T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/642 Esas - 2025/318
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
...
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/642 Esas
KARAR NO : 2025/318
................
.................
................
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 15/09/2023
KARAR TARİHİ : 23/05/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 30/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan "Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)" davasının yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA DİLEKÇESİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, 01.08.2022 tarihinde sürücü davalı ...'in sevk ve idaresindeki, diğer davalı ... Sigorta A.Ş'ye Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi ile sigortalı ... plakalı aracın müvekkil şirkete ait ...plakalı, ... ... - 2012 model araca kırmızı ışıkta hatalı bir şekilde geçmek suretiyle çarptığını, davalı ...'in kazada tam ve asli kusurlu olduğunu, davalı sürücünün hatalı ve kusurlu bir şekilde kırmızı ışıkta geçmekle kalmadığını, davalının yasal sınırın üzerinde alkollü olduğunun da adli makamlarca tespit edildiğini, yaşanan trafik kazası akabinde müvekkilin aracında maddi hasar ve maddi hasar etkisiyle de değer kaybının meydana geldiğini, müvekkilince davalı ... Sigorta Anonim Şirketine zorunlu olarak başvuruda bulunulduğunu ancak talep ettiği ve beklediği neticeyi alamadığını, davalı sigorta şirketi tarafından müvekkilin aracında meydana gelen hasara yönelik 33.000,00-TL'lik bir ödeme yapıldığını, ödenen bedelin maddi hasara ilişkin olup maddi hasarın tamamını karşılamadığını, değer kaybını da kapsamadığını, 01.08.2022 tarihinde gerçekleşen maddi hasarlı trafik kazası sebebiyle, müvekkilinin aracında meydana gelen değer kaybına yönelik 1.583,23-TL ve yine araçta meydana gelen maddi hasarlara yönelik olarak 48.416,77-TL olmak üzere toplam 50.000,00-TL maddi tazminatın, davalı ...'den kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nden ise sigorta şirketine başvuru tarihi akabinde ki 8. iş günü sonrasından işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ:
Davalı ... Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle, mevcut kazada motor kaputu, sağ ön çamurluk, sol ön çamurluk, sağ ön şase sol ön şase parçasının hasarlı olduğunun görüldüğünü, yapılan incelemede talep edilen ( 100.000 TL ) tutarın Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk ( Trafik ) Sigortası Genel Şartları gereğince değer kaybının hesaplanması ile bağdaşmadığını, Piyasa real/rayiç hesaplamasına göre uygun bulunmuş olup kusur nispetinde müvekkilince 40.000,41 TL ödeme yapıldığını, müvekkili sigorta şirketi başvuru öncesi değer kaybı ödemesi olarak, eksper raporuna göre değer kaybı tazminatı ödemesi gerçekleştirildiğini, davacının gerçek zararını karşılamış olup başvuruya konu kaza bakımından başka bir sorumluluğu bulunmadığını, davanın kabulü anlamına gelmemek üzere, kusur oranlarının tespiti bakımından sayın mahkemenizce dosyanın Adli Tıp Trafik İhtisas Kurumuna sevk edilmesi gerektiğini, davacının zararının karşılandığını savunarak, davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesini istemiştir.
Diğer davalı ...'e usulüne uygun olarak dava dilekçesi ve ekleri tebliğ edilmiş olmasına rağmen cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
Eldeki dava trafik kazası nedeniyle araçta oluşan bakiye hasar tazminatı ve değer kaybı tazminatı istemine ilişkindir.
Bilindiği üzere, araçta meydana gelen "değer kaybı" aracın serbest piyasa koşullarına göre kaza tarihi itibariyle önceki kazalar araştırılarak niteliği ve etkisi göz önüne alınarak, aracın hasarsız haldeki ikinci el rayiç değeri ile aracın yaşı, modeli, özellikleri, hasar miktarı ve hasarlı kısımların özelliği dikkate alınarak kazadan sonraki tamir edilmiş halinin rayiç değeri tespit edilip bu iki miktar arasındaki azalmadan ibarettir. Diğer bir deyişle, aracın kaza tarihindeki hasar görmemiş piyasa değeri ile onarılmış haldeki piyasa değeri arasındaki fark değer kaybını oluşturmaktadır (bkz. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2016/16876 Esas - 2017/12161 Karar sayılı, 2015/5301 Esas - 2017/11098 Karar sayılı kararları).Hasar tazminatı ise, meydana gelen kaza sonucu haksız fiil failinin gerçek zarardan sorumluluğunu ifade etmekte olup davalı davacının aracında meydana gelen gerçek zarar miktarı kadar ona karşı sorumludur.
