T.C. ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2023/547 Esas - 2024/63
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
ANKARA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2023/547 Esas
KARAR NO: 2024/63
H....
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 06/04/2017
KARAR TARİHİ: 05/02/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 22/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili dava dilekçesinde; 11/11/2014 tarihinde müteveffa ...'nın sevk ve idaresindeki... plakalı kamyonun ... istikametinden ... istikametine seyir halinde iken ... otoban yoluna geldiğinde önünde aynı yönde seyir halinde olan ... plakalı kamyonet ile çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazasında ...'nın hayatını kaybettiğini, müvekkillerinin kaza tarihinden itibaren müteveffanın maddi ve manevi desteklerinden yoksun kaldığını, müteveffanın kullandığı ... plakalı aracın davalı sigorta şirketi tarafından Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalı olduğunu, müteveffanın kazadan önce kamyon şoförü olarak çalıştığını ve aylık ücretinin 3.000,00.-TL olduğunu, müvekkillerin zararından davalı sigorta şirketinin poliçe limiti dahilinde sorumlu olduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla; her bir müvekkili için ayrı ayrı 500,00-TL olmak üzere toplam 1.000,00-TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.
Davacılar vekili 20/05/2019 tarihli talep artırım dilekçesi ile; müvekkili ... yönünden 500,00 TL olarak açmış olduğumuz destekten yoksun kalma tazminat miktarını 41.323,42 TL artırarak 41.823,42 TL olarak, müvekkili ... yönünden 500,00 TL olarak açmış oldukları destekten yoksun kalma tazminat miktarını 34.912,17 TL artırarak 35.412,17 TL olarak dava değerini artırdıklarını, bu suretle toplam 77.235,59 TL tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Halk Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; dava konusu trafik kazasına karışan ... plakalı aracın müvekkili şirket tarafından Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalı olduğunu, eldeki davaya konu kazanın 2014 tarihinde gerçekleştiğini, 2014 tarihi itibariyle ZMMS poliçesi kişi başı teminat limitinin 268.000,00-TL olduğunu, müvekkili şirketin müteveffa ...'nın vefatı sebebiyle poliçe limitinin tamamını ödediğini,...'nın desteğinden yoksun kaldığını iddia eden ...'nın müvekkili şirket aleyhine... E. sayılı dosyasıyla tazminat davası ikame edildiğini, mahkemece yapılan yargılama neticesinde, müvekkili şirket aleyhine 268.000 TL tazminata hükmedildiğini, müvekkili şirketin iş bu kararın ...E. sayılı dosyasına konu edilmesi sebebi ile icra dosyasına 14.03.2017 tarihinde ferileriyle birlikte 378.201,50-TL ödeme yaptığını, yapılan ödeme ile müvekkili şirketin poliçe limitinin tamamını ödediğini, bu nedenle de başkaca sorumluluğu kalmadığını ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.
Mahkememizin 06/03/2020 tarih, ... K.sayılı ilamı ile; somut olayda; davacıların desteğinin sürücüsü olduğu ve dava konusu kazayı yapan ... plakalı kamyon için, davalı sigorta şirketi tarafından Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi düzenlendiği, poliçeye göre ölüm halinde kişi başına teminat limitinin 268.000 TL olduğu, kazada ölen davacı desteği ...'nın hak sahibi olan tüm yakınlarının talep edebileceği tazminatlardan, davalı sigortacının bu limitle sınırlı olarak sorumlu olacağı, destek ....'nın eşi, iki çocuğu, anne ve babasının sağ olduğunun anlaşıldığı, ... E. sayılı dosyası incelendiğinde; destek ....nın ölümünden dolayı eşi ve iki çocuğu tarafından, davalı sigorta şirketine karşı destekten yoksun kalma tazminatı talep edildiği, yapılan yargılama neticesinde, davanın kabulüne karar verilerek, davalı sigorta şirketinin limitinin tüketildiği, eldeki dosyada ise, desteğin anne ve babası tarafından destekten yoksun kalma tazminatı talep edildiği, ...'nin (Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) .... E. sayılı dosyasında karar tarihinin 07/02/2017 olup, iş bu kararın davalı sigorta şirketine 29/03/2017 tarihinde tebliğ edildiği, yasal iki haftalık yasa yoluna başvuru süresi içerisinde, henüz karar tebliğ edilmeden, iş bu dosyanın davacıları .... tarafından davalı sigorta şirketine 13/03/2017 tarihinde ön başvuru yapıldığı, buna rağmen 14/03/2017 tarihinde....'nin dosyasının taraflarına ödeme yaptığı, yasa yoluna başvurmadıkları için kararın kesinleştiği; sigorta şirketinin iş bu davanın taraflarının başvuruda bulunduklarını bildiği halde, diğer dosyada