T.C. ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/892 Esas - 2025/651
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
ANKARA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/892 Esas
KARAR NO : 2025/651
H..............
.................
....................
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 21/12/2023
KARAR TARİHİ : 31/10/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 09/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan "Tazminat (Rücuen Tazminat)" davasının yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA DİLEKÇESİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili kurumun 233
sayılı KHK hükümlerine tabi olarak kurulmuş tüzel kişiliğe sahip bir kamu kuruluşu olduğunu,
Genel Müdürlük hizmet binasında ve işletmekte olduğu havalimanlarında ihtiyaç duyulan özel
güvenlik hizmetlerinin 1988 yılından beri ihale yoluyla piyasadan temin edildiğini, yapılan ihale sonucunda Trabzon Havalimanının temizlik hizmetlerinin 01.11.2003-31.12.2020 tarihleri arasında
davalı şirketler tarafından yürütüldüğünü, bu şirketler bünyesinde Trabzon Havalimanında
çalışmış dava dışı işçiler ..., ............................e işçilik alacakları için toplam
983.128,69.-TL ödeme yapıldığını, dava konusu taleplerle ilgili arabuluculuk görüşmelerinde
anlaşma sağlanamadığını, müvekkili kurum ile davalı şirketler arasında imzalanan muhtelif tarihli
sözleşmeler ile ekleri teknik ve özel şartnamelerde, yüklenicinin istihdam ettiği personelin tüm hak
ve alacakları bakımından muhatap ve sorumlunun yüklenici olduğunun, yüklenici tarafından
istihdam edilen personele ilişkin DHMİ’ne herhangi bir sorumluluğun yüklenemeyeceğinin
öngörüldüğünü ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 983.128,69 TL’nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan payları oranında ayrı
ayrı tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ:
Dava dilekçesi ve ekleri davalılara usulüne uygun olarak tebliğ edilmesine rağmen davalılar tarafından yasal süresi içerisinde cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
Eldeki dava, üst işveren sıfatıyla ödendiği ileri sürülen işçilik haklarının rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili kurumun ihtiyacı duyduğu temizlik hizmetlerini piyasaya hizmet alım sözleşmeleri ile yaptırdığını, bu bağlamda davalılar ile müvekkili kurum arasında 2003-2020 yılları arasında belli dönemlerde hizmet alım sözleşmeleri akdedildiğini, hizmet alım sözleşmeleri uyarınca dava dışı sekiz işçiye işçilik alacaklarına ilişkin ödeme yapmak zorunda kaldıklarını, taraflar arasındaki sözleşme uyarınca bu ödemelerden davalıların sorumlulukları bulunduğunu belirterek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. Dava dilekçesi ve ekleri davalılara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş ve davalılarca yasal süresi içerisinde cevap dilekçesi sunulmamıştır. Bilindiği üzere 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 128. maddesi uyarınca ''Süresi içinde cevap dilekçesi vermemiş olan davalı, davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü vakıaların tamamını inkâr etmiş sayılır". Davalıların yasal süresi içerisinde cevap dilekçesi vermediği tespit edildiğinden davacının ileri sürdüğü vakıaların tamamını inkar ettikleri kabul edilmiş ve Mahkememizce yargılama bu doğrultuda yürütülmüştür.
Bilindiği üzere, hizmet alım sözleşmeleri, ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur.
Yargıtay'ın konuya ilişkin emsal içtihatları uyarınca da, işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin, yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında, davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğu kabul edilmektedir (Bkz. Yargıtay 23. Hukuk Dairesi 15/09/2020 tarihli, 2017/2497 Esas ve 2020/2808 Karar sayılı ilamı).
