T.C. ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/316 Esas - 2025/556
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
ANKARA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/316 Esas
KARAR NO : 2025/556
b...........
..............
.
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 07/05/2024
KARAR TARİHİ : 30/09/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 10/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 29/10/2023 tarihinde, davalı ...'nın sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile 1605/1 sokak çıkışa dik eğimli yolu takiben seyri sırasında 1589/1 sokak no:52 kaldırım üzerinden demir korkuluklara aracının arka kesimleri ile çarpıp takla atarak yaklaşık 4 metre yükseklikten ... sokak no:50 bina arkasında park halinde bulunan ... plakalı aracın üzerine ters vaziyette düşerek duruşa geçtiği kazada yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, meydana gelen kaza neticesinde müvekkiline ait ... plakalı aracın perte çıktığını, kaza tespit tutanağından da anlaşılacağı üzere kazanın meydana gelmesinde ... plakalı araç sürücüsü davalı ...'nın asli ve tam kusurlu olduğunu, kazanın meydana gelmesinde kusurlu olan davalı sürücünün sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın
........... Sigorta Anonim Şirketince 05/09/2023 başlama, 05/09/2024 bitiş tarihi ile zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı olduğu, ... Sigorta Anonim Şirketince 09/01/2023 başlama, 09/01/2024 bitiş tarihi ile kasko poliçesi ile sigortalı olduğunu, bu sebeple müvekkilinin kazayı, kusurlu sürücünün sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın trafik sigortacısı olan ........... Sigorta Anonim Şirketine ihbarı sonrasında hasar dosyası açıldığını, hasar dosyasında alınan ekspertiz raporuna göre müvekkilinin aracında hasar gören parçalar karşılığı 273.042,75-TL, işçilik tutarı 50.000,00-TL olmak üzere toplam 323.042,75-TL hasar bedeli tespit edildiğini ve bunun üzerine sigorta şirketince müvekkilinin aracına pert-total işlemi uyguladığını, pert total işlemi sonrasında müvekkiline ait aracın kaza tarihindeki rayiç değerinin 840.000,00-TL, sovtaj bedeli ise 436.000,00-TL olacak şekilde belirlendiğini, müvekkili ile sigorta şirketi arasında düzenlenen mutabakatnameye göre; 840.000,00-TL araç değerinden, 436.000,00-TL sovtaj bedelinin düşümü neticesinde kalan 404.000,00-TL'lik tutardan, teminat limitleri kapsamında kalan 120.000,00-TL'lik kısmın davacı müvekkiline ödenmesi hususunda, müvekkilinin, tazminat bedeli yönünden fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla anlaşmaya varıldığını, Pert-total işlemi sonrasında; ........... Sigorta Anonim Şirketi tarafından müvekkiline, 02/0/2024 tarihinde 436.000,00-TL sovtaj bedeli ve 07/12/2023 tarihinde ise 120.000,00-TL pert bedeli ödemesi yapıldığını, 404.000,00-TL pert bedelinden 120.000,00-TL'lik kısmın ödenmesi neticesinde ........... Sigorta A.Ş.'nin teminat limitinin dolması üzerine müvekkilinin, kalan 284.000,00-TL'nin tahsili için kazaya kusuruyla sebebiyet veren ... plakalı aracın kasko poliçesi kapsamında sigortacısı olan davalı ... Sigorta A.Ş.'ye başvuruda bulunduğunu, müvekkilinin başvurusu neticesinde hasar dosyası açıldığını ve bu kapsamda müvekkiline 19/01/2024 tarihinde 284.000,00-TL pert bedeli ödemesi yapıldığını, dolayısıyla davalı ... Sigorta Anonim Şirketince yapılan pert ödemesinin eksik olması sebebiyle, davalı ... Sigorta A.