yasa yoluna başvurmayarak, limitin tamamının ödenmesinde kusuru bulunduğundan, iyiniyetli ödeme hali olduğu ve sorumluluktan kurtulduğunun kabul edilemeyeceği, limitini bu suretle tüketen davalı sigortacının, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 96/2 maddesi gereğince, davacılara karşı da sorumluluktan kurtulabilmesi için öngörülen "başka tazminat taleplerinin olduğunu bilmeme" ve "iyiniyetle ödeme yapma" şeklindeki şartları sağlayamadığı, basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülüğü altında olduğu halde, mahkeme kararına dayalı olarak ödeme yaparken garameten paylaştırma ile ödeme yapma konusunda üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmeyen davalının kusurlu eylemi nedeniyle, hak sahibi davacıların tazminat alacaklarını azaltamayacağı, dosya kapsamına iki ayrı aktüerya uzmanı bilirkişiden, garameten ödeme ilkesi gözetilerek hesaplama yapılması amacı rapor alınmış olup, yargılama sürecinde asgari ücretin değişeceği gözönüne alınmadan, destekten yoksunluk zararının oluşumundaki kusurun davacılara yansıtılamayacağı gözetilmeden kusur değerlendirmesi yapan ve müteveffanın gelirinin net 2.000,00 TL kabul edildiği, sonraki dönemlerde gelirlerin tespiti için bulunan katsayının, 2014 yılı AGİ dahil net asgari ücrete oranlanarak bulunduğu 18/09/2019 tarihli bilirkişi raporu hükme esas alınmaya elverişli görülmediğinden, farklı bir aktüerya uzmanından rapor alındığı, dosya kapsamına alınan 19/01/2020 tarihli rapor ile, önceki raporda görülen eksikliklerin giderildiği, kaza tarihi itibariyle yürürlükte bulunan eski genel şartlara göre hesaplama yapıldığı davanın kısmen kabulüne, davacı ... için 30.671,23 TL, davacı ... için 37.117,93 TL olmak üzere toplam 67.789,16 TL destekten yoksun kalma tazminatının 24/03/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
Mahkememiz kararının davalı sigorta şirketi tarafından istinaf edilmesi üzerine; .... K.sayılı ilamı ile;
"Dava, trafik kazasından kaynaklanan ölüm nedeni ile destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.
Dairemizce incelenmesine gerek görülen başvuruya ilişkin belgeler ve hasar dosyasının temini için dosya geri çevrilmiş, geri çevirme kararı sonrasında davalı sigorta şirketi davadan önce kendilerine başvurulmadığını, başvuru evrakının bulunmadığını belirtmiştir.
2918 sayılı KTK'nın 14/04/2016 tarih ve 6704 sayılı Kanunun 5. maddesi ile değişik 97. maddesine göre; "zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içerisinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir. Söz konusu madde ile sigorta şirketi hakkında dava açmadan önce Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta şirketine başvuru yapılması dava şartı haline getirilmiştir. Yasal düzenlenme 26/04/2016 tarihinde Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe girdiğinden, bu tarihten sonra açılan davalarda uygulanır. Yasa'nın 97. maddesinin uygulanması açısından, ... K. sayılı kararında, düzenlenmenin HMK'nın 115/2 maddesi kapsamında yargılama sırasında tamamlanabilir dava şartı olduğu kabul edildiğinden, başvuru yapılmadan dava açılmış olması halinde mahkemece öncelikle noksanlığının giderilmesi için davacıya kesin süre verilmeli, bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse dava, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddetmeli, verilen süre içerisinde eksikliğin giderilmesi halinde ise yargılamaya devam edilerek, davanın esası hakkında karar verilmesi gerektiği belirtilmiştir.
Davacılar tarafından, istinafa konu dava 06/04/2017 tarihinde açılmıştır. Davacılar tarafından başvuru yapıldığına dair alındı belgeleri sunulmuştur. Mahkemece, başvuru evrakının davalı şirkete ulaşıp ulaşmadığı araştırılarak, başvuruda bulunulmamış ise HMK'nın 115/2 maddesi gereğince, davacılara davalı sigorta şirketine müracaat etmesi hususunda kesin süre verilerek tamamlanabilecek dava şartı eksikliğinin tamamlanması için imkan sağlandıktan sonra sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, dava şartı eksikliği incelenmeden davanın esası hakkında karar verilmesi doğru olmamıştır." denilmek suretiyle davalı ..... vekilinin dava şartının eksik olduğundan bahisle bulunduğu istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a-4 maddesi gereğince Mahkememizin 06/03/2020 tarih, .... K.sayılı kararının kaldırılmasına ve hükmün davalı sigorta şirketi tarafından istinaf edilmiş olması nedeniyle davalının usulü hakları korunarak davanın yeniden görülmesi için mahkemesine gönderilmesine karar verildiği görülmüştür.
.... K.sayılı ilamı doğrultusunda; davacı tarafın, dava konusu talebe ilişkin ön başvuru evraklarının davalı sigorta şirketine ulaşıp ulaşmadığı araştırılmış olup; davacı tarafça sunulan 23/08/2016 tarihli ön başvuru dilekçesinin .... kargo aracılığıyla davalı sigorta şirketine 13/03/2017 tarihinde tebliğ edildiği,... adresinde .... isimli şahsa teslim edildiğinin bildirildiği, yazı ekinde sigorta şirketinin kaşesinin bulunduğu teslim belgesinin Mahkememize tevdi edildiği görülmekle, gelen kayıtlardan, davacının ön başvuru evraklarının davalı sigorta şirketine 13/03/2017 tarihinde tebliğ edildiği, davalı sigorta şirketi tarafından ön başvuru sonrası davacılara cevap verilmediği ve hasar dosyasının oluşturulmadığı anlaşılmıştır. Bu durumda, 2918 sayılı KTK'nın 14/04/2016 tarih ve 6704 sayılı Kanunun 5. maddesi ile değişik 97. maddesine göre;davacılar tarafından dava şartının yerine getirildiği anlaşılmıştır.
Davanın esası yönünden ise; Mahkememizin 06/03/2020 tarih,.... K.sayılı kararının gerekçesinde de belirtildiği üzere;
Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminat istemine ilişkindir.
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası, motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracın işletenin, zarara uğrayan 3.kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir sorumluluk sigortası türüdür. Bu sebepledir ki, sigorta şirketinin sorumluluğu, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limitiyle sınırlıdır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 96/I maddesinde, " zarar görenlerin tazminat alacakları, sigorta sözleşmesinde öngörülen sigorta tutarından fazla ise, zarar görenlerden her birinin sigortacıya karşı yöneltebileceği tazminat talebi, sigorta tutarının tazminat alacakları toplamına olan oranına göre indirime tabi tutulur," düzenlemesine; aynı maddenin 2.fıkrasında ise "başka tazminat taleplerinin bulunduğunu bilmeksizin zarar görenlerin birine veya birkaçına kendilerine düşecek olandan daha fazla ödemede bulunan iyiniyetli sigortacı, yaptığı ödeme çerçevesinde, diğer zarar görenlere karşı da borcundan kurtulmuş sayılır," düzenlemesine yer verilmiştir.
KTK'unun 96.maddesindeki hükme göre, garameten ödeme ilkesi, bir rizikonun gerçekleşmesi ile zarar görenlerin birden fazla olması ve tazminat alacaklarının da sigorta sözleşmesinde öngörülen sigorta bedelinden fazla olduğu hallerde, zarar görenlerden her birinin sigortacıya karşı yöneltebileceği tazminat miktarı isteminden, sigorta bedelinin tazminat alacaklıları toplamına olan oranına göre indirim yapılmasını ifade etmektedir. Burada amaç, zarar görenlerin birden fazla olması halinde, sigortacının poliçede gösterilen limitle sorumlu olacağı da dikkate alınarak, zarar görenler arasında eşitliği sağlayıcı ve poliçe limitini de aşmayacak şekilde eşit paylaştırmanın sağlanmasıdır.
Somut olayda; davacıların desteğinin sürücüsü olduğu ve dava konusu kazayı yapan .... plakalı kamyon için, davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi düzenlendiği, poliçeye göre ölüm halinde kişi başına teminat limitinin 268.000 TL olduğu anlaşılmaktadır. Davaya konu kazada ölen davacı desteği ...'nın hak sahibi olan tüm yakınlarının talep edebileceği tazminatlardan, davalı sigortacının bu limitle sınırlı olarak sorumlu olacağı açıktır. Buna göre destek ...'nın eşi, iki çocuğu, anne ve babasının sağ olduğu anlaşılmaktadır. D...'nin(Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) ... E.sayılı dosyası incelendiğinde; destek ...'nın ölümünden dolayı eşi ve iki çocuğunun , davalı sigorta şirketine karşı destekten yoksun kalma tazminatı talep edildiği, yapılan yargılama neticesinde, davanın kabulüne karar verilerek, davalı sigorta şirketinin limitinin tüketildiği görülmüştür. Eldeki dosyada ise, desteğin anne ve babası tarafından destekten yoksun kalma tazminatı talep edilmiştir. .... E.sayılı dosyasında karar tarihi 07/02/2017 olup, iş bu karar davalı sigorta şirketine 29/03/2017 tarihinde tebliğ edilmiştir. Yasal iki haftalık yasa yoluna başvuru süresi içerisinde,henüz karar tebliğ edilmeden, iş bu dosyanın davacıları ... ve .... tarafından davalı sigorta şirketine 13/03/2017 tarihinde ön başvuru yapıldığı, buna rağmen 14/03/2017 tarihinde ....'nin dosyasının taraflarına ödeme yaptığı, yasa yoluna başvurmadıkları için kararın kesinleştiği görülmüş olmakla; sigorta şirketinin iş bu davanın taraflarının başvuruda bulunduklarını bildiği halde, diğer dosyada yasa yoluna başvurmayarak, limitin tamamının ödenmesinde kusuru bulunduğundan, iyiniyetli ödeme hali olduğu ve sorumluluktan kurtulduğu kabul edilemez. Limitini bu suretle tüketen davalı sigortacının, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 96/2 maddesi gereğince, davacılara karşı da sorumluluktan kurtulabilmesi için öngörülen "başka tazminat taleplerinin olduğunu bilmeme" ve "iyiniyetle ödeme yapma" şeklindeki şartları sağlayamadığı, basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülüğü altında olduğu halde, mahkeme kararına dayalı olarak ödeme yaparken garameten paylaştırma ile ödeme yapma konusunda üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmeyen davalının kusurlu eylemi nedeniyle, hak sahibi davacıların tazminat alacaklarını azaltamayacaktır. Bu suretle, davalı sigorta şirketinin poliçe limitini tükettiği ve davacılara ödeme yapılamayacağı savunması yerinde görülmemiştir.