Bu açıklamalar çerçevesinde eldeki dava dosyası incelendiğinde, davanın rücuen alacak istemine ilişkin olduğu, bu kapsamda taraflar arasındaki çekişmenin, taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmesi kapsamında, dava dışı sekiz ayrı işçiye yapılan işçilik ödemelerinden hangi tarafın sorumlu olduğu, hizmet alım sözleşmesi hükümlerine göre davacının işçiye yaptığı ödemeyi davalılardan rücuen talep edip edemeyeceği, edebilecekse ne kadarını talep edebileceği noktalarında toplandığı tespit edilmiştir. Bu çerçevede Mahkememizce nitelikli hesap bilirkişisine dosya tevdi edilmiş ve bilirkişiden tarafların iddiaları, savunmaları, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesi hükümleri ve dosyadaki sair tüm deliller incelenmek suretiyle, iş mevzuatı değerlendirilerek davacının davalılardan alacağının olup olmadığı konusunda rapor tanzim etmesi istenmiştir. Bilirkişi tarafından bir adet kök ve iki adet ek rapor dosyaya sunulmuştur. Tüm dosya kapsamı ve bilirkişi raporları uyarınca, dava dışı işçiler ..., ........................................e toplam 984.454,02 TL kıdem tazminatı ödemesi yapıldığı görülmektedir. Zaten davacı da eldeki davada bu ödemelerden taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesi uyarınca davalıların sorumluluğunun bulunduğunu beyan ederek yapmış olduğu ödemeyi sorumlulukları oranında rücuen davalılardan talep etmiştir. Gerçekten de davacı kurum ile davalı alt işverenler arasında hizmet alım sözleşmeleri akdedildiği, bu suretle taraflar arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulduğu, davacı ile davalılar arasında imzalanan sözleşme ve sözleşmelere ilişkin idari şartnamelerin ilgili maddelerinde personellerle ilgili işçilik ücretleri ve bu uğurdaki ödemelerin yüklenici tarafından karşılanacağının ve bu yönde yüklenicilerin sorumluluğunun düzenlendiği, davacının işçilik alacaklarından sorumlu olduğuna ilişkin herhangi bir hüküm bulunmadığı, bu sebeple davalı şirketlerin sorumluluğunun belirlenmesinde öncelikle davacı kurum ile davalılar arasındaki hizmet alım sözleşmesindeki düzenlemelerin esas alınması gerektiği, bu nedenle ödenen işçilik alacakları nedeniyle davacının davalılara rücu hakkı bulunduğu, işçiye ödenen kıdem tazminatının tamamından taraflar arasındaki sözleşme uyarınca yüklenicilerin işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları süreyle orantılı olarak sorumlu olduğu, bilirkişi raporunda bu esaslar dikkate alınmak suretiyle hesaplama yapıldığı ve bu nedenle bilirkişi raporunun denetime açık, anlaşılır ve hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşılmakla, ödenen kıdem tazminatlarının 14.448,25-TL'sinden davalılardan ... ... Ltd. Şti'nin, 32.824,02-TL'sinden davalılardan ......... ... Ltd. Şti'nin, 65.584,81-TL'sinden davalılardan .............. ... Ltd. Şti'nin, 121.166,06-TL'sinden davalılardan ................ ... Ltd. Şti'nin, 24.121,29-TL'sinden davalılardan ... ... Ltd. Şti'nin, 192.731,10-TL'sinden davalılardan İtemsan ... Ltd. Şti'nin, 49.212,13-TL'sinden davalılardan G........... ... Ltd. Şti'nin, 99.682,29-TL'sinden davalılardan ... ... Ltd. Şti'nin, 195.850,45-TL'sinden davalılardan .... ... Ltd. Şti'nin , 188.833,62-TL'sinden davalılardan ... ... Ltd. Şti'nin sorumlu olduğu tespit edilmiş ve yukarıda açıklanan nedenlerle davanın kabulü yönünden aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
Son olarak belirtmek gerekir ki, her ne kadar davacı vekili alacağın ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep etmişse de, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 117. maddesinde bulunan "muaccel bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer" hükmü gereğince, temerrüt faizine hükmedilebilmesi için alacağın muaccel olması yeterli olmayıp, ayrıca borçlunun usulüne uygun bir ihtarla temerrüde düşürülmesi gerektiği, ihtarın mevcut olmadığı durumlarda ise, icra takip veya dava tarihinin temerrüt tarihi olarak kabul edilmesi gerektiği, bu bağlamda, davacı tarafından dava açılmadan önce davalının temerrüte düşürüldüğü hususunun ispatlanamadığı görülmekle, alacağa dava tarihinden itibaren faiz işletilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-DAVANIN KABULÜNE,
a-14.448,25-TL'nin davalılardan ... ... Ltd. Şti'den dava tarihi olan 21/12/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
b-32.824,02-TL'nin davalılardan ... ... Ltd. Şti'den dava tarihi olan 21/12/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
c-65.584,81-TL'nin davalılardan ... ... Ltd. Şti'den dava tarihi olan 21/12/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