Ş.'ye 18/04/2024 tarihli iadeli taahhütlü ihtarname gönderildiğini, ihtarnamenin ... Sigorta A.Ş.'ye 22/04/2024 tarihinde tebliğ edilmiş olmasına rağmen davalı sigorta şirketi tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını belirterek 100,00-TL bakiye araç pert bedelinin; davalı ... yönünden kaza tarihi olan 29/10/2023 tarihinden itibaren işlemiş yasal faizi ile birlikte, davalı ... Sigorta Anonim Şirketi yönünden temerrüt tarihi olan 14/05/2024 tarihinden itibaren işlemi avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline,
100,00-TL ikame araç bedelinin davalı ...'dan (sigorta şirketi hariç) kaza tarihi olan 29/10/2023 tarihinden itibaren işlemiş yasal faizi ile birlikte tahsiline,
yargılama gideri ve karşı vekalet ücretinin davalılar üzerine bırakılmasına, karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle görevsizlik ve zamanaşımı nedeni ile davanın reddine karar verilmesini, davacının pert fark bedeli talebinin haksız olduğunu, tüm zararları trafik ve kasko sigorta şirketlerince karşılandığını, dava konusu kaza nedeniyle trafik sigorta şirketinin 436.000,00 TL sovtaj bedeli ve 120.000,00 TL hasar bedeli ödemesi yaptığını, davacının aracının tamir ve onarımının yapılıp davacıya teslim edilmiş olmadığını, pert olan aracı için işbu taleple ikame araç bedeli istemesinin mümkün olmadığını, davacının onarım bakım süreci nedeniyle ikame araç bedeli talebinde bulunduğunu oysaki somut olayda pert olan araç için onarım bakım sürecine göre ikame araç bedeli istenemeyeceğini, kazanın oluşumunda Keçiören Belediyesi'nin çalışma yaparken gerekli tedbirleri almamasının neden olduğunu, bu nedenle davanın üçüncü şahıs Keçiören Belediyesi'ne ihbar edilmesini talep ettiklerini, mülkiyeti müvekkiline ait olan aracın İhtiyari Mali Mesuliyet olarak düzenlenen poliçesinin kasko sigorta şirketinin ... Sigorta A.Ş. tarafından yapıldığını, bu kaza ile ilgili müvekkiline yüklenecek tüm maddi ve bedeni tazminatlara ilişkin mali bedellerin poliçe gereği sigorta şirketince karşılanması gerekeceğini, açıklanan nedenlerle müvekkili aleyhine açılan bakiye araç pert bedeli ve ikame araç bedeli talepli haksız ve mesnetsiz davanın öncelikle derdestlik, görev, yetki, husumet ve zamanaşımı/ hak düşürücü süre olmak üzere usul ve esas yönlerinden reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkisizi mahkemede açıldığını, ... plaka sayılı aracın müvekkili şirket tarafından İhtiyari Mali Sorumluluk Poliçesi ile 09/01/2023-09/01/2024 tarihleri arasında geçerli olacak şekilde meydana gelebilecek rizikolara karşı teminat altına alındığını, davayı kabul anlamına gelmemek kaydı ile müvekkili şirketin yalnızca ZMMS teminatının üzerine kalan kısmı ile poliçede yazılı hadlere kadar sorumluluğu bulunduğunu, İhtiyari Mali Sorumluluk sigortası uyarınca araç mahrumiyet tazminatının teminat dışı olduğundan işbu talebin reddi gerektiğini, müvekkili şirkete sigortalı araç sürücüsüne kusur atfedilemeyeceğini, davacının araçta oluştuğunu iddia ettiği hasar bedeli son derece fahiş olup piyasa şartları ile de örtüşmediğini beyan ederek
haksız ve yersiz davanın reddine, yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