Davacı, kendisine ait ...plakalı araç ile davalılardan sigorta şirketi nezdinde Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (KZMMS) poliçesi ile sigortalı, diğer davalı ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın karıştıkları kaza nedeniyle aracında oluşan bakiye hasar bedeli ile değer kaybına yönelik maddi tazminat istemli eldeki davayı açmıştır. Davalılardan ... Sigorta, zaman aşımı definde bulunduklarını, mahkeme aksi kanaatte ise sigortalı araç sürücüsünün meydana gelen kazada kusurunun olup olmadığının Adli Tıp Kurumu'ndan alınacak raporla tespit edilmesi gerektiğini, davacıya 40.000,41 TL hasar ödemesi yaptıklarını ve bu ödemeyle birlikte davacının zararını karşıladıklarını belirterek haksız davanın reddini istemiştir. Davalılardan ... ise yasal süresi içerisinde cevap dilekçesi sunmadığından 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 128. maddesi uyarınca ''Süresi içinde cevap dilekçesi vermemiş olan davalı, davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü vakıaların tamamını inkâr etmiş sayılır" hükmü uyarınca davacının ileri sürdüğü vakıaların tamamını inkar ettiği Mahkememizce kabul edilmiştir.
Bu itibarla eldeki davanın, haksız fiilden kaynaklı değer kaybı ve bakiye hasar bedeli tazminatı istemine ilişkin olduğu, mahkememizce çözümlenmesi gereken hususun, davacının işleten ve sürücü, davalıların trafik sigortacısı ve sürücüsü olduğu araçların karıştığı kazada kusur oranları, davacının ileri sürdüğü zarar kalemlerinin gerçekleşip gerçekleşmediği, gerçekleşmiş ise tutarı, istemin zaman aşımına uğrayıp uğramadığı noktalarında toplandığı tespit edilmiştir.
Davanın esasına girmeden önce davalı ... Sigorta şirketinin zaman aşımı defi yönüyle dosya ele alınmıştır. Bu itibarla, her ne kadar davalı sigorta şirketi zaman aşımı def'inde bulunmuş ise de, kazanın meydana geldiği tarih (01/08/2022) ile davanın açıldığı tarih (15/09/2023) dikkate alındığında Karayolları Trafik Kanunu'nun 110. maddesi uyarınca 2 yıllık zaman aşımı süresi dolmadığı görüldüğünden zaman aşamı def'inin reddine karar verilmiş ve davanın esasına girilmiştir.
Mahkememizce değer kaybı oluştuğu iddia edilen ...plakalı aracın UYAP sistemi üzerinden kayıtları dosyamız arasına alınmıştır. Kazanın meydana geldiği 01/08/2022 tarihi itibariyle davacı malik olduğundan ve zarar bu dönemde meydana geldiğinden davacının dava açmakta hukuki yararının ve aktif husumetinin bulunduğu değerlendirilmiştir. Kazaya karışan karşı araç ... plakalı aracın davalı sigorta şirketi ... Sigorta tarafından KZMMS poliçesi ile sigortalı olduğu ve poliçe vadesinin 07/06/2022-2023 tarihleri arasında olduğu tespit edilmiştir. Bu itibarla poliçe vadesinin kaza tarihi olan 01/08/2022 tarihini kapsadığı ortadadır. Bunun yanı sıra, sigorta teminat limitinin de araç başına 50.000,00 TL olduğu açıktır.
Mahkememizce değer kaybı ve bakiye hasar bedeli talep edilen ...plakalı aracın kaza tarihinden önceki kazalarının mevcut olup olmadığının araştırılması açısından Sigorta Bilgi ve Gözlem Merkezi'ne müzekkere yazılmış, dava konusu aracın önceye dayalı hasar dosyaları ccelbedilmiştir.