.... K.sayılı kararı öncesinde; iki ayrı aktüerya uzmanı bilirkişiden, garameten ödeme ilkesi gözetilerek hesaplama yapılması amacı rapor alınmış olup, yargılama sürecinde asgari ücretin değişeceği gözönüne alınmadan, destekten yoksunluk zararının oluşumundaki kusurun davacılara yansıtılamayacağı gözetilmeden kusur değerlendirmesi yapan ve müteveffanın gelirinin net 2000,00 TL kabul edildiği, sonraki dönemlerde gelirlerin tespiti için bulunan katsayının, 2014 yılı AGİ dahil net asgari ücrete oranlanarak bulunduğu 18/09/2019 tarihli bilirkişi raporu hükme esas alınmaya elverişli görülmediğinden, farklı bir aktüerya uzmanından rapor alınmış olup, dosya kapsamına alınan 19/01/2020 tarihli rapor ile, önceki raporda görülen eksikliklerin giderildiği, kaza tarihi itibariyle yürürlükte bulunan eski genel şartlara göre hesaplama yapıldığı anlaşılmakla; usul ve yasaya uygun görülmüş olup, 19/01/2020 tarihli rapor doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Her ne kadar davacı vekili yeni asgari ücret tarifesine göre hesaplama yapılması amacı ile dosyanın aktüerya uzmanı bilirkişiye tevdini talep etmiş ise de; Mahkememizin 06/03/2020 tarih, .... K.sayılı kararının, sadece davalı sigorta şirketi tarafından istinaf edildiği, davacının yasal süre içerisinde istinaf yasa yoluna başvuru yapmadığı anlaşılmakla, davaya konu tazminat tutarı yönünden davalı yararına usuli kazanılmış hak oluştuğu dikkate alınarak, yeni asgari ücret tarifesine göre yeniden rapor alınması yoluna gidilmemiş, önceki hükümde belirtildiği gibi, toplam 67.789,16 TL destekten yoksun kalma tazminatının 24/03/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın KISMEN KABULÜNE, davacı ... için 30.671,23 TL, davacı .... için 37.117,93 TL olmak üzere toplam 67.789,16 TL destekten yoksun kalma tazminatının 24/03/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Alınması gerekli 4.630,67 TL harçtan, peşin ve ıslah harcı adı altında alınan 292,40 TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 4.338,27 TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
3-Davacı tarafından yatırılan 292,40 TL'nin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
4-Davacılar kendilerini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen ( kabul ve red oranına göre ... için 17.900 TL, Mehdin Dala için 17.900,00 TL ) vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen ( kabul ve red oranına göre ...'dan 4.740,94 TL, Mehdin Dala'dan 4.705,49 TL alınmak suretiyle) toplam 9.446,43 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacılar tarafından yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen toplam 1.500,60 TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 1.316,93 TL'sinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine, bakiye kısmın davacılar üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı tarafından yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen toplam 150,00 TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 18,36 TL'sinin davacılardan müştereken alınarak davalıya verilmesine, bakiye kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
8-Taraflarca yatırılan ancak kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 05/02/2024
...
YARGILAMA GİDERİ DÖKÜMÜ:
DAVACI
Bilirkişi Ücreti: 1.150,00 TL
Posta Masrafı: 314,60 TL
Başvurma Harcı: 31,40 TL
Vekalet Harcı: 4,60 TL
DAVALI
Posta Masrafı: 150,00 TL