T.C. ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/616 Esas - 2024/368
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAM YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
ANKARA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/616 Esas
KARAR NO : 2024/368
HAKİM :...
KATİP :...
DAVACI :...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : 1- ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALILAR : 2- ...
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 04/09/2023
KARAR TARİHİ : 11/06/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 09/07/2024
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili idare ile davalı yükleniciler arasında hizmet alımına ilişkin sözleşme imzalandığını, yüklenici şirketlerin işçisi olan dava dışı ...'e 09.06.2008-08.03.2023 tarih aralığı hizmetine istinaden brüt 294.746,74 kıdem tazminatı ödendiğini, dava dışı işçinin müvekkili idare personeli olmadığını, ödenen tutarların tamamından imzalana hizmet alım sözleşmeleri gereği davalıların müşterek ve müteselsil sorumlu olduğunu ileri sürerek şimdilik 50,000,00 TL'nin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı müvekkil şirket alt işveren olup üst işveren olan davacı ile ihale usulü Hizmet Alım Sözleşmesi uyarınca çalışmakta olduğunu, müvekkili şirketin üst işverenin emir ve talimatlarına bağlı olduğunu, bu bağlamda çalışanlarının işe alımı ve/veya işten çıkışı gibi hususlarda üst işveren tek başına yetkili olup müvekkili şirketin bu talimatları ihale sözleşmesi uyarınca uygulamakla mükellef olduğunu, müvekkilinin işe alım-işten çıkarma konusunda yetki ve insiyatif hakkı bulunmadığını, müvekkili şirket ile davacı arasında imzalanan sözleşme ve kanunlar uyarınca dava dışı işçiler ile ilgili verilen mahkeme kararlarının da uygulanmasında dahi davacının talimatı ile hareket edildiğini, müvekkilinin sorumluluğu bulunmadığını, davanın reddini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Davanın, hizmet sözleşmesinden kaynaklanan rücuen alacak istemine ilişkin olduğu, davacı ile davalı arasında hizmet alımına ilişkin sözleşmeler düzenlendiği, bu kapsamda dava dışı işçi ...davalı alt işverenlerde fiilen çalıştığı, dava dışı işçinin emeklilik nedeniyle iş akdinin sona ermesi üzerine, asıl işveren sıfatıyla davacı tarafından kendisine 294.746,74-TL kıdem tazminatı ödemesinin yapıldığı ileri sürülerek, bu miktar tazminatın şimdilik 50.000,00 TL'lik kısmının hizmet sürelerine göre davalılardan ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsilinin talep edildiği, taraflar arasındaki uyuşmazlığın; aradaki sözleşme hükümleri ve şartnameler gereğince asıl işveren olan davacının yapmış olduğu ödemeyi davalı alt işverenlere rücu hakkının bulunup bulunmadığı noktasında olduğu anlaşılmıştır.
Davacı taraf 28/11/2023 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini toplam 36.536,66 TL olarak ıslah etmiştir.
Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
Kaldı ki, davacı ve davalılar arasında yapılan hizmet alımına ilişkin sözleşmelerde; "Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve genel şartnamenin 6.bölümünde belirlenmiş olup yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür" hükmü yer almaktadır.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından ve kullandırılmayan yıllık izin ücretlerinden işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.