Mahkememizce yapılan tüm bu tespitler çerçevesinde, öncelikle ...plakalı araç ile ... plakalı aracın karıştıkları 01/08/2022 tarihli trafik kazasında tarafların kusur oranının tespiti yoluna gidilmiştir. 01/08/2022 tarihli trafik kazası nedeniyle tanzim edilen trafik kazası tespit tutanağına göre her iki sürücünün de kazanın meydana geldiği kavşakta kendilerine yeşil ışık yandığını beyan ettiği ve bu nedenle hangi sürücünün kazada kusurlu olduğunun belirlenemediği tespitlerine yer verildiği görülmüştür. Bu nedenle Mahkememizce taraflar arasında ... 7. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2024/92 Esas sayılı ceza dosyasında görülen kovuşturma evrakları incelenmiş ve mahkemenin tarafların kusuruna ilişkin net bir tespitte bulunamaması nedeniyle ... plakalı aracın sürücüsü işbu davanın davalısı ... hakkında beraat kararı verildiği anlaşılmıştır. Bilindiği üzere, ceza mahkemesi kararlarının hukuk mahkemesine (davasına) etkisi, hukukumuzda 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun (TBK olarak kısaltılacaktır) 74. maddesinde düzenlenmiş olup, buna göre hâkim, zarar verenin kusurunun olup olmadığı, ayırt etme gücünün bulunup bulunmadığı hakkında karar verirken, ceza hukukunun sorumlulukla ilgili hükümleriyle bağlı olmadığı gibi, ceza hâkimi tarafından verilen beraat kararıyla da bağlı değildir. Aynı şekilde, ceza hâkiminin kusurun değerlendirilmesine ve zararın belirlenmesine ilişkin kararı da, hukuk hâkimini bağlamaz. Bu açık hüküm karşısında ceza mahkemesince verilen beraat kararı, kusur ve derecesi, zarar tutarı, temyiz gücü ve yükletilme yeterliği, illiyet gibi esasların hukuk hakimini bağlamayacağı konusunda duraksama bulunmamaktadır. Bu itibarla Mahkememizce ceza hakiminin beraat kararının şüpheden sanık yararlanır ilkesi uyarınca tesis edildiği görülmekle, davacı tanıkları Mahkememiz huzurunda yeminli olarak dinlenmiş ve akabinde tarafların kazadaki kusur oranları ile davacının ileri sürdüğü zarar kalemlerinin gerçekleşip gerçekleşmediği hususunda dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş ve bilirkişi heyetinden uyuşmazlık kapsamında rapor tanzim etmesi istenilmiştir. Bilirkişi heyeti tarafından kök rapor ve ek rapor dosyaya sunulmuştur. Bilirkişi raporunda seçenekli olarak davacı tanıklarının beyanlarının hükme esas alınması halinde meydana gelen kazada davacının kusursuz, davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan ... plakalı araç sürücüsü ...'in %100 kusurlu olduğu; davacı tanıklarının beyanlarının hükme esas alınmaması durumunda, her iki sürücünün de kendisine yeşil ışık yandığını beyan etmesi nedeniyle hangi tarafa yeşil ışık yandığının net olarak tespit edilemediği, bu gibi durumlarda tarafların %50'şer kusurlu olduğunun kabul edilmesi gerektiği tespitlerine yer verildiği görülmüştür. Bu itibarla, kusur noktasında yapılan değerlendirmede, dosya kapsamındaki tüm veriler, tanık anlatımları ve Karayolları Trafik Kanunu dikkate alınarak davalı sigorta şirketi tarafından sigortalı ... plakalı aracın kırmızı ışık ihlali yapmak suretiyle kazaya sebebiyet verdiği ve meydana gelen kazada %100 kusurlu olduğu, davacının ise meydana gelen kazada herhangi bir kusurunun bulunmadığı, yeminli olarak dinlenen tanıkların da anlatımının bu yönde olduğu, bu nedenle mahkememizce tanık beyanlarına üstünlük tanındığı ve bilirkişi raporundaki birinci seçenekte belirtildiği şekilde kazanın gerçekleştiği kabul edilmiştir. Mahkememizce kabul olunan kusur oranına göre ileri sürülen zarar kalemlerinin gerçekleşip gerçekleşmediği noktasında yapılan değerlendirmede, araçta meydana gelen değer kaybının tespiti açısından bilirkişi raporunun serbest piyasa koşullarına göre kaza tarihi itibariyle aracın hasarsız haldeki ikinci el rayiç değeri ile kazadan sonraki tamir edilmiş halinin rayiç değeri arasındaki fark kriteri dikkate alınarak reel piyasa koşullarına göre tanzim edildiği, bu nedenle raporun