20/01/2025 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle;... plakalı araç sürücüsü ...'nın 2918 Sayılı K.T.K. Araç Manevralarını düzenleyen kurallar: Madde 67 kural ihlali ile, Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller: Madde 84 (j) ve (l) bendleri kapsamında asli ve tam kusurlU olduğu, ... plakalı park halindeki aracın kural ihlali olmadığı anlaşılarak tespit edildiği, dava konusu davacıya ait ... plakalı ... marka ... 1.8 . E-CVT tipi 2021 model 71318 Km'deki aracın 29/10/2023 tarihinde meydana gelen hasarı ile ilgili olarak eksper raporu ve araç alımına ilişkin satış sözleşmesi ile dosya kapsamındaki fotoğraflar ile yapılan piyasa araştırması sonucunda aracın ağır hasarlı olduğu ancak onarıla bilecek durumda olduğu, onarım için eksper raporu ile tespit edilmiş KDV dahil 387.651,30TL'nin uygun olduğu, ancak araç için pert total işlem yapılmış olduğu, aracın piyasa rayiç değeri için aracın geçmiş hasarları da göz önüne alınarak internet siteleri ile ikinci el satış bayileri ve galerilerden yapılan araştırma sonucunda 1.050.000,00TL olacağı, aracın hasarlı vaziyetteki sovtaj değeri ile ilgili dosya kapsamında 436.000,00TL olarak tespit edilip satış görmüş olması sebebiyle kabul edilerek araçtaki hasar miktarının pert total işlem ile 614.000,00TL (1.050.000,00TL - 436.000,00TL) olacağı anlaşılarak tespit edildiği, dava konusu davacıya ait ... plakalı ... marka ... 1.8 ... DREAM E-CVT tipi 2021 model 71318 Km'deki aracın 29/10/2023 tarihinde meydana gelen hasarı ile ilgili olarak hasar miktarının onarım yolu ile iskontosuz ve KDV dahil olarak 387.651,30TL olmasına rağmen dava dışı sigorta şirketi tarafından pert total işlem uygulanmış olduğu, aracın pert total işlem ile hasar miktarının yukarıda detayları belirtilen şekilde 614.000,00TL olduğu, bu durumda aracın onarılabilir durumda ve onarımının ekonomik olduğu, dava konusu ... plakalı aracın 29/10/2023 tarihindeki kaza sonrasında onarımının uygun olduğu aracın onarım süresi olarak eksper raporu ile tespit edilen 21 günlük sürenin uygun olacağı, ... marka ... 1.8 ........ DREAM E-CVT tipi 2021 71318 km'deki aracın kaza tarihi itibariyle bakım giderleri, amortisman, yıpranma vs. tasarruf ettiği miktarlar düşüldükten sonra emsal kiralık araç ücretinin 900,00TL olduğu, araç mahrumiyeti zararının 21 gün x 900,00TL = 18.900,00TL olduğu, dava konusu 29/10/2023 tarihinde meydana gelen kaza sonucu ... plakalı araçta meydana gelen hasar için trafik sigortacısı ........... Sigorta A.Ş.'nin 2023311519305 numaralı hasar dosyası kapsamında eksper raporu ile araçtaki hasarın KDV dahil 387.651,30TL olacağı piyasa rayiç değerinin 840.000,00TL olacağı ve sovtaj bedelinin 436.000,00TL olacağı, Ağır Hasarlı Araç, Araç Onarım Kabul Eder durumda olduğu tespit edilerek pert total işlem ile sovtaj araştırması sonucu 436.000,00TL ve trafikten çekilmesi ile satılarak sovtaj firması tarafından 436.000,00TL'nin 02/01/2024 tarihinde ödemesinin yapıldığı, trafik sigortacısı dava dışı ........... Sigorta A.Ş. Tarafından teminat limiti olan 120.000,00TL'nin 07/12/2023 tarihinde ödemesinin yapıldığı ve Tam hasar Mutabakatnamesi / İbranamesi ile araç sahibi davacının (Tazminat bedeline fazlaya ilişkin haklarım saklı kalmak kaydı ile kabul ediyorum) diyerek imza altına aldığı, dava dışı sigorta şirketinin 311000173048421 numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi teminat limiti olan 120.000,00TL'nin tükenmiş olduğu, teminat limiti üzerindeki zararın davalı araç sahibine ait ... plakalı aracın diğer davalı sigorta şirketindeki T-327374712-0-0 numaralı Maddi-Bedeni Ayrımsız Sigorta Bedeli SINIRSIZ olarak belirlenmiş İhtiyari Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi kapsamında 284.000,00TL'nin 19/01/2024 tarihinde ödemesinin yapılmış olduğu, dava konusu 29/10/2023 tarihinde meydana gelen kaza sonucu ... plakalı araçta meydana gelen hasar için gerçek zarar 387.651,30TL olmasına rağmen yukarıda detayları bulunan şekilde pert total işlem uygulanmış olduğu, araç sahibinin onarımı mümkün olan araç hasarı için araç satışını sovtaj firmasına yapmış olduğu, dava dışı trafik sigortacısı ve davalı IMM sigortacısının ekonomik olmayan pert total uygulaması ile işlem yaparak ödeme yapmış olduğu anlaşılmış olup gerçek zararın karşılanması doğrultusunda araçta 387.651,30TL olan gerçek zarar için trafik sigortacısının 120.000,00TL, IMM sigortacısının 284.000,00TL toplam 404.000,00TL ödeme ile araçtaki gerçek zararın karşılanmış olduğu anlaşılmış olup takdiri Sayın Mahkemeye bırakılarak yukarıdaki şekilde gerçek zarar ve pert total işlem için seçenekli olarak hesaplama yapıldığı, dava konusu davacı araç sahibinin ... plakalı aracının 29/10/2023 tarihinde meydana gelen kaza sonrasında pert total işlem görmesi ile yeni araç alımı için gerekli makul süredeki araç mahrumiyeti zararının davalıya ait aracın 311000173048421 Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi ile davalı sigorta şirketinin T-327374712-0-0 numaralı İhtiyari Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesinin Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A.6. Teminat Dışında Kalan Haller (k) bendi kapsamında olması sebebiyle davalı araç sahibinden talep edilmesinin yerinde olduğu bildirilmiştir.
Davacı vekili ıslah dilekçesinde özetle; ıslah taleplerinin kabulü ile, 210.000,00-TL'lik bakiye araç pert bedelinin; davalı ... yönünden kaza tarihi olan 29/10/2023 tarihinden itibaren işlemiş yasal faizi ile birlikte, davalı ... Sigorta Anonim Şirketi yönünden temerrüt tarihi olan 14/05/2024 tarihinden itibaren işlemiş avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, 18.900,00-TL'lik araç mahrumiyet bedelinin; davalı ...'dan (davalı sigorta şirketi hariç) kaza tarihi olan 29/10/2023 tarihinden itibaren işlemiş yasal faizi ile birlikte tahsiline,
Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Uyuşmazlık, dava dışı zorunlu mali mesuliyet sigortacısı (ZMMS) tarafından pert total işlemine tabi tutulan sigortalı aracın rayiç değerinin tespitinin doğru olup olmadığı ve davacının davalılardan tazminat talep edip edemeyeceği, edebilecek ise miktarı hususlarından kaynaklanmaktadır.
Para borcunun götürülecek borç olması sebebiyle Ankara’da mukim davacının bu ilde dava açması karşısında yetki ilk itirazı mesmu değildir.
Davacı sigortalının aracına, davalı gerçek kişinin mülkiyetinde ve diğer davalı nezdinde ihtiyari mali mesuliyet sigortalı (İMMS) olan araç hasar vermiştir.
Davacı, davalı gerçek kişinin zorunlu mali mesuliyet sigortacısından limit dahilinde ödeme almıştır. Ödemeye mesnet mutabakatnamede davacı, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutmuştur.
Limit dahilinde dava dışı ZMMS tarafından davacıya ödeme yapılmıştır. Limit dışındaki kısım için davalı İMMS’ye başvurulmuş ve fakat kısmi ödeme alınmıştır.
Olaya, mevzuata, hukuka ve denetime uygun olduğu cihetiyle Mahkememizce de itibar edilen bilirkişi raporuna göre kaza tarihi itibarıyla araç rayici 210.000,00 TL eksik hesaplanmıştır. Bu paradan davalı sigortalı ile davalı sigortacı sorumludur.
Aynı bilirkişi raporuna göre araç mahrumiyet bedeli 18.900,00 TL’dir.
Davacı, araç mahrumiyet bedelini davalı gerçek kişiden; pert bedelini ise her iki davalıdan müteselsilen istemiştir.
Uyuşmazlıkta aracın pert olduğu noktasında taraflar arasında ihtilaf olmadığından, pert olan aracın üzerindeki takyidatlardan ari olarak trafikten çekilme belgesinin ve araç satışı için davalı sigorta şirketi adına düzenlenmiş vekaletnamenin ibrazına gerek görülmemiştir.
Temerrüde yönelik incelemede:
İMMS'nin sorumluluğu açısından KTK'nın 100. maddesinde, KTK'nın 99. maddesine atıf yapılmadığından, sigorta şirketinin temerrütü TTK'nın 1427.maddesine göre belirlenmelidir. TTK'nun 1427. maddesinde, sigorta bedelinin rizikonun gerçekleşmesini müteakip ve rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmaları bitince ve her halde 1446. maddeye göre yapılacak ihbardan 45 gün sonra muaccel olacağı belirtilmiş, aynı maddenin 4. bendinde borç muaccel olunca sigortacının ihtara gerek kalmaksızın temerrüde düşeceği belirtilmiştir (Emsal Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 13/11/2017 tarih 2016/19039 Esas 2017/10425 Karar, 01/03/2018 tarih 2017/1161 Esas 2018/1453 Karar).
Dava konusu kaza 29/10/2023 tarihinde meydana gelmiştir. Kaza ihbarı, davalı sigorta şirketince 22/04/2024 tarihinde tebellüğ edilmiştir. Kaza tarihinden sonra hesaplanacak 45 günün sonunda davalı sigortacı 06/06/2024 tarihinde temerrüte düşecektir.
Davalı gerçek kişi ise haksız fiil tarihi olan kaza günü temerrüde düşmüş sayılır.
Davalar belirsiz alacak davası olarak açılmıştır. Değer artırım dilekçesi sunulmuştur.
Açıklanan sebeplerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
I-Davalı ...'ya açılan davaya ilişkin yapılan incelemede:
Davanın KABULÜ ile 18.900,00 TL'lik araç mahrumiyet tazminatının 29/10/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte iş bu davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
II-Her iki davalıya karşı açılan dava yönünden yapılan incelemede:
Davanın KABULÜ ile 210.000,00 TL bakiye araç pert bedelinin davalı ... yönünden 29/10/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalı ... Sigorta Şirketi yönünden ise 06/06/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
III-Alınması gerekli 15.636,16 TL harçtan peşin ve ıslah harcı olarak alınan toplam 4.430,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 11.205,56 TL harcın (davalı sigorta şirketinin sorumluluğu 10.280,33 TL ile sınırlı olmak kaydıyla ) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına,
IV-Davacı tarafından peşin ve ıslah harcı olarak yatırılan toplam 4.430,60 TL harcın (davalı sigorta şirketinin sorumluluğu 4.064,77 TL ile sınırlı olmak kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
V-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen 36.624,00 TL vekalet ücretinin (davalı sigorta şirketinin sorumluluğu 33.600,00 ile sınırlı olmak kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
VI-Davacı tarafından yapılan 7.229,40 TL ( ilk yargılama gideri, bilirkişi ücreti, posta gideri olmak üzere) yargılama giderinin (davalı sigorta şirketinin sorumluluğu 6.632,48 TL ile sınırlı olmak kaydıyla ) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
VII-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde iadesine,
VIII-6325 Sayılı Kanunun 18/4-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 3.600,00 TL arabuluculuk giderinin (davalı sigorta şirketinin sorumluluğu 3.302,75 TL ile sınırlı olmak kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irat kaydına,
Dair, davacı vekili ile davalı Hatice vekilinin yüzüne karşı, diğer davalı vekilinin yokluğunda kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 30/09/2025