T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/525 Esas - 2024/414
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
...
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/525 Esas
KARAR NO : 2024/414
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 21/07/2023
KARAR TARİHİ : 02/07/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 04/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Anfa ... Altınpark İşl. Ltd. Şti. Uhdesinde bulunan "... Büyükşehir Belediyesi İl Sınırları ve Sorumluluk Alanları İçerisinde Bulunan Yeşil Alanlar Parklar, Refüjler, Yan Bantlar, Mezarlıklar, Piknik Alanları, Barajları, Gölleri Rekreasyon Alanları ve Tesislerin Bakım- Onarım ve Tadilat İşi" kapsamında, geçmiş dönemlerde yukarıda yazılı taşeron firmalarda çalışan ve ... Büyükşehir Belediyesi Başkanlığına karşı açılmış aşağıda yazılı ilamların icrası sonucu toplam 16.825,44 TL davacı tarafından ödendiğini, davacının çalışmış olduğu yukarıda yazılı taşeron şirketlerle davacı arasında imzalanan hizmet alım sözleşmelerinin ilgili maddeleri uyarınca davacı idare tarafından ödenen işçilik alacakları için toplam 16.825,44 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte ilgili taşeron şirketlerden rücuen tahsili gerektiğini, iş bu nedenle yukarıda yazılı şirketler ile birlikte Kayıran Peyzaj Gıda İnşaat İthalat İhracat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'ne başvurulduğunu, kendileri tarafından toplam 5.398,03 TL davacı şirketimize ödeme yapıldığını, kalan 11.427,41 TL'nin yukarıda yazılı davalı şirketlerden rücuen tahsili gerektiğini, ... 18. İş Mahkemesi 2020/148 E.-2022/204 K. Sayılı ilamı sonucunda Bahattin YILMAZ lehine hükmedilen ilamın icrası sonucu 16.825,44 TL ödendiğini, davalıların taşeron olarak çalıştığı dönemlerde, davalı şirketlerde çalışan, yukarıda ismi yazılı işçi işçilik alacakları için ... Büyükşehir Belediyesi Başkanlığına karşı dava açıldığını, iş bu davalar neticesinde rücuya konu davaların, davacı işçinin işçilik alacakları ... Büyükşehir Belediyesi tarafından ödenmiştir. Toplam 16.825,44 TL ödeme tutarı, müvekkil şirketin hakediş alacaklarından 11.01.2023 tarihinde kesildiğini, davacı tarafından hizmet sözleşmeleri gereği zorunlu arabuluculuk yoluna başvurularak davalı taşeron şirketlerden talep edildiğini, arabuluculuk görüşmeleri sonucu anlaşma yoluna gidilemediğini, 11.427,41 TL olarak ödenen işçilik alacağının, ödeme tarihi olan 11/01/2023 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalı şirketlerden rücuen tahsilini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı Arcan Fidancılık Pey. İnş. Taah. San. Ve Tic. Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; davalının adresi "Arifbey Zübeyde Hanım Caddesi No: 202 Arifiye/SAKARYA" olduğunu, ... Mahkemelerinin davaya bakmaya yetkisi olmadığını, yetkili mahkemelerin sakarya asliye ticaret mahkemeleri olduğunu, davalı aleyhine mahkemenizin yukarıda numarası yazılı dosyası ile alacak davası ikame edildiğini, bu dava haksız ve mesnetsiz olduğunu, davalının davacı tarafa hiçbir borcu bulunmadığını, rücua konu alacak ile davalının ilgisinin olmadığını, ... 18.İş Mahkemesinin 2020/148 esas sayılı dava dosyasındaki davacı işçi (Bahattin Yılmaz) davalının sigortalı çalışanı olmadığını, aksine davalı firmanın davacıdan hak edişlerden, cari hesaptan kaynaklanan alacağı olduğunu beyan etmiş ve davanın reddini talep etmektedir.
DELİLLER:
Bilirkişi raporu, hizmet alım sözleşmeleri, idari, teknik ve genel şartnameler, ... 17. İcra Müdürlüğü'nün 2022/8028 E. Sayılı dosyası, ... 18. İş Mahkemesi'nin 2020/148 E. Sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı.
GEREKÇE:
Davanın, hizmet sözleşmesinden kaynaklanan rücu istemine ilişkin olduğu, davacı ile davalı firmalar arasında hizmet alım sözleşmeleri düzenlendiği, bu kapsamda fiilen davalı taşeron firmalarda çalışan dava dışı işçi Bahattin Yılmaz tarafından ... 18. İş Mahkemesi'nin 2020/148 E. Sayılı dosyası ile alacak davası açıldığı, söz konusu dava nedeniyle davacı tarafça ... 17. İcra Müdürlüğü'nün 2022/8028 E. Sayılı dosyası ile 16.825,44-TL ödeme yapıldığı, bu miktarın davalı şirketlerin sorumluluğunda olan 11.427,41-TL'lik kısmının hizmet sürelerine göre davalılardan tahsilinin istendiği, buna göre taraflar arasındaki uyuşmazlığın; asıl işveren sıfatıyla sorumlu olduğu gerekçesiyle ... Büyükşehir Belediyesi tarafından dava dışı işçiye yapılan ve daha sonra davacının hak edişlerinden kesilen ödemenin taraflar arasındaki hizmet sözleşmesinin 8. Maddesi hükümlerine göre davalı alt işverenlerden rücuen talep edilip edilmeyeceği hususuna ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.
Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
Kaldı ki, davacı ile davalı şirket arasında yapılan ve bir örneği dava dilekçesi ekinde dosyaya sunulan hizmet alım sözleşmesinin 8.maddesine göre; yüklenicinin çalıştıracağı işçilerin iş yasasından ve sair yasalardan kaynaklanan her türlü kat ve alacaklarından, ücret, fazla mesai, yıllık ücretli izin alacağı, ulusal ve genel tatil günlerinde yapacağı çalışmalardan doğacak her türlü alacağı, şartların oluşması halinde ihbar tazminatı, kıdem tazminatı, kötü niyet tazminatı, diğer her türlü tazminat, vergi, SGK primi, işsizlik primi, işçilik noksanları, bunların gecikme faizleri, iş güvencesi kapsamında iş kazaları ve sair sebeplerden dolayı belirlenecek tazminat ve ücretler, işçilerin sağlık giderleri, yüklenici hatasından kaynaklanan sebeplerden dolayı SGK kurumunun talep edeceği her türlü zarar ve tazminatlar gibi tüm giderler yüklenici tarafından karşılanacak olup, hiçbir şekilde ANFA'ya rücu ettirilemez, hükmünün yer aldığı anlaşılmaktadır.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.
Bilirkişi Gülşah Yeşiloğlu Çoban tarafından düzenlenen 08/03/2024 tarihli bilirkişi raporu dosyaya sunulmuştur. Alınan bilirkişi raporu ile; davalı ... (... Kebap Kafe Peyzaj İnşaat) - (Eski Unvanı: ... - Park Peyzaj İnşaat)'nın 2.226,99 TL ve davalı ... Fidancılık... Ltd. Şti.nin 8.844,18 TL'den sorumlu olduğunun belirlendiği anlaşılmaktadır.
Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre;
davanın, hizmet sözleşmesinden kaynaklanan rücu istemine ilişkin olduğu, davacı ile davalı firmalar arasında hizmet alım sözleşmeleri düzenlendiği, bu kapsamda fiilen davalı taşeron firmalarda çalışan dava dışı işçi Bahattin Yılmaz tarafından ... 18. İş Mahkemesi'nin 2020/148 E. Sayılı dosyası ile alacak davası açıldığı, söz konusu dava nedeniyle asıl işveren sıfatıyla sorumlu olduğu gerekçesiyle ... Büyükşehir Belediyesi tarafından dava dışı işçiye ödeme yapıldığı ve daha sonra davacının hak edişlerinden kesildiği, buna göre taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesinin 8.maddesine hükümleri dikkate alındığında alınan bilirkişi raporu ve tüm delillere göre yapılan ödemenin 2.226,99-TL'sinin davalı ... (... Kebap Kafe Peyzaj İnşaat) - (Eski Unvanı: ... - Park Peyzaj İnşaat)'dan ve 8.844,18-TL'nin davalı ... Fidancılık... Ltd. Şti.nden rücuen talep hakkının bulunduğu sonuç ve kanaatine varılarak davanın kısmen kabulüne karra verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçeler uyarınca;
1-Davanın Kısmen KABULÜ ile;
-2.226,99-TL'nin davalı ... (... Kebap Kafe Peyzaj İnşaat) - (Eski Unvanı: ... - Park Peyzaj İnşaat)'dan,
-8.844,18-TL'nin davalı ... Fidancılık... Ltd. Şti.nden,
Olmak üzere toplam 11.071,17-TL'nin ödeme tarihi olan 28/02/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte alınarak davacıya VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2-Alınması gereken 756,27-TL harçtan dava açılırken peşin olarak alınan 562,24-TL harcın mahsubu ile bakiye 194,03-TL harcın;
-39,02-TL'sinin davalı ... (... Kebap Kafe Peyzaj İnşaat) - (Eski Unvanı: ... - Park Peyzaj İnşaat)'dan,
-154,99-TL'sinin davalı ... Fidancılık... Ltd. Şti.nden alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Davacı tarafça yatırılan ve mahsup edilen 562,24-TL harcın;
-113,07-TL'sinin davalı ... (... Kebap Kafe Peyzaj İnşaat) - (Eski Unvanı: ... - Park Peyzaj İnşaat)'dan,
-449,11-TL'sinin davalı ... Fidancılık... Ltd. Şti.nden alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre belirlenen 11.071,17-TL vekalet ücretinin;
-2.226,41-TL'sinin davalı ... (... Kebap Kafe Peyzaj İnşaat) - (Eski Unvanı: ... - Park Peyzaj İnşaat)'dan,
-8.844,76-TL'sinin davalı ... Fidancılık... Ltd. Şti.nden alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafça yapılan 2.720,75-TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre belirlenen TL'sinin;
-547,14-TL'sinin davalı ... (... ... ... Kebap Kafe Peyzaj İnşaat) - (Eski Unvanı: ... - Park Peyzaj İnşaat)'dan,
-2.173,61-TL'sinin davalı ... Fidancılık... Ltd. Şti.nden alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiyenin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Arabuluculuk Son Tutanağı, iş bu davada verilen karar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmek suretiyle; 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 7 ve 18/A-13 maddeleri ile bu Kanuna göre hazırlanan ve 02/06/2018 tarih ve 30439 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Yönetmeliğin 26. maddesi hükümlerine göre; Bakanlık bütçesinden karşılanan/karşılanması gereken ve iki taraf ve iki saat üzerinden yapılan hesaba göre belirlenen toplam 3.200,00-TL arabuluculuk ücretinin;
-643,52-TL'sinin davalı ... (... Kebap Kafe Peyzaj İnşaat) - (Eski Unvanı: ... ... ... İnşaat)'dan,
-2.556,48-TL'sinin davalı ... Fidancılık... Ltd. Şti.nden 6183 sayılı AATUHK hükümlerine göre tahsili ile hazineye gelir kaydına, bu amaçla işbu karar eklenmek suretiyle ilgili vergi dairesine yazı yazılmasına,
7-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333. Maddesine uygun şekilde İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda, dava konusu miktar itibariyle kesin olarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 02/07/2024