Mahkememizce takdir edildiği, hüküm kurmaya ve denetime elverişli olduğunun anlaşıldığı, 01/08/2022 tarihinde gerçekleşen dava konusu kaza neticesinde bilirkişi raporunda da tespit edildiği üzere araçta oluşan değer kaybının 20.000,00 TL olduğu, davacının meydana gelen kazada herhangi bir kusuru bulunmadığından bu tazminatın tamamını talep edebileceği, davacının değer kaybına ilişkin davayı belirsiz alacak davası olarak 1.583,23 TL üzerinden ikame ettiği, bilirkişi raporuna karşı yönelen itirazların reddi akabinde talep arttım dilekçesiyle birlikte talep ettiği tazminat miktarını 20.000,00 TL'ye yükselttiği görülmekle, Mahkememizce davacının değer kaybına ilişkin davasının kabulüne karar vermek gerekmiştir. Bununla birlikte, bilirkişi raporu uyarınca davacının meydana gelen kaza nedeniyle aracında oluşan gerçek hasarın 94.400,97 TL olduğu, davacının meydana gelen kazada kusuru bulunmadığından bu miktarın tamamını talep edebileceği, davacının hasar tazminatı talebine ilişkin olarak sigorta şirketi tarafından dava öncesi 40.000,41 TL ödemede bulunulduğu, yapılan ödeme de dikkate alındığından davacının talep edebileceği bakiye hasar tazminatı miktarının 54.400,56 TL olduğu ancak davacının kısmi dava olarak ikame ettiği bakiye hasar tazminatı talebini davanın başında 48.416,77 TL olarak gösterdiği görülmekle, HMK'nın 26. maddesindeki taleple bağlılık ilkesi gereği Mahkememizce 48.416,77 TL hasar tazminatına hükmedilmiş ve sigorta şirketinin sorumluluğunun sigorta teminat limiti kapsamında 50.000,00 TL ile sınırlı olduğu ve sigorta şirketi tarafından 40.000,41 TL ödemede bulunulduğu gözetilerek sigorta şirketinin sorumluluğu 9.999,59 TL ile sınırlandırılarak aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1- Davanın KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE,
2- 20.000,00 TL araç değer kaybı bedeli ile 48.416,77 TL hasar bedeli olmak üzere toplam 68.416,77 TL maddi tazminatın (davalılardan ... Sigorta A.Ş. yönünden 9.999,59 TL'nin 18/11/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle sınırlı olmak üzere) kaza tarihi olan 01/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte DAVALILARDAN MÜTESELSİLEN TAHSİLİ İLE DAVACIYA VERİLMESİNE, davalılardan ... Sigorta A.Ş. yönünden fazlaya ilişkin talebin reddine,
3-Alınması gerekli 4.673,55 TL harçtan peşin ve tamamlama harcı olarak alınan 1.168,39 TL harcın mahsubu ile bakiye 3.505,16 TL harcın (davalılardan ... Sigorta A.Ş'nin sorumluluğu 512,30 TL ile sınırlı olmak üzere) davalılardan müteselsilen alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
4-Davacı tarafından yatırılan 1.168,39 TL peşin ve tamamlama harcının (davalılardan ... Sigorta A.Ş'nin sorumluluğu 170,77 TL ile sınırlı olmak üzere) davalılardan müteselsilen alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin (davalılardan ... Sigorta A.Ş'nin sorumluluğu 4.384,71 TL ile sınırlı olmak üzere) davalılardan müteselsilen alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
6-Davalı ... Sigorta A.Ş kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukalık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Sigorta A.Ş'ye VERİLMESİNE,
7-Davacı tarafından yapılan 7.502,75 TL (269,85 TL başvurma harcı, 38,40 TL vekalet harcı, 6.000,00 TL bilirkişi ücreti, 1.194,50 TL posta gideri olmak üzere) yargılama giderinin (davalılardan ... Sigorta A.Ş'nin sorumluluğu 1.096,58 TL ile sınırlı olmak üzere) davalılardan müteselsilen alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
8-Davacı tarafça yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar KESİNLEŞTİĞİNDE İADESİNE,
9-6325 Sayılı Kanunun 18/4-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 3.120,00 TL arabuluculuk giderinin (davalılardan ... Sigorta A.Ş'nin sorumluluğu 456,01 TL ile sınırlı olmak üzere) davalılardan müteselsilen tahsili ile Hazineye İRAT KAYDINA,
Dair, mevcut taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
23/05/2025