğine göre ayrıştırılmıştır. Eksik Giderim Bedeli :5.000,00 TL Gizli ayıp giderim bedeli 178.5000,00 TL, Açık ayıp giderim bedeli 29.800,00 TL olduğu, Eşitlik ilkesi gereği davacının talep edebileceği bedelin 186.300,00 TL olduğu, Zaman aşımı ile ilgili takdir ve değerlendirmenin sayın mahkemeye ait olduğu, " şeklinde rapor düzenlendiği görülmektedir.
Davacı vekili 08/10/2024 tarihli dilekçesi ile ıslah talebinde bulunmuş, dilekçesinde özetle ; 185.800,00 TL artırarak toplam 186.300,00 TL olarak ıslah ettiklerini, bu miktarın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
Eser sözleşmesi, taraflarına haklar sağlayan ve borçlar yükleyen tam iki taraflı iş görme akdidir. Ana edim olarak yüklenici, yapımını üstlendiği eseri sözleşmeye, eklerine, teknik ve sanatsal ilkeler ile amacına uygun imal edip iş sahibine teslim, iş sahibi de kararlaştırılan bedeli ödemekle yükümlüdür. Yüklenici teslimi, iş sahibi de bedeli ödediğini ispat etmelidir.
Davacı, davalı kooperatifin üyesidir. Eser sözleşmesi dava dışı yüklenici ile davalı kooperatif arasında imzalanmış olsa da, kooperatif akçalı yükümlülüklerini yerine getiren ortağına oturmaya elverişli konut vermek zorundadır. Yargıtayın yerleşik uygulamaları da bu yöndedir. Sözleşmenin gereği gibi ifa edilmemesinden kaynaklanan eksik ve kusurlu işler bedelini eserin tesliminden sonra zaman aşımı süresi içerisinde, davalı kooperatiften istenilmesi doğru olup, davalının husumet ve hukuki yarar itirazları yerinde görülmemiştir.
Davalı taraf her ne kadar zamanaşımı def'inde bulunmuş ise de; eserin teslimi tarihi olarak yapı kullanma izin belgesinin verildiği tarih olan 06/01/2023 tarihi baz alınmış, bu tarihten 18/07/2023 dava tarihine kadar 5 yıllık sürenin geçmediği, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacakların 5 yıllık zamanaşımına tabi olduğu dikkate alınarak zamanaşımı definin reddine karar verilmiştir.
Öte yandan davalı, davacının zamanında ayıp ihbarında bulunmadığını ileri sürmüş ise de; davalı cevap dilekçesinde ayıp defini ileri sürmediğinden bu defi yönünden bir değerlendirme yapılmamıştır.
Yukarıda yazılı açıklamalar, toplanan deliller, keşif, hüküm kurmaya ve denetime elverişli bilirkişi kök ve ek raporu hep birlikte değerlendirildiğinde; ayıplı ve eksik imalat bedeli olarak emsal villalar ile karşılaştırıldığında eşitlik ilkesine göre davacının 186.300,00.- TL'yi talep edebileceği bilirkişi raporu ile tespit edilmiştir. Davanın belirsiz alacak olarak açıldığı dikkate alınarak söz konusu tutara dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesinde isabetsizlik bulunmayıp, davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçeler uyarınca;
1-Davacının davasının KABULÜ İLE; 186.300,00 TL eksik ve ayıplı imalat bedelinin dava tarihi olan 18/07/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli 12.726,15 TL harçtan peşin ve ıslah harcı olarak alınan 3.519,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 9.206,30 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 3.519,85 TL peşin ve ıslah harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 15.435,55 TL ( ilk yargılama gideri, keşif harcı, bilirkişi ücreti, posta gideri olmak üzere) yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.17/06/2025