ç-121.166,06-TL'nin davalılardan ... ... Ltd. Şti'den dava tarihi olan 21/12/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
d-24.121,29-TL'nin davalılardan ... ... Ltd. Şti'den dava tarihi olan 21/12/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
e-192.731,10-TL'nin davalılardan İtemsan ... Ltd. Şti'den dava tarihi olan 21/12/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
f-49.212,13-TL'nin davalılardan ... ... Ltd. Şti'den dava tarihi olan 21/12/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
g-99.682,29-TL'nin davalılardan ... ... Ltd. Şti'den dava tarihi olan 21/12/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
h-195.850,45-TL'nin davalılardan .... ... Ltd. Şti'den dava tarihi olan 21/12/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
ı-188.833,62-TL'nin davalılardan ... ... Ltd. Şti'den dava tarihi olan 21/12/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
2-Alınması gerekli 67.248,05 TL harçtan peşin alınan 16.812,02 TL harcın mahsubu ile bakiye 50.436,03 TL harcın (740,22 TL'sinin davalılardan ... ... Ltd. Şti'den, 1.681,66 TL'sinin davalılardan ... ... Ltd. Şti'den, 3.360,07 TL'sinin davalılardan ... ... Ltd. Şti'den, 6.207,64 TL'sinin davalılardan ... ... Ltd. Şti'den, 1.235,79 TL'sinin davalılardan ... ... Ltd. Şti'den, 9.874,09 TL'sinin davalılardan İtemsan ... Ltd. Şti'den, 2.521,26 TL'sinin davalılardan ... ... Ltd. Şti'den, 5.106,97 TL'sinin davalılardan ... ... Ltd. Şti'den, 10.033,91 TL'sinin davalılardan .... ... Ltd. Şti'den, 9.674,42 TL'sinin davalılardan ... ... Ltd. Şti'den) alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
3-Davacı tarafından yatırılan 16.812,02 TL peşin harcın (246,74 TL'sinin davalılardan ... ... Ltd. Şti'den, 560,55 TL'sinin davalılardan ... ... Ltd. Şti'den, 1.120,03 TL'sinin davalılardan ... ... Ltd. Şti'den, 2.069,21 TL'sinin davalılardan ... ... Ltd. Şti'den, 411,93 TL'sinin davalılardan ... ... Ltd. Şti'den, 3.291,37 TL'sinin davalılardan İtemsan ... Ltd. Şti'den, 840,42 TL'sinin davalılardan ... ... Ltd. Şti'den, 1.702,32 TL'sinin davalılardan ... ... Ltd. Şti'den, 3.344,64 TL'sinin davalılardan .... ... Ltd. Şti'den, 3.224,81 TL'sinin davalılardan ... ... Ltd. Şti'den) alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 149.823,56 TL vekalet ücretinin (2.198,87 TL'sinin davalılardan ... ... Ltd. Şti'den, 4.995,47 TL'sinin davalılardan ... ... Ltd. Şti'den, 9.981,32 TL'sinin davalılardan ... ... Ltd. Şti'den, 18.440,20 TL'sinin davalılardan ... ... Ltd. Şti'den, 3.671,01 TL'sinin davalılardan ... ... Ltd. Şti'den, 29.331,65 TL'sinin davalılardan İtemsan ... Ltd. Şti'den, 7.489,57 TL'sinin davalılardan ... ... Ltd. Şti'den, 15.170,60 TL'sinin davalılardan ... ... Ltd. Şti'den, 29.806,38 TL'sinin davalılardan .... ... Ltd. Şti'den, 28.738,49 TL'sinin davalılardan ... ... Ltd. Şti'den) alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafından yapılan 29.780,25 TL ( ilk yargılama gideri, bilirkişi ücreti, posta gideri olmak üzere) yargılama giderinin (437,07 TL'sinin davalılardan ... ... Ltd. Şti'den, 992,94 TL'sinin davalılardan ... ... Ltd. Şti'den, 1.983,97 TL'sinin davalılardan ... ... Ltd. Şti'den, 3.665,34 TL'sinin davalılardan ... ... Ltd. Şti'den, 729,68 TL'sinin davalılardan ... ... Ltd. Şti'den, 5.830,22 TL'sinin davalılardan İtemsan ... Ltd. Şti'den, 1.488,69 TL'sinin davalılardan ... ... Ltd. Şti'den, 3.015,44 TL'sinin davalılardan ... ... Ltd. Şti'den, 5.924,58 TL'sinin davalılardan .... ... Ltd. Şti'den, 5.712,32 TL'sinin davalılardan ... ... Ltd. Şti'den) alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
6-Davacı tarafça yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde iadesine,
7-6325 Sayılı Kanunun 18/4-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 3.360,00 TL arabuluculuk giderinin (49,31 TL'sinin davalılardan ... ... Ltd. Şti'den, 112,03 TL'sinin davalılardan ... ... Ltd. Şti'den, 223,85 TL'sinin davalılardan ... ... Ltd. Şti'den, 413,55 TL'sinin davalılardan ... ... Ltd. Şti'den, 82,33 TL'sinin davalılardan ... ... Ltd. Şti'den, 657,80 TL'sinin davalılardan İtemsan ... Ltd. Şti'den, 167,96 TL'sinin davalılardan ... ... Ltd. Şti'den, 340,22 TL'sinin davalılardan ... ... Ltd. Şti'den, 668,45 TL'sinin davalılardan .... ... Ltd. Şti'den, 644,50 TL'sinin davalılardan ... ... Ltd. Şti'den) tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, ... ... Ltd.Şti, ... ... Ltd. Şti ,... ... Ltd. Şti. yönünden kesin, diğer davalılar yönünden kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
31/10/2025