Mahkememizce hesap bilirkişisi ...'dan 06/02/2024 tarihli rapor ve 24/04/2024 tarihli ek rapor alınmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama, alınan bilirkişi raporu ve ek raporları, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmeleri, şartnameler ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında hizmet alımına ilişkin sözleşmeler düzenlendiği, bu kapsamda dava dışı işçi ...in iş akdine bağlı olarak davalı alt işverenler nezdinde fiilen çalıştığı, dava dışı işçinin emeklilik nedeniyle iş akdinin sona ermesi üzerine davacı asıl işveren tarafından dava dışı işçiye 294.746,76 TL'nin 17/03/2023 tarihinde ödendiği, dava dışı işçinin davalı ... nezdinde 09/06/2008-31/12/2009 tarihleri arasında 570 gün, davalı ... nezdinde 01/01/2010-31/12/2012 tarihleri arasında 1095 gün, davalı ... nezdinde 01/01/2013-28/02/2013 tarihleri arasında 58 gün, ... nezdinde 01/03/2013-31/05/2013 tarihleri arasında 91 gün, davalı ... nezdinde 01/01/2021-31/12/2022 tarihleri arasında 729 gün hizmetinin bulunduğu, buna göre; dava dışı işçinin davalı... 31.256,86 TL, davalı ... 68.216,73 TL ve davalı ...den 39.975,88 TL rücuen kıdem tazminatı talep hakkının bulunduğu, davacı vekili tarafından 19/02/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile; davalı...'nden 31.256,86 TL, davalı ... 1.432,70 TL ve davalı ...'den 39.975,88 TL olmak üzere toplam 72.665,40 TL olarak talebin artırıldığı, ayrıca davacı vekili tarafından 19/03/2024 tarihli duruşmada; müvekkili davacı tarafından yapılan ödemelerin bir kısmının davalı şirketlerin hak ediş alacaklarından ve teminatlarından mahsup edildiğini, davadan önce tahsilat yapıldığını, bu husus dikkate alınarak ıslah yapıldığının beyan edildiği anlaşılmakla; davanın bilirkişi raporu ve ek raporu ile belirlenip ıslah edilen kısımlar dikkate alınarak kabulüne karar verilip aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçeler uyarınca;
1-Davanın KABULÜ ile;
-1.432,70-TL'nin davalı ...
-31.256,86-TL'nin davalı...
-39.975,88-TL'nin davalı ...
Olmak üzere toplam 72.665,44-TL'nin ödeme tarihi olan 17/03/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte alınarak davacı tarafa VERİLMESİNE,
2-Alınması gereken 4.963,78-TL harçtan dava açılırken peşin olarak alınan 853,88-TL harcın mahsubu ile bakiye 4.109,90-TL harcın;
-80,96-TL'sinin davalı ...
-1.768,08-TL'sinin davalı...
-2.260,86-TL'sinin davalı ...
Alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Davacı tarafça yatırılan ve mahsup edilen 853,88-TL harcın;
-16,82-TL'sinin davalı ....
-367,34-TL'sinin davalı ....
-469,72-TL'sinin davalı ...
Alınarak davacıya VERİLMESİNE,
3-Davacı tarafça yapılan 3.582,75-TL yargılama giderinin;
-70,58-TL'sinin davalı İtemsan ...
-1.541,30-TL'sinin davalı ...
-1.970,87-TL'sinin davalı ...
Alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre belirlenen 17.900,00-TL vekalet ücretinin;
-352,63-TL'sinin davalı ...
-7.700,58-TL'sinin davalı...
-9.846,79-TL'sinin davalı ...
Alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Arabuluculuk Son Tutanağı, iş bu davada verilen karar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmek suretiyle; 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 7 ve 18/A-13 maddeleri ile bu Kanuna göre hazırlanan ve 02/06/2018 tarih ve 30439 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Yönetmeliğin 26. maddesi hükümlerine göre; Bakanlık bütçesinden karşılanan/karşılanması gereken ve iki taraf ve iki saat üzerinden yapılan hesaba göre belirlenen toplam 3.200,00-TL arabuluculuk ücretinin;
-63,04-TL'sinin davalı İtemsan ...
-1.376,64-TL'sinin davalı ..
-1.760,32-TL'sinin davalı .....'den, 6183 sayılı AATUHK hükümlerine göre tahsili ile hazineye gelir kaydına, bu amaçla işbu karar eklenmek suretiyle ilgili vergi dairesine yazı yazılmasına,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333. Maddesine uygun şekilde İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda, davalı ... Yönünden dava konusu miktar itibariyle kesin olarak, diğer davalılar yönünden kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 11/06/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır